Tim Sherwood – “Người được chọn” chính xác

bởi Dũng Lê ·

Tim Sherwood - Tottenham

1. AVB bị sa thải – điều không thể tránh khỏi

Khi Andre Villas-Boas ra đi, nhiều người đã lấy tỉ lệ chiến thắng cao nhất trong số các HLV của CLB – 55% để làm luận ý chứng minh việc BLĐ Tottenham Hotspur đuổi ông là sai lầm, nhưng thật khó để chỉ dựa vào con số này và đánh giá rằng ông thành công hơn so với các đồng nghiệp ấy.

Tôi từng thể hiện quan điểm rằng AVB chỉ là một HLV “hữu danh vô thực” và người ta chỉ dựa vào những danh hiệu anh đạt được cùng Porto mùa 2010-11 để nói rằng: “Đấy, đó là một HLV giỏi/tài năng/…”. Thế nhưng những gì anh thể hiện tại Chelsea và Tottenham lại thể hiện điều ngược lại: một anh chàng trẻ tuổi non nớt (theo cả nghĩa đen và nghĩa bóng) cả về chiến thuật, tâm lý, tầm nhìn.

Con số 55% chiến thắng cùng Spurs sau 70 trận liệu có ý nghĩa gì khi họ không thể lọt vào top 4, thành tích “khiến” Harry Redknapp bị sa thải năm 2012? Trong hoàn cảnh khó khăn: ngôi sao sáng nhất đội (Gareth Bale) đã bị bán đi, AVB đã không thể hiện được mình. Về điểm này, anh còn phải theo học Arsene Wenger dài dài. Boas đã không thể chứng minh rằng Tottenham của anh không phụ thuộc vào Bale.

Sau khi AVB bị sa thải, tôi cũng trông chờ vào những tin đồn về Louis Van Gaal hay Guus Hiddink, nhưng việc bổ nghiệm Tim Sherwood đã khiến tôi nghi ngờ rằng Spurs sẽ vươn lên trở lại. Đây có lẽ cũng là nỗi lo chung về một người chưa từng cầm quân trước đó.

Đã đến lúc phải thừa nhận: Sherwood đã và đang làm được tốt hơn hẳn so với Villas-Boas, xét trên những gì thể hiện trên sân cỏ thời gian qua.

Tính ở mùa giải này, AVB đã cầm quân tổng cộng 16 trận tại giải Ngoại Hạng trước khi bị sa thải, trong khi đó Sherwood đã có 6 trận. Cho tới thời điểm hiện tại, những thống kê quan trong nhất về những gì được thể hiện trên sân đều đang chỉ ra rằng Tottenham làm được dưới thời Sherwood tốt hơn rất nhiều so với thời AVB. Infographic của WhoScored đã chỉ rõ điều này:

Infographic: AVB vs Sherwood

Rất ấn tượng, phải không nào? Và hẳn các bạn sẽ càng thấy ấn tượng hơn khi biết rằng đây là lần đầu tiên người đàn ông 44 tuổi với gương mặt cứng rắn này giữ vai trò HLV trưởng của đội bóng.

Vậy chính xác, Sherwood đã làm được những gì? Thể hiện được những gì? Cao tay hơn AVB như thế nào?

2. Sơ đồ 4-4-2 & chiến thuật phù hợp

Nếu có một điểm dễ nhận thấy nhất về sự khác biệt của Tottenham sau khi Sherwood lên nắm quyền thì đó chắc chắn phải là sơ đồ chiến thuật.

Ngoài 6 trận tại giải Ngoại Hạng, HLV Sherwood cũng đã có 2 trận nữa tại các đấu trường cúp quốc nội, trong đó, ông sử dụng 4-4-2 tổng cộng 7 lần. Quan trọng hơn, so với Andre Villas-Boas – một sơ đồ 4-2-3-1 với những tiêu chuẩn bất định, vị HLV người Anh tỏ ra sự linh hoạt với những gì có trong tay hơn rất nhiều.

Không chỉ NHM của Spurs mà hẳn các CĐV của Chelsea cũng sẽ hiểu rõ về sự thiếu linh hoạt trong cách vận hành đội bóng của Andre Villas-Boas. Những người không hâm mộ nhà cầm quân trẻ tuổi đẹp mã này thường lý luận rằng tại Porto, anh đã có trong tay một tập thể quá mạnh mẽ và đơn giản chỉ cần chọn ra những cái tên phù hợp. Sai lầm của Boas kể từ khi tới nước Anh không gì khác ngoài việc khăng khăng gắn chặt với những yêu cầu chiến thuật cũ từ thời Porto.

