Alexis Sanchez – Tiếc nuối của Anfield, “Henry 2.0” của Emirates?

bởi Dũng Lê ·

Tiền đạo phải, nhưng tiền đạo phải kiểu gì?

Chúng ta đều đã biết rằng, bản hợp đồng trị giá 38 triệu euro của Arsenal – Alexis Sanchez – là một tiền đạo phải. Tại Udinese, anh và người đồng hương Mauricio Isla là một cặp đôi ăn ý đến đáng sợ trong sơ đồ 3-4-3. Mối liên hệ này càng trở nên khăng khít hơn trong màu áo ĐTQG Chile sau này, bởi dưới sự dẫn dắt của Marcelo Bielsa cũng như Jorge Sampaoli, Chile luôn chơi với một sơ đồ chiến thuật tạo điều kiện để cả hai chơi rất gần nhau.

Ví dụ, dưới đây là cách Chile vào cuộc trong trận gặp Australia:

Chile vs Australia

Đây chính là sơ đồ thường thấy nhất ở họ trong rất nhiều năm đã qua: một sự pha trộn giữa 3-4-1-2 khi tổ chức tấn công, 4-3-3 khi tấn công/pressing và 5-3-2 khi phòng ngự. Ở đó, Isla luôn dâng rất cao trong vai trò hậu vệ phải/wingback, còn Sanchez là tiền đạo lệch phải với nhiệm vụ băng cắt vào trung lộ để đột phá và ghi bàn. Ở một dạng sơ đồ khác cũng đã nhiều lần đi liền với Chile là 3-3-1-3, Sanchez vẫn có vai trò tương tự.

Đây chính là kiểu vận hành sơ đồ dễ nhận ra tại Barcelona dưới thời HLV Pep Guardiola, thế nên không mấy ngạc nhiên khi Sanchez chuyển tới Barcelona năm 2011. Đó tưởng như sẽ là một sự lựa chọn phù hợp cho anh, nhưng không, lối chơi không chỉ dựa trên nền tảng sơ đồ và cách vận hành sơ đồ, mà còn nằm ở triết lý chơi bóng. Sanchez đã có 2 năm đầu không thực sự thành công dưới sự dẫn dắt của Guardiola và Tito Vilanova. Vì sao?

Chúng ta đều đã quen thuộc với phong cách tiqui-taca – khái niệm thường được dùng để mô tả Barcelona dưới thời Pep Guardiola, tóm gọn lại là: sự kết hợp giữa những đường chuyền ngắn; phối hợp nhóm nhỏ, gọn, nhanh; tốc độ tấn công chậm để phù hợp với việc chủ động kiểm soát thời lượng bóng; áp sát từ xa.

Khoan đã, rõ ràng có một sự khác biệt quá lớn giữa Barcelona – Pep so với Udinese/Chile của Sanchez. Sự giống nhau nằm ở khía cạnh cả ba tập thể này luôn dồn lên áp sát từ xa để tranh cướp bóng chủ động, tuy nhiên khác biệt nằm ở phương hướng xử lý bóng cũng như vai trò của từng cầu thủ. Với Udinese và Chile, sau khi cướp được bóng, họ sẽ lập tức sử dụng những đường chuyền dài, những cú chọc khe nhanh để tìm kiếm cơ hội ghi bàn – đồng nghĩa tốc độ triển khai rất cao. Trong khi đó, với Barcelona, mục tiêu hàng đầu của họ lại là giữ bóng để kiểm soát thế trận nên họ sẽ chuyền ngắn, nhỏ, chắc chắn thay vì lập tức tấn công ngay.

Sanchez Barcelona

“Kép phụ”

Gerardo Martino được cho là đã tạo ra những sự thay đổi nửa vời ở sân Nou Camp mùa giải vừa qua khi một phần, ông vẫn áp dụng triết lý tiqui-taca cũ (dẫn đến sự sa sút vì phụ thuộc vào Xavi & Iniesta – cặp đôi chịu ảnh hưởng tuổi tác); phần còn lại, ông đã có một vài thay đổi trong cách vận hành hàng công của đội bóng xứ Catalonia.

