Brendan Rodgers và các Kopite cần làm gì?

bởi Dũng Lê ·

West-Ham-v-Liverpool-Brendan-Rodgers_3116007

Thắng. Thua. Thắng. Thua. Rồi thắng. Rồi thua. Rồi lại thắng. Chuỗi thành tích ấy, xét trên bất kỳ phương diện nào cũng chỉ mang tới những sự buồn bực, lo lắng cho các cổ động viên của Liverpool.

Chiến thắng với 15 loạt đấu súng sau trận hòa 2-2 ở cả thời gian thi đấu chính thức và hiệp phụ có thể khiến những khán giả trung lập cảm thấy thú vị, nhưng với The Reds, Brendan Rodgers và đặc biệt là các Kopite thì không. Liverpool từng “mang tiếng” là một đội bóng thiếu ổn định trong những năm tháng Rafael Benitez dẫn dắt, đặc biệt với những lần rơi điểm đáng trách trước những đội bóng nhỏ, dù luôn là một đại gia đích thực trong những trận cầu đinh. Phải đến mùa giải 2013-14, lần đầu tiên họ mới sở hữu một chuỗi thành tích thực sự ổn định ở mức hiệu quả cao, dẫn đến màn cạnh tranh đến những vòng cuối cùng cho chức vô địch Premier League với Manchester City.

Bất kỳ đội bóng nào, bao gồm Liverpool ở mùa giải trước, cần có những yếu tố sau để đạt được sự ổn định thành tích:

  • Chiến thuật phù hợp với nhân sự.
  • Chiến lược ổn định và nhất quán.
  • Nhân sự được đảm bảo và ổn định.

Với những đội bóng lớn, họ không chỉ cần đảm bảo những yếu tố trên, mà còn phải thể hiện chúng ở mức trình độ cao và tích cực. Ví dụ, chiến thuật phải đa dạng hơn và nhuần nhuyễn hơn; chiến lược phải được thực hiện ở qui mô lớn hơn và tầm nhìn xa hơn; nhân sự không những được đảm bảo và ổn định bằng hình thức giữ người mà còn cần có những sự bổ sung hợp lý.

Và còn rất nhiều điều có thể suy luận từ gốc ấy. Với Liverpool, có quá nhiều những chỉ trích về sự ổn định về phong độ của họ, nhưng không ít trong số ấy lại là những ý tứ thiếu chuẩn mực. Ví dụ, một tài khoản Reddit có tên MyFootballAnalysis đã phân tích về trận thua của đội bóng thành phố cảng trước West Ham với nhận xét như sau:

Ở phút thứ 22 của hiệp một, Liverpool đổi sang sơ đồ 3-5-2 bằng cách đưa Sakho vào thay Manquillo. Với tôi đây là một sai lầm bởi nó chẳng mang lại điều gì mới mẻ cho Liverpool. Điều duy nhất nó mang đến là đẩy Sterling sang cánh, buộc cậu ta phải lùi sâu nhiều hơn, qua đó gián tiếp giúp West Ham đỡ lo về sự xuất hiện của cậu ta trong vòng cấm.

Vấn đề nằm ở chỗ, cây viết này chưa nắm được một trong những yếu tố cốt lõi trong hệ thống chiến thuật Brendan Rodgers đã xây dựng: dù với bất kỳ sơ đồ nào, Liverpool vẫn sẽ luôn xây dựng phương án lên bóng từ tuyến dưới cùng. Thông thường, hai trung vệ sẽ tách sang hai biên, tạo điều kiện cho Steven Gerrard lùi lại nhận bóng ở giữa sân. Trước những sơ đồ chỉ có 1 hoặc 2 tiền đạo thông thường, sẽ luôn có một trong hai cầu thủ ở tuyến này của Liverpool không bị kèm, qua đó có thể dễ dàng cầm bóng chuyền về phía trước.

