Đâu rồi những Thủ lĩnh trên sân cỏ?

bởi El Hoho ·

Khi bật TV lên và theo dõi những trận bóng hiện đại, bạn muốn xem những gì và sẽ thấy những gì? Sự mạnh mẽ trong lối chơi Pressing của Dortmund và Atletico Madrid? Tốc độ chớp nhoáng của những miếng phản công mang tên Real Madrid  hay Liverpool? Lối chơi như “lưu thủy hành vân” từ những Barcelona và Bayern Munich?  Hay những cuộc đấu khẩu trên mặt báo của Jose Mourinho, Pep Guardiola, Louis van Gaal và Arsene Wenger?

Phải. Cùng với sự thay đổi chóng mặt trong hơn một thập kỉ qua, bóng đá giờ đây là sự pha trộn của rất nhiều hình ảnh và yếu tố khác nhau, đầy tính giải trí mà cũng không kém sự đặc sắc trong chuyên môn. Các cầu thủ phải liên tục đa dạng hóa những kĩ năng của bản thân. Một tiền đạo phải biết cách đi bóng như múa và di chuyển không biết mệt mỏi để phòng thủ, một hậu vệ phải đủ kĩ thuật để có khả năng phát động tấn công từ xa cũng như trở thành những khẩu súng giấu trong tay áo khi cần. Thậm chí, thủ môn cũng phải có đủ tốc độ và sự nhạy bén để bao quát khoảng không gian có chiều dài 30m trước mặt khung thành.

Nhưng cùng với những sự đổi mới đầy thú vị ấy, có một số thứ lại chìm dần trong dĩ vãng và rồi người ta chẳng còn nhớ nhiều đến nó nữa. Một trong số đó, chính là những thủ lĩnh trên sân cỏ.

roykeane

Đó không chỉ là những cầu thủ đeo trên cánh tay chiếc băng đội trưởng mà còn là những đấu sĩ, những người lính, và trên hết là những thủ lĩnh, những vị tướng thực thụ, những người luôn cảm thấy tổn thương sâu sắc nếu thua cuộc và sẽ không ngừng chỉ trích lỗi lầm của bất kì ai cho đến khi họ lập công chuộc tội. Trong ánh mắt kiên định và đầy đam mê cũa mỗi người trong số họ, bảng tỉ số với kết quả bất lợi chẳng là gì chừng nào cho đến khi tiếng còi kết thúc trận đấu vang lên. Và với chính đôi mắt ấy, những tiếng thét hào sảng và sự quyết tâm không gì sánh bằng, họ sẽ là người đưa toàn bộ đội bóng đi lên trong những thời khắc khó khăn nhất, chứ chẳng phải chuyên gia tâm lý nào cả.

Roy Keane là cầu thủ tràn đầy năng lượng, gan dạ và máu lửa, bên cạnh bản năng chiến thuật hết sức tuyệt vời. Anh ta là người giàu ảnh hưởng nhất trong phòng thay quần áo trong thời gian chúng tôi làm việc cùng. Roy luôn giữ cho các cầu thủ trong phòng thay quần áo tràn đầy động lực và quyết tâm. Lẽ ra đấy là việc của tôi. Nhưng tôi không cảm thấy có vấn đề gì trong việc “lấn sân” này cả.

– Sir Alex Ferguson, My Autobiography.

Nhưng đã bao lâu rồi bạn chưa được chứng kiến những con người như thế trên sân cỏ? Trước kia, chúng ta đều có thể dễ dàng nhận ra một gương mặt được mệnh danh là “Thủ lĩnh” trong mỗi nhà vô địch. Đó là những Patrick Vieira, Stefan Effenberg, Paolo Maldini, Roy Keane, Bryan Robson, Tony Adams hay xa hơn là Franz Beckenbauer. Bây giờ, chúng ta có ai?

Phải, bóng đá ngày nay là một điều gì đó rất khác biệt so với trước kia, đúng theo lời Phillip Lahm:

Ngày nay không có 1 cầu thủ nào có thể một tay điều khiển cả đội bóng. Ngày nay, bạn phải chia sẻ trách nhiệm. Từng cầu thủ trên sân phải nhận lãnh trách nhiệm vì những việc họ làm. Hãy nhìn đội hình Manchester United vô địch Champions League 2008 mà xem, họ thậm chí không còn 1 người lãnh đạo kiểu như Roy Keane nữa.

