Phân tích: Lối chơi của Alfredo Di Stefano (Phần 1)

bởi Nhật ·

Bạn đọc có thể xem bản gốc (tiếng Đức)bản tiếng Anh tại spielverlagerung.com. Bản lược dịch bằng tiếng Việt có tại 4231.vn.

Ông được coi là một trong những cầu thủ toàn diện đầu tiên, là bậc sư phụ trong giới cầu thủ và là hình mẫu cho một cầu thủ dẫn dắt cả đội. Con người đó là Alfredo Di Stefano – cái tên đã gây ảnh hưởng cho nhiều thế hệ cầu thủ.

Sir Alex Ferguson từng nói rằng Alfredo Di Stefano là một thần tượng thời thơ ấu của ông.

Họ thật tuyệt vời. Họ là câu lạc bộ tầm cỡ quốc tế đầu tiên, và họ thi đấu quá hay.

Ferguson, người đã xem trực tiếp trận Chung kết huyền thoại năm 1960 trên sân khi còn là một cậu bé, phát biểu.

Ở Argentina, người ta chưa tranh luận về Maradona hay Messi, mà là Di Stefano với Maradona, ai hơn ai kém. Nhiều người Argentina lớn tuổi vẫn luôn cho rằng Di Stefano hơn, mặc dù với một số người thuộc thế hệ trước, người giỏi nhất là Jose Manuel Moreno, hoặc Adolfo Pedernera.

Cầu thủ hay nhất mà tôi đã từng được chứng kiến là Adolfo Pedernera. Maradona rõ ràng là một cầu thủ xuất chúng, tuyệt vời, và cũng không thể bỏ qua Pele. Nhưng phải nói thật, mặc dù tôi biết so sánh là khập khiễng, nhưng Pedernera là một cầu thủ cực kì toàn diện, vì ông có thể chơi ở bất cứ đâu trên sân

– Alfredo Di Stefano

Tuy nhiên, Don Stefano vẫn là độc nhất vô nhị. Và sẽ không bao giờ có một người như ông nữa, vì phong cách như hồi đó có lẽ sẽ không thể lặp lại được vào thời điểm hiện tại. Loạt bài phân tích này sẽ chỉ ra lí do, và làm rõ nguyên nhân Di Stefano trở nên đặc biệt như vậy, về mặt chiến thuật, lối chơi cá nhân cũng như cả về khía cạnh tâm lí nữa.

Trong bài viết này, ngoài sử dụng những trích dẫn về Di Stefano, người viết còn thuật lại ngắn gọn một số tình huống của một trận đấu kinh điển, trận đấu Cúp Châu Âu hay nhất mọi thời đại: Real Madrid 7-3 Eintracht Frankfurt, năm 1960, đồng thời có sử dụng hình ảnh và tài liệu từ một số nguồn khác nhau.

1. Số 9 phòng ngự kiêm chân kiến tạo quyết định

Real-Madrid-1956

Real Madrid, năm 1956

Phút thứ 6 (trận Chung kết Cúp châu Âu năm 1960 giữa Real Madrid và Eintracht Frankfurt – người dịch), Alfredo Di Stefano có bóng ở vạch giữa sân, cầm bóng ở trung tuyến, nhưng để mất bóng. Ông lập tức áp sát ngay đối thủ, nhưng bị vượt qua. Đội bóng Đức chuyền dài ra cánh, cầm giữ bóng ở đó – hàng phòng ngự Real đã có mặt để hóa giải rồi. Marquitos đang có bóng, anh chuyền cho Di Stefano, lúc này đang có mặt ở ngay bên ngoài vòng cấm đội nhà để nhận bóng và chuyền một chạm cho một đồng đội khác. Đây là Canario, chuyền lại cho Marquitos, Marquitos chuyền cho Di Stefano, họ xuyên phá qua khu vực giữa sân một cách rất tự tin. Di Stefano có bóng, anh băng lên, tung ra một cú tạt – tiếp theo đó, Real lại cầm và luân chuyển bóng.

