Đại diện cầu thủ – Phần 2: Công việc thầm lặng

bởi Thành Đỗ ·

phần 1, chúng ta đã tìm hiểu về công việc chính của một người đại diện cầu thủ. Và trong phần hai này, tôi sẽ đi sâu hơn vào vai trò và nhiệm vụ của người đại diện trong sự nghiệp của các cầu thủ bóng đá. Tại sao cầu thủ nào cũng cần một người đại diện?

Nhiệm vụ thứ nhất: Đảm bảo quyền lợi tài chính cho các cầu thủ

Câu hỏi tôi đặt ra là: Tại sao các cầu thủ không thể tự quyết các khoản lương thưởng cho mình mà phải thông qua đại diện? Và liệu Cristiano Ronaldo có thể sở hữu một bản hợp đồng mà lương hàng năm lên tới 17 triệu EURO nếu tự anh ta đi đàm phán lương?

Jorge Mendes và Cristiano Ronaldo: "Chỉ đàn ông mới đem lại hạnh phúc cho nhau"

Jorge Mendes và Cristiano Ronaldo: “Chỉ đàn ông mới đem lại hạnh phúc cho nhau”

Điều đó không thể xảy ra, bởi sự thật là giới vận động viên thường không phải là những tay giỏi kỳ kèo và rõ ràng việc ngồi vào bàn đàm phán là cả một sự khó khăn. Một sự thật nữa là không phải ai cũng chú trọng vấn đề học hành (chẳng thế mà những Costacurta, Kaka hay Socrates thật sự là dạng “của hiếm” văn võ song toàn), sẽ chẳng ngạc nhiên nếu anh ta chỉ đàm phán được nửa con số đấy thôi.

Tôi mù tịt về lương lậu của giới cầu thủ cũng như mù tịt về việc ở Hà Lan họ đánh thuế thu nhập bao nhiêu, và cũng chẳng có ai nói cho tôi điều này hay quan tâm tới phần trăm trong hợp đồng mà tôi được hưởng. Tôi – thằng nhóc 19 tuổi và tới từ khu ổ chuột Rosengard thì biết gì về những chuyện đó chứ.

– Trích “Tôi là Zlatan”

Hẳn bạn sẽ nghĩ Zlatan Ibrahimovic là một thằng ngu? Không hề, vào cái thời điểm được đề cập trong đoạn trích trên thì Internet là thứ xa xỉ, và một thằng nhóc nhà nghèo tỉnh lẻ, học hành thì bết bát, suốt ngày chạy theo quả bóng thì làm sao mà biết được những điều đó chứ. Đáng buồn là Ibra không phải là “trường hợp cá biệt”, mà thực tế hầu hết các danh thủ bóng đá đều có tuổi thơ khốn khó và không được học hành đầy đủ.

Hãy suy nghĩ đến bản thân bạn khi được tuyển vào một công ty nào đó, bạn có thể có chuyên môn giỏi, nhưng rõ ràng bạn không thể ước lượng được mình giỏi đến đâu so với những người ở công ty, và cũng mù tịt về khoản lương tương xứng với tài năng của mình, và câu chuyện sẽ diễn ra theo chiều hướng có thể thế này:

– Ở công ty chúng tôi, người mới vào sẽ hưởng lương (giả sử là) 6 triệu/tháng.

– Vâng, nhưng với khả năng và tính vất vả trong công việc thì tôi nghĩ mình xứng đáng được hưởng cao hơn.

– Đó là chính sách chung rồi, thôi tôi trả cậu 6 triệu rưỡi nhé, sau vài tháng chúng ta sẽ xem xét lại lương lậu, phải xem cậu làm ăn thế nào đã.

Chúng ta sẽ tặc lưỡi, ờ thôi cũng được, và ngã ngửa khi nhận ra ở đó có kẻ cùng vị trí, cùng công việc nhưng vì lý do nào đó mà hắn được hưởng lương 10 triệu/tháng.

Đấy là trường hợp tiêu biểu của những người làm công ăn lương và tài năng không phải là xuất chúng, nhưng trường hợp đó còn dễ, chứ với giới vận động viên và giới nghệ sĩ, nói chung là những người làm trong ngành dịch vụ thiên về giải trí thì việc lương lậu phức tạp và nhạy cảm hơn nhiều, nó không đơn giản là đến tháng nhận lương, mà còn lằng nhằng bao nhiêu thứ như tiền bản quyền hình ảnh, ăn chia quảng cáo, thuế thu nhập cá nhân… và cả trăm vấn đề mà chúng ta nếu không làm thì không thể hình dung nổi.