– Phillip Lahm

Nhưng khi đội bóng lâm nguy, khi những đôi chân run rẩy vì áp lực, khi mà chẳng cầu thủ nào trên sân cùng nhìn về một hướng, những HLV sẽ trông chờ vào ai để giữ vững tinh thần của đội bóng? Nếu có một Patrick Vieira khác tồn tại, liệu Arsenal có để Manchester United và sau đó là Chelsea hạ nhục bằng tỉ số của những séc tennis? Nếu có Roy Keane không ngừng đốc thúc các đồng đội, liệu Manchester United có lụn bại nhanh đến thế ở mùa giải năm ngoái?

Những câu hỏi trên làm người viết nhớ lại trận cầu kinh điển ở lượt về Bán kết Champions League 1999 trên sân nhà của Juventus. Khi ấy, không ai khác, chính Roy Keane là người châm ngòi cho cuộc lội ngược dòng vĩ đại của Quỷ Đỏ trong bối cảnh họ bị dẫn trước 2 bàn trắng do công của F.Inzaghi. Sau trận đấu ấy, nhiều người tin rằng, sâu trong đáy mắt của cầu thủ mang áo số 16, chỉ tồn tại niềm tin tuyệt đối rằng Quỷ Đỏ sẽ đi tiếp. Và tinh thần của anh, chính là điều mà sau này, rất nhiều cổ động viên Quỷ Đỏ nhắc lại trong nỗi tiếc nuối mỗi khi chứng kiến đội nhà chơi bạc nhược.

Vấn đề là, liệu có thật là mọi chuyện sẽ khác đi với Arsenal và Manchester United nếu họ có trong tay những thủ lĩnh đúng như các cổ động viên của họ kì vọng?

Ngày nay, bóng đá đã trở thành một ngành giải trí toàn cầu và mỗi cầu thủ tài năng đều là những thần tượng, những báu vật được những ông bầu, những người hâm một chăm chút từng tí một. Nhìn quanh một lượt, chúng ta đều có thể dễ dàng nhận ra ở mỗi đội bóng đều có ít nhiều 2-3, thậm chí là 4-5 cái tên là tâm điểm cho các fan hâm mộ cuồng nhiệt, cho những tay paparazzi đầy soi mói.

Hãy lấy Manchester United ra làm ví dụ. Cách đây 10 năm, họ chỉ có David Beckham là thực sự nổi tiếng ở tầm toàn cầu, một siêu sao theo đúng nghĩa của giới showbiz. Nhưng giờ đây, họ đã có van Persie, Rooney, Mata, David de Gea, thậm chí là cả… Phil Jones!

ballack

Và cùng với những sự thay đổi mà Phillip Lahm nhắc đến ở trên, 11 cầu thủ ra sân vào mỗi cuối tuần không còn là một bầy cừu được dẫn dắt bởi một con sói mang trên vai băng đội trưởng như trước nữa. Cái tôi, sự nhạy cảm và sự tự ý thức về tầm vóc của mỗi người trong 11 cầu thủ ấy đã được nâng lên đáng kể so với nhiều năm về trước. Những CLB không chỉ còn là tập hợp của những cái tên chỉ biết nhìn về một hướng, những người lính luôn lắng nghe lời kêu gọi của người đội trưởng nữa. Giờ đây, họ là sự kết hợp của những cá tính đặc sắc, của những tham vọng tập thể và cá nhân, của những sự khác biệt trong cách hành xử thường ngày.

Trong bối cảnh ấy, những lời trách móc, chửi bới vốn là đặc sản của những tay Thủ lĩnh dần dần trở thành con dao hai lưỡi. Thay vì là nguồn động lực cho mỗi người tự nhận ra trách nhiệm để sửa chữa sai lầm và chơi tốt hơn, nó sẽ trở thành những lời lẽ xúc phạm cá nhân và rồi, cũng là nguyên nhân cho những cuộc xô xát và vết nứt trong phòng thay đồ.

Trong số ra ngày 08/08/2010, tờ Bild có đăng một bài báo nhan đề “Tất cả đều chống lại Ballack”. Podolski vặc lại bằng một cái véo tai Ballack trên sân, Boateng sau khi làm Ballack bị thương vẫn không chịu nhận lỗi lầm, vì cho rằng trước đó Ballack đã tấn công mình và đáng phải chịu đòn trả đũa. Trong đội Bayern, Lell đã phê phán Ballack cay nghiệt nhất: “Chẳng ai như Ballack, tự cho mình cái quyền can thiệp vào đời tư và phá hỏng đời tư người khác. Chẳng lẽ đấy lại là cách sống và cách nghĩ của thủ quân đội tuyển quốc gia?”