Di Stefano có thể chơi được tất cả các vị trí ở trục dọc giữa sân: Trung phong, tiền đạo lùi, “số 10”, “số 8”, “số 6”, libero,…Nhưng thường thì ông chơi tất cả cùng một lúc. Khi chơi ở vị trí trung phong, ông thường lui về giữa các hậu vệ trong hệ thống 3-2-5 của Real để nhận bóng từ vòng cấm sân nhà, rồi phát động tấn công lên phía trước. Với quả bóng trong chân, ông sử dụng khả năng tư duy thông minh của mình để tạo cơ hội với những đường chuyền tầm dài vượt qua những khối cầu thủ đối phương, hoặc tự mình đi bóng qua một, hai rồi ba đối thủ.

Điều tuyệt vời về Di Stefano là mỗi khi một đội bóng có anh ấy, đội đó coi như có hai người ở cùng một vị trí

– Miguel Munoz.

Đừng để những pha chạy chỗ từ vị trí tiền vệ phòng ngự này đánh lừa, vì đơn giản đó chỉ là một phần của phong cách chơi của ông. Di Stefano rất hay bị đẩy lui cách xa khung thành và phải hoạt động ở khu vực trung tuyến, nhưng siêu sao người Argentina không hề bị giới hạn. Ông có thể làm một nhà “kiến tạo trận đấu” trong nhiều vai trò khác nhau, theo nhiều cách khác nhau. Ví dụ, ông có một khả năng rất độc đáo là có thể điều tiết nhịp độ, “dừng” hẳn trận đấu trong một thời gian.

distefan3

Chúng ta hay nói về những cầu thủ “cầm nhịp trận đấu”, nhưng ít khi cắt nghĩa cụm từ này. Về mặt chiến thuật mà nói, ta có thể hình dung một cầu thủ bình tĩnh giữa cơn bão xung quanh là mạch trận đấu đang diễn ra vô cùng căng thẳng, nhanh với những pha chạy chỗ, đảo khu vực tấn công liên tục, dồn dập. Anh đặt chân xuống, giảm nhiệt đi, bắt đầu khởi động một chuỗi luân chuyển bóng chậm rãi trước khi trực tiếp hoặc gián tiếp tăng nhịp độ lên, tạo ra một hướng tấn công mới.

Nếu nhịp độ tấn công quá cao, các vấn đề về chiến thuật cũng như tâm lí sẽ xuất hiện. Những pha phối hợp với nhau càng lúc càng đòi hỏi phải chính xác, những pha tấn công có thể trở nên không như ý hay một quyết định vội vàng được đưa ra; hoặc là sự tập trung cũng như khả năng đưa ra quyết định chính xác sụt giảm khi nhịp độ càng trở nên nhanh tới mức chóng mặt.

 Hầu hết các cầu thủ chỉ có thể tạo ra những ảnh hưởng rất nhỏ: một số chơi ở tốc độ nhanh, có khi chỉ có thể thay đổi giữa hai nấc “nhanh” với “rất nhanh”, hoặc là gây ảnh hưởng lên lối chơi của toàn đội. Một số thì chỉ có thể chơi “chậm” hoặc “nhanh”, không có mức “trung bình”. Khả năng hoàn toàn “dừng” trận đấu trong phút chốc và khơi lại nhịp theo ý muốn là một nghệ thuật ít được biết đến, và “tiền đạo” Di Stefano là bậc thầy của môn nghệ thuật này.

Ông ấy là cầu thủ tuyệt vời nhất tôi từng được chứng kiến. Pele có lẽ hơn ông ấy về mặt bản năng, nhưng khi Di Stefano bước vào sân, ông đã lập trình trận đấu đó sẵn trong đầu mình rồi

– Bobby Charlton

 Trong một số tình huống, ông thoái lui khỏi hàng phòng ngự đối phương, lùi xuống sâu khi nhịp độ tấn công lên phía trước đang quá cao, sau đó ông cầm giữ bóng. Nghe có vẻ không có gì đặc biệt, nhưng khi đó, bóng không đi, người cũng không lên; Di Stefano đứng ở một vị trí mà ông đã chọn trước, đảm bảo đối phương không tới áp sát được. Như vậy, một khoảng dừng đột ngột trong trận đấu đã xảy ra, tất cả các quân cờ giờ có thể được bài binh bố trận lại. Nếu có ai đó áp sát hòng cướp bóng, Di Stefano sẽ đảo chân, qua người, thoát khỏi sự kèm cặp của đối phương, kiểu như Xavi, sau đó quay trở lại hoặc lợi dụng tình thế để phát động tình huống lên bóng mới cho đội nhà.