Khi gặp sơ đồ 4-4-2 kim cương của West Ham, hai trung vệ và Gerrard đã bị đội bóng London kèm 1-chọi-1 sát sao. Tình huống 3v3 này đương nhiên khiến Liverpool không thể tổ chức tấn công từ tuyến dưới cùng như thường lệ.

Để giải quyết vấn đề này, Rodgers đưa vào sân thêm một trung vệ – Sakho thay Manquillo, qua đó đổi sơ đồ từ 4-4-2 kim cương sang 3-5-2. 3v3 chuyển thành 4v3 và Liverpool triển khai bóng dễ dàng hơn một chút. Nếu tinh ý, hẳn các bạn đã thấy hình ảnh Rodgers gọi Lucas Leiva ra đường biên để chỉ đạo. Từ thời điểm ấy, Liverpool chuyển sang 3-4-1-2. 4v3 trở thành 5v3 và Liverpool bắt đầu nắm lại thế trận, cầm bóng nhiều hơn một cách chủ động.

Vậy thì phải chăng đây có là “một sai lầm bởi nó chẳng mang lại điều gì mới mẻ cho Liverpool”? Không khó để người ta phán về một đội bóng thua trận, nhưng điều quan trọng cần nắm được là bản chất của vấn đề. Hơn bất kỳ ai, các CĐV của Liverpool cần nắm chắc về đặc điểm lối chơi, cách vận hành của chính đội bóng mình đang ủng hộ.

Brendan Rodgers cần làm gì?

Có hai điểm quan trọng nhất mà ông cần ngay lập tức cải thiện, như cựu đội phó Jamie Carragher đã nhiều lần chỉ ra trên các chương trình truyền hình:

  1. Tạo ra một vài sự lựa chọn trong cách triển khai bóng từ tuyến dưới, phòng khi Gerrard bị kèm sát.
  2. Tổ chức lại cách phòng thủ.

Rodgers-Gerrard-WestHam-Sept2014

Ở vấn đề thứ nhất, đây là câu chuyện không sớm thì muộn cũng sẽ xảy ra với Liverpool. Cách vận hành hàng tiền vệ của họ tương đối giống với Juventus (cùng sử dụng một tiền vệ tổ chức lùi sâu và hai con thoi bên cạnh). Andrea Pirlo không mạnh về cơ bắp và dễ dàng gặp khó khăn nếu đối thủ bố trí hẳn một người theo anh từ cột cờ phạt góc tới toa-lét. Khi ấy, Juve sẽ ứng biến bằng cách để Pirlo di chuyển hơi lệch sang cánh, còn một trong hai tiền vệ con thoi sẽ lùi sâu xuống để nhận bóng trước khi luân chuyển lên phía trên. Đó có thể là cách giải quyết thứ nhất. Philippe Coutinho khi đá “số 8” cũng hoàn toàn có thể lùi thấp để nhận bóng và tổ chức hiệu quả, như đã thể hiện trong nửa cuối mùa giải trước. Sẽ là không quá nếu cho rằng anh đá “số 8” còn hay hơn nhiều so với vai trò “số 10”.

Carragher cũng chỉ ra một phương án đơn giản khác: hoán đổi vị trí giữa Gerrard và Henderson một cách thường xuyên. Ví dụ, nếu Gerrard có dấu hiệu bị bắt bài, anh và Henderson cứ đổi chỗ cho nhau để gây lúng túng cho đối thủ. Dĩ nhiên về lâu dài, cách này vẫn có thể bị bắt bài tương đối dễ dàng.

