Đại diện cầu thủ – Phần 4: Sự “Chuyên nghiệp” của bóng đá Việt Nam

bởi Thành Đỗ ·

Như tôi đã đề cập trong các phần trước, ở Việt Nam thực tế không có người nào đủ tiêu chuẩn để gọi là “đại diện cầu thủ”, chỉ có những người hành nghề “cò” chuyên môi giới nguồn cầu thủ cho các CLB mà thôi. Có một thực tế rành rành ai cũng thấy là những kẻ đang được hưởng những phần hoa hồng hậu hĩnh trên các bản hợp đồng cả chục tỉ đồng thực tế chỉ là những tay đục nước béo cò, những con kền kền thực sự hành nghề môi giới một cách bất hợp pháp nhưng vì “vài lý do” mà chúng vẫn được tự do tung hoành. Trong phần bốn – cũng là phần cuối trong loạt bài này, tôi sẽ đề cập đến hai lợi thế lớn nhất để đám “cò” được tự do trong bóng đá Việt Nam, trong đó trách nhiệm của VFF trong vấn đề này là không thể không bàn đến.

LĐBĐVN 8h30 bắt đầu làm việc, nhưng từ 8h30 đến 9h mọi người mới đến chỗ làm; 12h đến 14h là thời gian nghỉ trưa. Và 16h30 kết thúc công việc

“LĐBĐVN 8h30 bắt đầu làm việc, nhưng từ 8h30 đến 9h mọi người mới đến chỗ làm; 12h đến 14h là thời gian nghỉ trưa. Và 16h30 kết thúc công việc.”

Trách nhiệm của VFF

Một người đại diện, như đã nói, là người chăm lo mọi góc cạnh của thân chủ để họ có thể tập trung cho chuyên môn, ở đây là đá bóng. Và một phần quan trọng nhất trong công việc của người đại diện là móc nối chuyển nhượng cầu thủ ấy từ CLB này sang CLB khác, khi ấy người đại diện đóng vai trò là một “người môi giới”, khi ấy người đại diện kiếm được nhiều tiền nhất qua các khoản hoa hồng trong các vụ chuyển nhượng. Bạn còn nhớ năm bước tiến hành chuyển nhượng tôi đã đề cập trong phần bốn chứ? Trách nhiệm của một người đại diện với cầu thủ trải dài xuyên suốt trong năm bước đó vì ông ta nắm giữ cả tương lai của cầu thủ ấy.

Nhưng ở Việt Nam, đám “Cò” chỉ làm công việc của người môi giới với một phong cách ăn xổi và nghiệp dư như sau: họ quen một cầu thủ và giới thiệu cho một CLB, cầu thủ đó ký hợp đồng xong là họ có tiền hoa hồng, và với một thị trường chuyển nhượng hỗn loạn như ở Việt Nam thì số tiền đó có thể lên tới vài chục triệu. Thậm chí họ còn chẳng cần quan tâm hợp đồng của cầu thủ đó với CLB cũ thế nào, phần cũng vì đại đa số những kẻ họ nhắm đến đều là cầu thủ nghiệp dư, thất nghiệp, những kẻ không được chứng nhận về thái độ chuyên nghiệp và tinh thần làm việc. Nói cách khác, họ chỉ cần để ý tới bước 3 vì ở đó có tiền, còn những cái khác mặc kệ cho cầu thủ và các CLB tự xoay sở vì thực tế họ không phải là đại diện của cầu thủ đó.

Denilson - "Quả lừa" kinh điển của tay "Cò" Mauro Omzuka dành cho Hải Phòng

Denilson – “Quả lừa” kinh điển của tay “Cò” Mauro Omzuka dành cho Hải Phòng

Với cách làm vô tổ chức như vậy, nhưng thực tế hầu như tất cả những “người môi giới” đang hoạt động sôi nổi ở Việt Nam đều chỉ là “cò”. FIFA đặt ra những quy định về kiến thức bóng đá và luật pháp, họ bất cần biết mà vẫn nhởn nhơ đút túi bạc triệu trong cái nền bóng đá chuyên nghiệp nửa vời nhờ sự “tích cực” của VFF.

Chẳng thế mà luật FIFA quy định rõ một người đại diện hay môi giới không được phép nắm giữ chức vụ trong một tổ chức bóng đá nào, nhưng ông Trần Tiến Đại – tay “cò” nổi tiếng nhất của bóng đá Việt Nam có thời gian vừa là Giám đốc điều hành của Vinakansai Ninh Bình, Xuân Thành Sài Gòn và sau đó là Giám đốc thể thao cho Sông Lam Nghệ An, đồng thời ông này cũng làm Giám đốc một doanh nghiệp chuyên môi giới cầu thủ, và khi bị chất vấn thì ông bảo mình không làm đại diện cầu thủ mà chỉ mở công ty “môi giới việc làm”, mà luật pháp không nghiêm cấm một cá nhân làm sếp ở hai công ty. Vậy là xong !

