Người giấy – Mozart – hay là câu chuyện về con trai người thợ nề dũng cảm

bởi Thành Đỗ ·

Người ta kể rằng, đã từng có một con người khiến người dân ở Vienna đổ đến sân bóng mỗi khi anh thi đấu. Người ta nói rằng hãy đến sân đi, vì ở đấy bạn không chỉ được thấy anh chơi bóng, mà còn được xem cái cách mà người ta sẽ đá bóng trong tương lai. Chàng trai đó, khi còn sống là một thiên tài bóng đá được người dân Áo và cả thế giới yêu mến, mà cái chết của anh còn là một biểu tượng bất khuất cho tinh thần dân tộc khi đã hiên ngang chống lại chế độ Phát xít chiếm đóng đất nước mình. Anh là Matthias Sindelar – “Mozart của bóng đá”, đội trưởng của Wunderteam, người đã ảnh hưởng không hề nhỏ đến tư duy chơi bóng của các cầu thủ đương thời cũng như sau này.

Sindelar

Tài năng, nghèo khó và lận đận

Chàng trai của chúng ta có một xuất thân không thể tầm thường hơn, cha mẹ câu làm thợ nề và tuổi thơ cậu gắn liền với sự khốn khó bữa đói bữa no. Khi cậu còn bé tí, cha cậu quyết định đưa cả gia đình đến khu ngoại ô Vienna, nơi ông kiếm được nhận làm công nhân cho một xưởng gạch. Tại đây, giống như bao đứa trẻ con khu ổ chuột khác, Sindelar chơi bóng trên những con đường đầy bụi và chạy theo một nhúm giẻ cuộn gọi là quả bóng. Cậu đá bóng rất hay, hay đến nỗi đám trẻ con đá bóng trên phố trong cả khu ngoại ô Vienna không đứa nào không biết đến cậu.

15 tuổi, một năm sau cái chết của cha tại chiến trường Italy, cậu nhóc Matthias được một thầy giáo giới thiệu tới Hertha Vienna đá bóng để phụ giúp tài chính gia đình, và người thầy đó có lẽ không ngờ được rằng mình đã đem đến cho đất nước một cầu thủ vĩ đại. Tại Hertha Vienna, tài năng của cậu nổi trội hơn hẳn các bạn bè cùng lứa và được đá chính ở đội một khi tuổi mới 18. Khi ấy người ta gọi cậu là “Người giấy”, một phần vì thể hình mỏng manh, một phần vì lối đi bóng của cậu rất khó nắm bắt, phất phơ như tờ giấy bay trước gió và tránh các cú va chạm trực tiếp, rất khó có thể đoán được cậu sẽ đi bóng về phía nào.

Cậu ta là biểu tượng của bóng đá Áo trong thời kỳ huy hoàng: không cơ bắp nhưng rất đầu óc. Lối chơi của Sindelar là sự tổng hợp của kỹ thuật điêu luyện, óc phán đoán chính xác và trí tưởng tượng phong phú tuyệt vời. Nhìn cách cậu ta chơi bóng, chúng ta cảm nhận được một niềm đam mê rất con trẻ và đầy ngẫu hứng.

– Willy Meisl, phóng viên, phát ngôn viên chính của ĐTQG Áo

Năm 20 tuổi, một tai nạn nghiêm trọng khiến Sindelar phải lên bàn mổ, và ở cái năm 1923 ấy, y tế còn kém phát triển thì một chấn thương đầu gối nặng nhiều khả năng sẽ là con dao kết liễu sự nghiệp cầu thủ của cậu. Tuy nhiên bác sĩ Hans Spitzy, người đã thực hiện ca mổ cho cậu đã nói, cậu sẽ tiếp tục chơi bóng được nhưng phải tránh tất cả các va chạm mạnh lên khu vực đầu gối. Điều này thực tế không ảnh hưởng nhiều đến lối chơi của Sindelar, thậm chí còn giúp cậu hoàn thiện hơn kỹ năng đi bóng qua người.

