Thể Công, cái tên không thể chết

bởi Dũng Phan ·

Lời đầu xin chúc các ae trong page được nhiều sức khỏe và may mắn. Em còn khá trẻ và chỉ mới xem bóng đá thực sự vài năm trở lại đây vì thế nên em xin hỏi vì sao CLB Thể Công lại được nhiều người Việt Nam yêu mến như thế , đội bóng thể công chuyển giao địa phương rất nhiều lần mà vẫn giữ được tình cảm nơi người hâm mộ.

Vào ngày 11/11/2009, 2 tháng sau khi Thể Công bị xóa sổ. Tôi đã viết một bài rất dài về Thể Công và sự sụp đổ của họ, bài viết ấy có thể bạn đã từng đọc qua nếu bạn quan tâm đến Thể Công. Cũng khá lâu rồi, hôm nay tôi mới tìm lại để trả lời câu hỏi này cho bạn.

Thể Công, hoài niệm một cái chết

25/9/2009, Bộ Quốc Phòng chính thức “xóa sổ” Thể Công khỏi bản đồ bóng đá Việt Nam. 55 năm với lịch sử oai hùng, họ đã vĩnh viễn không còn tồn tại nữa. Giật mình nhận ra, cả bản thân tôi và tất cả những ai đã từng yêu đội bóng áo lính oai hùng đó đến tận bây giờ vẫn không tin đó là sự thật.thecong3

Thời gian đã trôi qua, tôi vẫn không thể nuốt trôi được sự thật cay đắng rằng CLB Quân Đội ngày xưa trong ký ức thơ ấu của tôi với những Hồng Sơn, Việt Hoàng… đã mãi mãi không còn tồn tại nữa, sẽ không bao giờ chúng ta còn gặp lại họ, những chàng trai áo lính chơi bóng trên sân Cột Cờ, Hàng Đẫy nữa.

Thể Công, cũng như Cảng Sài Gòn của ngày hôm trước, đã chết rồi! Và hôm nay tôi ở đây, hoài niệm về cái chết ấy…

50 năm oai hùng

23/9/1954, theo chỉ thị của đại tướng Nguyễn Chí Thanh, Thể Công – lúc đó có tên là Đoàn Công Tác Thể Dục Thể Thao Quân Đội – được thành lập. Bốn tháng sau chiến thắng Điện Biên Phủ, Thể Công ra đời trong những tháng ngày hòa bình đầu tiên của Miền Bắc Việt Nam và trưởng thành trong chiến tranh ác liệt. Những chàng trai bộ đội miệt mài tập luyện là biểu tượng của cả nền bóng đá Việt Nam non trẻ. Những chiến công hiển hách đi cùng những tên tuổi lẫy lừng như anh em Ba Đẻn, Cao Cường, trung vệ Nguyễn Trọng Giáp, tiền vệ Vũ Mạnh Hải (người hiện đang là Tổng Biên Tập Báo Bóng Đá), rồi đến Quản Trọng Hùng, Nguyễn Mạnh Cường. Sau này là Hồng Sơn, Việt Hoàng, Như Thuần và gần đây nhất là Bảo Khanh, Phước Tứ. Với Thể Công, thời nào cũng có anh tài!

thecong4Thể Công ngày xưa là khuôn mặt, là biểu tượng chiến thắng thể thao của cả dân tộc Việt Nam. Họ chiến đấu và chiến thắng những đội bóng khỏe và mạnh hơn mình nhiều lần trong những lần “mang chuông đi đánh xứ người” ở các nước Xã Hội Chủ Nghĩa. Thể Công từng thắng Bát Nhất (Trung Quốc) tới 4-1 ngay trên sân Trung Quốc, trước sự chứng kiến của Đặng Tiểu Bình trong chuyến du đấu ở nước bạn; từng thắng Cu Ba 3-2 trên sân Hàng Đẫy dù đối thủ cao hơn mình cả một cái đầu. Không cần phải nói về những thành tích trong nước, bởi ở trong nước, Thể Công không có đối thủ.

