Đội tuyển Mỹ: Khi giấc mơ bắt đầu

bởi KP ·

Hành trình World Cup của tuyển Mỹ đã kết thúc với thất bại 2-1 trước tuyển Bỉ hai ngày trước đây. Mỹ dù thể hiện đúng sở trường của mình, thi đấu với tinh thần quyết tâm và sự quả cảm trước một đối thủ mạnh hơn, nhưng trong một buổi tối của những cơ hội bỏ lỡ, người ta nhìn nhận việc Mỹ ngả mũ rời khỏi cuộc chơi như một điều tất yếu.

Bị loại nhưng việc thoát khỏi bảng Tử thần đã là một thành tích đối với Mỹ, đòi hỏi thêm nữa vào lúc này là điều quá xa xỉ.

Chắc ít fan hâm mộ bóng đá quốc tế có thể cảm nhận được không khí bóng đá sôi động một cách bất thường ở xứ sở mà môn thể thao vua chỉ xếp thứ năm trong danh sách các môn thể thao được ưa thích nhất. Tuyển Mỹ đã cho người Mỹ mơ một giấc mơ lạ lẫm.

Trong khi phần còn lại của thế giới đang háo hức chờ đợi vòng tứ kết của World Cup 2014, người Mỹ trở về với thực tại tràn ngập những cuộc đối thoại rất xa trái bóng tròn. Xen kẽ tiếng pháo bông trong đêm Quốc khánh hôm nay, không biết có ai trộm nghĩ về giấc mơ dang dở của bóng đá Mỹ hay không?

Trào lưu mới

USA

Maury Brown của tạp chí Forbes có trích thống kê của Nielsen cho thấy trận Mỹ thua Bỉ trung bình có gần 16,5 triệu người xem. Đây là trận đấu có lượng người xem đông thứ nhì trong lịch sử truyền hình bóng đá của kênh ESPN, chỉ sau… trận Mỹ đá với Bồ Đào Nha mới hôm Chủ nhật trước đó trước đó một ngày. Trận Mỹ hòa Bồ Đào Nha thu hút được trung bình hơn 18 triệu người xem. Các thông số trên chưa bao gồm hơn năm triệu người theo dõi tuyển Mỹ trên kênh tiếng Tây Ban Nha Univision.

Phần lớn người Mỹ phủ nhận danh phận của bóng đá, mặc cho sự thật không thể chối cãi rằng bóng đá mới chính là môn thể thao thịnh hành nhất trên thế giới. Trong khi các quốc gia khác chỉ có mỗi trái bóng tròn để dành trọn một tình yêu thì người Mỹ trải dài tình yêu thể thao lớn của mình theo bốn mùa trong năm. Họ dành mùa thu và mùa đông để xem bóng bầu dục (American football). Đông đi, xuân tới, cả nước lần lượt dõi theo nhịp bóng rổ trên sàn gỗ cót kẹt của giải NBA. Mùa hè là mùa của America’s favorite pastime, bóng chày. Trong bất kỳ ngày nào trong năm, bóng đá chỉ xếp thứ năm nhưng cứ bốn năm một lần, bóng đá được lên làm vua.

Bóng đá Mỹ đã có một chiến thắng rõ rệt trong mùa World Cup năm nay khi các tin liên quan tới Brazil 2014 đã giành được nhiều thời lượng trên các phương tiện truyền thông đại chúng. Theo báo cáo của Ben Wyatt (CNN), hai mạng xã hội Twitter và Facebook lập kỷ lục về các tương tác liên quan tới World Cup. Người dân xứ cờ sao theo dõi World Cup với một sự hào hứng hiếm khi nào dành cho bóng đá.

Sự thịnh hành của bóng đá ở Mỹ không cần đền sự giúp đỡ của những thống kê của Wyatt. Quan sát chương trình ngoại khoá thể thao ở các trường tiểu học và trung học, môn bóng đá luôn là khởi điểm được trẻ con Mỹ ưa chuộng. Bóng đá phát triển thể lực tốt, luật chơi dễ nắm bắt, và yêu cầu cơ sở hạ tầng gần như là zero so với các bộ môn khác như là football hay hockey. John Cassidy trong blog Bóng đá ở Mỹ sẽ tiến bao xa? có trích dẫn thống kê của Cục điều tra Dân số:

Khoảng 13 triệu dân Mỹ chơi bóng đá thường xuyên, giúp bóng đá trở thành môn thể thao được tham gia nhiều nhất chỉ sau bóng rổ và bóng chày.

Trước khi có sự thịnh hành của các chương trình bóng đá ngoại quốc, trẻ con Mỹ thường quên đi trái bóng tròn quen thuộc sau khi lớn lên và tham gia các môn thể thao khác. Nhưng với sự xuất hiện thường xuyên của các chương trình tường thuật trực tiếp giải Ngoại hạng Anh, La Liga, Champions League trên sóng truyền hình, những đứa bé đã từng chơi đá bóng có nhiều cơ hội tiếp tục theo dõi và ủng hộ bóng đá. Cassidy trích lời Ủỷ viên giải bóng đá nhà nghề Mỹ (Major League Soccer-MLS), ông Don Garber:

Đất nước này đã và đang thay đổi. Đây là một nước Mỹ mới.