Ở vấn đề thứ hai, đây là điều không còn mới, nhưng dường như Rodgers vẫn chưa có phương án giải quyết hiệu quả. Mùa giải này, Liverpool áp dụng cách bố trí phòng thủ theo một khối với cự ly rất nhỏ giữa từng vị trí, qua sơ đồ 4-1-4-1 (khi lùi về). Tuy nhiên khả năng giao tiếp giữa các cầu thủ vẫn đang là vấn đề, đặc biệt ở vị trí của Dejan Lovren và Alberto Moreno bên trái. Sự phối hợp giữa Lovren – cầu thủ thường xuyên gào thét chỉ huy bẫy việt vị – với Martin Skrtel và đặc biệt là Mamadou Sakho vẫn là rất tồi.

Từ đầu mùa tới nay, Lovren rất xui xẻo. Anh luôn chơi tốt trong suốt trận đấu, nhưng rồi lại mắc một sai lầm dẫn đến bàn thua cho đội nhà.

– BLV Đức Huy, Bóng Đá TV & Thể Thao TV

Đây thực chất là vấn đề sẽ được ổn định theo thời gian (tiếng Anh của Moreno tốt hơn, đồng đội hiểu những chỉ đạo của Lovren hơn…). Nhưng điều quan trọng hơn, như chính Rodgers đã nhận xét, đó là cách pressing của cả hệ thống.

Chúng tôi cần quay lại những gì chúng tôi làm tốt nhất. Tôi nhìn vào cách di chuyển của đội, cách pressing trong toàn bộ hệ thống gây sức ép và, nhìn vào những chấn thương, tôi cần rút ra một hệ thống phù hợp cho giai đoạn dài lâu.

– Brendan Rodgers sau trận thua West Ham

Pressing nhanh mạnh, ngay từ giữa sân và thậm chí cả phần sân của đối phương – đó chính là một trong những điểm cốt lõi tạo ra một lối chơi đầy tốc độ và cuốn hút của Liverpool. Có thể khẳng định rằng, kết quả thi đấu của The Reds gắn liền với sự hiệu quả trong pressing, như đã được cây viết Gags Tandon chỉ ra trên Anfield Index:

LFC-Team-Pressing-Stats

Chú thích:

  • Total Pressing Actions: Số lần áp sát đối thủ;
  • Failed Pressing Action: Số lần áp sát không hiệu quả;
  • Pressing Efficiency: Tỷ lệ hiệu quả khi áp sát;
  • Opposition Passes: Số đường chuyền của đối thủ;
  • OPPA: Số đường chuyền của đối thủ/Số lần áp sát.

Dễ nhận ra rằng các con số thống kê trên càng tích cực thì màn trình diễn của Liverpool càng tích cực. Trận thắng 3 sao trước Tottenham cũng là trận đấu mà họ pressing nhiều lần nhất (223), hiệu quả nhất (80.72% và 2.46). Trận thắng sát nút trước Southampton thấp hơn một chút, trong khi đó trận thua Manchester City tuy đã pressing khá tốt và chỉ thua những bàn “tình huống”. Trong khi đó, không có gì để chối cãi sự thiếu hiệu quả trong hai trận gặp Aston Villa và West Ham. Đây cũng là hai trận mà đối thủ lùi thấp, chủ động nhường thế trận, bố trí một người (Gabby Agbonlahor/Stewart Downing) theo sát Gerrard.

Rodgers đã nhận ra, và giờ là lúc ông thể hiện khả năng liệu cơm gắp mắm cho phù hợp hoàn cảnh. Điều tệ nhất vẫn là thấy sai mà không thèm sửa, hoặc thậm chí là… không biết mình sai ở đâu.

Các Kopite cần làm gì?

Rodgers đang ở trong một vị trí rất lung lay. Ngay trong thời gian khó khăn về phong độ của đội bóng, ông lập tức bị dội xô nước lạnh khi Daniel Agger và Stewart Downing đồng loạt lên tiếng lý giải sự ra đi của họ: đều do không được tạo đủ điều kiện để thể hiện bản thân. Hàng thủ đang rối bời nên tiếng nói của Agger thêm một bậc đáng chú ý, Downing vừa tỏa sáng trước chính Liverpool nên tiếng nói của cựu tiền vệ Middlesbrough thêm một bậc trọng lượng.

