Valencia C.F và cánh trái không bao giờ ngừng bay

bởi Shigeki ·

Chẳng nơi nào là cái nôi cho những tài năng cánh trái nhiều như Valencia, cho dù đội bóng thành công hay thất bại. Cánh trái ấy mở ra những con đường thẳng tắp, đầy tốc độ đến vinh quang; cũng là cứu cánh lúc tột cùng kiệt quệ. Là lì lợm tinh quái Kily Gonzalez, là âm thầm cống hiến của Carboni. Là thiên tài ngắn ngủi Vicente, là ma thuật Silva, là những bước chạy tốc độ của Alba. Là sự tiếp nối và hi vọng phục sinh từ những cái tên hiện tại như Gaya hay Piatti. Là động cơ của Los Che bất tử.

Tung cánh những ngày hoàng kim

Thời kì thành công vang dội nhất của Valencia chính là giai đoạn 1999-2001: Trong 2 năm đó, Valencia 2 lần liên tiếp vào Chung kết Champions League. Một thành tích sánh ngang Ajax Amsterdam, Juventus, Bayern Munich, Manchester United và AC Milan. Real Madrid hay Barcelona thậm chí còn chưa bao giờ đạt được thành tích ấy kể từ giải đấu danh giá nhất châu Âu được đổi tên.

Ngày ấy, Liga là một cuộc hỗn chiến thật sự. Real Madrid, sau chiếc cúp Champions League thứ 9 là manh nha cho Galaticos 1.0. Với Barcelona, sau thất bại trước chính Valencia ở Bán kết mùa 99-2000 là sự ra đi của Figo, để rồi dẫn đến cuộc hỗn loạn kéo dài với những kết quả hết sức phập phù. Super Depor tuy ngổ ngáo nhưng chưa phải quá đẳng cấp; trong khi Betis của Denilson hay Atletico Madrid trượt một mạch xuống Segunda. Khi đó, Valencia có 2 năm tương đối thành công cùng Hector Cuper – đặc biệt là mùa 99-2000.

Đội hình Valencia lên ngôi UEFA Cup 2004 (Ảnh: GettyImages)

Đội hình Valencia lên ngôi UEFA Cup 2004 (Ảnh: GettyImages)

Những dấu ấn của việc tập trung bên phía cánh trái thể hiện ở sơ đồ 4-4-2 kim cương tùy biến – trong khi tiền vệ bên phía phải Gaizka Mendieta có xu hướng đá bó vào giữa, đối tác phía bên cánh đối diện Kily Gonzalez được trao toàn bộ tự do bên cánh trái. Những pha đi bóng tốc độ, đầy kĩ thuật của Kily Gonzalez khi đó là thứ vũ khí gần như then chốt giúp Valencia phản công và đưa bóng lên cho hàng công với bộ ba Gerard – Angulo và ‘con chấy’ Claudio Lopez. Valencia cứ thế bùng nổ ở Champions League, đánh bại Barca của Luis Figo tại bán kết. Chỉ Real Madrid, với hệ thống 5-3-2 chắc chắn và hàng công sắc lẹm trừng phạt từng sai lầm nhỏ nhất mới có thể quật ngã được Bầy Dơi 3-0.

Tương tự ở mùa giải kế tiếp, Valencia, dù Farinos, Gerard Lopez và Claudio Lopez lần lượt gia nhập Inter Milan, Barca và Lazio, hệ thống tấn công của Valencia không có nhiều thay đổi – vẫn là một hệ thống tạo điều kiện tối đa cho những sải chân thần tốc của Kily Gonzalez. Sự có mặt của Pablo Aimar cùng tòa tháp John Carew dường như là một sự nâng cấp cho hàng công của ‘Bầy Dơi’. Ở tuyến dự bị, cánh trái của Valencia được tiếp máu với Fabio Aurelio, và đặc biệt là Vicente Rodriguez- thiên tài bạc mệnh trong những năm tháng sau này của Valencia.