Sự thay đổi đó đạt một tầm cao mới vào mùa giải 2013-2014 khi hệ thống truyền hình của NBC đạt thoả thuận trị giá 250 triệu USD mua toàn bộ bản quyền của giải Ngoại Hạng Anh trong vòng ba năm. Lần đầu tiên ở Mỹ, người xem được thưởng thức tất cả các trận đấu trên mạng lưới phủ sóng rộng rãi của NBC bao gồm cả sóng vô tuyến, tổng cộng 10 kênh truyền hình khác nhau, và trực tuyến. Người Mỹ còn có cả phiên bản Match of the Day của riêng họ với cuộc đối thoại hàng tuần giữa trường quay ở Mỹ và Gary Lineker, người dẫn chương trình nổi tiếng của phiên bản Match of the Day UK. Người Mỹ đã không mê bóng đá thì thôi, đã mê thì cũng không chịu kém cạnh người hâm mộ bóng đá trên toàn thế giới.

Bóng đá rõ ràng là có chỗ đứng trong làng thể thao Mỹ nhưng chất lượng của bóng đá Mỹ, đặc biệt là tuyển quốc gia, chưa phát triển kịp để đáp ứng với thị hiếu của người xem.

Mỹ đi tìm “tiểu Messi”

Indiana kids playing soccer

Nước Mỹ dân đông, nhiều tài nguyên, với nhiều người thích xem và chơi bóng đá nhưng chỉ dưới dạng sở thích chứ không phải dưới dạng cầu thủ chuyên nghiệp. Ước mơ Mỹ trong nghành thể thao là được thi đấu ở trận chung kết Super Bowl hàng năm chứ không phải là trận chung kết World Cup hay Champions League. Giải bóng bầu dục nhà nghề Mỹ (National Football League-NFL) là một thế lực, thừa sức hút hồn các vận động viên trẻ hàng đầu. NFL lựa chọn chán, NBA sẽ nhảy vào để vơ vét những tài năng bị bỏ sót. Chán chê mới tới lượt bóng đá chiêu mộ. Lời biện hộ ưa thích của người Mỹ là nếu các vận động viên như LeBron James hay Cam Newton chơi bóng đá thay vì bóng rổ hay bóng bầu dục thì Mỹ đã không phải khóc ròng hết kỳ World Cup này đến kỳ World Cup khác.

Chảy máu nhân lực là một lý do, nhưng không phải là lý do chính dẫn đến sự chênh lệch giữa tiềm năng và thực lực của bóng đá Mỹ hiện tại. Ngay cả khi Lebron quyết định theo nghiệp bóng đá, vào lúc anh vào độ tuổi U16, Mỹ chưa có cơ cấu phát triển phù hợp để đưa anh thành một cầu thủ có thể tạo nên sự khác biệt. Chỉ mới trong vòng sáu năm gần đây, Mỹ mới phát triển mô hình đào tạo cầu thủ trẻ qua hệ thống học viện như ở Châu Âu.

Trước năm 2008, các vận động viên nhí ở Mỹ muốn chơi bóng đá chuyên nghiệp chỉ có một con đường duy nhất là chơi cho đội bóng ở trường phổ thông và giành học bổng thể thao để tiếp tục được đào tạo bóng đá ở cấp đại học. Trong khi trẻ con Mỹ bận rộn vừa làm cử nhân, vừa làm vận động viên thì trẻ con Châu Âu được hướng tới sự nghiệp bóng đá chuyên nghiệp ở các học viện bóng đá hàng đầu Châu Âu.

Trong bài viết Cuộc cách mạng ẩn của bóng đá Mỹ và tại sao một siêu sao bóng đá sẽ đến từ MLS, Hayden Bird có phỏng vấn Mike Burns,  nhà sáng lập của một trong những học viện bóng đá đầu tiên tại Mỹ. Burns là một cựu cầu thủ nhà nghề và thuộc lứa vận động viên bóng đá đầu tiên có kinh nghiệm đại diện cho bóng đá Mỹ từ cấp trẻ cho tới tuyển quốc gia. Phát biểu từ kinh nghiệm của bản thân, Burns có nhận định là lứa U-16 của Mỹ khi thi thố với U-16 của Châu Âu thì không thấy có mấy sự chênh lệch. Khoảng cách về đẳng cấp chỉ hiện rõ khi các lứa U-20, tuyển Olympics, và tuyển quốc gia ở hai châu lục thi thố với nhau. Lý do đằng sau hiện tượng đi tụt lùi này nằm ở chỗ khi lứa U-16 của Mỹ trở về từ các giải giao lưu, các bé trở lại trường học phổ thông trong khi các bạn bè cùng lứa ở Châu Âu trở về học viện của các CLB như Juventus và AC Milan. Điều này dẫn đến câu hỏi tiếp theo, “thế sự khác biệt giữa đào tạo bóng đá theo chương trình phổ thông ở Mỹ và đào tạo bóng đá theo chường trình chuyên nghiệp là gì?”