Ví dụ, dễ dàng chỉ ra rằng hàng phòng thủ của cả Chelsea và Tottenham dưới thời Villas-Boas đều dâng quá cao. Đây là một tiêu chuẩn nhằm phục vụ cho việc pressing từ xa nhằm gây sức ép (hiện đang được các đội như Borussia Dortmund, Bayern Munich hay Barcelona sử dụng hiệu quả).

Vấn đề ở chỗ, với những trung vệ tuy kinh nghiệm nhưng lại đang ngày càng nặng gánh tuổi tác như John Terry hay Michael Dawson, làm sao họ có thể đảm bảo tốc độ để bứt theo đối phương trong trường hợp bị phá bẫy việt vị? Ai cũng hiểu rằng, một hàng thủ dâng cao luôn tương đương với nguy cơ bị công phá vì khoảng trống sau lưng. Đã bao nhiêu lần bạn thấy Olivier Giroud bứt tốc qua một trung vệ, ngoài Dawson?

Hẳn Sherwood đã nắm được điều này. Dễ nhận thấy rằng trong những cuộc đối đầu với các đối thủ sỡ hữu tốc độ cao như Swansea, Arsenal, ông luôn yêu cầu hàng thủ lùi sâu. Miếng đánh phản công nhanh (thường gắn với hàng thủ lùi sâu) cũng dần được hoàn thiện mà hiệu quả chính là trận thắng Manchester United ngay trên sân Old Trafford trong ngày đầu năm.

Ở tuyến trên, cách vận hành của Sherwood đang giống với những gì được thể hiện bởi Manuel Pellegrini tại Manchester City, nếu không muốn nói là y hệt: Hai tiền vệ trung tâm chủ yếu giữ vị trí và luân chuyển bóng; một tiền vệ biên di chuyển rộng, bó trung lộ để làm bóng (Christian Erikssen – David Silva); một tiền vệ “ôm” cánh (Aaron Lennon – Jesus Navas); một tiền đạo di chuyển theo trục dọc (Emmanuel Adebayor – Alvaro Negredo); một tiềnd dạo di chuyển theo chiều ngang (Roberto Soldado – Sergio Aguero).

Hiệu quả to lớn được thể hiện không gì khác ngoài các bàn thắng tới nhiều và đều đặn như đã thể hiện với các thống kê phía trên. Soldado cũng không còn quá “vô hại” nữa khi anh tham gia làm bóng khá tích cực, dù việc cựu thủ quân Valencia ghi bàn trở lại vẫn là điều cần thiết trong thời gian tới.

So với việc chỉ có hai cầu thủ chạy cánh rê dắt cắt vào trung lộ rồi dứt điểm… bừa từ xa (Andros Townsend) thì giờ đây Spurs đã lên bóng có nét, có những miếng đánh đa dạng hơn hẳn.

3. Tự tin và linh hoạt

Tự tin, thể hiện trong trận thua trước Arsenal. Có lạ không khi lấy một trận thua ra để đánh giá bản lĩnh của một HLV? Tất nhiên điều này đòi hỏi sự linh hoạt từ chính người đánh giá, nhưng phát biểu với kênh SkySports của HLV Sherwood sau trận đã nói lên nhiều điều:

“Họ đã áp đảo số lượng với chúng tôi ở trung lộ nhưng chúng tôi lại áp đảo số lượng với họ ở hai biên. Họ không thể kiểm soát tất cả. Tôi nghĩ chúng tôi ổn. Chúng tôi thua không phải vì họ đã có nhiều người hơn ở trung lộ.”

Tôi cho rằng việc Arsenal kiểm soát hoàn toàn trung lộ có ảnh hưởng lớn tới kết quả cuối cùng, thậm chí không thể phủ nhận điều này. Tuy nhiên lời của Sherwood cũng cho thấy rằng, ông hiểu được những điểm mạnh – yếu của tập thể ông có trong tay cũng như đối thủ.Tim Sherwood - Tottenham

Liệu có thông minh khi dồn thật nhiều người để đọ sức với Arsenal trong cuộc chiến trung lộ – sở trường của Pháo Thủ – và không thể chắc rằng có thể chiến thắng? Sherwood đã mạnh dạn hơn khi nhằm vào điểm yếu của đối phương là hai cánh, nơi từng khiến Arsenal không ít lần phải trả giá vì xu hướng bó giữa của các tiền vệ công. Đó là tâm lý của một đội bóng lớn. Thay vì lo về điểm mạnh của đối thủ, Sherwood tìm cách tấn công. Thất bại của ông không cho thấy sự yếu kém mà ngược lại, thể hiện sự bản lĩnh.