Vũ Chí AnhThể Thao & Văn Hóa

Một điều đáng chú ý nữa là, những ngón đòn thô bạo, những cú vào bóng không khoan nhượng với tư tưởng dằn mặt đối thủ vô hình chung đang bị mai một dần bởi xu hướng chú trọng việc cầm bóng, những luật lệ nghiêm khắc hơn từ FIFA và từ chính xu hướng “ca kịch hóa bóng đá” của những cầu thủ. Người viết tự hỏi liệu những Vieira và Roy Keane sẽ thi đấu được bao nhiêu trận mỗi mùa nếu họ cứ ra sân và tắc bóng một cách không khoan nhượng như ngày xưa?

Không phải ai cũng cần những cú tắc bóng thô bạo hay những pha xô xát đầy tính thù địch để trở thành con sói đầu đàn. Trước Roy Keane hay Vieira, chúng ta có Paolo Maldini của AC Milan hay Francesco Totti của Roma, những con người chẳng ai dám lên tiếng tranh cãi nhưng vẫn có thừa sự lịch lãm và hào hoa.

Henderson Gerrard Liverpool

Nhưng dù thế nào đi chăng nữa, thì những xu hướng đã nhắc đến ở trên cũng chính là nguyên do của việc những Thủ lĩnh trên sân cỏ dần dần lùi vào dĩ vãng để nhường chỗ cho những người đội trưởng biết lắng nghe hơn, trầm lắng hơn, và cũng giàu tài năng như Phillip Lahm của ngày nay.

Dĩ nhiên, các cổ động viên Liverpool vẫn có thể tự hào về Steven Gerrard, người đội trưởng gần như hoàn hảo về tính cách, tài năng và cả xuất thân. Bên cạnh đó, cũng có thể kể đến Vincent Kompany của Manchester City. Họ là mẫu thủ lĩnh tuy không thô bạo, không cứng rắn bằng những cái tên kể trên nhưng bù lại, họ biết lắng nghe và luôn là điểm tựa tinh thần vững chắc cho các đồng đội. Nói cách khác, họ là một bản nâng cấp có phần trọn vẹn hơn những Thủ lĩnh kiểu cũ.

Nhưng điều trớ trêu là cả hai đều rất thường xuyên mắc sai lầm ở những thời điểm then chốt, dẫn đến những hậu quả nặng nề cho đội bóng. Trong khi đó, John Terry, người vốn luôn được xem là có đầy đủ tố chất thủ lĩnh thì lại có quá nhiều vấn đề về đời tư để thực sự bước lên và trở thành một tượng đài thực sự trong lòng người hâm mộ.

maldini

Sự thật là, dù những nhà hoạch định của mỗi CLB có thể đem về cho họ hàng tỉ Bảng, có thể tìm ra những viên ngọc quý từ những nền bóng đá kém phát triển nhất, có thể biến một đội bóng đơn thuần trở thành một thương hiệu toàn cầu thì họ vẫn không thể tự tạo ra cho đội hình một Thủ lĩnh đích thực: Người luôn đặt lợi ích của đội bóng lên trên hết, người luôn biết làm gì để bảo vệ đồng đội và là người luôn luôn chiến thắng trên sân cỏ, dù cho đội bóng của mình có thể thất bại.

Người Roma có thể trông chờ vào Daniele Rossi, nhưng sau Gerrard, các fan của Liverpool sẽ nhìn vào ai? Liệu Rooney đã đủ làm các cổ động viên Manchester United thực sự yên tâm chưa? Và đến chừng nào FC Barcelona mới có được một “Guardian Angel” khác như Carles Puyol?

Một ai đó đã nói:

Những thủ lĩnh đích thực không được tạo nên, họ được sinh ra.

Phải. Và họ không chết đi. Họ chỉ đang từ từ lùi vào dĩ vãng, như những làn sương mờ nhường chỗ cho ánh nắng của buổi ban mai bóng đá hiện đại.

BÌNH LUẬN

TÁC GIẢ
El Hoho
26 bài viết
“Hohohohoho”
Phát bóng lên ^