Socrates và nền Dân chủ Corinthians

bởi Việt Hùng ·
Mục bạn đọc viết: Những bài viết được chính bạn đọc của 4231 gửi về. Nội dung hoàn toàn không có sự can thiệp của 4231, đảm bảo việc tự do thể hiện quan điểm của bạn đọc.

Lược dịch từ bài viết gốc của Brian Benjamin trên These Football Times. 4231 thực hiện việc chuyển ngữ các bài viết của TFT dưới sự đồng ý hợp tác từ Omar Saleem, TFT.

These Football Times

***

Với bộ râu, mái tóc bù xù và vẻ ngoài nghiêm nghị, có cái gì đó rất cách mạng toát ra từ Socrates. Trên một phương diện nào đó, ông thực sự là một Che Guevara của bóng đá, với quan điểm chính trị được thể hiện trực tiếp qua hành động.

Ảnh: Independent.

Ảnh: Independent.

Dường như để tăng thêm sự bí ẩn của mình, Socrates là một trong những cầu thủ tinh tế và tài năng nhất từng khoác lên mình màu áo vào của đội tuyển Brail. Ông cũng là một phần của đội hình Brazil ở các kì World Cup 1982 và 1986, đội hình khiến cả thế giới phải kinh ngạc với thứ bóng đá đẹp tuyệt vời, chưa từng thấy ở bất kì giải đấu lớn nào trước đó. Với những cầu thủ như Falcao và Zico, đó là một đội bóng tài năng, xé nát bất kì hàng phòng ngự nào và ghi những tuyệt phẩm như bàn gỡ hòa của Socrates vào lưới Liên Xô. Điều quan trọng ở 2 đội hình đó là niềm vui mà họ mang tới cho người dân. Họ là những Garrincha của thời kì đó.

Nhiều người dân Brazil vẫn còn giữ những kí ức về “Bác sĩ”, một biệt danh ông có được nhờ tấm bằng Y khoa. Nhiều người còn đồn rằng Socrates từng học tại Đại học Dublin nhưng trên thực tế lời đồn vẫn chỉ là lời đồn. Ông được coi như một nhà lãnh đạo của nhân dân, một người tốt bụng và mang tới niềm vui bằng bóng đá.

Người Brazil vẫn gọi ông là "Bác sĩ". Ảnh: New York Times.

Người Brazil vẫn gọi ông là “Bác sĩ”. Ảnh: New York Times.

Chính trị cũng là một niềm đam mê của Socrates. Ông ngày càng thể hiện sự quan tâm tới các bất công xã hội ở Tổ quốc mình.

Brazil những năm 60 và 70 của thế kỉ trước là một đất nước bị thống trị bởi chế độ độc tài quân sự sau cuộc đảo chính năm 1964 mà đỉnh điểm là sự sụp đổ của chính quyền dân chủ Joao Goulart. Chế độ trước được đánh giá là có “nguy cơ xã hội chủ nghĩa” bởi quân đội và cánh hữu, những người phản đối các chính sách như kế hoạch cải cách cơ bản nhắm tới mục tiêu xã hội hóa lợi nhuận của các công ty lớn và từ đó đảm bảo chất lượng đời sống tốt hơn cho nhân dân Brazil.

Với sự hậu thuẫn của chính phủ Mỹ, Goulart đã bị lật, Humberto de Alencar Castelo Branco ngồi vào ghế Tổng thống. Ban đầu mục đích của chế độ độc tài chỉ là nắm giữ quyền lực cho tới năm 1967, khi nhiệm kì của Goulart kết thúc, nhưng cuối cùng họ cảm thấy rằng họ cần phải duy trì sự kiểm soát nhằm ngăn chặn những kẻ bất đồng ý kiến trong nước.

Những sự phản đối chế độ độc tài bị đàn áp dã man với việc những người bất đồng chính kiến bị giết hại, tra tấn hoặc buộc phải chạy trốn ra nước ngoài. Đàn áp và thủ tiêu các đối thủ chính trị trở thành chính sách của chính quyền. Đương kim tổng thống Brazil Dilma Rousseff là một trong những người bị cầm tù và tra tấn dưới sự chỉ đạo của chế độ độc tài.

Sự tổ chức và cấu trúc của các câu lạc bộ cũng bị kiểm soát chặt chẽ, chỉ có rất ít hoặc gần như không có kẽ hở nào để lách luật, một điều hợp lý nếu xét dưới chế độ độc tài. Các cầu thủ phải tuân theo các mệnh lệnh và bị giám sát rất chặt chẽ; từ việc họ có thể ăn hay uống vào lúc nào, cho tới việc bị giam lỏng trong các trại huấn luyện hằng ngày trước các trận đấu.

Ban đầu, Socrates và các đồng đội an phận với hệ thống này. Tuy vậy, ông, nổi tiếng là con người của hòa bình và tự do, nhanh chóng cảm thấy ngột ngạt và tin rằng đến lúc cần phải thay đổi, khi mà chế độ độc tài đang bóp chết nền dân chủ ở Brazil.