Điều đầu tiên là việc ông cho phép các tiền đạo cánh phô diễn kỹ thuật cá nhân nhiều hơn, thông qua rê dắt bóng. Rất có thể sự thay đổi này đặt dưới áp lực sử dụng Neymar – siêu tân binh mùa vừa rồi. Nhưng nó cũng mang tới lợi thế cho Sanchez bởi khi so sánh với Pedro Rodriguez, anh không chuyền và phối hợp đồng đội tốt bằng nhưng lại sở hữu kỹ thuật cá nhân và nền tảng tốc độ cực tốt cho những pha bóng xử lý một mình.

Sanchez đã có thành tích thi đấu tốt nhất trong sự nghiệp khi ghi 21 bàn ở mùa vừa qua sau 51 trận (ở La Liga là 19 bàn/34 trận). Khác hẳn so với Pep Guardiola hay Tito Vilanova, Martino có thể coi là đã dùng Sanchez thành công hơn, hay chí ít, đã để anh thi đấu nhiều hơn (so với Pedro).

Tuy nhiên, như đã nói, những sự thay đổi của Tata vẫn khá nửa vời khi ông không thể dứt khỏi cái bóng tiqui-taca cũ. 21 bàn thắng ấy vẫn chưa đủ để Sanchez gây ấn tượng trong mắt khán giả, đặc biệt khi anh hầu như không tạo ra nổi một điểm nhấn tại các vòng loại trực tiếp đấu trường Champions League – nơi bản lĩnh chiến thuật của mỗi đội bóng được đặt dấu hỏi.

Chẳng mấy ngạc nhiên khi nhiều người ấn tượng với Sanchez trong màu áo Chile tại World Cup một cách “bất ngờ”. Cũng dễ hiểu bởi ĐT này “chỉ” đứng thứ 13 trên BXH FIFA khi Brazil 2014 khởi tranh, hơn nữa đội ngũ của họ ngoài Arturo Vidal và Sanchez thì gần như không có cái tên nào thực sự đáng chú ý.

Một cảm giác chung của phần lớn khán giả là Sanchez thi đấu tốt hơn trong màu áo Chile hè này so với tại Barcelona mùa qua. Các con số có thể “biết nói” trong trường hợp này:

Alexis Sanchez Barcelona Chile

Số lần dứt điểm là tương đương, nhưng ở các thống kê còn lại, có thể nhận ra phần nào sự khác biệt trong vai trò của Sanchez tại Barcelona và Chile. Có thể lập tức khẳng định ngay: ở cấp ĐTQG, Alexis là một cầu thủ tấn công trực diện hơn và có vai trò quan trọng hơn rất nhiều so với ở cấp CLB (biết rồi, khổ lắm, nói mãi?)

Với trung bình 5.5 lần qua người, 6 lần bị phạm lỗi, 1.3 pha tạt bóng và 1.5 đường chuyền dài mỗi trận, rõ ràng những gì Sanchez làm tại Chile đã thể hiện cho sự khác biệt giữa cách sử dụng bóng giữa hai tập thể anh thi đấu năm qua, như đã phân tích phía trên). Cần nhắc lại rằng tại World Cup năm nay, Sanchez đã thi đấu với những đối thủ cứng cựa như Tây Ban Nha, Hà Lan, Brazil – tức mặt bằng trình độ phòng thủ và tổ chức là vượt trội so với những Levante, Getafe, Osasuna… tại La Liga.

Một điều không mấy bất ngờ là tỉ lệ chuyền chính xác của Sanchez tại Barcelona là tốt hơn tại Chile, nhưng giật mình chưa, ở Chile anh lại… chuyền nhiều hơn ở Barca(!?).