Trong khi đó, chiến thắng mới đây trước Swansea – một đội bóng cũng với lối đánh trung lộ và triết lý kiểm soát bóng gần tương tự Arsenal đã cho thấy sự linh hoạt của ông. Trong trận đấu này, Sherwood đã quay lại với sơ đồ 4-2-3-1 để có thêm một người ở tuyến giữa, chống lại sự kiểm soát của đối thủ. Soldado bị gạt ra và Erikssen trở lại trung lộ. Điều này là hợp lý bởi các tiền vệ của Swansea dù kỹ thuật và ăn ý nhưng chất lượng chung khó có thể so sánh với Spurs.

Nếu bạn vẫn cho rằng ông đã sai lầm trước Arsenal vì không dùng nhiều người ở giữa thì cũng có thể lý luận rằng ông đã học được từ sai lầm của chính mình để sửa chữa.

4. Dụng nhân và tầm nhìn

Đây chắc chắn sẽ còn là một minh chứng sâu sắc cho thấy rằng Villas-Boas đã thất bại toàn diện trong mùa giải thứ hai tại sân White Hart Lane.

Việc bảy tân binh cập bến chỉ trong một mùa hè dưới bàn tay của giám đốc thể thao Franco Baldini tất nhiên khiến AVB gặp khó khăn, tuy nhiên không thể phủ nhận rằng những dấu ấn của ông trong việc lựa chọn con người là cực kỳ khó hiểu. Thậm chí có thể suy rộng hơn nữa để “dìm hàng” Boas, bởi Baldini không thể mua bán mà không có sự kết hợp với AVB.

Mâu thuẫn với Adebayor và việc đày đọa cầu thủ này sẽ là một dấu ấn xấu trong sự nghiệp của ông bởi ngay sau khi Boas ra đi, tiền đạo người Togo đã được sử dụng trở lại và đóng góp cực kỳ lớn trong thành công của Sherwood thời gian qua.

Adebayor được sử dụng trong tất cả 6 trận tại giải Ngoại Hạng của Sherwood và anh lập tức ghi 4 bàn, đạt hiệu suất 33.3% – cao nhất trong số các tiền đạo Premier League. Có lẽ không cần nhắc lại những gì Soldado đã “làm được” thời gian trước đó nữa.

Emmanuel Adebayor, Tim Sherwood - Tottenham HotspurĐau chưa, Boas?

Nabil Bentaleb cũng đã được sử dụng một cách thành công trong một vai trò “rất Fernandinho”. Sau 3 trận vào sân từ ghế dự bị, anh đã được thi đấu chính thức trong cả 3 trận gần nhất của Spurs và đây là điều hoàn toàn xứng đáng. 44.6 đường chuyền/trận với tỉ lệ thành công 91.5%, tắc bóng thành công 3 lần/trận, cắt đường chuyền 1.4 lần/trận – những con số đã tóm gọn lại chất lượng của anh trong vai trò thu hồi và luân chuyển bóng.

Thành công của Bentaleb, một tài năng được phát hiện, chiêu mộ và đào tạo bởi lò đào tạo trẻ Tottenham hẳn chính là lý do khiến Sherwood tự tin thể hiện mong muốn phát triển CLB dựa trên những tài năng trẻ do chính Spurs đào tạo, thay vì mua về quá nhiều cầu thủ quốc tế như cách giám đốc Baldini làm hai năm qua. Chắc chắn các CĐV Tottenham sẽ đồng thuận với điều này, bởi như vậy, CLB sẽ có một danh tính rõ ràng hơn. Tất nhiên chính sách này sẽ chỉ thành công nếu họ có thành tích sân cỏ tốt.

Một HLV tài giỏi trong thế giới bóng đá hiện đại chắc chắn không thể đánh giá dựa trên tài thao lược chiến thuật mà còn phải nhìn nhận ở cả cách dùng người cũng như đường hướng phát triển nhân sự cho CLB. Liệu Sherwood có thể thành công ở khía cạnh này trong tương lai?

*Các số liệu trong bài được cung cấp bởi WhoScored.


 

BÌNH LUẬN

TÁC GIẢ
Dũng Lê
154 bài viết
“Cruyffian.”
Phát bóng lên ^