Mổ băng – Chile 3-3 Mexico: Chiến thắng bị tước đoạt của Jorge Sampaoli

bởi Dũng Lê ·

Chile vẫn luôn là một đội tuyển vô cùng thú vị kể từ khi Jorge Sampaoli trở lại. Với nền tảng là lứa cầu thủ rất đều, rất nhiều điểm chung trong lối chơi và được “qua tay” Marcelo Bielsa nức danh, Sampaoli đã thực sự làm nên nhiều điều thú vị cho tập thể này. Những ai theo dõi trận đấu giữa Chile và Mexico trong khuôn khổ bảng A Copa Amercia 2015 hẳn phải giật mình trước hình ảnh Sampaoli đi qua lại rất nhanh, đầu cúi xuống đất và miệng lẩm bẩm. Bielsa thứ hai là đây ư?

Trận đấu này, cho tới thời điểm hiện tại, có thể coi như 90 kịch tính nhất, hấp dẫn nhất của Copa America, không chỉ vì có quá nhiều bàn thắng, mà còn bởi tài năng của cả hai HLV đã được thể hiện rất rõ ràng.

3-1-5-1 của Chile

Phải, bạn không hề nghe nhầm, Jorge Sampaoli đã đưa vào sân một sơ đồ vô cùng kì cục là 3-1-5-1.

Chile Mexico forma 1

Sơ đồ chiến thuật của hai đội trong hiệp thi đấu thứ nhất

Điều đáng chú ý là cách bố trí có phần bất thường ở giữa sân. Marcelo Diaz đóng trụ ở vị trí tiền vệ mỏ neo, lùi hẳn lại so với những tiền vệ khác. Ba người gồm Charles Aranguiz, Jorge Valdivia và Arturo Vidal nhô cao hơn, trong đó Aranguiz chính giữa, Valdivia hơi lệch trái còn Vidal hơi lệch phải. Cộng thêm việc Valdivia thường có thói quen lùi về nhận bóng còn Vidal thì ngược lại, thường xuyên dâng cao lên, có thể lường trước rằng các cầu thủ trung lộ của Chile sẽ hoạt động tương đối rối rắm.

Tuy nhiên, Aranguiz đã trở thành một “chất xúc tác” quan trọng. Anh dường như đã hiểu rõ toàn bộ thói quen di chuyển của các đồng đội và trở thành người cân bằng mọi động tác công thủ của Chile. Aranguiz lùi lại hỗ trợ Diaz, lót sau Vidal, dâng lên trám chỗ Valdivia nhịp nhàng và thực sự là một con thoi thầm lặng của tuyến giữa. Nhân tiện, nếu bạn không để ý thì Arsenal đang được đồn quan tâm tới Aranguiz.

Sự vận hành trơn tru này đã giúp cho Chile nhiều lần lấn át đối thủ ở tuyến giữa, bởi như thường lệ, ông Miguel Herrera đã đưa vào sân sơ đồ 3-5-2 quen thuộc. 4 tiền vệ trung tâm của Chile, cộng thêm sự hỗ trợ từ 2 cầu thủ chạy cánh, đã thường xuyên áp đảo ở giữa sân nếu đưa được bóng lên đây.

Vấn đề là Mexico không để họ đưa bóng tới giữa sân dễ dàng như thế.

Mexico pressing từ xa và sự đánh đổi

Người Nam Mỹ đã quen thuộc với một đặc điểm nhận dạng tương đối nổi bật của Chile: họ rất… lùn, nếu xét mặt bằng chung. Đây có lẽ cũng là lý do mà ĐT Chile thường dùng chân nhiều hơn, và họ cũng ưa phân phối bóng bằng chân từ dưới lên trên hơn là phát bóng dài từ vị trí thủ môn.

Mexico đã có phương án pressing tương đối hiệu quả khi cặp tiền đạo và thêm một tiền vệ từ phía sau sẽ chia nhau bắt chặt 3 hậu vệ của đối thủ. Tiền vệ trụ Diaz của Chile cũng sẽ bị áp sát.

Chile Mexico 1

Mexico bắt chặt các phương án chuyền ngắn của Chile ở tuyến dưới

Sự bối rối của Chile là tương đối rõ ràng khi họ thường xuyên phải chờ vào những pha phất dài lên phía trên của thủ thành Claudio Bravo. Mà bóng bổng thì… không phải điểm mạnh của Chile.

Chile Mex forma 2

Mexico pressing từ xa

Sự quyết liệt và hiệu quả của Mexico khi pressing đã trực tiếp mang về bàn mở tỉ số cho họ ở phút thứ 21.

Vấn đề của cách pressing này là ở phía sau, Mexico thường xuyên gặp trường hợp 3 tiền vệ của Chile đứng thoải mái ở vòng tròn giữa sân mà chỉ có 1 tiền vệ để đối phó.

Chile Mexico 2

Valdivia, Aranguiz, Vidal thoải mái di chuyển và phối hợp khi chỉ có một tiền vệ trung tâm của đối phương truy cản

Với những pha bóng bổng, một cách chống lại sự thoải mái này của Mexico là hậu vệ phía sau dâng lên tranh chấp. Thường thì họ giành chiến thắng, nhưng khi không giành được chiến thắng, hoặc khi bóng chìm dưới mặt cỏ thì lập tức họ “lĩnh đủ”.