Đây chính là lý do vì sao chúng ta có thể đi đến kết luận rằng tại Chile, Sanchez có tầm quan trọng lớn hơn, bởi anh nằm trong một hệ thống khác biệt. Minh chứng có thể nhìn thấy qua bản đồ nhiệt của anh. So sánh được chọn như sau: hai trận Sanchez được trang thống kê WhoScored chấm điểm cao nhất trong khuôn khổ La Liga 2013/14, so với hai trận đấu anh được chơi ở một vị trí ổn định (và đã tỏa sáng) tại World Cup 2014:

Sanchez heatmap - Barcelona vs Chile

Cũng là pressing ngay từ phần sân đối thủ, tuy nhiên cách triển khai bóng ra sao có ảnh hưởng quan trọng tới khả năng thể hiện của Sanchez. Bóng đá hiện đại có quá nhiều cầu thủ giỏi, đôi khi việc họ chơi tồi chưa chắc đã là do… họ chơi tồi, mà cũng có thể do điều kiện để họ thể hiện mình là không phù hợp.

Có thể đi tới kết luận: Sanchez phù hợp hơn với lối chơi tấn công nhanh, triển khai bóng trực diện chứ không phải chuyền ngắn, ban bật. Việc rời khỏi Barcelona, vì thế, có thể sẽ là một cơ hội để anh đi đến đỉnh cao sự nghiệp cá nhân.

Cú “vồ hụt” đáng tiếc của Liverpool?

Chúng ta đều đã biết về ý định gạ gẫm trao đổi của Liverpool dành cho Barcelona thời gian qua: Alexis Sanchez + tiền = Luis Suarez. Theo nhiều nguồn tin từ Anh mà uy tín nhất là Liverpool Echo – tờ báo “thân” với hai CLB vùng Merseyside – thì Sanchez muốn chuyển tới Arsenal hơn là Liverpool hay Juventus. Ý định của Brendan Rodgers đổ bể, ông đành quay sang theo đuổi Lazar Markovic của Benfica (và đã thành công), còn Luis Suarez chuyển tới Barcelona với phần trao đổi hoàn toàn bằng tiền.

Dễ hiểu khi Sanchez không chọn Juventus – Bà Đầm Già có tiềm năng tài chính tương đối yếu ớt so với hai đại gia giải Ngoại Hạng Anh do vẫn đang trong công cuộc phát triển lại từ đầu. Tuy nhiên quyết định chọn Arsenal thay vì Liverpool của Sanchez là đáng để tiếc nuối với các Kopite.

Dĩ nhiên đây là một nhận định mang tính ba phải, nhưng nếu Alexis không thành công tại Arsenal thì chắc chắn anh sẽ rất tiếc vì không tới Liverpool.

Vì sao? Bạn hỏi, tôi trả lời: Sanchez là một cá nhân hoàn toàn phù hợp để trực tiếp thay thế Luis Suarez – ngôi sao Anfield mùa vừa rồi.

Sau hai năm cầm quân tại Liverpool, cách tiếp cận trận đấu của Brendan Rodgers tạo dựng đã thay đổi rất nhiều. Từ một đội đặt trọng tâm vào kiểm soát bóng hướng theo phong cách tiqui-taca mà Rodgers hết mực khen ngợi, họ chuyển hẳn sang một lối chơi rất giống Chile: pressing tranh chấp từ xa, tấn công nhanh và mạnh mẽ. Sau khoảng 5 lần thay đổi sơ đồ chiến thuật, Liverpool cuối mùa qua đã trở nên ổn định với sơ đồ 4-4-2 kim cương (linh hoạt) với cách vận hành tương đối giống với Chile:

Liverpool 442 2013-14

Nhiệm vụ của Suarez trong sơ đồ này là gì? Đó là tham gia áp sát, tranh chấp từ phần sân đối phương, cầm bóng đột phá, kiến tạo cho đồng đội hoặc “tự thân vận động”. Sanchez sẽ cần được thử thách về mặt phối hợp với đồng đội trong khâu kiến tạo và săn bàn, tuy nhiên xét trên các yêu cầu còn lại, anh sở hữu đầy đủ, thậm chí tốc độ của anh có thể còn hơn cả Suarez.

Ví dụ điển hình là trong trận gặp Brazil ở vòng 16 đội World Cup 2014, Sanchez ban đầu được sử dụng như một tiền đạo phải, sau đó là tiền đạo trái và dưới sức ép lớn từ các tiền vệ Brazil, anh đã nhiều lần chủ động lùi sâu về giữa sân để nhận bóng và tự đột phá – chính là những gì Liverpool cần ở tiền đạo của họ.

