Alex tư duy, thế giới thay đổi, thế giới thay đổi, Alex tư duy (Phần 1)

bởi Du Đãng ·

Tôi vẫn luôn chia người xem bóng đá thành 3 loại: kẻ thưởng ngoạn, người đồng hành và nhà phân tích. Tự coi mình là người đồng hành, tôi đến với ĐT Việt Nam hay Manchester United ủng hộ họ, cùng họ bước qua trầm thăng để nhận về mình những xúc cảm. Nghĩa là mở lòng mình ra, thả lỏng tất cả để cho buồn vui hằn in lên đó, khi chúng ta làm như vậy thật khó để đồng thời trở thành một nhà phân tích. Vì vậy trong bài viết phần nhiều nội dung là về “những tính toán” này, tôi dùng từ “lạm bàn”.

Nhiều người nói rằng Alex Ferguson là một chiến lược gia đại tài nhưng lại đánh giá thấp ông ấy ở mặt chiến thuật. Chúng ta chắc chắn không phải là những con vẹt để nhại lại lời đó mà chưa đè ngửa nó lên bàn và xem xét. Chiến lược là gì? Chiến thuật là gì? Sự khác nhau và mối quan hệ hữu cơ giữa chúng ra sao? Làm rõ được những khái niệm tưởng như cơ bản này chúng ta mới có cơ sở để đi sâu thêm vào vấn đề.

sir alex ferguson

Chiến lược và chiến thuật đều là những thuật ngữ có nguồn gốc từ lĩnh vực quân sự. Điểm chung của nó đều là từ những nguồn lực và bối cảnh của hiện tại vạch ra phương án, kế hoạch để đạt được mục tiêu hoặc tổ hợp mục tiêu. Khác biệt nằm ở chổ mục tiêu và tầm nhìn của chiến lược là toàn bộ cuộc chiến hoặc một giai đoan của cuộc chiến, mục tiêu của chiến thuật chỉ là một trận đánh. Vì sự khác biệt đó, kế hoạch chiến lược mang tính định hướng cao còn kế hoạch chiến thuật sẽ được áp dụng ngay.

Một khái niệm trung gian để chuyển hóa chiến lược thành chiến thuật đó là “chiến dịch”. Trong cuộc chiến xâm lược Việt Nam, Mỹ có triển khai một chiến lược có tên “Việt Nam hóa chiến tranh”, nó là tổng hòa của 3 chiến lược gồm “Đẩy mạnh trang bị quân sự cho quân lực Việt Nam Cộng Hòa”, “Ngoại giao kiềm tỏa Liên Xô và Trung Quốc” và “Bình định nông thôn”. Chiến lược Bình định nông thôn được chia thành nhiều chiến dịch theo vùng địa lý, các chiến dịch bình định lại được chia thành các trận càn quét với chiến thuật khác nhau.

Tịnh tiến các khái niệm sang bóng đá, chiến lược là kế hoạch phát triển đội bóng trong 5-10 năm, chiến dịch là kế hoạch chinh phục 1 giải đấu trong 1 mùa giải và chiến thuật là kế hoạch cho 1 trận đấu. Hoàn thành mục tiêu của mỗi trận đấu sẽ khiến mục tiêu của chiến dịch (giải đấu, cúp) được hoàn thành và nhiều giải đấu thành công sẽ khẳng định sự thành công của chiến lược. Ở chiều ngược lại, một chiến lược đúng đắn có tầm nhìn, sẽ giảm áp lực lên các kế hoạch cho từng mua giải, từng trận đấu.

Sir Alex Ferguson Stand

Alex Ferguson là một trong số ít huấn luyện viên gắn bó đủ lâu với 1 câu lạc bộ để khi nhìn lại chúng ta thấy rõ đủ cả cái tài chiến lược, chiến dịch lẫn chiến thuật của ông. Trong sự nghiệp của Fergie tại United, chúng ta có thể chia làm 3 giai đoạn chiến lược.

Giai đoạn thứ nhất, từ khi ông tiếp quản United đến những năm đầu thế kỷ 21 (1986 – 2002), giai đoạn này ông tập trung xây dựng lối đá “kick & rush” duy mỹ, duy tấn công xung quanh thế hệ 1992. Với chiến lược đó của mình Alex mang về Old Trafford 7 chức vô địch Ngoại Hạng Anh và cú ăn ba thần thánh năm 1999. Nó tạo nên thương hiệu “Bật như Man” cho United mà mãi về sau đó luôn là ký ức đẹp trong lòng mỗi Mancunian.

Giai đoạn thứ hai, có thể được tính từ năm 2003 đến năm 2011, sau những trận thua bẽ bàng tại Champion League, Fergie tin rằng một thời đại mới của bóng đá đã được manh nha, bạn không thể mãi chiến thắng với lối đá duy mỹ, duy tấn công nữa và ông tư duy khác đi. Xây dựng một hệ thống phòng ngự vững chắc và tổ chức phản công thật nhanh, Rio Ferdinand được mua về, phá kỷ lục chuyển nhượng của một hâu vệ, phía trên các câu thủ có tốc độ và tầm hoạt động rộng (Wayne Rooney, Cristiano Ronaldo, Nani, Park Ji-Sung, Carlos Tevez, Alan Smith…) được ưu tiên. Chiến lược này không chỉ giúp Quỷ Đỏ bước qua khoảng thời gian thoái trào mà còn mang về 5 chức vô địch Ngoại Hạng và cú đúp đầy cảm xúc năm 2008.