Giờ đây tôi hiểu rằng lúc đó thực ra họ chưa hề chốt giá của tôi, và lý do duy nhất để họ gọi tôi tới là cuộc chuyển nhượng sẽ diễn ra suôn sẻ hơn rất nhiều nếu trước hết để cầu thủ đó ký hợp đồng cá nhân và quyết định khoản lương mà họ được nhận. Bởi lẽ sau khi cầu thủ xác định được mức lương tương lai, các bên sẽ khôn khéo đảm bảo rằng cầu thủ đó nhận lương thấp nhất đội bóng mới, qua đó khả năng đàm phán để có được khoản tiền chuyển nhượng cao hơn sẽ dễ dàng hơn nhiều. Đơn giản là tôi đã bị lợi dụng trong chuyện này.

– Trích “Tôi là Zlatan”

Zlatan Ibrahimovic: Đơn giản là tôi đã bị lợi dụng !

Zlatan Ibrahimovic: Đơn giản là tôi đã bị lợi dụng!

Nhiệm vụ thứ hai: Đảm bảo hình ảnh của cầu thủ được giữ vững

Có một bộ phim rất nổi tiếng về giới đại diện thể thao có sự tham gia diễn xuất của anh chàng đẹp trai Tom Cruise: “Jerry Maguire”, mặc dù nhân vật chính trong phim là một “Football Agent” chứ không phải là “Soccer Agent”. Trong phim, chúng ta thấy các tay đại diện gọi điện tứ tung, dùng mọi thủ đoạn để tranh giành khách hàng (là các vận động viên) của nhau, làm quen với những tay vận động viên nóng máu và nông cạn, liên hệ với các tay quản lý CLB để giới thiệu khách hàng của mình, sau đó thương lượng khoản lương cho họ và hoa hồng cho bản thân mình. Cuối phim, Jerry Maguire thành công trong việc tìm cho thân chủ của mình một bản hợp đồng “Khủng” và tìm được hạnh phúc với gia đình và công việc.

Câu nói kinh điển trong bộ phim "Jerry Maguire"

Câu nói kinh điển trong bộ phim “Jerry Maguire”

Tuy nhiên đời không như phim và cầu thủ trên phim cũng chẳng như đời…

Tôi phải làm rõ với các cầu thủ rằng, bóng đá hiện đại đã trở thành một ngành kinh doanh và mọi thứ cậu ta làm đều ảnh hưởng trực tiếp tới tương lai của bản thân cậu ấy. Nghề của chúng tôi về cơ bản là giúp đỡ họ kiểm soát tài chính, thương lượng hợp đồng, nhưng ngoài ra chúng tôi còn phải theo sát cuộc sống hàng ngày của họ. Điều đó có nghĩa là chúng tôi dành cả nửa đời người cho các chuyến đi và chỉ trở về nhà khi đồng hồ điểm 3 hay 5 giờ sáng.

– Pete Smith – Đại diện của anh em Rio và Anton Ferdinand

Sự thật là, các cầu thủ không phải ai cũng giỏi xây dựng hình ảnh như David Beckham, không phải ai cũng mẫu mực chung thủy như Raul hay mang sẵn cho mình dáng vẻ thiên thần của Kaka, nhưng lại không thiếu những kẻ lắm tài nhiều tật, phá hoại còn giỏi hơn chơi bóng như Paul Gascoine, Ronaldo “béo”, Joey Barton hay Mario Balotelli. Thử tưởng tượng bạn ở tuổi 20 và kiếm được cả trăm nghìn USD/tháng thì có gì lạ khi bạn liên tục sa vào các bữa tiệc xa hoa hay dính vào tệ nạn xã hội. Vì thế người đại diện, với cương vị của kẻ nắm vận mệnh tài chính của chính cầu thủ đó trong tay sẽ có tác dụng ghìm bớt sự bồng bột của tuổi trẻ và sửa chữa những sai lầm.

Hãy nghe Jaimee Moralee, đồng đại diện cho anh em Ferdinand nói về vai trò của mình với trung vệ danh tiếng này:

Việc xây dựng hình ảnh cho khách hàng là một phần rất quan trọng trong công việc của chúng tôi. Khi tôi đến với Rio Ferdinand, cậu ta đang phải chịu những chỉ trích rất lớn từ dư luận (dính nghi án buôn bán ma túy), và tôi quyết định giúp cậu ấy giải quyết vấn đề, đồng thời lấy lại hình ảnh của mình thông qua mạng xã hội: Tài khoản Twitter của Rio có tới 5 triệu người theo dõi và tạp chí online #5 thuộc sở hữu của cậu ta. Có thể nói chiến dịch mạng xã hội này rất hiệu quả bởi nhờ nó, cậu ấy có thể thể hiện bản thân mình và xác định hình ảnh với hàng triệu người hâm mộ chỉ bằng cách click chuột, không hề tốn thời gian trả lời phỏng vấn hay đi du đấu như trước đây, và giờ Rio là một trong những cầu thủ được yêu thích nhất Châu Á.