MAtthias Sindelar

Công cuộc phẫu thuật và phục hồi mất hơn 1 năm, và Hertha Vienna không có Sindelar trở nên yếu ớt, họ bị xuống hạng và buộc phải bán tài năng trẻ của mình cho FK Austria Vienna, nơi mà cậu nhanh chóng chiếm suất đá chính và đưa đội bóng đến ba Cúp Quốc gia và một chức vô địch League Championship chỉ trong ba năm đầu tiên. Năm 1933, FK Austria Vienna lần đầu tiên giành Mitropa Cup (tiền thân của Champions League) sau khi đánh bại Ambrosiana Milan (Inter Milan ngày nay). Năm 23 tuổi, Sindelar lần đầu được đá cho ĐTQG và ngay lập tức cậu ghi bàn quyết định trong trận thắng 2-1 trước ĐT Tiệp Khắc. Tuy nhiên sóng gió lại thêm một lần ập đến khi ĐT Áo thất bại trước người Đức, HLV Hugo Meisl đã chỉ trích cậu chơi quá cá nhân và thực hiện quá nhiều các đường chuyền mạo hiểm không cần thiết. Kết quả là liền một mạch 14 trận của đội tuyển, Sindelar đều không có tên. Tuy nhiên sau ba năm, khi Sindelar trưởng thành và chín chắn hơn, cậu được gọi trở lại và trở thành tiền đạo chủ lực của một trong những đội bóng xuất sắc nhất trong lịch sử bóng đá.

Đầu tàu vĩ đại của Wunderteam

Zischek lập một cú đúp thật đấy, nhưng bàn thắng của Sindelar mới thật sự là tuyệt phẩm, chưa từng có ai trước đây, và có thể là sau này, có thể ghi được một bàn thắng tuyệt vời như thế vào một đội bóng mạnh như ĐT Anh. Anh ta xuất phát từ vạch giữa sân, khéo léo dắt bóng và lách qua tất cả những vật cản trước mắt, kết thúc là một cú giật gót và đưa bóng vào lưới.

– John Langenus, cố trọng tài nổi tiếng người Bỉ mô tả về bàn thắng của Matthias Sindelar trong trận Áo thất bại 3-4 trước ĐT Anh năm 1932.

Về cơ bản thì ông đã nhầm, vì 54 năm sau tại Mexico 1986, Maradona đã làm lại khoảnh khắc thần kỳ ấy với một pha solo từ sân nhà để đời. Tuy nhiên điều đó không quan trọng, bởi người có thể thực hiện được một pha bóng như thế chắc chắn phải là một siêu sao, và bàn thắng đó cũng là chiếc mề đay rực rỡ nhất tô điểm cho sự nghiệp huy hoàng của Sindelar.

Nếu bạn nhìn vào bóng đá Áo của ngày hôm nay, bạn sẽ không thể ngờ rằng 80 năm trước họ là thế lực mạnh nhất nhì của bóng đá thế giới. Dưới tay HLV Hugo Meisl, ĐT Áo là một tập thể “siêu tấn công” gồm có Josef Bican, Josef Smistik, Walter Nausch, Johann Horvarth và nhạc trưởng Matthias Sindelar, và là đội bóng đầu tiên sử dụng tư duy chơi bóng Total Football, lối chơi mà sau này Hungary, Brazil và Hà Lan đã kế thừa và làm khuynh đảo thế giới. Khởi đầu với chiến thắng 5-0 trước Scotland, ĐT Áo trải qua 14 trận bất bại từ tháng 4 năm 1931 đến tháng 12 năm 1932, trong đó Sindelar là hạt nhân trung tâm. Với vai trò như một “False Nine”, anh ghi đến 16 bàn trong 16 trận, giúp đội bóng của mình giành những chiến thắng huy hoàng như hai lần vùi dập người Đức với tỷ số 6-0 rồi 5-0, tiêu diệt Thụy Sỹ 8-1, đánh bại Italia 2-1 và chiến thắng Thụy Điển 4-3.

mathias3

Tuy nhiên cũng giống như “Golden Team” Hungary, Wunderteam của Hugo Meisl không được nếm mùi vinh quang World Cup dù là ƯCV sáng giá nhất. Sau khi vượt qua Hungary với tỉ số 2-1 trong trận Tứ kết, ĐT Áo bị thiệt quân nặng nề khi tiền vệ kiến tạo Johann Horvarth bị chấn thương và vắng mặt trong trận tiếp theo gặp đội chủ nhà Italia của Vittorio Pozzo – đội bóng sau đó đã lên ngôi vô địch. Tuy vậy cũng phải nói rằng người Italia đã giành chiến thắng với sự giúp sức không nhỏ của trọng tài Ivan Eklind khi ông này phớt lờ hoàn toàn các tình huống vào bóng có phần thô bạo của Luis Monti với Matthias Sindelar và sau đó là Frantisek Svoboda, pha phạm lỗi trong vòng cấm mười mươi của Eraldo Monzeglio cũng như pha đấm người của Giuseppe Meazza trong trận Chung kết.