Tất nhiên, đó không phải là chủ đề mà Socrates và các đồng đội có thể trao đổi một cách cởi mở. Thay vào đó nó được thực hiện bí mật, đằng sau cánh gà và thông qua ngôn từ. Nhiều vận động viên thể thao nổi tiếng của Brazil thời đó đều có ý thức chính trị rất cao và nhận thấy được rằng nhiệm vụ của họ là sử dụng thể thao để tái dân chủ hóa Brazil và kết thúc chế độ độc tài.

Socrates và chiếc băng quấn đầu mang dòng chữ "Need Justice" trong một trận đấu của ĐTQG. Ảnh: Aljazeera.

Socrates và chiếc băng quấn đầu mang dòng chữ “Need Justice” trong một trận đấu của ĐTQG. Ảnh: Aljazeera.

Một thỏa thuận đã được kí kết giữa tân chủ tịch câu lạc bộ Waldermar Pires vào khoảng đầu những năm 80 cho phép Socrates và đồng đội toàn quyền kiểm soát câu lạc bộ và điều hành nó một cách dân chủ. Trong một buổi họp, nơi mà mọi người có cơ hội để tự do phát biểu ý kiến, mọi quyết định sẽ được thông qua bằng biểu quyết. Đó có thể là nơi mà đội sẽ tập, sẽ ăn, hoặc, như Waldermar từng chia sẻ trong một cuốn phim tài liệu về Corinthians, “khi nào họ dừng một buổi tập lại để đi vệ sinh”.

Điều khiến cho nền dân chủ của Corinthian trở nên độc đáo hơn nữa là việc bỏ phiếu không giới hạn cho các cầu thủ hay ban huấn luyện; đó là một mô hình mà tất cả mọi người trong câu lạc bộ đều tham gia. Dù đó là cầu thủ, nhân viên mát xa, huấn luyện viên hay người lao công, tất cả đều có tiếng nói. Ngắn gọn lại thì đó là cơ chế “một người, một lá phiếu” với tất cả mọi người ủng hộ quyết định của đa số.

Sau khi thỏa thuận đạt được, bài thử thách đầu tiên của nó là khi Corinthians thực hiện tour du đấu Nhật Bản. Walter Gasagrande, người lúc mới 19 tuổi, đang yêu cuồng nhiệt một cô nàng và muốn bay về nhà để gặp bạn gái. Một buổi bỏ phiếu đã được triệu tập với những người phản đối và ủng hộ việc Gasagrande có thể trở về Brazil hay không. Quyết định được đưa ra : anh ấy phải ở lại, và Gasagrande tôn trọng quyết định ấy.

Không có gì vượt quá giới hạn trong các buổi thảo luận, vì mọi người đều nhất trí rằng một chuyên gia tâm lý sẽ được thuê để giúp đội bóng. Socrates và các cầu thủ khác rất cởi mở và mời cả những người khác trong các lĩnh vực ngoài bóng đá. Họa sĩ, ca sĩ và nhà làm phim được mời đến để nói chuyện về rất nhiều chủ đề.

Corinthians dần dần thể hiện ước mơ của một người Brazil bình thường về việc xóa bỏ chế độ độc tài, thay bằng chế độ phổ thông đầu phiếu. Điều này được thể hiện qua dòng chữ in trên lưng áo đấu của câu lạc bộ : “Corinthians Democracy” với màu đỏ của máu, tương tự như màu trên logo của Coca Cola.

Corinthians Democracia. Ảnh: Getty/CNN

Socrates và Corinthians (với dòng chữ màu đỏ trên lưng áo) trở thành biểu tượng của nền dân chủ ở Brazil. Ảnh: Getty/CNN

Đó là một bước đi làm nản lòng các chính trị gia cánh hữu cầm quyền, nhiều người trong số họ đã chỉ trích nền Dân chủ của Corinthians như “những kẻ nổi loạn” và “cộng sản có râu”. Dù vậy, với việc bóng đá đại diện cho tinh túy của Brazil, chế độ độc tài biết rằng cần phải cư xử cho cẩn thận. Tuy thế, chính quyền vẫn cảnh cáo họ về sự can thiệp vào chính trị.

Thật vậy, họ đã sử dụng thành công của kì World Cup 1970 như một công cụ, như Socrates từng nói : “Cầu thủ của chúng ta vào những năm 60 và 70 cực kì lãng mạn với trái bóng trong chân, nhưng chẳng có tiếng nói nào ngoài sân cỏ. Hãy tưởng tượng rằng giữa lúc cuộc đảo chính đang diễn ra, một cầu thủ duy nhất như là Pele lên tiếng chống lại mọi sự cực đoan”.