Thật dễ để chỉ trích một người khi đang ở thế yếu. Truyền thông là những kẻ xây dựng nên những tượng đài chỉ để đập đổ nó đi. Nhưng ở cách ông đối nhân xử thế, tôi cho rằng đó là câu chuyện nhân tâm tùy thích, mỗi người đều có thể có một ý kiến cho riêng mình.

Trở lại với mặt chuyên môn, một ý kiến được đông đảo mọi người công nhận là Liverpool thường chơi tốt với sơ đồ 2 tiền đạo, hay cụ thể hơn là 4-4-2 kim cương. Đây không chỉ là một nhận định cảm tính. Thống kê của Andrew Beasley trên blog Bass Tuned To Red đã chỉ ra điều đó:

lfc-forwards-formations

Tuy nhiên Rodgers lại liên tục thay đổi sơ đồ thi đấu thay vì gắn chặt với sơ đồ này. Đâu là lý do?

Hãy quay lại những ngày đầu tiên, khi sơ đồ này mới được áp dụng. Liverpool khi ấy rất cần một chiến thuật và sơ đồ phù hợp với hai cầu thủ quan trọng họ có trong tay: Luis Suarez và Daniel Sturridge. Trước khi 4-4-2 kim cương ra đời, họ đã chơi tốt trong sơ đồ 4-3-3, tuy nhiên cả hai hẳn đều không muốn phải đá dạt cánh (luân phiên). Suarez là ngôi sao sáng nhất đội, trong khi đó Sturridge đã tháo chạy khỏi Chelsea cũng vì phải đá cánh quá nhiều.

4-4-2 kim cương trở thành lựa chọn hoàn hảo. Ở đó, cặp tiền đạo này không chỉ thoải mái cùng nhau tấn công, mà điều quan trọng nhất, họ được bố trí phù hợp với lối chơi của cá nhân và tập thể. Trước đó, cách bố trí cặp tiền đạo nói trên cũng được thử nghiệm bằng sơ đồ 3-4-1-2 (nhưng không thành công).

Điều tôi nhận ra là nếu tôi dùng một người đá cắm và một người dạt cánh, tôi sẽ lấy mất một chút khả năng cống hiến của họ. Họ chơi tốt hơn nếu làm một cặp cùng đá phía trên.

Ở Suarez và Sturridge, tôi có một cặp mà tôi gọi là hai ‘số-9-rưỡi’. Họ đều thích di chuyển, thích dạt sang cánh và đều thích cắt vào trung lộ từ những vị trí nửa này nửa kia giữa các tuyến.

Tôi có hai cầu thủ tuyệt vời để làm một cặp tiền đạo và sau đó tôi sẽ xây dựng hệ thống xung quanh họ. Tôi không phải người thích hệ thống 4-4-2 truyền thống.

– Brendan Rodgers, Telegraph, 04/10/2013

Rất rõ ràng: ông sẽ chỉ sử dụng 4-4-2 kim cương khi có trong tay một cặp tiền đạo đủ khả năng, thay vì dùng một cầu thủ bất kỳ vào thay thế trong hai vị trí ấy. Hệ thống này chỉ được sắp xếp khi ông đã có một cặp chất lượng. Đòi hỏi cho hai vị trí này dĩ nhiên là rất cao: thay vì thi đấu như một cặp tiền đạo cổ điển, cả Suarez và Sturridge sẽ chơi rộng hơn vào hai khoảng nách của hàng phòng ngự. Khi tấn công, họ phải di chuyển để nhận bóng, làm bóng, kiến tạo, dứt điểm, rê dắt đột phá. Khi phòng thủ, họ phải dẫn dắt pressing, áp sát trung vệ hoặc hậu vệ của đối thủ tùy theo tình huống. Đặc điểm chung để phục vụ cho cả công và thủ là họ phải rất chăm chỉ, cần mẫn.