Một lần nữa, Valencia vào tới Chung kết, để rồi gục ngã đầy cay đắng trên chấm 11m trước Bayern Munich. Kết thúc mùa giải, tưởng như sự ra đi của Gaizka Mendieta sẽ khiến Valencia suy yếu trầm trọng, nhưng bất ngờ thay, đó lại là nền tảng cho sự phát triển của những tài năng bên phía cánh trái – nhờ hệ thống 4231 của Rafael Benitez.

Nền tảng 4-2-3-1 và thiên tài bạc mệnh Vicente

Valencia sau mùa 00/01 đã lộn xộn và bất ổn một thời gian dài, cho đến khi Benitez tiếp quản vào nửa sau của mùa giải. Tuy nhiên dấu ấn của Benitez chỉ được thể hiện đậm nét nhất vào mùa 02/03 và đặc biệt là mùa 03/04 với sơ đồ 4231. Sau đây là sơ đồ thường thấy của Valencia mùa 03/04:

Valencia dưới thời Rafael Benitez (Ảnh: ZonalMarking.net)

Việc đặt 2 tiền vệ trung tâm có thiên hướng phòng ngự là Albelda và Baraja là sự cải tiến rất lớn so với hệ thống 4-4-2 kim cương thời Cuper. Nếu như thời Cuper, trọng trách phòng ngự của Valencia dồn vào bộ tứ vệ cùng tiền vệ quét, giờ đây hệ thống của Valencia còn nặng tính phản công hơn khi sẵn sàng bóp nát lối chơi tuyến giữa đối phương. Tuy vậy, đánh đổi lại, sức tấn công đột biến sẽ kém hơn trước. Nhiệm vụ sáng tạo giờ đây đặc biệt đặt nặng vào đôi chân thiên tài của Aimar ở trung tâm và Vicente ở bên phía cánh trái. Đền đáp lại sự tin tưởng của Benitez, Vicente vụt sáng trở thành tiền vệ cánh trái hay bậc nhất châu Âu. Và, không như hai lần tiếc nuối dở dang trước vũ đài chung kết dưới thời Hector Cuper, đoàn quân của Rafael Benitez đã được hưởng trọn niềm vui vô địch: chiến quả La Liga với 5 điểm nhiều hơn đội xếp thứ 2 Barcelona; chức vô địch UEFA Cup sau khi vượt qua Villareal của Riquelme và Marseille của Drogba.

Đôi cánh Joaquin và Vicente của Valencia (Ảnh: UEFA.com)

Đôi cánh Joaquin và Vicente của Valencia (Ảnh: UEFA.com)

Tuy nhiên, mùa giải 03/04 là mùa giải duy nhất cổ động viên có cơ hội chứng kiến một Vicente tài hoa đến rực rỡ như vậy. Những chấn thương mắt cá dai dẳng kết hợp cùng đội ngũ ‘lang băm’ của Valencia, liên tiếp thúc ép Vicente ra sân sớm hơn so với thời gian cần thiết để hồi phục. Ba mùa giải sau đó, tiền vệ người TBN chỉ ra sân 55 lần cả thảy. Thiếu vắng ngôi sao sáng nhất đội bóng, người đồng đội Aimar thì không được HLV kế nhiệm Ranieri trọng dụng, Valencia bắt đầu rơi vào vòng xoáy khủng hoảng và nợ nần, kéo dài cho đến trước khi được tỉ phú Singapore Peter Lim mua lại.

Bĩ cực nợ nần và cuộc xuất khẩu cánh trái

Tính riêng giai đoạn Valencia bắt đầu bị thúc ép nợ nần (2010), Valencia đã bán ra 5 cầu thủ thi đấu ở các vị trí khác nhau bên hành lang trái – lần lượt Silva, Mata, Jordi Alba, Mathieu và Bernat đã ra đi, thu về 95.7 triêu euro cho CLB.