Kết thúc của Wunderteam và cái chết oan uổng của “Mozart bóng đá”

Áo - Đức 1939

Trận đấu giữa ĐT Áo (cũ) và ĐT Đức, 1938

Trong những năm tiếp theo, chính trị ở Áo vô cùng bất ổn với sự bành trướng quyền lực của Phát xít Đức, đặc biệt vì là quê hương của mình nên Áo càng được Adolf Hitler “quan tâm đặc biệt”. Năm 1938, Với việc bị Phát xít khống chế, trên lý thuyết nước Áo bị trở thành một phần của nước Đức, vì thế các thành viên ĐT Áo trước đây bị bắt buộc phải chơi cho ĐTQG Đức. Các tuyển thủ Áo cũ, dưới lời kêu gọi của Sindelar đã quyết định không tham gia World Cup 1938 dù đã vượt qua vòng sơ loại.

Có thể nói, cuộc đời của Matthias Sindelar bị định đoạt trong một trận bóng đá, đó là trận đấu do chính quyền Phát xít tổ chức giữa ĐT Áo và ĐT Đức diễn ra vào tháng Ba năm 1938. Người Áo – theo yêu cầu của chính Sindelar ra sân với trang phục đỏ – trắng – đỏ (quốc kỳ Áo) thay vì áo trắng quần đen như lệ thường. Ngày từ trước khi trận đấu diễn ra, các cầu thủ Áo đã bị đe dọa là đừng có mà ghi bàn vào lưới đối phương, chính vì thế trong suốt hơn 70 phút, dù Sindelar tuổi đã 35 vẫn “quẩy” nát cả hàng hậu vệ Đức thì đồng đội của anh không ai dám đưa bóng vào lưới đối phương. Thế rồi vào những phút cuối, Sindelar ghi bàn mở tỉ số, rồi Sesta nâng tỉ số lên 2-0 cho Áo, biến trận đấu từ một buổi vinh danh Quốc xã biến thành một bữa tiệc mừng công cho phe chống Phát xít. Áo giành chiến thắng chung cuộc 2-0 và cái tên Matthias Sindelar bị các chức sắc Quốc xã Cao cấp cho vào tầm ngắm.

Đích thân Hitler đã đến dự khán trận đấu

Đích thân Hitler đã đến dự khán trận đấu

Hai tháng sau, tất cả các cầu thủ chuyên nghiệp ở Áo đều bị thanh lý hợp đồng, và các CLB có chủ là người Do Thái đều bị đóng cửa. Thời kỳ đỉnh cao của bóng đá Áo kết thúc một cách chóng vánh. Để tiếp tục mưu sinh, Sindelar mở một quán café nhằm tranh thủ sự ủng hộ của người hâm mộ trước tai mắt của Phát xít. Trong thời gian này, anh cũng liên tục từ chối chơi cho ĐTQG Đức do Sepp Herberger làm HLV – Người sau này đã dẫn dắt ĐT Tây Đức giành World Cup 1954.

Sindelar là một chàng trai tuyệt vời, một người mà những ký ức đẹp nhất luôn gắn liền với trái bóng tròn. Bản thân tôi tất nhiên cũng rất ấn tượng và tôn trọng quyết định của cậu ấy, đơn giản vì  đó là những xung đột chính trị giữa hai quốc gia.

– Sepp Herberger

Mộ Matthias Sindelar tại Áo

Mộ Matthias Sindelar tại Áo

Vào một buổi sáng ngày 23/1/1939, Mathias Sindelar được phát hiện đã chết trong căn hộ của mình, ngay phía trên quán café, nằm bên cạnh anh là thi thể của người bạn gái Camilla Castagnola. Người ta phát hiện ra dấu hiệu trúng độc carbon monoxide, tuy nhiên không thể tìm ra thủ phạm. Cho đến nay, vụ án cái chết của Sindelar vẫn không được làm sáng tỏ, và hai câu hỏi lớn nhất được đặt ra là: Liệu có bàn tay của Phát xít trong vụ án mạng này? Và tại sao cô bạn gái lại chết cùng, liệu cô ta có vai trò gì trong cái chết của ngôi sao bóng đá này không?

Tuy nhiên Camilla Castagnola đã vĩnh viễn không thể trả lời được nữa…

BÌNH LUẬN

TÁC GIẢ
Thành Đỗ
48 bài viết
“Quá khứ thường không như ta mong đợi, tương lai thì mơ hồ, vì vậy hãy sống hết mình cho hiện tại.”
Phát bóng lên ^