Nhưng cái toát lên tất cả ở đội bóng Quân Đội không phải là những chiến tích lẫy lừng ấy mà đó là tinh thần của người lính. Ông Nguyễn Văn Vinh (người từng là GĐKT của Hoàng Anh Gia Lai) một trong những thành viên của Thể Công những ngày đầu đã từng kể:

Vào giai đoạn Mỹ ném bom Miền Bắc, những cầu thủ Thể Công khi nghe tiếng máy bay gào rú trên đầu thì xuống hầm, khi máy bay qua lại lên tiếp tục đá bóng. Những chàng lính ngày đó họ miệt mài tập luyện bất kể mạng sống luôn lơ lửng trên đầu.

Khi được hỏi tại sao, ông chỉ thủng thẳng trả lời:

Dù có chiến tranh thì cũng phải cố đá cho tốt. Chứ nếu không mình yếu kém, bạn bè nước ngoài nhìn vào họ khinh rẻ dân Việt Nam mình. Phải cho họ thấy dân Việt Nam tuy chiến tranh nhưng vẫn rất mạnh mẽ.

Chi tiết đơn giản đó đã cho thấy phẩm chất của những người lính: kiên cường và bất khuất. 50 năm oai hùng của lịch sử Thể Công là gắn liền với những chiến tích ấy. Bởi đơn giản, họ mang trên mình màu áo của Người lính Cụ Hồ.

5 năm sụp đổ

Tháng 8-2004, đúng vào kỷ niệm 50 năm thành lập, Thể Công xuống hạng. Một năm sau đó họ vẫn tiếp tục vật lộn tại giải Hạng Nhất song chỉ cán đích ở vị trí thứ 4 chung cuộc, không đủ để tranh một suất playoff.

1/9/2005, sau trận thắng Tây Ninh 5-3 Thể Công mới trở lại được con tàu V-League – nơi đáng lẽ phải in đậm dấu chân họ nhiều nhất. Vì họ mới là tượng đài lớn nhất của bóng đá Việt Nam.

Tháng 8/2009, Thể Công xếp thứ 9 ở V-League sau sự “thương hại” của nhà vô địch SHB Đà Nẵng. Với 35 điểm, chỉ hơn nhóm xuống hạng có 2 điểm. Nhà vô địch một thời đã trụ hạng kịp thời ở vòng đấu cuối cùng, ngược hẳn với số tiền 70 tỷ đã đổ vào cho họ.

23/9/2009, Thể Công kỷ niệm 55 thành lập trong niềm vui và hy vọng của những người yêu duy nhất màu áo lính, trong cái đỏng đảnh đến chán nản của những cầu thủ.

25/9/2009, Bộ Quốc Phòng chính thức ra quyết định xóa tên Thể Công khỏi bản đồ bóng đá Việt Nam, chấm dứt 55 lần tồn tại của đội bóng ngành quân đội.

Tháng 11 năm 2009 Thể Công được tỉnh Thanh Hóa mua lại và sát nhập với Câu lạc bộ bóng đá Thanh Hóa.

50 năm oai hùng, 50 năm kiên cường trong chiến đấu và chiến thắng. Trong những năm tháng chiến tranh ác liệt họ vẫn tồn tại.

Nhưng, chỉ cần 5 năm trong hòa bình, 5 năm trong chiếc áo bóng đá chuyên nghiệp và 5 năm trong những đồng tiền được đổ vào cho những chàng trai áo lính (5 năm hơn 150 tỷ đầu tư vào Thể Công, riêng năm 2009 là 70 tỷ) – họ đã đổ sụp.

Vì sao Thể Công bị xóa sổ?

Câu trả lời này quá dễ. Không cần phải đi tìm đáp án. Bởi đơn giản Bộ Trưởng Bộ Quốc Phòng Phùng Quang Thanh đã trả lời rất rõ ràng:

Thể Công bị xóa sổ bởi không muốn cái tên ấy bị bôi đen trong mắt người hâm mộ.

Thể Công bị xóa sổ để nhớ về Thể Công là nhớ về đội bóng tượng đài bất khuất chứ không phải nhớ về đội bóng với những đồng tiền tỉ, những cầu thủ bạc nhược sau mỗi mùa V-League.

