Manchester United đã thay đổi như thế nào với Louis van Gaal? (Phần 1)

bởi Minh Hiếu ·

Manchester United đang dần dần lấy lại niềm tin của người hâm mộ bằng lối chơi đẹp mắt và hiệu quả trong 2 trận giao hữu với LA Galaxy và Roma. Nhưng với Louis van Gaal, họ đã chơi như thế nào? Có gì khác biệt so với thời của Sir Alex Ferguson và David Moyes? Câu trả lời sẽ nằm trong bài viết dưới đây của cây viết Phil Ryan trên website LivelifeUnited.com.

Bản dịch và hiệu đính trên 4231 sẽ được đăng thành 2 kì. Phần đầu tiên chủ yếu tập trung vào phương pháp tấn công của Manchester United.

***

mu

Vào giai đoạn chuyển giao của thế kỷ, Sir Alex Ferguson được ghi nhận là đã có những cố gắng nhằm thay đổi lối chơi cũng như hệ thống chiến thuật để bắt kịp với các xu hướng mới của nền bóng đá hiện đại. Ông đem Carlos Queiroz về làm trợ lý của mình chỉ để hiện đại hóa đội bóng, cả trong cũng như ngoài sân. Queiroz vô cùng thành công trong vai trò làm trợ lý cho Fergie và thực tế đã được HLV người Scotland nhắm tới cho vị trí kế nhiệm ông sau này. Nhưng rồi Queiroz đã chấp nhận lời mời làm HLV trưởng cho ĐTQG Bồ Đào Nha từ LĐBĐ nước này. Sau đó, dù United vẫn đem về không ít danh hiệu sau khi Queiroz ra đi, nhưng quá trình hiện đại hóa của CLB coi như đã dừng lại khi Sir Alex quay trở lại con đường cũ trước đó, dù ông đã giữ lại một vài yếu tố chiến thuật của người trợ lý cũ.

Hẳn nhiên nhiều người sẽ nghĩ rằng, một huấn luyện viên với một triết lý bóng đá mạnh mẽ và hiện đại sẽ tiếp quản chiếc gậy chỉ huy của người tiền nhiệm vĩ đại để đem Manchester United lên một tầm cao mới. Nhưng thật bất ngờ, ông lại lựa chọn David Moyes và tin tưởng người đồng hương sẽ giữ vững truyền thống thành công của CLB. Thay vì “giữ vững”, cái mà Manchester United cần là một quá trình phát triển từ những thành quả Sir Alex đạt được sau 26 năm. Giờ đây, với Louis van Gaal trên băng ghế huấn luyện, chỉ trong một khoảng thời gian ngắn, một sự chuyển biến thực sự đã xuất hiện, cả trong lẫn ngoài đương biên.

Dưới thời Sir Alex, triết lý bóng đá của United dựa trên tốc độ nhanh, cường độ dữ dội với một đội hình trải rộng, tấn công từ mọi hướng và vô cùng khó đoán trước. Từ trận thắng 7-0 trước LA Galaxy và 3-2 trước AS Roma, có thể thấy United tiếp cận trận đấu có logic hơn hẳn so với trước đây, điều đã được kỳ vọng ở một HLV có triết lý chiến thuật hiện đại như Louis van Gaal. Chúng ta có thể nhìn lại cách mà Quỷ đỏ thi đấu trước đây, quá nhanh và không có nhiều sự tính toán để đem về hiệu quả cao hơn – điều đó lý giải cho việc những cầu thủ như Mata hay Kagawa không thực sự tỏa sáng ở Old Trafford, bởi họ thường xuyên bị chăm sóc kỹ càng trong những khoảng không gian quá nhỏ.

Người ta cho rằng những trận đấu giao hữu trước mùa giải chưa phải là một cái gì đấy đáng để bạn tin tưởng. Nhưng Manchester United đã ghi 10 bàn sau 2 trận trong bối cảnh mọi chuyện vẫn chưa hoàn toàn đạt mức tối ưu bởi họ mới chỉ luyện tập theo hệ thống chiến thuật này có hai lần trước đó. Quỷ Đỏ đã tập trung đánh vào đúng khu vực cần phải khai thác, nhờ vào sự tiến bộ trong khả năng di chuyển và luân chuyển bóng của các cầu thủ. Điều đó đã đem tới những cơ hội có chất lượng tốt hơn và cũng dẫn tới tỉ lệ dứt điểm thành bàn cao hơn.