Trong khi Silva là cội nguồn sáng tạo của Manchester City tại chức vô địch Premier League đầu tiên dưới thời các ông chủ Arab, Mata cũng đã có khoảng thời gian tuyệt vời với 1 Champions League, 1 Europa League với Chelsea. Jordi Alba ngay khi về Barca đã trở thành con bài không thể thiếu bên hành lang trái, còn Mathieu mùa này cũng có màn trình diễn không hề tồi. Tài năng trẻ Juan Bernat thì đang dần dà có chỗ đứng ở Bayern Munich khi tạo được niềm tin từ Pep Guardiola và sẵn sàng cạnh tranh cho suất đá chính với Alaba. Có rất nhiều đội bóng nổi tiếng về xuất khẩu cầu thủ, nhưng việc liên tiếp có được những cầu thủ tài năng ở một bên cánh là điều tương đối kì lạ – nhất là khi nếu xét tương quan 2 bên cánh của Valencia, người tài năng nhất bên phía cánh phải mà Valencia từng sở hữu chỉ là những Joaquin, Angulo hay Rufete.

David Silva và Juan Mata thời còn ở Valencia (Ảnh: Squawka.com)

David Silva và Juan Mata thời còn ở Valencia (Ảnh: Squawka.com)

Tuy nhiên, điều đáng nói ở Valencia ngày đó, là dường như tính kế cận cho vị trí cánh trái luôn được đề cao, đặc biệt trong bối cảnh nợ nần và cần kiếm doanh thu từ bán cầu thủ. Mata được đưa lên đội hình chính bắt đầu từ mùa giải 07/08 và cạnh tranh sòng phẳng với người đàn anh Vicente và đồng đội David Silva (vị trí tiền thân của David Silva là tiền vệ cánh trái, nhưng với sự dồi dào ở khu vực này, anh thường được các HLV bố trí ở vị trí hộ công). Ở tuyến phòng ngự, Alba – 21 tuổi – được trao cơ hội cạnh tranh với bản hợp đồng mới Jeremy Mathieu – thậm chí có thời gian Mathieu và Alba song hành chồng biên cùng nhau. Sau khi Jordi Alba sang Barcelona, một tài năng cánh trái khác là Juan Bernat tiếp tục được trao cơ hội ở các trận đấu chính thức. Tính kế cận ở Valencia có thể nói là cực cao, bởi như đã đề cập, ở châu Âu chẳng đội bóng nào đào tạo và sở hữu nhiều cầu thủ triển vọng đến như vậy ở bên phía cánh trái. Đó là còn chưa kể đến hai hậu vệ trái đầy tiềm năng khác hiện đang thuộc biên chế Valencia: Jose Luis Gaya và Lucas Orban.

Tới hồi thái lai

Liga mùa giải 2014/2015, Valencia đang trình diễn một lối chơi vô cùng thú vị – một thứ bóng đá mang dáng dấp Valencia những ngày tháng thành công: vị trí thứ 4 tại La Liga cùng với hàng thủ chắc chắn – mới chỉ thủng lưới 25 bàn, ít thứ 2 La Liga; nhưng trên hết, truyền thống cánh trái bay bổng vẫn được phát huy.

Ở Jose Luis Gaya là những tình huống cắt bóng thông minh, những bước chạy vô cùng nhanh nhẹn, những pha băng cắt dứt điểm đầy uy lực – bộ kĩ năng hoàn hảo cho một hậu vệ cánh hiện đại. Trong khi đó, với Piatti là màn trình diễn hay nhất Liga ở bên phía hành lang trái – chỉ sau những siêu nhân như Ronaldo hay Neymar. Người hâm mộ có quyền kì vọng vào Valencia, bởi một khi nền tảng tài chính đã vững vàng, hệ thống chiến thuật đã thể hiện những dấu ấn tích cực, thì đó cũng là lúc để cánh trái thiên thần tiếp tục đưa Los Che thăng hoa – trước mắt là mục tiêu cho một tấm vé dự Champions League.

Và sau đó, có thể sẽ là những kì tích như thế hệ của Cuper hay Benitez năm nào.

BÌNH LUẬN

TÁC GIẢ
Shigeki
19 bài viết
“Toros.Shigeki - thành viên team FIFA Toros tại Hà Nội. Analyst thông số thống kê của K+ https://shigekivadongbon.wordpress.com/”
Phát bóng lên ^