– Jaimee Moralee

Nhiệm vụ thứ ba: Làm bạn với cầu thủ

mario balotelli, mino raiola

Mino Raiola được cho là đã cho Mario Balotelli rất nhiều lời khuyên trước khi cầu thủ này trở lại Anh.

Trở lại với bộ phim Jerry Maguire, bạn sẽ thấy một người đại diện không khác gì một người bạn-vì-lợi-ích của vận động viên. Anh ta là người luôn đi bên cạnh cầu thủ đó, san sẻ mọi khó khăn cả trong lẫn ngoài sân cỏ, trò chuyện cùng nhau ở quán nhậu, thăm hỏi vợ con và quan tâm đến từng chi tiết đời sống của khách hàng. Chẳng thế mà Ibrahimovic luôn có thiện cảm đặc biệt với Mino Raiola – người đại diện của mình từ khi anh còn chơi cho Ajax Amsterdam.

Mino – gã béo khốn kiếp tuyệt vời luôn ở bên tôi dù cả thế giới có chống lại tôi đi nữa…

Người ta nói Mino Raiola đang có ảnh hưởng không tốt đến tôi, nói Mino thế nọ, thế kia. Nhưng tôi khẳng định, hắn ta là một thiên tài…

– Zlatan Ibrahimovic

Đừng ngạc nhiên nếu một người đại diện thường xuyên xuất hiện tại tư gia của thân chủ mình, đơn giản vì một khía cạnh quan trọng trong công việc của họ là phải hiểu càng nhiều càng tốt về tâm lý, nguyện vọng cũng như các khó khăn đời tư của cầu thủ.  Họ phải đảm bảo rằng các cầu thủ chỉ việc tập trung chơi bóng, và nếu như có vấn đề về tình cảm hay gia đình thì trách nhiệm của người đại diện cũng là phải dàn xếp cho thật ổn thỏa và nhanh chóng để thân chủ có thể quay lại tập trung cho sự nghiệp.

Jamie Moralee luôn ở bên Anton Ferdinand trong vụ kiện John Terry có hành vi phân biệt chủng tộc

Jamie Moralee luôn ở bên Anton Ferdinand trong vụ kiện John Terry có hành vi phân biệt chủng tộc

Đừng ngạc nhiên nếu có cầu thủ nào nói rằng người hiểu anh ta nhất không phải là vợ, cũng chẳng phải cha mẹ mà chính là người đại diện, bởi trong giới, các tay “Cò” làm việc với các cầu thủ hàng đầu luôn tâm niệm rằng “Càng biết nhiều về đời tư thì chúng tôi càng tiếp cận chính xác được những gì khách hàng cần”. Giống như người đại diện của Daniel Sturridge nói về anh ta:

Mọi người thấy cậu ta là người hoạt bát bởi vì cứ mỗi lần ghi bàn thì cậu ta lại nhảy múa, số ít hơn biết cậu ta là kẻ cuồng tín cuồng tín, và tôi thậm chí còn biết cậu ta cho bao nhiêu đường vào chén trà của mình cơ.

– Đại diện của Daniel Sturridge, hiện làm việc ở công ty Octagon

Với chừng ấy công việc, chừng ấy trách nhiệm và chừng ấy gánh nặng, có lẽ bạn cũng hiểu được phần nào về việc những tay “Cò” – hay đại diện cầu thủ – làm việc và tồn tại trong vòng quay của bóng đá, từ lâu đã chẳng còn là một môn thể thao thuần túy mà đã biến thành một cỗ máy kiếm tiền khổng lồ. Hãy cứ xác định một điều: Nếu bạn thích CR7, bạn sẽ có cảm tình với Jorge Mendes, nếu bạn thích Barcelona, bạn sẽ không ưa gì Mino Raiola hay Jose Veiga, và nếu bạn ủng hộ Galliani, bạn sẽ không thiện cảm với bất kỳ tay đại diện cầu thủ nào vì chắc chắn, tên nào cũng đòi tiền hoa hồng. Thế nhưng dù bạn có không ưa họ, thì họ vẫn ở đó, vẫn hàng ngày làm vệ tinh vo ve xung quanh các cầu thủ và luôn đưa ra những đòi hỏi mà nghe qua đã thấy bực mình.

Chạnh lòng nhìn về Việt Nam khi những vụ bê bối nhùng nhằng hợp đồng vẫn làm hại biết bao đời cầu thủ mà vẫn chẳng có lối ra, bởi đơn giản “người đại diện” ở cấp quốc tế được định nghĩa khác với đám “Cò” của Việt Nam nhiều lắm.

BÌNH LUẬN

TÁC GIẢ
Thành Đỗ
48 bài viết
“Quá khứ thường không như ta mong đợi, tương lai thì mơ hồ, vì vậy hãy sống hết mình cho hiện tại.”
Phát bóng lên ^