Nụ cười Miura

bởi Dũng Lê ·

Toshiya Miura mỉm cười tổng cộng 4 lần trong phòng họp báo sau chiến thắng “hoành tá tràng” trước Philippines tối thứ Sáu (28/11). Suốt trong vòng hơn một tháng trở lại đây, có lẽ hiếm khi nào người ta thấy ông cười quá lần thứ 3 trong một buổi họp báo, thậm chí mừng rỡ và tự tin trong từng câu trả lời.

Qua rồi hình ảnh một anh chàng Nhật Bản co người, tránh nhìn thẳng vào mắt các phóng viên như khi để thua Palestine 1-3 trước thềm AFF Suzuki Cup 2014. Khi ấy, Miura đã buộc phải thừa nhận rằng ông đã trải qua 90 phút “tệ nhất từ khi dẫn dắt ĐTQG Việt Nam”.

Điều ít ai để ý khi Miura mới nhậm chức là việc ông công khai chỉ ra những đặc điểm của cầu thủ Việt Nam bằng một câu nói ngắn gọn: “Các cầu thủ Việt Nam rất kỹ thuật, có thể còn ngang cầu thủ Nhật, nhưng thể lực và cảm quan chiến thuật thì còn thua kém rất nhiều.” Có lẽ không cần bàn quá sâu, bởi ai cũng hiểu rằng dù Nguyễn Hồng Sơn có thắng hàng loạt danh thủ thế giới trong một cuộc thi kỹ thuật cá nhân cuối thập kỷ 90 đi chăng nữa, thì Việt Nam vẫn chỉ là một hạt cát nhỏ trong bản đồ bóng đá thế giới.

miura

“Chạy khỏe lên các em!” – Chúng tôi tưởng tượng. Ảnh: Bóng Đá Plus.

Giới hạn của chúng ta rõ ràng không nằm ở thể hình, mà đó chỉ là một đặc điểm. Không ai nói rằng tập thể Barcelona là yếu đuối, dù phần lớn những trụ cột của họ đều có chiều cao không quá 1m75. Sau trận gặp Palestine, quả thực đây trở thành một vấn đề nhức nhối khi các cầu thủ Việt bị những anh chàng cao to áo trắng “bắt nạt” trên khắp mặt sân nhờ tốc độ và sức mạnh cơ bắp vượt trội. Một hàng thủ dâng cao đã trở thành điểm yếu chí mạng cho chủ nhà khi đội khách liên tục phất dài ra sau lưng cặp Lê Phước Tứ – Đinh Tiến Thành rồi bứt qua, lập công.

Dĩ nhiên, đây không thực sự là một vấn đề khi đặt vào môi trường chung của bóng đá Đông Nam Á. Thử thách chỉ xuất hiện thực sự khi Philippines – đội đại thắng trong 2 lượt trận đầu tiên Bảng A AFF Suzuki Cup 2014 – đụng độ Việt Nam trên sân Mỹ Đình. Truyền thông ít nhiều tỏ ra bi quan khi Việt Nam đã có một màn thể hiện không thực sự ổn định trước Lào, trong khi đó binh đoàn Pinoy đã sớm được coi là ứng cử viên vô địch từ trước khi giải diễn ra. Tuy nhiên, Philippines không đáng sợ như thế. Họ là một đội bóng được xây dựng khá cơ bản, nhưng đã mất nhiều trụ cột do mâu thuẫn với HLV Dooley trước khi giải diễn ra (đã có không dưới 5 tuyển thủ từ chối lệnh triệu tập). Chân sút đáng sợ nhất – Philip Younghusband tuy cao to nhưng lại thích “múa” và tốc độ tồi.

Tóm lại, quyền tự quyết suốt vòng bảng vẫn luôn thuộc về Việt Nam. Vậy làm sao để tự khắc phục điểm yếu của mình?

Không quá ngạc nhiên khi các tuyển thủ Sao Vàng liên tục phải tập thể lực mòn giày mỗi khi được triệu tập. Dĩ nhiên, với những người ít theo dõi thông tin về ĐTQG, hẳn sẽ có những sự ngạc nhiên nho nhỏ. Tại sao phút 80 mà vẫn chạy như ma đuổi được như thế?