Theo trình bày của Bird, việc huấn luyện các cầu thủ U-16 là một quá trình công phu. Nếu không uốn nắn đúng cách từ nhỏ, đây chính là lúc các bé hấp thụ các tật xấu mà khi lớn lên sẽ không bỏ được. Các khẩu lệnh như là “phá bóng lên,” hay là “không bao giờ được chuyền về” là những ví dụ tiêu cực về cách rèn luyện bóng đá nhi đồng của những đội ngũ huấn luyện không chuyên nghiệp được Bird nêu ra. Nhiều chương trình đào tào trẻ không chuyên nghiệp ở Mỹ còn bị mắc lỗi vắt sức các cầu thủ trẻ khiến chúng mau chán và bị tổn thương thể lực ở độ tuổi còn quá nhỏ. Nhấn mạnh số lượng trận đấu và các chiến thắng ảo thay vì chú tâm đào tạo chất lượng kỹ thuật bóng đá ở tuổi nhi đồng là một sai lầm lớn của hệ thống đào tạo trẻ không chuyên. Bird quy khả năng cầm bóng yếu kém của tuyển Mỹ trong kỳ World Cup này vào cách đào tạo lứa trẻ của Mỹ trong những năm tiền cải cách.

Vào năm 2008, Burns sáng lập học viện bóng đá cho CLB New England Revolutions (Revs) thuộc giải MLS nhằm tạo ra một môi trường đào tạo bóng đá chuyên nghiệp. Khi bước vào môi trường học viện ở những trường như của Revs, các cầu thủ nhí được tiếp xúc với bóng đá thường xuyên hơn môi trường phổ thông, thường là 10 tháng trong một năm với ba, bốn buổi tập một tuần. Các lứa U-16 được đội ngũ huấn luyện viên chuyên nghiệp đào tạo kỹ thuật bóng trước và gần như không quan tâm gì nhiều tới tỉ số hay chiến thắng. Tính cạnh tranh chỉ được thiết lập khi các bé vào đội U-18. DeAndre Yedlin (20 tuổi), cầu thủ đã gây ấn tượng trong kỳ World Cup vừa qua của tuyển Mỹ, là một sản phẩm mô hình đào tạo bóng đá chuyên nghiệp của Revs.

Theo gót sau học viện bóng đá của Revs, lần lượt các học viện tương tự đã mọc lên với mục tiêu đào tạo ra đứa bé tiếp theo có đủ khả năng để trở thành một ngôi sao bóng đá hàng đầu như Lionel Messi.

Khi giấc mơ bắt đầu

The Yanks Mỹ

Một tuyển quốc gia có thủ môn kiêm Bộ trưởng bộ Quốc phòng như tuyển Mỹ chưa bao giờ bị đánh giá là một tập thể thiếu tinh thần thi đấu. Nếu tuyển Anh hay tuyển TBN có một nửa khát khao của tuyển Mỹ trong kỳ World Cup vừa qua thì họ đã được Tổng thống Obama gọi điện khen ngợi và quan trọng hơn, đã không bị loại sớm. Nhưng với tài nguyên và cơ sở hạ tầng hiện có, đã đến lúc tuyển Mỹ biết đến như một tập thể giàu cả về chuyên môn lẫn tinh thần.

Cuộc cách mạng về đào tạo bóng đá ở Mỹ chỉ mới vào guồng được sáu năm nên họ sẽ cần thêm thời gian để tiến tới sự cân bằng giữa kỹ thuật và khát khao. Trong khi đó, World Cup cứ bốn năm một lần không chờ đợi ai. Jurgen Klinsmann hiểu rõ sự chênh lệch này hơn ai hết nên ông đã tích cực chiêu mộ các cầu thủ được đào tạo từ Đức về đá cho tuyển Mỹ.

Sự kết hợp giữa các giải pháp tạm thời hiệu quả và sự thay đổi định hướng về mặt lâu dài chắc chắn sẽ giúp Mỹ thu hẹp khoảng cách với các quốc gia bóng đá phát triển khác.

World Cup 2014 đã kết thúc nhưng giấc mơ giành cúp bạc không dừng lại ở đây. Người Mỹ ngạo nghễ không quen xếp sau bất kỳ ai nên họ sẽ biến tiếc nuối thành tham vọng để tiếp tục mơ về một lần chinh phục bóng đá thế giới.

BÌNH LUẬN

TỪ KHOÁ LIÊN QUAN
TÁC GIẢ
KP
43 bài viết
“LiverpoolFC Vietnam Community. Facebook: @kpham.lfc”
Phát bóng lên ^