Chile 2nd goal 1

Valdivia và Aranguiz đổi chỗ (thực tế do Valdivia lùi lại nhận bóng nên Aranguiz dâng lên), hậu vệ Valenzuela dâng lên truy cản…
Chile 2nd goal 2

Valenzuela băng lên, Aldrete đang kèm Isla ở cánh trái co vào giữa do nhận thấy Vidal đang không bị truy cản…
Chile 2nd goal 3

Lập tức Aldrete rơi vào thế một chọi hai, sau khí đánh đầu nhả lại chuẩn xác của Vidal cho Isla, anh rơi vào thế bị động…

Một 4-4-2 kim cương… kỳ cục

Tỉ số 2-2 có lẽ không thể làm Sampaoli hài lòng, đặc biệt trước khả năng pressing bài bản của đối thủ. Ông làm đúng như những gì người ta dự đoán: đưa ra thay đổi chiến thuật.

Những ai theo dõi Chile thường xuyên hẳn sẽ không còn xa lạ với việc đội bóng này chơi 4-4-2 kim cương nữa. Sang hiệp hai, Sampaoli chuyển lại sơ đồ thường thấy này. Gonzalo Jara và Gary Medel bắt cặp trung vệ, Miiko Albornoz đẩy lên hậu vệ trái, Mauricio Isla lùi xuống làm hậu vệ phải, Aranguiz và Vidal chơi con thoi hai bên hông của tiền vệ trụ Diaz, Valdivia số 10 và cặp Vargas – Sanchez chơi cao nhất.

Chile phòng ngự không quá lạ lẫm: họ dâng cao hàng thủ, pressing mạnh mẽ từ xa như thường thấy. Điểm lạ lùng chính là cách vận hành tấn công của họ.

Chile Mexico forma 3

Sơ đồ vận hành tấn công của Chile

Khi có bóng, hai tiền đạo Vargas và Sanchez vốn dĩ đã bó sang biên (do yêu cầu pressing phòng ngự từ xa) lại không có xu hướng trở lại giữa, mà đứng luôn ở các khu vực “hành lang trong” (half-space) của đối thủ. Valdivia lùi lại nhận bóng từ tuyến dưới, trong khi đó Aranguiz và Vidal dâng rất cao, xâm nhập vòng cấm đối thủ.

Chile đưa bóng lên ít nhịp hơn, trong khi Mexico tỏ ra tương đối bối rối với sự thay đổi vị trí của đối thủ. Valdivia vì thế dễ nhận bóng hơn và anh thường nhắm phất ra biên cho hai tiền đạo đang đứng rất rộng. Các hậu vệ biên cũng nhanh chóng dâng cao, và từ đó Vargas hoặc Sanchez có rất nhiều cách để xử lý. Họ có thể đẩy bóng ra biên hoặc câu bổng vào trong cho Aranguiz/Vidal ập vào.

Chile Mexico 3

Hình ảnh thường thấy trong hiệp hai: Vargas nhận bóng, Sanchez (giày đỏ) đứng rộng ở biên phải, trong khi đó Aranguiz và Vidal hùng hục dâng lên

Mexico tỏ ra bối rối thấy rõ với cách vận hành này của đối thủ. Bàn thắng thứ ba của Chile – tình huống Vidal bị phạm lỗi trong vòng cấm – chính là ví dụ sinh động nhất.

Chile Mexico 3rd goal 1

Sanchez nhận bóng ở cánh phải, Aranguiz (khoanh tròn đỏ) chỉ đang ở giữa sân, còn Vidal thậm chí chưa xuất hiện trong khung hình. Hãy chú ý đồng hồ đang là 53 phút 07 giây
Chile Mexico 3rd goal 2

Chỉ 5 giây sau, cả Aranguiz và Vidal đều đã có mặt và đang lao vào vòng cấm địa! Sanchez lập tức chọc khe cho Vidal…

Nếu Vidal không bị phạm lỗi trong tình huống này, có lẽ Aranguiz cũng đã đối mặt với thủ môn và lập công. Pha di chuyển chéo theo hướng ngược lại để thu hút hậu vệ của Vargas cũng là rất đáng khen.

Tuy nhiên, cũng chính hàng thủ dâng cao của Chile đã khiến họ lĩnh bàn thua thứ ba khi Adrian Aldrete qua người trước khi tung đường chuyền vượt tuyến đẳng cấp cho Matias Vuoso băng xuống lập công.

Chile Mexico 4

Hàng thủ dâng cao bị Vuoso “xử đẹp”

Về cuối trận, Chile đã tạo ra rất nhiều cơ hội. Họ bị từ chối hai bàn thắng trong hiệp hai, trong đó có bàn thứ hai… chắc chắn không việt vị của Sanchez.

Chile Mexico 5

Chỉ có cánh tay trái của Sanchez là vượt qua đối thủ, mà luật FIFA thì không tính tay

Kết luận

Jorge Sampaoli coi như đã mất toi một chiến thắng (và 2 điểm) với quyết định sai lầm của trọng tài. 3 bàn thua của Chile là hoàn toàn xứng đáng, nhưng lