Đầu tư trong bóng đá – Phần 1: Nhà Pozzo đã tạo ra đế chế Udinese như thế nào?

bởi Việt Hùng ·

Bài viết này được lược dịch từ bài viết gốc của tác giả Stuart Reid trên trang Outside of the Boot cũng như chứa đựng vài nội dung do người dịch tìm hiểu.

Với một làn sóng các ông chủ doanh nghiệp đầu tư vào bóng đá và thu về lợi nhuận từ môn thể thao vua, khái niệm multi-club ownership đã ngày càng trở nên quen thuộc.

Multi-club ownership, hay MCO, ám chỉ việc một cá nhân hay một nhóm các cá nhân hợp tác với nhau, sở hữu nhiều hơn một câu lạc bộ. Nguyên nhân chính cho việc sở hữu nhiều hơn một đội bóng của các ông chủ là khác nhau, song họ đều có một điểm chung – đó là vì tiền.

Roman Abramovich và Sheikh Mansour - những người đang rất thành công với mô hình MCS (Ảnh: Standard.co.uk)

Roman Abramovich và Sheikh Mansour – những người đang rất thành công với mô hình MCO (Ảnh: Standard.co.uk)

Khái niệm MCO lần đầu tiên xuất hiện vào khoảng giữa những năm 90, mặc dù vẫn còn rất sơ khai. Một công ty tên là ENIC đã mua một lượng lớn cổ phần của rất nhiều đội bóng như Tottenham, Basel, Rangers, AEK Athens… Họ không hề quan tâm tới khía cạnh chuyên môn, mục đích của họ chỉ thuần là lợi nhuận. Họ vẫn nắm giữ 85% cổ phần của Tottenham hiện tại. Thế nhưng ý tưởng khởi nguồn cho MCO xuất phát từ khoảng năm 1986 với sự xuất hiện của cha con nhà Pozzo.

Những khoản đầu tư hợp lý của Udinese

Vào năm 1986, Giampaolo Pozzo mua câu lạc bộ ưa thích của ông, Udinese Calcio. Một khởi đầu không mấy suôn sẻ khi câu lạc bộ dính sâu vào một chuỗi các vụ dàn xếp tỉ số, bị trừ điểm và xuống hạng. Những năm sau đó, Udinese thường xuyên lên hạng để… xuống hạng. Việc này chỉ kết thúc khi con trai của Giampaolo, Gino gia nhập ban lãnh đạo vào năm 1993. Nhờ vào những ý tưởng của cậu con trai, đội bóng đã có những bước tiến vượt bậc. Gia đình Pozzo không giàu có, và không thể đấu chọi lại với các ông lớn lắm tiền nhiều của ở Serie A, thế nên họ làm bóng đá theo một cách rất khác.

Ý tưởng của Gino là thiết lập một mạng lưới các trinh sát viên trên khắp thế giới, điều mà trước đó chưa có CLB nào thực hiện, nhằm tìm kiếm các tài năng trẻ trước khi các CLB khác cuỗm lấy, với mục tiêu là dùng các cầu thủ trẻ này để giúp họ trụ vững lại ở Serie A. Là fan của Udinese, song cha con nhà Pozzo vẫn là những doanh nhân và mong muốn Udinese sẽ sản sinh lợi nhuận, chính vì lẽ đó họ sẽ bán những cầu thủ tài năng, và dùng tiền đầu tư vào những cầu thủ vô danh, và tạo nên một vòng tuần hoàn cứ thế tiếp diễn. Danh sách các cầu thủ họ tìm ra được thật sự khiến mọi người phải ngạc nhiên :

Tên Mùa giải gia nhập Giá mua Mùa giải ra đi Giá bán
Handanovič 04/05 £0 12/13 £10.56m
Sanchez 06/07 £2.64m 11/12 £23m
Isla 07/08 £462,000 12/13 £12.23m
Inler 07/08 £880,000 11/12 £15.84m
Candreva 07/08 £440,000 13/14 £9.42m
Asamoah 09/10 £880,000 12/13 £15.84m
Dossena 06/07 £440,000 08/09 £7.92m
Benatia 10/11 £0 13/14 £12m (cộng Lopez)
Pereyra 11/12 £1.76m 14/15 £15m

(Giá trị chuyển nhượng lấy từ Transfermarkt)

9 cầu thủ trong danh sách trên chỉ tốn của Udinese 7,5 triệu bảng, trong khi đó họ thu về tới 121 triệu bảng (chưa kể tới giá trị của Nicolas Lopez, cầu thủ chuyển tới từ Roma như một phần của bản hợp đồng chuyển nhượng Benatia. Anh này sau đó gia nhập Hellas Verona dưới dạng cho mượn với điều khoản mua đứt vào cuối mùa nếu Hellas Verona sẵn sàng trả 15 triệu bảng). Và danh sách trên chỉ là một phần nhỏ trong số những cái tên được họ phát hiện, trước đó còn có Asamoah Gyan, Sulley Muntari, Oliver Bierhoff…