Bây giờ chúng ta đều đã từng nghe đến cái tên Nguyễn Tiến Đại, hay “cò” Đại với tư cách là HLV Xuân Thành Sài Gòn. Chuyện đ*o gì đang diễn ra thế?

HLV Trần Tiến Đại của XTSG - người được phép vừa nắm quyền trong CLB vừa được quyền môi giới - Điều nghiêm cấm của FIFA nhưng có lẽ VFF không cấm!

HLV Trần Tiến Đại của XTSG – người được phép vừa nắm quyền trong CLB vừa được quyền môi giới cầu thủ – Điều FIFA nghiêm cấm nhưng có lẽ VFF thì không!

Với tư cách là cơ quan cao nhất điều hành nền bóng đá Việt Nam, thế nhưng VFF đã làm gì để ngăn chặn nạn “cò” hoành hành trong các cuộc chuyển nhượng? Không gì cả ngoài tuyên bố “bất lực vì không có hành lang pháp lý đầy đủ.”

Nhận xét thế nào xin tùy các bạn, còn tôi… không có gì để nói.

Trách nhiệm từ bản thân các cầu thủ

Thực tế mà nói, nghề đại diện không thể thành hình nếu các cầu thủ cảm thấy không cần thiết, và các cầu thủ Việt Nam thì thực sự nghề đại diện không có đất khi họ vẫn tâm niệm rằng họ chỉ là những kẻ làm công ăn lương.

Hãy nhìn vào sự thật đầu tiên: ở môi trường bóng đá chuyên nghiệp, quyết định chuyển nhượng thường phải qua sự đồng tình của HLV trưởng, còn ở nền bóng đá bao cấp như Việt Nam thì Chủ tịch CLB quyết là làm, HLV trưởng dù không tán thành cũng không được, thế mới có chuyện ông Lê Thụy Hải không có dự định dùng Công Vinh dù anh ta mới về với số tiền lót tay cao ngất ngưởng. Nói cách khác, bóng đá Việt Nam chỉ là một thú chơi sang của các ông chủ, còn những thứ như CLB, cầu thủ hay HLV đơn thuần chỉ là đám kiến thợ mua vui và có ít giá trị trong việc quảng bá thương hiệu mà thôi.

Thái Sung là cầu thủ duy nhất của Việt Nam được Học viện bóng đá Aspire (Qatar) tuyển chọn và đào tạo. Sau đó cầu thủ này được Sporting Lisbon mời về thử việc, nhưng không thể đi vì vướng hợp đồng đào tạo trẻ với đội Đà Nẵng.

Thái Sung là cầu thủ duy nhất của Việt Nam được Học viện bóng đá Aspire (Qatar) tuyển chọn và đào tạo. Sau đó Thái Sung được Sporting Lisbon mời về thử việc, nhưng không thể đi vì vướng hợp đồng đào tạo trẻ với đội Đà Nẵng

Hãy nhìn vào sự thật thứ hai: các cầu thủ đang chơi bóng một cách “gọi là” chuyên nghiệp ở Việt Nam không có mấy người học đến đại học (mà đại học ở Việt Nam thời này cũng chỉ là dạng “lao động phổ thông”), họ không hiểu biết về pháp luật, vì thế tất yếu họ sẽ bất lợi khi phải đàm phán các điều khoản trong hợp đồng lao động, chẳng thế mà có biết bao trường hợp các cầu thủ muốn đi không được, muốn ở chẳng xong ở CLB vì những “lòng thòng” trong điều khoản hợp đồng. Ở Việt Nam, thật kỳ lạ là đa số các cầu thủ trẻ tin tưởng hoàn toàn vào bậc cha mẹ bất chấp sự thật là cha mẹ họ cũng mù tịt về luật lao động cũng như quy tắc chuyển nhượng, họ chỉ biết con mình được trả tiền để đá bóng và sau đó phó thác hoàn toàn cho các ông chủ như kiểu phó thác cho giáo viên chủ nhiệm hồi con mình đi học tiểu học vậy.

Đến khi lớn, các anh trai Việt Nam ta với cái tôi to như cái thúng cho rằng mình đã hai mấy tuổi đầu, tại sao phải nhờ một người xa lạ nào đó đàm phán lương lậu cho bản thân? Và thế là họ ăn mặc chỉnh tề, mang theo hành trang là đôi chân khéo léo và cái đầu mơ hồ về tiền lương thưởng đối mặt với những tay đầu đầy sỏi cả đời đi thương lượng kỳ kèo, và kết quả là cả hai cùng bằng lòng vì người lao động được trả lương và “có công việc ổn định kéo dài”, và họ không hề biết rằng có biết bao rủi ro sẽ xảy ra trong đời cầu thủ mà ở tuổi họ khó lòng mà hình dung ra nổi.

Thủ môn Bửu Ngọc - do thiếu hiểu biết đã ký hợp đồng gắn bó với Đồng Tháp trong 10 năm (18 đến 28 tuổi), vi phạm nghiêm trọng quy định hợp đồng cầu thủ chỉ có thời hạn tối đa 5 năm của FIFA

Thủ môn Bửu Ngọc – do thiếu hiểu biết đã ký hợp đồng gắn bó với Đồng Tháp trong 10 năm (18 đến 28 tuổi), vi phạm nghiêm trọng quy định hợp đồng cầu thủ chỉ có thời hạn tối đa 5 năm của FIFA

Hãy nhìn vào sự thật thứ ba: Công Vinh là cầu thủ sáng giá nhất của bóng đá Việt Nam hiện tại, và nếu có một người đại diện “chuẩn”, có thể anh ta đã kiếm được hợp đồng chơi bóng ở nước ngoài, những hợp đồng quảng cáo với những nhãn hàng nổi tiếng như Samurai, Sting hay giày Thượng Đình chứ không phải là Ngọc Trinh, Yến Trang hay một gã trai đẹp vô danh nào đó. Các anh hãy nhớ cho là các diễn viên, người mẫu hay ca sĩ muốn kiếm được những hợp đồng quảng cáo béo bở đều phải thông qua “Quản lý” để họ làm các công việc móc nối, kiếm nguồn tài trợ và “vận động hành lang”, các anh muốn kiếm thêm tiền từ quảng cáo thì cũng thế thôi. Vì vậy hãy chịu khó bỏ ít tiền và tìm cho mình một người đại diện thực sự ngay đi.

Nếu biết tận dụng bản thân hơn, có lẽ Công Vinh đã giành được quyền đóng quảng cáo này.

Nếu biết tận dụng bản thân hơn, có lẽ Công Vinh đã giành được quyền đóng quảng cáo này. Và khả năng là chẳng ai xem!!!

Về phần Công Vinh, nếu anh có đọc được bài này, anh nên quay sang hỏi cô vợ Thủy Tiên vốn lăn lộn trong showbiz để biết thêm chi tiết và tôi tin rằng anh sẽ không thiệt đâu. Hãy tận dụng tên tuổi mình hơn nữa và kiếm tiền đi.

Con đường chuyên nghiệp còn xa

Vậy ở Việt Nam có đại diện cầu thủ chuyên nghiệp không? Câu trả lời là có, thậm chí chúng ta có đến hai người đã đạt được giấy phép hành nghề đại diện cầu thủ theo chuẩn FIFA.

Người thứ nhất, bà Mae Mua – người Mỹ gốc Việt, được VFF cấp giấy phép hành nghề năm 2006 (giấy phép có hạn trong 5 năm, như vậy trên lý thuyết hiện tại bà không được phép hành nghề đại diện nữa nếu chưa gia hạn, thực tế tôi không biết năm 2006 bà có đóng quỹ trách nhiệm để được cập nhật tên trên danh sách của FIFA hay không vì đến nay không có thông tin gì về việc này), nhưng trong thời gian đó, bà đã đem về cho các CLB bóng đá Việt Nam nhiều cái tên có chất lượng chuyên môn tốt và thái độ đúng mực, có thể nói cái tên Mae Mua và Strata (Công ty môi giới cầu thủ mà bà từng là Giám đốc điều hành) là cái tên được đóng chữ “Tín” trong tâm của các HLV bóng đá Việt Nam.

Bà Mae Mưa - nguyên GĐĐH Strata - là một trong hai người duy nhất của Việt Nam vượt qua bài kiểm tra chuyên môn đại diện cầu thủ

Bà Mae Mua – nguyên GĐĐH Strata – là một trong hai người duy nhất của Việt Nam vượt qua bài kiểm tra chuyên môn đại diện cầu thủ

Người thứ hai, ông Nguyễn Hoàng Nguyên, chỉ là một người theo bóng đá phong trào, nghề chính của ông là kế toán, ông đã hai lần dự thi xin được cấp giấy chứng nhận hành nghề đại diện FIFA cho VFF và đến năm 2009 thì thi thành công. Tuy đạt chỉ tiêu chuyên môn nhưng vấn đề ông Nguyên sẽ khó mà kiếm được khoản tiền 1,4 tỉ đồng ký quỹ trách nhiệm. Chẳng thế mà từ 2009 đến nay, vẫn không có cái tên Việt Nam nào được lọt vào danh sách các nhà đại diện cầu thủ được cấp phép của FIFA.

Điều buồn cười là, mặc dù treo thưởng hàng chục tỉ đồng cho các cầu thủ, nhưng dường như VFF đã “vô tình” bỏ quên các đại diện pháp lý hợp pháp này mà không mảy may nghĩ đến chuyện hỗ trợ, để mặc cho thị trường cầu thủ hoạt động theo hình thức “chợ đen”, không được đảm bảo cả về chuyên môn lẫn giá cả, và ở đó thì rõ ràng những người như bà Mae Mua hay ông Hoàng Nguyên không thể đọ được với đám con buôn vì thiếu cả về tiền lực, vật lực và quan hệ.

Những người trẻ tuổi - có lẽ họ đã không phải chấm dứt sự nghiệp quá sớm nếu có một người kèm cặp bảo ban

Những người trẻ tuổi của Ninh Bình – có lẽ họ đã không bị vướng vào lao lý và chấm dứt sự nghiệp quá sớm nếu có một người đại diện kèm cặp bảo ban

Tại sao VFF không trích 1,4 tỉ đồng cho ông Nguyên để ông có thể trở thành một người đại diện hợp pháp? Nếu so với số tiền treo thưởng ở mỗi kỳ đại hội thì tôi tin rằng con số ấy bé bằng con muỗi, và có thể nói đó là một bước quan trọng trong quá trình chuyên nghiệp hóa bóng đá. Nhưng tại sao các “ông to” ở VFF không chịu đầu tư mà vẫn mạnh miệng hô khẩu hiệu “Chuyên nghiệp hóa”?

Tại sao VFF không hỗ trợ cho hai người đó trong việc tạo dựng các mối quan hệ với giới chủ và cầu thủ mà để mặc họ phải đương đầu với tất cả các khó khăn và với lực lượng “chợ đen” vốn luôn đoàn kết để tạo ra lợi nhuận lớn nhất? Phải chăng vì chính những con người mang danh “chuyên nghiệp” ấy đã làm gì không phải hay không làm đủ để thuyết phục VFF? Họ còn thiếu điều kiện gì để được VFF hỗ trợ?

Tại sao VFF không đặt ra quy định những cá nhân hay tổ chức tham gia môi giới cầu thủ phải có pháp nhân hợp pháp được FIFA cấp giấy chứng nhận hành nghề đại diện hay làm một hành động nào đó để ghìm bớt sự lộng hành của những tay “cò” đang nhiễu loạn bóng đá nước nhà?

Bóng đá Việt Nam chưa xứng với 2 từ "Chuyên nghiệp"

Bóng đá Việt Nam chưa xứng với 2 từ “Chuyên nghiệp”

Câu trả lời tiếp tục xin được giành cho mọi người và dành cho VFF.

Cuối cùng, chúng ta phải thừa nhận – nền bóng đá Việt Nam là nền bóng đá bán chuyên nghiệp, và còn xa rất là xa nữa chúng ta mới xóa được chữ “bán”, và với các tay môi giới cầu thủ nghiệp dư thì những nền bóng đá nghiệp dư và bán chuyên đúng là thiên đường. Chỉ khi các cầu thủ nhận thức được quyền lợi mà mình đáng được hưởng, chỉ khi VFF – cơ quan chịu trách nhiệm định hướng cho bóng đá Việt Nam – quên mẹ nó đi  việc thủ dâm với cái vỏ chuyên nghiệp quá khổ, dùng tay tích cực hơn nữa trong việc loại bỏ đi những kẻ nghiệp dư với những suy nghĩ nghiệp dư thì khi ấy bóng đá Việt Nam mới có tương lai sáng mà nghĩ đến việc “lên chuyên”.

Nói vậy thôi, chứ ngày ấy còn xa lắm…

BÌNH LUẬN

TỪ KHOÁ LIÊN QUAN
TÁC GIẢ
Thành Đỗ
48 bài viết
“Quá khứ thường không như ta mong đợi, tương lai thì mơ hồ, vì vậy hãy sống hết mình cho hiện tại.”
Phát bóng lên ^