Sir Alex Ferguson Cristiano Ronaldo Carlos Queiroz

Giai đoạn thứ ba, được manh nha từ sau sự ra đi của Ronaldo và Tevez năm 2009 nhưng có lẽ chỉ chính thức bắt đầu sau trận thua cay đắng lần thứ 2 trước Barcelona ở chung kết Champion League 2011. Fergie cho rằng để chiến thắng không chỉ là phòng ngự tốt tấn công hay mà còn phải biết phá vỡ lối chơi của đối phương. Những cầu thủ đa năng được ưu tiên chuyển nhượng để tăng sự biến hóa trong cách chơi thích ứng và hóa giải được nhiều trường phái bóng đá, bóng phải được luân chuyển nhanh và các cơ hội phải được tận dụng triệt để, đó là lý do mà Dimitar Berbatov bị đẩy đi và Robin Van Persie được mang về. Giai đoạn này United chỉ có thêm 1 chức vô địch nhưng tôi luôn tin rằng nếu Alex có thêm thời gian Quy Đỏ sẽ một lần nữa chinh phục châu Âu.

13 danh hiệu Premier League, 5 cúp FA, 2 Champion League, 4 cúp Liên Đoàn, hãy gọi Fergie là một “tổng tư lệnh chiến dịch” lỗi lạc. 4 cú đúp và 1 cú ăn ba, điều đó thể hiện khả năng phân phối lực lượng để chinh chiến trên nhiều mặt trận. Đó là khác biệt của Quỷ Đỏ và các đội bóng Anh khi đối mặt với lịch thi đấu dày đặc, các CLB Anh luôn có dấu hiệu hụt hơi khi thi đấu ở Champion League còn United thì cho thấy sự lọc lõi của mình.

SOCCER: APR 22 Premier League - Aston Villa at Manchester United

21 năm Premier League được đổi tên, United giành quá nửa số danh hiệu, trong cuộc đua đường trường điều quan trọng phải giữ được sự ổn định. Alex mang lại điều đó thông qua chính sách xoay vòng cầu thủ, chọn điểm rơi phong độ và bứt tốc trong thời điểm cần thiết. Đặc biệt ông nói với tất cả rằng “Quỷ Đỏ sẽ mạnh mẽ trong giai đoạn lượt về”, các cầu thủ của ông tin vào điều đó, đối thủ cũng tin vào điều đó và kết quả là champagne trên bục cao ở tháng 5.

Cuối cùng, việc bổ sung cầu thủ hợp lý trươc mùa giải cũng là mình chứng cho khả năng lên kế hoạch chiến dịch hoàn hảo của Alex, có thể kể đến thương vụ Roy Keane khi Bryan Robson đã bước qua thời đỉnh cao, thương vụ C.Ronaldo khi David Beckham rời Nhà hát của những giấc mơ và nhiều những thương vụ khác. Fergie luôn nhất quán tiêu chí mua sắm của mình, các cầu thủ về dưới trướng của ông trước phải phù hợp với triết lý bóng đá sau phải đủ sức khắc phục điểm yếu trong đội hình.

Soi lại thành tích của Alex Ferguson với Man United tại Premier League:alex_ferguson

  • Điểm số nhiều nhất: 1600 điểm (745 trận: 480 thắng, 160 hoà, 105 thua);
  • Kỷ lục số bàn thắng ghi được nhiều nhất: 1480 bàn;
  • Kỷ lục số trận đấu giữ sạch lưới nhiều nhất: 331 trận;
  • Kỷ lục số bàn thắng ghi được trung bình mỗi trận đấu nhiều nhất: 1.96 bàn/trận;
  • Kỷ lục số điểm đạt được trên sân nhà nhiều nhất: 901 điểm (373 trận: 279 thắng, 64 hoà, 30 thua);
  • Kỷ lục số điểm đạt được trên sân khách nhiều nhất: 699 điểm (372 trận: 201 thắng, 96 hoà và 75 thua).

Vậy thì ai đó hay bước ra đây và nói với tôi rằng Fergie không giỏi chiến thuật đi!

 

(Hết kỳ 1, ở kỳ 2 xin được tiếp tục lạm bàn về chiến thuật của Ferguson)

BÌNH LUẬN

TÁC GIẢ
Du Đãng
43 bài viết
“Thế giới này không đứng yên như ta muốn, nó luôn đổi thay như lẽ vốn dĩ, điều quan trọng là chúng ta có còn giữ được sự hồ hởi nguyên sơ hay trở nên chai lỳ sỏi đá.”
Phát bóng lên ^