Alexis Sanchez là một trong những khoản đầu tư hiệu quả nhất của Udinese (Ảnh: Goal.com)

Alexis Sanchez là một trong những khoản đầu tư hiệu quả nhất của Udinese (Ảnh: Goal.com)

Ngoài các giá trị về mặt kinh tế, chất lượng của các cầu thủ Udinese là điều không phải bàn cãi, khi mà đội bóng này đã dự cúp châu Âu 6 trong 10 mùa giải gần đây, bao gồm cả vị trí thứ 3 đầy bất ngờ ở mùa giải 11/12.

Mặc dù vậy, Udinese đã chiêu mộ quá nhiều cầu thủ, từ đó dẫn đến việc một số cầu thủ không có nhiều thời gian chơi bóng và dần bị thui chột, gây ra tình trạng lãng phí tài năng nghiêm trọng. Họ đã thử cho cầu thủ đi mượn, song việc này không đảm bảo lượng thời gian thi đấu và như thế thì cầu thủ của họ sẽ không đạt đến tiềm năng cao nhất. Chính vì lẽ đó, Giampaolo và Gino đã phải ngồi lại và tìm ra giải pháp.

Đáp án đến từ Tây Ban Nha

Phương án của họ là mua một câu lạc bộ nước ngoài. Truyền thống của nhà Pozzo là không bao giờ chi quá nhiều tiền để mua một CLB, vậy nên họ tìm tới một câu lạc bộ ở các giải hạng dưới và từ đó đưa đội bóng lên các hạng cao hơn. Năm 2009, trước viễn cảnh Granada sắp phá sản vì khó khăn tài chính, cha con nhà Pozzo đã nhảy vào giải cứu đội bóng, lúc đó đang ở giải hạng 3 của Tây Ban Nha.

Mùa giải đầu tiên dưới thời các ông chủ mới là một mùa thành công ngoài mong đợi. Đội hình Granada đã được gia cố với 10 bản hợp đồng cho mượn từ Udinese là nhân tố chính. Đội bóng giành suất thăng hạng lên chơi ở Segunda, và với 6 bản hợp đồng cho mượn nữa từ Udinese (bao gồm Siqueira – cầu thủ hiện tại ở Atletico Madrid), họ lại tiếp tục thăng hạng lên chơi ở La Liga.

Từ một đội hạng Ba suýt phá sản, Granada đã leo lên La Liga với nòng cốt là các cầu thủ mượn từ Udinese (Ảnh: Sportmole.co.uk)

Từ một đội hạng Ba suýt phá sản, Granada đã leo lên La Liga với nòng cốt là các cầu thủ mượn từ Udinese (Ảnh: Sportmole.co.uk)

Số tiến mà nhà Pozzo chi ra để mua Granada không được tiết lộ, song chắc chắn nó không phải là một món tiền khổng lồ, nhưng những thành quả gặt hái được thì lại không thể đo đếm. Một câu lạc bộ mới đồng nghĩa với một lò đào tạo mới, nơi sẽ sản sinh những cầu thủ nói tiếng Tây Ban Nha, mở ra cơ hội có được những chữ ký mới từ Nam Mỹ. Nó cũng đồng nghĩa với việc lợi nhuận từ bản quyền truyền hình cũng tăng, dù chẳng đáng kể (Hai ông lớn Barcelona và Real Madrid nắm giữ thị phần bản quyền truyền hình nhiều nhất, còn Granada chỉ nhận 12 triệu bảng từ bản quyền truyền hình mùa 12/13).

Nhưng động lực chính của cha con nhà Pozzo là để chào bán các cầu thủ, và họ đã thành công. Mặc dù chỉ trụ được ở La Liga 3 mùa bóng, họ đã thu về 8 triệu bảng từ việc bán Siqueira và 3 triệu bảng kèm điều khoản 80% phí chuyển nhượng lần tiếp theo với Brahimi, người đang thi đấu thành công với Porto. Granada cũng có rất nhiều tài năng trẻ được nhiều ông lớn theo đuổi như trung vệ người Colombia Jeison Murillo, người đã có nhiều màn trình diễn xuất sắc mùa này và đã 4 lần khoác áo đội tuyển quốc gia ở tuổi 22.