Sau cùng, thể lực vẫn chỉ là một vấn đề có thể cải thiện được, và nó là một công cụ hơn là một vũ khí. Arsene Wenger từng tiếp cận theo dõi Mathieu Flamini chỉ vì một con số duy nhất: anh từng chạy 15km trong một trận đấu. Nhưng sau cùng, điều quan trọng nhất, vẫn là sử dụng nền tảng kỹ thuật cá nhân “tốt ngang cầu thủ Nhật” và vốn thể lực đã trui rèn được ra sao.

Sau rất nhiều những thử nghiệm chiến thuật tương đối phức tạp của nhiều đời HLV, Việt Nam đã quay lại với sơ đồ mang tính “nền tảng” của chiến thuật bóng đá hiện đại: 4-4-2. Dĩ nhiên, một sơ đồ chỉ là một sơ đồ. Nó đi kèm với cách vận hành như thế nào?

Chiến lược của đội luôn được giữ nguyên.

– Toshiya Miura, họp báo sau trận Việt Nam 3-1 Philippines, 28/11/2014.

Xuyên suốt kể từ khi nhậm chức tới nay, Miura đã áp dụng phong cách chơi bóng trực diện và chắc chắn, đặt trên nền tảng là một đội hình có cự ly sát nhau giữa các tuyến và trọng dụng tốc độ ở tuyến trên. Nói không ngoa thì Việt Nam thi đầu gấn giống với… Atletico Madrid của Diego Simeone, thậm chí có phần mạnh mẽ hơn, phiêu lưu hơn.

Ngay khi mất bóng, điều đầu tiên các tuyển thủ phải làm là dựng ra 3 tầng cầu thủ theo đúng sơ đồ 4-4-2, mà ở đó khoảng cách hầu như không quá 10 mét một cách kỷ luật. Hàng phòng ngự dưới cùng – tuyến hậu vệ – chủ động dâng cao, qua đó cả hệ thống được đẩy lên, phù hợp cho việc pressing từ xa và phản công lập tức. Điều đáng chú ý là ông Miura luôn yêu cầu các tiền đạo phải tham gia phòng ngự một cách chủ động.

VN def 1

Việt Nam phòng thủ: dâng cao, khoảng cách gần giữa các lớp, tổ chức chặt chẽ, kỹ luật.

Đối với các đối thủ cùng tại Đông Nam Á, nhìn chung Việt Nam không gặp vấn đề gì với việc phải đua tốc độ. Phước Tứ thậm chí tỏ ra vượt trôi trong những pha bóng phải bứt tốc. Vô hình trung, phương pháp của Miura đã giúp cho các đối thủ của Việt Nam không có nhiều bóng ở gần khung thành Trần Nguyên Mạnh, vì vậy cũng an toàn hơn.

Miura thường yêu cầu các học trò chịu khó áp sát mạnh mẽ khi đối thủ đưa bóng ra biên. Việc đội hình của ông thường co thành một cụm ở giữa sân nhìn chung đã mở ra những khoảng trống ở hai biên cho đối thủ. Tuy nhiên khi đối thủ đưa bóng vào phần sân này, không những họ mất hẳn một nửa số hướng triển khai bóng (do bên cạnh là đường biên thay vì phần sân mở rộng 360 độ), mà cũng “tiện” ở một điểm: thông thường, các hậu vệ biên không phải những người có kỹ thuật tốt.

Các tiền vệ biên và tiền đạo buộc phải chịu khó áp sát, ngăn chặn các hướng chuyền bóng đối thủ có thể thực hiện. Hậu vệ biên được phép dâng lên tranh chấp, trong khi đó các vị trí còn lại sẽ tịnh tiến theo hướng bóng. Hệ thống phòng thủ của Việt Nam khi ấy gần giống với sơ đồ 3-4-3.

VN def 2

Cùng nhau phòng thủ.

Chỉ riêng ở điểm này, có thể nhận ra rằng Miura đã khảo lấp hai điểm yếu lớn của cầu thủ Việt mà ông đã chỉ ra. Hệ thống cùng tấn công, cùng phòng thủ, áp sát nhiều, lấy phản công nhanh làm trọng sẽ tiêu hao rất nhiều thể lực. Để vận hành tốt thì phải có tư duy chiến thuật tốt, biết rõ nhiệm vụ của bản thân.

Ở mặt trận tấn công, đây chính là điểm mà Miura tự tin nhất. Như lời của HLV Thomas Dooley bên phía Philippines nói thì, tất cả các cầu thủ tấn công của chúng ta “đều nhanh, mạnh mẽ, kỹ thuật cực tốt”. Và đó là chìa khóa. Minh Tuấn cùng Thành Lương bùng nổ ở hai cánh với hai phong cách khác nhau: một người thích bó vào trung lộ, cắt vào vòng cấm để dứt điểm; người còn lại chủ động cầm bóng, cầm nhịp, đạo diễn các pha tấn công.