Alexis Sanchez take-ons vs Brazil

Hơn nữa, Sanchez cũng “dễ” để sử dụng hơn so với Suarez. Ở mùa giải vừa qua, đã có những thời điểm dường như Rodgers kiên định một cách không cần thiết với cặp tiền đạo SAS trong một vài trường hợp mà 4-3-3 sẽ hiệu quả hơn. Nhiều chuyên gia cho rằng, ông không muốn (hay không dám?) đẩy Suarez hoặc Sturridge ra khỏi vị trí cao nhất hàng công. Tuy nhiên Sanchez lại đã quen thuộc với vị trí lệch hẳn sang biên, vì vậy khi cần, anh hẳn sẽ “ngoan” hơn so với một trong hai cái tên nói trên.

Và nếu bạn vẫn chưa cảm thấy thuyết phục, dưới đây là biểu đồ nhiệt thể hiện tầm hoạt động của hai trong số những trận hay nhất Luis Suarez đã thể hiện mùa qua:

Suarez heatmap

Khá giống Sanchez ở Chile – đều hoạt động trong vùng “nách” giữa hậu vệ biên và trung vệ. Thuyết phục chứ?

Henry 2.0?

Bất luận thế nào thì Sanchez cũng đã thuộc về Arsenal và phía Liverpool cũng đã tìm được một cái tên khác, thế nên hãy quay lại CLB chủ quản của cầu thủ này.

Và hẳn, tiêu đề phía trên cũng đang là một ý tưởng được rất nhiều người nghĩ tới: khả năng Alexis Sanchez trở thành một tiền đạo cắm dưới sự dẫn dắt của Arsène Wenger là rất lớn.

Không cần nói quá nhiều về việc Giáo Sư đã từng có những màn cải tạo tiền vệ cánh thành tiền đạo nổi tiếng ra sao, mà chỉ cần tổng kết lại hai trường hợp: Thierry Henry và Robin Van Persie. Họ đều đã rất thành công sau khi chuyển sang vị trí mới, nhưng họ lại là những mẫu tiền đạo rất khác nhau. Persie không nhanh nhưng lại có một đôi chân khéo léo cùng khả năng làm bóng và đã được chỉ định vào vị trí tiền đạo lùi (khiến nhiều người cho rằng anh là sự thay thế Dennis Bergkamp). Ngược lại, Henry với tốc độ và sức mạnh tuyệt hảo đã được đặt lên đá cao nhất trong đội hình với một vai trò duy nhất: mang về bàn thắng (tức không chỉ trực tiếp ghi bàn mà còn tạo ra cơ hội cho đồng đội – cám ơn bạn Cún Ngốc).

Ở Arsenal hiện tại, trước khi Sanchez đến, vị trí tiền đạo cao nhất có mặt hai cái tên: Olivier Giroud và Theo Walcott (phải rồi, Nicklas Bendtner nữa). Giroud thi đấu nhiều hơn Walcott nhưng cũng tạo ra nhiều thất vọng hơn vì không đáp ứng được đòi hỏi của lối chơi: anh khỏe, không chiến tốt nhưng dứt điểm không “bén” và thiếu tốc độ. Ngược lại, Walcott tuy nhanh nhẹn nhưng lại thiếu đi sức mạnh cần thiết của một tiền đạo hoạt động độc lập. Họ đều chỉ có một phần của Henry.

Sanchez có cả hai: vừa nhanh vừa khỏe.

Dĩ nhiên, so với “King” Henry, anh không có được một chiều cao hoàn hảo đến vậy. Nhưng bạn đã bao giờ thực sự cảm thấy ấn tượng với Henry vì khả năng đánh đầu? Hẳn là không rồi.

Vấn đề của Sanchez, nếu muốn trở thành một tiền đạo cắm, thực chất đã được chính anh thổ lộ trong một buổi phóng vấn với nhà báo Graham Hunter:

Alexis Sanchez từng thừa nhận với tôi trong lần cuối cùng tôi phỏng vấn cậu ấy rằng sự quyết đoán khi có bóng trong chân vẫn là điều cậu ấy cần phải cải thiện nhiều nhất.

