Basque Country vs Catalunya: Cuộc hội ngộ trăm năm

bởi Thuỵ Du ·

Boxing Day trên San Mames

Trong lịch sử, đội tuyển quốc gia không danh chính ngôn thuận này từng thi đấu trước Brazil, Argentina hay Pháp. Quá khứ ấy đã khép lại với tuyển Catalunya. La Liga có thể được nghỉ ngơi, nhưng những giải đấu khác thì vẫn miệt mài. Giờ đây, tìm kiếm một đối thủ tên tuổi trong những ngày cuối cùng của năm, là công việc nhiêu khê với các nhà tổ chức. Nga, Croatia, Thuỵ Điển, Thuỵ Sĩ hay cả Scotland đều không thể hoặc buộc phải từ chối lời mời của La Selecció. Cho dù nhìn vào dàn cầu thủ của đội bóng áo màu ‘senyera’, nhiều đội tuyển quốc gia khác cũng phải thèm thuồng.Nhưng rồi Liên đoàn bóng đá Catalunya nhận được một cuộc gọi nội địa, từ Liên đoàn bóng đá xứ Basque. Ba năm nay, với cùng một lý do, “chờ đợi một dịp đặc biệt”, người Basque đều từ chối đến Barcelona. Lần này, họ đề nghị một trận đấu giao hữu ngay trên quê nhà của mình, lần đầu tiên kể từ năm 2007.
basque
Điều gì đã thôi thúc Basque Country thực hiện cuộc gọi ấy, hay chính xác hơn thì họ nhân dịp gì? Câu trả lời là “lịch sử”. Kỷ niệm 100 năm ngày trận đấu đầu tiên giữa Basque Country và Catalunya diễn ra, 03/01/1915. Với xứ Basque và Catalunya, hai vùng tự trị trù phú của Tây Ban Nha ngày nay, ước vọng một ngày được đứng tên trên bản đồ thế giới với tư cách là một quốc gia độc lập, chưa bao giờ phôi pha. Trận đấu giữa hai đội tuyển đại diện cho hai vùng đất, vì thế là cuộc hội ngộ của những người cùng chí hướng, trên cùng một phía chiến tuyến, với chung niềm kiêu hãnh.
Trận đấu giữa Basque Country và Catalunya diễn ra mới đây, 28/12, như 7 năm trước, khép lại với tỷ số hoà 1-1, là một cuộc gặp gỡ đầy sắc màu, một Boxing Day của Basque và Catalunya. Một trận cầu đẹp, giữa một Athletic Bilbao và Barça thu nhỏ, trên một cầu trường lộng lẫy – San Mames mới, một trong 13 SVĐ được chọn đăng cai Euro 2020. Bốn vạn người hâm mộ Basque, cùng nửa vạn người hâm mộ Catalunya, như hoà thành làm một, tạo nên những đợt sóng người nhấp nhô trên các khán đài, hát vang bài ca “Độc lập – Independència, Independentzia”. Trong cái đêm San Mames ấy, những người Catalan nhận lấy lá cờ ‘estelada’ từ chính tay người Basque và cùng vẫy lá cờ ‘ikurrina’, tự do hô vang khẩu hiệu “Independència” ở mỗi phút thứ 17 trong hai hiệp đấu. Ở một góc khán đài danh dự, Chủ tịch Iñigo Urkullu của Basque Country và Chủ tịch Artur Mas của Catalunya tay bắt mặt mừng, và họ nói:
Basque Country và Catalunya tuy đi trên hai con đường khác nhau, nhưng chúng ta có chung nhiều thứ.
San Mames đã nói tiếng Basque và Catalan, San Mames đã hát “L’Estaca” (“The Stake”, cọc trói người thiêu sống, không tự do) như lời bài ca bất hủ của Lluis Llach đã vang lên đêm ấy!

Vẫn đá ngay thời Franco

Theo truyền thống, những trận đấu giao hữu giữa tuyển Basque Country và Catalunya thường được tổ chức vào dịp nghỉ lễ Giáng sinh. Đến nay, cuộc đối đầu giữa Euskal selekzioa và Selecció Catalana đã diễn ra 12 lần. Địa điểm không thay đổi, vẫn là ‘La Catedral’. Nhưng kể từ năm 2010 cho đến 2013, khi ‘thánh đường’ được xây mới với diện tích bao gồm một phần nền cũ, mà giờ đây có sự phân biệt giữa San Mames cũ và San Mames mới.

Trong suốt 36 năm chế độ độc tài Franco từ 1939 đến 1975, giai đoạn mà bóng đá và truyền thông thể thao bị vướng mùi chính trị đậm đặc và trở thành công cụ tuyên truyền của giới cai trị, bóng đá tại Basque Country và Catalunya là vật cản trong những chiến dịch đề cao những giá trị của “chủng tộc Tây Ban Nha”. Vì vậy, những trận đấu giữa Basque Country và Catalunya là thứ “hàng cấm”. Song, vẫn có một ngoại lệ, một phần xuất phát từ ý nghĩa của trận đấu.

Trọng tài Juan Gardeazabal Garay Juannito

Trọng tài Juan Gardeazabal Garay ‘Juannito’

Trận đấu giữa hai đội tuyển quốc gia không được FIFA công nhận diễn ra ngày 21/02/1971, là một trong hai trận tưởng nhớ đến trọng tài quốc tế Juan Gardeazabal Garay ‘Juannito’ qua đời vì bạo bệnh ở tuổi 46 vào ngày 21/12/1969. Juannito là một trong những trọng tài có chuyên môn và uy tín nhất của Tây Ban Nha, từng được FIFA lựa chọn bắt chính trong ba kỳ World Cup (Thuỵ Điển 1958, Chile 1962 và Anh 1966). Kỳ World Cup Mexico 1970, Juannito cũng được FIFA lựa chọn.

Mười lăm tháng sau ngày vị trọng tài xứ Basque mất, tranh thủ khoảng thời gian La Liga tạm nghỉ để nhường chỗ cho trận đấu giữa tuyển Tây Ban Nha và tuyển Ý diễn ra ở Cagliari ngày 20/02, hai trận đấu tưởng nhớ Juannito được tổ chức tại sân San Mames cũ.

basque

Con trai trọng tài Juan Gardeazabal Garay ‘Juannito’.

Trận đầu tiên là cuộc đối đầu giữa đội bóng gồm các cựu binh của Real Madrid và đội bóng của vùng Vizcaya (xứ Basque). Và trận thứ hai, đương nhiên là giữa Euskadi và Catalunya, với phần thắng 2-1 nghiêng về cho các vị khách – một trong rất ít những chiến thắng của người Catalan trước người Basque. Đội hình ra sân của Catalunya khi ấy gồm có những cầu thủ như Sadurni, Rife, Zaldua hay De Diego. Trong khi với Basque Country, đó là những Clemente, Zamora, Ansola, Rojo đệ nhị hay Ortuondo. Một điểm đáng chú ý ở trận đấu này, khi người bắt chính trong những phút đầu tiên, cũng như phụ trách thủ tục tung đồng xu với thủ quân hai đội, chính là con trai của cố trọng tài Juannito. Còn lại, trận đấu được điều khiển bởi trọng tài xứ Basque, Jose Maria Ortiz de Mendibil.

BÌNH LUẬN

TÁC GIẢ
Thuỵ Du
9 bài viết
“Ens hi deixarem la pell”
Phát bóng lên ^