Hôm nay nếu gọi tên Thể Công để kể cho con cháu ngày xưa thì trong ánh mắt ta vẫn là Thể Công oai hùng với những Ba Đẻn, Hồng Sơn của ngày nào, với 13 chiếc cup vô địch toàn miền Bắc, 5 chiếc cup vô địch giải hạng Nhất và hàng chục danh hiệu lớn nhỏ cũng những Huân Chương Chiến Công khác. Vâng, nhớ về Thể Công là nhớ về CLB Quân Đội – những chàng trai áo lính với những chiến tích lẫy lừng chứ không phải nhớ về một Thể Công của mùa giải vừa qua.

thecong1

Thể Công xuống hạng vào năm 2004 vì chiếc áo chuyên nghiệp không hợp với tư tưởng của đội bóng thì ta có thể thông cảm được. Thể Công không mua cầu thủ ngoại, đội hình khập khiễng với sự chuyển giao thế hệ trong khi môi trường chuyên nghiệp quá khắc nghiệt. Khi đó họ như Althetic Bilbao của Tây Ban Nha chỉ sử dụng các cầu thủ xứ Basque. Nhưng vì sao Thể Công được đầu tư tới 70 tỷ đồng ở mùa giải vừa rồi lại sa sút đến thế?

Câu trả lời: Bởi vì đồng tiền. Chuyện thật như đùa.

Những tưởng rằng đồng tiền sẽ giúp Thể Công chiến thắng nhưng chính nó đã khiến Thể Công đi xuống. Dù không phải là người lính, những tác phẩm văn học, những chiến tích lịch sử của Quân Đội Nhân Dân Việt Nam đã cho tôi hiểu một điều: Phẩm chất lớn nhất của người bộ đội Cụ Hồ chính là tinh thần vượt khó. Trong khó khăn, người lính thể hiện mình nhất. Trong khó khăn, tinh thần người lính lên cao nhất.

Những người lính trong mưa bom bão đạn vẫn tập luyện. Dù đói, khổ, anh em chia nhau ổ bánh mì, uống cùng cốc nước… nhưng khi đã ra sân thì mỗi cầu thủ là một người lính.

Nó đã tạo nên một Thể Công hạ gục Bát Nhất ngay trên Bắc Kinh.

Vượt khó là phẩm chất đẹp nhất của những người lính đó. Nhưng bạn nghĩ gì về việc mùa giải 2009, những người lính quen sống trong quân đội bình dân và giản dị đó được “lót tay” từng cục tiền vào trong tài khoản. Ban Lãnh đạo đội thì tìm mọi cách nâng cao đời sống, đảm bảo thu nhập để họ yên tâm đá bóng. Mức lương mức thưởng cho từng trận cực kỳ khủng khiếp, cầu thủ Thể Công là sướng nhất. “Giàu như cầu thủ Thể Công” mà! Rồi chính việc làm ấy đã thui chột đi tính giản dị đã ăn sâu vào những chàng trai từng mang nặng, quen chịu gian khổ đó. Trên sân họ thi đấu hời hợt, họ mắc một thứ bệnh “thỏa mãn” và chán chường: Không còn thi đấu vì màu áo, chỉ tồn tại vì những đồng lương hậu hĩnh cuối tháng được nhận, được chăm sóc, được hứa hẹn, được thưởng. Chẳng còn đâu những chàng trai từng bỏ bóng để khoác lại chiếc áo màu xanh lên đường đánh Mỹ ngày nào…

thecong2

Khi Thể Công đã mất đi chất lính thì Thể Công cũng đã không còn là Thể Công nữa. Cho dù nội bộ đội bóng có vấn đề như một cơn sóng ngầm, cho dù bản thân HLV Lê Thụy Hải quá rắn, cho dù những sai lầm trong chuyển nhượng thì nó chẳng là gì so với việc những chàng trai áo lính đá bóng đã không còn là chính họ. Khi viên đá làm móng đã sụp thì cả bức tường đó cũng sụp theo.

