Ngày bóng đá chết đi?

bởi Thang Nguyen ·

Xin các anh cho em biết thêm thông tin về trận Italia – Brazil tại Espana 1982

Trận thua 2-3 của Brazil trước Italia tại World Cup 1982 được Zico gọi là “Ngày bóng đá chết đi.” Tất nhiên, Zico hơi phóng đại một chút, thất bại này chỉ đánh dấu sự kết thúc của lối chơi có phần đôi chút phóng túng của bóng đá Brazil thời bấy giờ.

Như nhận định của nhiều chuyên gia về bóng đá Brazil mình quen biết, thực ra bóng đá Brazil không hoàn toàn thiên về tấn công, biểu diễn kỹ thuật cá nhân như mọi người lầm tưởng. Joga Bonito, như lời nói của nhà báo Tim Vickery, chỉ là một huyền thoại, và người Brazil rất thực tế, rất coi trọng chiến thắng.

Đội hình năm 1970 của họ vô cùng phức tạp và rất cân bằng giữa tấn công và phòng thủ: hậu vệ phải Carlos Alberto thiên về tấn công, hậu vệ trái Everaldo thiên về phòng ngự. Khi Carlos Alberto dâng cao, hàng thủ của Brazil sẽ dãn ra và đảm bảo có đủ 3 người; và khi Carlos Alberto dâng cao thì Jairzinho sẽ di chuyển vào trung tâm, Tostao và Pele lùi xuống hỗ trợ hàng tiền vệ, còn Roberto Rivelino hoạt động thoải mái bên cánh trái. Ở trung tâm, Clodoaldo làm nhiệm vụ của một destroyer, trong khi Gerson gần như một tiền vệ kiến thiết lùi sâu, khá giống với các cặp tiền vệ trung tâm hiện đại. Dù vậy, nhìn chung lối chơi của Brazil thời này vẫn rất tự do.

Cùng với sự lên ngôi của chế độ độc tài quân sự cuối thập niên 60 đầu thập niên 70, bóng đá Brazil dần dần trở nên có hệ thống hơn, cứng nhắc hơn ở hai kỳ World Cup 1974, 1978. Các chuyên gia dần dần được đào tạo để huấn luyện cầu thủ chơi bóng, và những kỹ năng “đường phố” của các cầu thủ cũng không còn được thể hiện nhiều như trước. Tuy vậy đến khoảng đầu thập niên 1980, bóng đá Brazil lại trở về với lối chơi tự do, hoa mỹ, dựa trên nòng cốt là các cầu thủ có kỹ thuật cá nhân tốt.

Ở hàng tiền vệ là bộ tứ Cezero, Falcao, Zico và Socrates, 4 tiền vệ đẳng cấp bậc nhất thế giới thời bấy giờ. Hàng tiền đạo có Eder và Sergionho, với Eder là cầu thủ tấn công cánh thực sự duy nhất. Hàng hậu vệ 4 người với hai cánh là Leandro và Junior. Nhìn chung, họ chơi đội hình 4-2-2-2 với 4 tiền vệ trung tâm, 2 tiền đạo và không có tiền vệ hay tiền đạo cánh. Nhiệm vụ tấn công cánh được giao cho Leandro và Junior.

Với hàng công mạnh như vậy, Brazil chơi một thứ bóng đá tấn công mang đậm chất kỹ thuật cá nhân và dễ dàng đánh bại Liên Xô (2-1), Scotland (4-1), New Zealand (4-0) và cả Argentina (3-1). Ở trận cuối cùng, chỉ cần hòa là Brazil có thể đi tiếp vào vòng loạt trực tiếp.

Ở Italia, catenaccio đã được nâng cấp thành il gioco all’Italiana, hệ thống phòng ngự khu vực được triển khai, và libero giờ đây phải biết cách tham gia hỗ trợ cho hàng tiền vệ (Gaetano Scirea, libero của Italia 1982 xuất thân là một tiền vệ công nên có kỹ thuật và khả năng xử lý bóng rất tốt, khác với các libero xuất thân là hậu vệ cánh thời trước như Picchi hay Ivano Blason).

Ở trận đấu này, giả sử Brazil là đội ghi bàn trước thì có thể mọi chuyện sẽ khác, Italia không đủ sức chơi trò đuổi bắt với những đội bóng tấn công toàn diện thời bấy giờ. Nhưng khi trận đấu mới bắt đầu được khoảng 5 phút, Bruno Conte và Antonio Cabrini đã phối hợp tấn công vào điểm yếu ở cánh của Brazil, tạo cơ hội cho Paolo Rossi ghi bàn. Thế trận được xác lập: Brazil phải dồn lực tấn công, trong khi Italia có thể an nhàn phòng thủ.

Chỉ 7 phút sau, Brazil gỡ hòa nhờ pha phối hợp như trên phim ảnh của Zico và Socrates. Đến lúc này, nhẽ ra Brazil đã có thể tấn công để dồn Italia vào đường cùng, nhưng Cezero phạm sai lầm ngớ ngẩn dẫn đến bàn thua thứ hai, và vẫn là Rossi ghi bàn. Brazil một lần nữa phải chơi trò đuổi bắt.

Mãi đến phút 68, Falcao mới gỡ hòa được cho Brazil, nhưng thay vì củng cố lại đội hình để giữ lấy 1 điểm thì các cầu thủ Brazil lại tiếp tục tấn công, và phải trả giá. Một pha phạt góc của Conti, Marco Tardelli đẩy bóng lại cho Rossi, và khi Rossi nhận ra anh chưa việt vị vì Junior mơ ngủ vẫn chưa bước lên để theo kịp bẫy của đồng đội, ông đã ghi bàn thắng quyết định.

Sau trận thua này, bóng đá Brazil lại một lần nữa trải qua cải cách với sự lên ngôi của chính quyền kỹ trị của thủ tướng Jose Sarney. Tuy vậy, từ đó người ta nhận ra được rằng bóng đá phải có hệ thống và chiến thuật, không thể cứ chọn 11 cầu thủ giỏi nhất lên sân thi đấu được. Lối chơi cũ của Brazil cũng kết thúc ở đó.

BÌNH LUẬN

TỪ KHOÁ LIÊN QUAN
TÁC GIẢ
Thang Nguyen
13 bài viết
“Tea & Busquets”
Phát bóng lên ^