Những lần “dừng” đó chỉ là khoảng lặng trước cơn giông tố. Di Stefano không chỉ hoàn thiện ở cảm quan vị trí mà còn ở yếu tố kĩ thuật cá nhân. Ông có thể rê bóng nhanh, ông hướng tới những khu vực then chốt về mặt chiến lược ở trên sân, từ đó mở ra các hướng chuyền. Ông dẫn dắt những đợt tấn công với những pha phối hợp nhỏ, đánh cánh hoặc tự mình tiến lên để đón đường chuyền của đồng đội, nhằm tấn công cầu môn đội bạn.

Real-Madrid-1957

Real Madrid, đội hình năm 1957

Ông còn liên tục thay đổi “điểm nhìn” của mình trên sân. Khi quan sát Di Stefano thi đấu, chúng ta có thể thấy ngay là ông muốn di chuyển liên tục ra các vị trí khác nhau để có thể thấy bao quát sân đấu. Đôi lúc ta thấy ông khống chế bóng hơi luộm thuộm, đó là vì ông đẩy bóng sang một bên rồi sau đó lại lái lệch hướng đi một chút, nhưng mục đích cuối cùng của ông vẫn là không ngừng xem xét các phương án chiến thuật để chọn ra cái tốt nhất.

Nhìn chung, Di Stefano biết rõ tất cả thế trận xung quanh mình, có tầm quan sát tốt, và sử dụng cả hai yếu tố đó để điều khiển trận đấu theo ý muốn. Hơn nữa, không chỉ biết điều chỉnh vị trí đứng, ông còn điều chỉnh cả tư thế của mình, giúp ông phản ứng đa dạng và hiệu quả hơn với các tình huống xảy đến, vì ông vốn đã biết hết tất cả khi nhận bóng từ đồng đội rồi.

Ví dụ như: ông bỏ bóng cho đồng đội khác nhận lấy; lúc thì chuyền một chạm, lúc thì dừng bóng và rê một đoạn ngắn trước khi chuyền, hoặc chuyền về…ông thay đổi một cách linh hoạt, thông minh.

Không giống như nhiều “nhạc trưởng” hay cầu thủ tấn công (ví dụ như trung phong), Di Stefano là một nhà chiến lược gia đại tài. Ông không chỉ muốn đưa ra quyết định tiếp theo đúng đắn nhất, mà còn tính toán cho các vị trí xung quanh mình nữa. Vì vậy, ông có thể sẽ không chuyền cho đồng đội gần nhất, mà sẽ chuyền cho người kế đó, đồng thời ra hiệu chuyền về ngay lập tức, từ đó người nhận bóng sau đó sẽ có tầm quan sát rộng hơn, có nhiều phương án xung quanh mình để chuyền tới hơn, đồng thời bản thân Di Stefano cũng có thêm thời gian để chạy chỗ lên phía trước.

Ông ấy là ai vậy? Ông ấy nhận bóng từ thủ môn, ông ấy chỉ đạo hàng phòng ngự. Mỗi khi ở trên sân, ông đều có mặt ở vị trí thuận lợi để nhận bóng. Ông đặt tầm ảnh hưởng của mình lên tất cả mọi thứ mình thấy được. Tôi chưa bao giờ thấy một cầu thủ nào toàn diện như vậy. Cứ như thể ông ấy điều khiển được nhịp đập của trận đấu vậy. Ông ấy mạnh mẽ và cũng rất nhẹ nhàng, tinh tế. Sự kết hợp các phẩm chất trong ông ấy thật tuyệt vời

– Bobby Charlton

So sánh Di Stefano với Cristiano Ronaldo có phần không chính xác: cả hai đều có một số phẩm chất cá nhân như thể hình, thể lực, tham vọng, danh vọng, thuận hai chân và cảm quan di chuyển để săn bàn trong vòng cấm. Tuy nhiên, nếu nói về sự toàn diện về cả chiến lược và chiến thuật, ta có thể liên tưởng tới Luka Modric, cộng thêm khoản là một tiền đạo mạnh mẽ, nguy hiểm nữa.