Thể Công hôm nay chỉ còn là hoài niệm – hoài niệm về một cái tên đã từng rất lung linh, rất đẹp nhưng đi xuống trong 5 năm cuối cùng. Bộ Quốc Phòng vĩnh viễn xóa tên nó để khỏi phải làm rỉ máu thêm cho những ai đã từng trót yêu đội bóng ấy. Người hâm mộ chỉ đau đớn một lần, và sẽ không có thêm một lần đau nào nữa. Tôi biết đã rất nhiều giọt nước mắt rơi vào ngày hôm đó. Những giọt nước mắt bàng hoàng khi hiểu rằng ngày mai thôi, họ sẽ không còn được gọi tên đội bóng họ yêu thêm một lần nào nữa. Thể Công đã vĩnh viễn mất đi thật rồi. Và đó là thứ cuối cùng họ để lại: tình cảm “đi dân nhớ – ở dân thương”.

Lời kết

Viết đến đây, tôi lại nhớ tới một đoạn Hồi ký của Đại tá Ngô Xuân Quýnh:

Tháng 2/1965, Mỹ nóm bom ác liệt toàn miền Bắc. Tình hình rất căng thẳng. Chiến sự lan rộng. Hệ thống công tác TDTT trong quân đội giải thể, Phòng TDTT Quân đội thuộc Cục Quân huấn không còn, các cán bộ làm công tác TDTT đều xung phong ra chiến trường. 100% quân số Thể Công viết đơn tình nguyện đi chiến đấu.

Một buổi chiều, Trung úy Ngô Xuân Quýnh (thời gian này vừa đi học ở Liên Xô trở về) vừa đạp xe từ Nam Định về thì gặp Trường đoàn, Bí thư Chi bộ Thể Công lúc ấy – Đại úy Hồ Quang Quới ngay tại Cổng thành Cửa Nam.
Mời Trung uý Quýnh về nhà ở khu Tập thể 1A Hoàng Văn Thụ, chưa kịp uống nước, Đại uý Quới đã thông báo với vẻ mặt rất căng thẳng:

– Tôi vừa nghe tin, có thể sẽ giải thể Đoàn Thể Công. Trên đang xem xét nhưng phương án duy trì là khó. Anh là người đầu tiên tôi báo tin này, đề nghị giữ kín, nhưng cần tính toán gấp kẻo không kịp. Anh nghĩ sao?

– Cảm ơn anh đã tin tôi – Suy nghĩ một lát, ông Quýnh nói – Việc gấp đấy, nhưng không phải chỉ tỏ rõ quan điểm mà cái chính bây giờ là phải tìm ra phương án nào khả dĩ thuyết phục cấp trên duy trì Thể Công. Cá nhân chúng ta đâu có sợ ra trận. Chúng ta đã tình nguyện tòng quân từ những ngày đầu chống Pháp cơ mà. Chúng ta cũng không phải vô dụng khi cùng với Đoàn Thể Công duy trì và phát triển. Mười năm rồi, Thể Công đã có vị trí thích đáng trong lòng người hâm mộ, quân đội và nhân dân. Cấp trên chắc chắn không đánh giá là chúng ta bám lấy Thể Công để tránh bom đạn. Vấn đề là phải làm rõ: Tại sao nên duy trì Thể Công? Duy trì bằng cách nào trong thời chiến này và có giữ được để phát triển không? Đề nghị anh nên mời một số anh em có tâm huyết, có trình độ bàn bạc, trao đổi ngay đêm nay…

Tôi viết bài này cho một tượng đài bóng đá lịch sử với những vinh quang trong lửa khói, những trang sử vẻ vang, những giấc mộng lung linh chập chờn về nụ cười của Hồng Sơn, Phương Nam, những bức ảnh đen trắng của anh em Ba Đẻn-Cao Cường ngày xưa. Tất cả giờ đây chỉ còn là hoài niệm.

Những cái tên không thể chết.

Ông Nguyễn Văn Vinh đã từng nói như thế. Và ông đúng. Cái tên Thể Công sẽ còn sống mãi trong lòng người hâm mộ.

BÌNH LUẬN

TÁC GIẢ
Dũng Phan
72 bài viết
“Azzurri, Los Blancos, Pirlo.”
Phát bóng lên ^