Điều quan trọng hơn cả, đó chính là các phép thử cho cặp tiền đạo của Miura dường như đã ra đáp số.

Dễ nhận ra sự khó chịu của các cổ động viên khi chứng kiến Việt Nam thi đấu với Lào tại loạt trận thứ hai – quá nhiều pha bóng phất dài. Tuy nhiên, cần chú ý hai điều. Thứ nhất, Lào đã chơi với chiến thuật phòng thủ bằng mọi giá – hai sơ đồ 6-4-0 và 5-5-0 được áp dụng, tiền đạo chủ lực Khampheng Sayavutth gần như không chơi trên hàng công. Thứ hai, trên sân khi ấy Việt Nam dùng Nguyễn Anh Đức – một tiền đạo mà Miura “phân loại” là cao to, khỏe khoắn.

Tôi thích sử dụng một cặp tiền đạo gồm một người cao khỏe, một người nhanh và kỹ thuật.

– Toshiya Miura, họp báo sau trận Việt Nam 2-2 Indonesia.

Đây cũng là hình ảnh dễ nhận thấy trong trận ra quân của Những Ngôi Sao Vàng khi tiền đạo Hải Anh có mặt trên sân.

Chỉ khi Lê Công Vinh và Nguyễn Văn Quyết cùng có mặt trên sân, sức mạnh của Việt Nam dường như mới được bộc lộ hết. Trong cả 3 trận đấu, điều này đều được minh chứng bằng những bàn thắng quan trọng.

Như đã nói khi phân tích trận Việt Nam hòa Indonesia, sự có mặt của hai cầu thủ mang lại cho Việt Nam một điểm mạnh: khả năng liên kết giữa tuyến hai và tuyến đầu một cách nhịp nhàng. Sở dĩ có được điều ấy, là bởi cả Vinh và Quyết đều có thể lùi sâu nhận bóng một cách thoải mái, qua đó giúp cho thế trận tấn công mạch lạc hơn, nhiều điểm nhấn hơn. Lê Tấn Tài hoàn toàn có thể giải quyết vai trò triển khai bóng giữa sân, nhưng khi anh có mặt, Hoàng Thịnh hoặc Huy Hùng sẽ không cùng ra sân, và cũng vì vậy khả năng phòng thủ của đội có thể giảm sút – đó chính là nhận định của Miura.

Cặp tiền đạo, cũng vì thế, rất có thể sẽ trở thành “suất cứng” cho cặp Vinh – Quyết, nếu họ thể hiện được quyết tâm trong từng buổi tập, từng trận đấu.

Van-Quyet (2)

“Tôi biết việc đó (Văn Quyết thường đá tiền vệ cánh tại Hà Nội T&T). Tôi đã thử Quyết ở vị trí cánh, nhưng tôi cho rằng cậu ấy hợp nhất cho vai trò tiền đạo.” – Miura nói về ứng cử viên Quả Bóng Vàng Việt Nam. Ảnh: V.S.I.

Nếu có điều gì phải lo lắng, thì đó có thể là việc Minh Tuấn sẽ bị treo giò ở trận đấu tiếp theo do đã nhận đủ thẻ vàng. Nguyên Mạnh và Tiến Thành – những người mắc sai lầm trong trận gặp Indonesia – đã xuất sắc đứng vững trước Philippines. Nhưng liệu họ có lại mắc lỗi hay không lại là một vấn đề khác.

Nếu có thể giữ gìn phong độ như khi gặp Philippines, Việt Nam hoàn toàn có hi vọng vô địch.

Và đó cũng là những mong muốn của các cổ động viên. Phút 87 trận đấu giữa Việt Nam và Philippines, khán đài D của Mỹ Đình vang lên từng tiếng “Việt Nam vô địch!”. Rợn ngợp. Đã lâu lắm rồi, người ta mới vang lên câu ấy…

Hãy cùng mong trong những buổi họp báo tiếp theo, Toshiya Miura sẽ lại mỉm cười tự tin.

Toshiya Miura

Nụ cười này sẽ mang đến chức vô địch cho ĐT Việt Nam? Ảnh: Thanh Niên.

BÌNH LUẬN

TÁC GIẢ
Dũng Lê
154 bài viết
“Cruyffian.”
Phát bóng lên ^