distefan4

Di Stefano nắm quyền điều khiển trận đấu, điều khiến những mảng miếng phối hợp của đội một cách quyết liệt, sát sao, nhằm đẩy đội bóng lên phía trước để ghi bàn. Nếu đồng đội không di chuyển lên phía trước, Di Stefano buộc họ phải làm vậy. Ông cố ý chuyền chếch lên trước mặt đồng đội, kêu gọi họ băng lên, rồi sau đó chính mình di chuyển theo để sẵn sàng phối hợp một chạm. Nếu ông cảm thấy nhịp tấn công còn chậm, ông sẽ chuyền về một hướng này cho một đồng đội và chạy ra một hướng khác, mở ra khoảng trống theo một cách riêng.

Tuy nhiên, cái tài của Di Stefano không phải là chỉ biết chủ động, hay một mình, cầm nhịp trận đấu, mà ông còn có thể đóng vai trò hỗ trợ cho các đồng đội khác. Những pha di chuyển của ông rất thú vị: ông xoay người, chạy chỗ ra phía sau đối thủ để mở ra một hướng chuyền chéo cho đồng đội; di chuyển ở hai biên để tránh áp lực, hoặc là chạy ngang, hoặc là chạy chéo xâm nhập “half-space”; ông di chuyển vào những khoảng không rất hẹp, sẵn sàng đóng vai trò liên kết ở cả những khu vực chật chội nhất tại giữa sân cũng như sát vòng cấm đối thủ.

Ông lặp đi, lặp lại những pha di chuyển không bóng kể trên, kết hợp với những pha tăng tốc đột ngột, mạnh mẽ trứ danh về phía khung thành. Đó là một đặc trưng trong lối chơi của Di Stefano – bằng cách này, ông mở ra những khoảng trống ở giữa sân cho tiền vệ băng lên hoặc cho chính mình nhận bóng ở sau lưng hàng tiền vệ đối thủ. Ông tự mình tìm những khoảng trống thích hợp, căn chọn thời gian một cách chuẩn xác, đồng thời sẵn sàng cho bước kế tiếp.

Alfredo Di Stefano là cầu thủ vĩ đại nhất vào thời của cậu ấy, còn hơn cả Pele. Cậu ấy – cùng một lúc – là mỏ neo ở hàng phòng ngự, là nhạc trưởng ở tuyến giữa và là tay sát thủ thượng thặng trước cầu môn

– Helenio Herrera

Real-Madrid-1958

Real Madrid, năm 1958

 Sự uyển chuyển, linh hoạt trong cách di chuyển trên sân của Di Stefano đã gây ra rất nhiều vấn đề chiến thuật lẫn tâm lí, tinh thần cho đối thủ: Di Stefano sẽ làm gì? Lùi sâu điều khiển trận đấu, hay là phối hợp tạo khoảng trống cho Zarraga hoặc một tiền đạo khác? Anh ta sẽ dắt bóng ở biên hay băng lên xâm nhập một cách kín đáo? Anh ta sẽ chạy chỗ tới sát cột dọc, tới vòng cấm, hay là lùi lại hỗ trợ các đồng đội phía trên?

Ba yếu tố: Sự khó lường, trí thông minh và kĩ thuật cá nhân giúp Di Stefano trở thành một cầu thủ dị thường ở trong vòng cấm cũng như các khu vực khác. Những pha lùi xuống, chạy chéo của Thomas Muller; bản năng sát thủ, lợi dụng những đường bóng bật ra hay từng khoảng trống nhỏ nhất của Gerd Muller; bất ngờ lên tiếng sau khi đã “tàng hình” như Karim Benzema; di chuyển như Messi ở ngoài vòng cấm…ở Di Stefano đều có cả. Một cơn ác mộng cho những ai không may phải đối đầu với ông.

(còn tiếp)

BÌNH LUẬN

TÁC GIẢ
Nhật
72 bài viết
“Cây viết, admin của blog Myfootballramble và 4231.vn”
Phát bóng lên ^