Mở rộng quy mô

Với thành công của Granada, nhà Pozzo tiếp tục thực hiện chính sách trên. Lựa chọn lần này của họ là nước Anh, với tiền bản quyền truyền hình khổng lồ (ở thời điểm đó ít nhất 80 triệu bảng một mùa, còn hiện tại đã lên tới 120 triệu), thực sự là mỏ vàng với cha con nhà Pozzo. Câu lạc bộ mà họ lựa chọn là Watford, vốn cũng đang trong tình trạng sắp phá sản như Granada.

CLB từng chơi ở Premier League này đã nổi tiếng là môi trường lí tưởng cho những tài năng trẻ, tiêu biểu là Ben Foster, Tom Cleverley, Adam Johnson, Andros Townsend và Gabriel Agbonlahor đều đã từng chơi cho CLB chủ sân Vicarage Road dưới dạng cho mượn. Họ cũng có hệ thống đào tạo tốt, nơi sản sinh các cầu thủ cho đội một và sau đó đem bán, nổi bật nhất là Ashley Young. Những đặc điểm trên đã biến họ trở thành mục tiêu hoàn hảo của gia đình Pozzo.

Mô hình của Pozzo tiếp tục thành công với Watford (Ảnh: The Telegraph)

Mô hình của Pozzo tiếp tục thành công với Watford (Ảnh: The Telegraph)

Mùa hè năm 2012, nhà Pozzo mua Watford với giá 12 triệu bảng. Đó là một mùa hè sôi động đối với đội bóng, khi 12 cầu thủ tới từ Udinese và 2 cầu thủ của Granada tới dưới dạng cho mượn, buộc ban tổ chức Football League phải đổi điều luật về số lượng cầu thủ cho mượn trong đội hình xuất phát lên con số 5. Watford chỉ cần kí hợp đồng dài hạn với các cầu thủ, tránh khỏi những rắc rối về luật lệ.

CLB vùng Manchester cán đích ở vị trí thứ 3 và bỏ lỡ cơ hội lên chơi ở Premier League sau khi thua ở trận Play Off lên hạng. Mùa giải tiếp đó còn tồi tệ hơn khi họ chỉ đứng thứ 12. Còn ở hiện tại, Watford đã có một đội hình được đánh giá là mạnh nhất dưới kỉ nguyên Pozzo, và tràn trề hi vọng lên chơi ở Premier League mùa sau. (Ở thời điểm dịch bài này Watford đã giành quyền thăng hạng).

Nếu Watford có thể lên chơi ở giải Ngoại hạng, một điều chắc chắn rằng nhà Pozzo sẽ mang những cái tên với tiềm năng to lớn mà Udinese lẫn Granada chưa có về Watford, cùng với đó là một số cầu thủ của Udinese. Và một số cầu thủ tốt như Bruno Fernandes có thể sẽ tỏa sáng ở Premier League.

Kết

Bạn có thể tự hỏi làm thế nào mà nhà Pozzo lại có thể tìm được một lượng lớn những cầu thủ vô danh nhưng chất lượng đến vậy, và phải chăng họ có một hệ thống tuyệt vời. Mỉa mai làm sao, nó phụ thuộc vào một yếu tố – tiền.

Giampaolo Pozzo - vị Chủ tịch sáng suốt của Udinese (Ảnh: forzaroma.info)

Giampaolo Pozzo – vị Chủ tịch sáng suốt của Udinese (Ảnh: forzaroma.info)

Tôi (tác giả) không nghĩ rằng có ai chi nhiều tiền cho hoạt động trinh sát tới vậy; họ có trên 50 cơ sở ở khắp mợi nơi, tập trung chủ yếu ở những nơi mà sự cạnh tranh cho các cầu thủ thấp (ví dụ như họ bị cạnh tranh ở thị trường Brazil hơn là Chile, một yếu tố khiến giá cầu thủ Brazil bị đội lên rất cao). Những cơ sở này hoạt động như một trinh sát viên chính của khu vực đó, xây dựng hệ thống tuyển trạch viên khắp đất nước. Mọi dữ liệu sau đó sẽ được chuyển về trụ sở của nhà Pozzo và được tổng hợp. Các cầu thủ được chiêu mộ ngay sau đó nếu giá rẻ, và nếu có ai đó ra đi, một sự thay thế sẽ được mang về (thường sẽ bằng một phần nhỏ giá bán của cầu thủ mới được chuyển nhượng).

Đó là một cách thức làm ăn cực kì thông minh và hiệu quả, và trong một môn thể thao nổi tiếng với các CLB thường xuyên báo lỗ thì thật sự rất tuyệt vời khi thấy các ông chủ có các kế hoạch dài hạn và ổn định (bao gồm xây dựng một khán đài mới cho Watford) cho các đội bóng tưởng chừng như đã phải tuyên bố phá sản.

BÌNH LUẬN

TÁC GIẢ
Việt Hùng
9 bài viết
“A match finishes in 90 minutes, but life goes on.”
Phát bóng lên ^