– Graham Hunter, blog trên Paddy Power.

alexis sanchez arsenal

Tuy nhiên, đó vẫn sẽ là chuyện cho tương lai. Trở lại với hiện tại, với đẳng cấp chinh chiến vốn có, cộng thêm áp lực từ mức giá, dễ dàng khẳng định việc anh sẽ đá chính ngay từ mùa sau, và vị trí vẫn sẽ là tiền đạo lệch cánh.

Gần như chắc chắn Sanchez sẽ khởi đầu chặng đường tại Emirates với một trong hai vị trí đá cánh. Nói “một trong hai” là bởi hai vị trí này của Arsenal luôn hoán đổi cho nhau linh hoạt, không nhất thiết phải phân biệt rõ ràng trái hay phải.

Arsenal những năm qua thường sử dụng một trong hai sơ đồ 4-2-3-1 và 4-3-3 tùy theo đối thủ. Với sự thành công của Mesut Ozil tại World Cup 2014 trong vai trò lệch cánh, cộng thêm việc Santi Cazorla nhiều lần thi đấu ở một trong ba vị trí tiền vệ trung tâm mùa giải qua, không loại trừ khả năng Arsenal sẽ thi đấu nhiều hơn với sơ đồ 4-3-3. Ở đó, khiếm khuyết về khả năng phòng ngự của các tiền vệ trung tâm có thể sẽ được hạn chế, chưa kể Aaron Ramsey luôn cực kỳ cơ động trong việc lao lên phía trước.

Sanchez cũng sẽ mang tới cho Arsenal một điều họ mà thiếu đi trong rất nhiều năm nay: khả năng hỗ trợ phòng ngự. Với thói quen pressing được xây dựng tại Udinese và Chile, anh có thể che chắn cho hậu vệ biên và dĩ nhiên, đây là một khả năng quí báu, nếu xét việc Pháo Thủ nhiều lần bị bóp nghẹt chỉ vì đối thủ đánh biên theo kiểu “2 chọi 1” (một hậu vệ biên Arsenal phải đối mặt cả tiền vệ lẫn hậu vệ biên đối thủ).

Xét trên mặt tấn công, chắc chắn anh sẽ là một chân chạy thông minh cho những đường chọc khe của Arsenal mùa giải sau. Với thành tích trung bình 15 bàn/mùa trong bốn năm qua, Wenger có thể đặt kỳ vọng ở anh như một nguồn phát hỏa đáng gờm.

Thật khó để có thể kỳ vọng ở Arsene Wenger và các cộng sự về một thay đổi lớn lao trên khía cạnh chiến thuật. Giống như Liverpool hay Chile, Arsenal cũng là một tập thể đề cao tốc độ, nhưng họ lại rất trọng kỹ thuật. Họ ít dùng sức mạnh và những pha băng cắt trực diện hơn Liverpool và cũng đề cao việc vây hãm đối thủ, dĩ nhiên ở một tốc độ cao hơn so với Barcelona.

Với Sanchez, thậm chí chính Wenger đang có trong tay một lực lượng rất phù hợp để tổ chức chơi 4-4-2 kim cương như Liverpool: Ozil ở đỉnh kim cương, Ramsey và Wilshere là hai con thoi, Walcott – Sanchez là hai tiền đạo lệch sang hai bên. Biết đâu đấy. Và rồi trọng tài Andre Marriner sẽ có ngày rút thẻ đỏ đuổi Alexis vì chạy nhanh như Theo?

Theo Walcott Alexis Sanchez ArsenalĐối thủ cạnh tranh vị trí hay đối tác hàng công?

Dù sao với bản hợp đồng lớn này, Arsenal cũng đang cho thấy, họ là một đội bóng có tham vọng rõ ràng.

BÌNH LUẬN

TÁC GIẢ
Dũng Lê
154 bài viết
“Cruyffian.”
Phát bóng lên ^