Nhưng đâu mới là khu vực cần phải tập trung khai thác? Đó là khu vực giao nhau giữa khu trung tuyến và hai cánh, hay còn gọi là Half-space (thuật ngữ thường xuyên xuất hiện trong các bài viết của cây viết Nhật) vốn được giới thiệu lần đầu bởi Adin Osmanbasic. Hình dưới là mô tả rõ nhất về khu vực half-space.

mu_trans1

Lý do của việc cần phải khai thác Half-space là vì khu trung tuyến thường xuyên được các tiền vệ đánh chặn bao bọc kỹ lưỡng, trong khi ở hai cánh thì xuất hiện hai “Hậu vệ xuất sắc nhất thế giới” – đường biên dọc – theo cách gọi của Pep Guardiola. Các khu vực Half-space được các đội bóng lớn của châu Âu – Liverpool, Manchester City, Barcelona và Bayern Munich – thường xuyên khai thác còn các cầu thủ tấn công xuất sắc nhất thế giới cũng thường xuyên xuất hiện ở khu vực này – Messi, Silva, Ronaldo, Aguero và Iniesta. Đối với các tiền đạo, đây là những khoảng trống gần khung thành nhất để bắt đầu đột phá, trong khi với các cầu thủ kiến tạo thì những khoảng trống này cho phép họ xoay trở với một góc lên đến 360 độ, mọi hướng, nhằm tận dụng tối đa khả năng sáng tạo của họ.

Đó luôn là những khoảng trống tốt nhất. Khai thác chúng, bạn sẽ sở hữu một hệ thống chiến thuật rất khó bị ngăn chặn, nhất là khi bạn đã có trong tay những cá nhân chất lượng.

– Louis van Gaal

Bởi vậy, không khó hiểu khi hệ thống chiến thuật của Louis van Gaal được xây dựng để khai thác Half-space. Các giai đoạn của hệ thống này, từ giai đoạn bắt đầu tới lúc kết thúc sẽ được minh họa chi tiết dưới đây.

Theo ý kiến cá nhân của tôi, đừng bao giờ xây dựng lối chơi bắt đầu từ các hậu vệ biên. Bạn chỉ nên sử dụng họ trong giai đoạn tấn công. Bởi khi bóng được chuyền tới hậu vệ biên ở phần sân nhà, bạn sẽ không thể triển khai bóng đến phía bên kia đường biên, nó sẽ biến mất. Bạn sẽ chỉ còn một phần tư khoảng sân để chơi bóng, và khi đối phương gây áp lực, các hậu vệ biên không có lựa chọn nào khác ngoài việc chuyền về cho thủ môn.

– Johan Cruyff

mu_trans2

Trừ Valencia và James (hai wing-back), các cầu thủ Manchester United đều tự chọn vị trí cho mình ở khu vực trung tâm hoặc half-space.

mu_trans3

Blackett (vòng tròn đỏ) đang giữ bóng và tìm cách đưa lên trên. Welbeck (vòng tròn xanh dương) chọn vị trí cao nhất trên hàng công. Rooney và Mata đứng ở vị trí half-space để thu hút hậu vệ đối phương. Kết quả là Herrera (vòng tròn xanh lá) có rất nhiều khoảng trống ở khu vực trung tâm. Ngay lập tức, anh ra hiệu xin bóng.

mu_trans4

Blackett không nhanh chóng chuyền cho Herrera trước khi cầu thủ Tây Ban Nha bị cầu thủ Roma áp sát nhưng khoảng trống vẫn là đủ để anh có thể khai thác bằng cách di chuyển vào khu vực half-space. Rõ ràng là anh có rất nhiều cách để xử lý sau khi di chuyển vào khu vực này.

mu_trans5

Mata lùi xuống để nhận bóng từ Blackett (cả hai đều là vòng tròn màu đỏ) qua đó kéo cầu thủ phòng ngự của Roma ra khỏi vị trí.

mu_trans6

Ngay sau đó, khoảng trống đã được mở ra cho Welbeck.

mu_trans7

Khoảng trống ở khu vực half-space cho Welbeck khai thác là rất lớn. Đáng tiếc là trong tình huống này, tiền đạo Manchester United đã di chuyển không ăn ý với đường chuyền của đồng đội.

Nếu bóng được triển khai từ hai wing-back mà không xuyên phá vào khu vực half-space, bóng sẽ không thể tới vị trí của Juan Mata và điều tương tự cũng sẽ xảy ra nếu Mata chọn một vị trí ở bên ngoài half-space, cộng thêm việc Welbeck sẽ không có được khoảng trống, bóng sẽ được luân chuyển dọc theo đường biên và nó sẽ kết thúc bằng một quả tạt hay một đường chuyền về.

Dưới thời van Gaal, các cầu thủ United luôn cẩn trọng hơn trong việc đưa bóng đến những cầu thủ có khoảng trống và có nhiều toan tính hơn khi chuyền bóng. Thay vì thực hiện những đường chuyền dài kiểu Hollywood ra hai biên như dưới thời David Moyes, lựa chọn số một của các cầu thủ là tìm đến các đồng đội ở khu trung tuyến. Dĩ nhiên là điều này đã được làm tốt hơn rất nhiều bởi khoảng cách giữa các tuyến Quỷ Đỏ dưới thời van Gaal được xây dựng để có thể dễ dàng triển khai bóng ở trung lộ và những tam giác chuyền bóng cũng được tối đa hóa nhằm phục vụ cho việc luân chuyển bóng trên sân.