Không quá khó hiểu khi mô tả của WhoScored về Suarez và Sturridge (dựa theo các số liệu thống kê) là gần giống nhau:

Luis Suarez Daniel Sturridge characteristics-vert

Và cũng chính vì vậy, việc Rodgers không sử dụng 4-4-2 kim cương một cách thường xuyên trở nên dễ hiểu hơn. Nếu sử dụng những tiền đạo thông thường vào vị trí này, hệ thống sẽ trở nên kém hiệu quả hơn. Những tiền đạo cổ điển (Rickie Lambert) sẽ không thể hỗ trợ phòng thủ, dẫn dắt pressing tốt. Những tiền đạo không có kỹ thuật toàn diện (Fabio Borini) sẽ không thể tự cầm bóng đột phá, kiến tạo.

Thế nên khi Liverpool theo đuổi Alexis Sanchez, Loic Remy, Wilfried Bony trong mùa hè qua, mọi thứ là rất có hệ thống và dễ hiểu. Tuy nhiên, sau cùng, họ dừng lại ở Mario Balotelli. Gã trai hư người Ý liệu có thể thay thế Suarez? Rất khó, nhưng hãy thử so sánh bằng các con số:

Liv strikers so sanh

Chú thích: Số liệu của Suarez được lấy từ mùa 2013-14, các cầu thủ còn lại là ở mùa giải này. Thống kê được tính trên số lần thực hiện hành động mỗi 90 phút thi đấu (không phải mỗi trận).

Con số duy nhất còn chưa xứng tầm SAS của Balotelli là 0.4 lần qua người/90 phút thi đấu. Tuy nhiên mùa giải trước, tại AC Milan, anh cứ mỗi 90 anh lại qua người 2.4 lần, vì vậy đây có thể là điều sẽ cải thiện theo thời gian. Kỹ năng rê dắt của Balotelli cũng chưa bao giờ tồi.

Có thể thấy rằng những thống kê của Super Mario là khá tích cực. Vấn đề duy nhất của anh giờ là thái độ. Nhìn vào cách anh nhẫn nhịn trước Philippe Senderos (Aston Villa) hay Adrian (West Ham), cùng tâm lý chịu khó di chuyển mỗi khi ra sân, vẫn có thể đặt niềm tin.

Tóm lại, các cổ động viên cần tự bình tĩnh để suy nghĩ về những điều đang diễn ra. Chấn thương của Sturridge (do một ông già bảo thủ khó chịu nào đó ở ĐT Anh) và Joe Allen chắc chắn không thể khiến Rodgers thoải mái sắp xếp đội hình tốt nhất ông muốn.

Liverpool sẽ trở lại khi Sturridge trở lại? Chưa ai biết chắc. Nhưng nếu muốn chơi 4-4-2 kim cương, họ phải chờ khi Sturridge bình phục. Anh là chân sút tốt nhất, người phù hợp nhất cho vị trí số-9-rưỡi của Rodgers.

Kêu gọi Rodgers sa thải chưa phải một phong trào, nhưng cũng đã xuất hiện sự hoài nghi. Rodgers đã từng vượt qua nhiều cơn gian khó kể từ khi cầm quân. Điều cần làm là bình tâm theo dõi đội bóng. Những sự chỉ trích chỉ phù hợp khi được lý luận một cách cụ thể, khi nắm được bản chất.

Balotelli, Rodgers

Hãy trao cho họ niềm tin và thời gian. Điều quan trọng nhất là phía sau hậu trường, cả tập thể vẫn đang gắn kết (khác xa Tottenham Hotspur mùa trước). Bạn sẽ chọn cách nào để ủng hộ Liverpool?

BÌNH LUẬN

TÁC GIẢ
Dũng Lê
154 bài viết
“Cruyffian.”
Phát bóng lên ^