Socrates và các đồng đội đã chuẩn bị cho một cuộc cách mạng ngầm bằng cách sử dụng bóng đá để lên tiếng chống lại chế độ độc tài quân sự. Cuộc bầu cử đa đảng đầu tiên kể từ năm 1964 sẽ được quyết định bằng cuộc bỏ phiếu tại các tỉnh vào tháng Năm năm 1982. Mặc dù vậy, phần đông người Brazil sợ phải đi bỏ phiếu. Một số người thậm chí còn không biết quân đội cho phép họ bỏ phiếu, trong khi một số người khác nghĩ rằng an toàn nhất là không bỏ phiếu gì cả.

Với việc cuộc bỏ phiếu cấp địa phương tháng Năm sẽ diễn ra vào ngày 15, Corinthians quyết định sẽ đánh bài ngửa và làm lung lay chế độ độc tài. Họ sẽ in dòng chữ “vào ngày 15, bỏ phiếu” ở sau lưng áo để khuyến khích người dân đi bỏ phiếu.

Ảnh: pasdecoupedumonde.com.

Ảnh: pasdecoupedumonde.com.

Đó là một hình thức ngầm của bất đồng chính kiến, nhưng như một Socrates nói khi trả lời cuộc phỏng vấn nhiều năm sau, chế độ độc tài quân sự khó có thể khép tội họ khi mà đội bóng không hề ủng hộ bất cứ chính đảng nào mà chỉ khuyến khích người dân đi bỏ phiếu.

Tinh thần của Corinthians đã được hưởng ứng nhiệt liệt, với việc chính phủ quân sự bị dội một gáo nước lạnh ở cuộc bầu cử địa phương. Việc chế độ dần tuột tay khỏi quyền lực càng lộ rõ. Socrates sau này nói : ” Đó là đội bóng vĩ đại nhất mà tôi từng chơi bởi vì nó hơn là một môn thể thao. Thắng lợi chính trị của tôi quan trọng hơn chiến thắng trong bóng đá. Một trận đấu kết thúc sau 90 phút, còn cuộc sống thì cứ thế tiếp diễn”.

Với yêu cầu dân chủ dâng lên đến đỉnh cao, Corinthians hướng tới cuộc bầu cử tổng thống. Đội bóng tới sân với dòng chữ “thắng hay thua, luôn luôn sát cánh cùng dân chủ” trên áo. Đó là một tinh thần nhanh chóng lan tỏa tới những người Brazil bình dân, khiến họ cảm thấy chính họ có thể góp phần làm nên một nền dân chủ.

Trong khoảng thời gian này, Timao chiến thắng giải vô địch Sao Paulo vào các năm 1982 và 1983. Không có gì ngạc nhiên khi với tài năng của mình, Socrates được theo đuổi bởi các đội bóng hàng đầu châu Âu. Vào năm 1984, ông thừa nhận tại một buổi họp lớn rằng nếu quốc hội thông qua dự thảo sửa đổi để tiến tới một cuộc bầu cử tổng thống tự do thì ông sẽ ở lại Brazil. Một phong trào cổ động bùng lên nhưng đáng buồn thay dự thảo sửa đổi thất bại và Socrates chuyển tới Fiorentina.

Người dân Brazil, như Socrates nói, bắt đầu nhận thấy sự thay đổi về chính trị là khả thi. Đó là một điều mà chính quyền quân sự không thể ngăn cản, và vào năm 1985 họ đã bị đánh bại trong cuộc bầu cử Tổng thống. Cuối cùng, Corinthians cũng đạt được mục đích của mình, đó là đem Dân chủ trở lại Brazil.

Ảnh: 4dfoot.com

Socrates không chỉ chiến thắng trên sân cỏ. Ảnh: 4dfoot.com

Đó là một giấc mơ mà Socrates và câu lạc bộ có thể tự hào rằng họ đã đem đến cho người dân. Bằng bóng đá, họ đã truyền tải được thông điệp đi khắp nơi và góp phần mang đến sự đổi thay mà người dân mong mỏi. Điều này khá hợp lý, vì bóng đá đã chảy trong huyết quản của người Brazil. Chính Socrates và nền Dân chủ Corinthians là một phần của phong trào nhằm xóa bỏ chế độ độc tài quân sự.

Một cầu thủ và một người đàn ông hạng nhất, không có nhiều cầu thủ có được kĩ thuật và phẩm chất như Bác sĩ Socrates vĩ đại. Đó chính là lý do mà sau khi ông qua đời vào năm 2011, Socrates đã được tưởng nhớ trong một buổi lễ tưởng niệm trang trọng, với những nắm đấm của những cầu thủ Corinthians và cổ động viên vươn lên trời xanh, với những kí ức về ông, người anh em huyền thoại của họ.

 

Bạn đọc viết: Những bài viết được chính bạn đọc của 4231 gửi về. Nội dung hoàn toàn không có sự can thiệp của 4231, đảm bảo việc tự do thể hiện quan điểm của bạn đọc.

BÌNH LUẬN

TỪ KHOÁ LIÊN QUAN
TÁC GIẢ
Việt Hùng
9 bài viết
“A match finishes in 90 minutes, but life goes on.”
Phát bóng lên ^