mu_trans8

Các tam giác chuyền bóng được tối đa hóa nhằm thực hiện việc luân chuyển bóng và các pha đập nhả tốt hơn.

mu_trans9

Các cầu thủ trong vòng tròn đỏ lấp đầy trung lộ để tạo ra các phương án chuyền bóng dễ dàng cho Herrera (vòng tròn màu xanh), người có khả năng chọn vị trí rất thông minh.

mu_trans10

Sau khi nhận bóng, Hererra ngay lập tức xoay người và chuyền cho Welbeck (vòng tròn đỏ) ở khu vực half-space. Cả Suarez lẫn Sturridge đều đã ghi rất nhiều bàn thắng ở tình huống tương tự trong mùa giải vừa qua.

mu_trans11

Dẫu vậy, đường chuyền của tiền vệ Tây Ban Nha đã đi hơi mạnh.

Lối chơi này dẫn tới việc những cơ hội nguy hiểm được tạo ra nhiều hơn, qua đó giải thích việc tại sao họ ghi đến 10 bàn trong 2 trận vừa qua. Lối di chuyển của các cầu thủ cũng rất quan trọng trong hệ thống này bởi nếu không di chuyển tốt, việc kiểm soát bóng tiêu cực sẽ xảy đến. Khi một cầu thủ lùi về để nhận bóng, các cầu thủ khác phải thực hiện việc di chuyển ngược lại để đẩy đội hình lên, qua đó khai thác những khoảng trống vừa bị bỏ lại

mu_trans12

Welbeck (vòng tròn xanh dương) lùi xuống. Mata (vòng tròn màu vàng, bị kèm bởi một cầu thủ Roma) dâng cao theo hướng ngược lại pha di chuyển của Welbeck.

mu_trans13

Kết quả là hai cầu thủ Roma di chuyển theo Welbeck.

mu_trans15

Một khoảng trống ở vùng half-space đã lộ ra cho Mata khai thác.

mu_trans16

Herrera nhận ra điều này và anh nhanh chóng chọc khe cho Mata băng lên.

mu_trans17

Mata hoàn toàn thoải mái dứt điểm nhưng lại không thể có được bàn thắng.

Ngoài việc chơi tấn công trung lộ và sử dụng một phương pháp chuyền bóng và di chuyển logic hơn, một trong những điểm khác biệt nữa của Manchester United dưới thời van Gaal chính là việc các cầu thủ luôn sẵn sàng chơi bóng trong những khu vực chật hẹp hơn trước đây, dẫn đến việc dễ dàng nhìn thấy những phương án mở bóng ra các cầu thủ ở gần biên hơn.

mu_trans18

Ở mùa giải trước, trong những tình huống như thế này một đường chuyền ra biên cho Valencia sẽ là giải pháp được lựa chọn.

mu_trans19

Nhưng thay vào đó, các cầu thủ Manchester United quyết định thực hiện một pha đánh vỗ mặt vào trung lộ.

mu_trans20

Welbeck có pha đập nhả cùng Herrera.

mu_trans21

Kết quả của pha bóng là Welbeck có được khoảng trống thuận lợi, buộc hậu vệ Roma phạm lỗi và Quỷ Đỏ được hưởng quả phạt đền. Đây là một trong những bài tủ của Manchester City ở mùa trước.

Tóm lại, cho đến lúc này van Gaal đang áp đặt triết lý bóng đá của mình lên Quỷ Đỏ một cách rất tốt. Trong 2 trận giao hữu vừa qua, ta đã có thể thấy những gì mà ông ấy muốn đội bóng thể hiện: Tấn công vào trung lộ bằng lối di chuyển và luân chuyển bóng hợp lý. Phần đáng mừng nhất là đó mới chỉ là những dấu hiệu đầu tiên của lối chơi này và các cầu thủ sẽ còn chơi tốt hơn nữa khi họ trở nên thân quen hơn với hệ thống chiến thuật cũng như có được sự gắn kết trong việc triển khai nó. Dĩ nhiên, những phép thử thật sự sẽ chỉ đến khi mùa giải bắt đầu và người viết hi vọng rằng van Gaal sẽ có những sự điều chỉnh để có được lối chơi phù hợp trong mỗi trận.

Tôi huấn luyện đầu óc cầu thủ, không phải chân của họ. Đây là vấn đề về khả năng tư duy.

– Louis van Gaal

Đấy có lẽ là nhận xét phù hợp với Herrera, cầu thủ xuất sắc nhất trong 2 trận đấu vừa qua. Khả năng chọn vị trí thông minh và lối di chuyển tuyệt vời của anh là điều rất đáng xem và cũng là làn gió mới cho Manchester United. Nếu để ý, bạn sẽ thấy những hình ảnh kể trên luôn có mặt Herrera. Anh hẳn sẽ là cầu thủ quan trọng nhất đối với Manchester United. Người viết sẽ có những bài viết dành cho anh trong tương lai.

Bật như Man?

BÌNH LUẬN

TÁC GIẢ
Minh Hiếu
16 bài viết
“Phiến diện”
Phát bóng lên ^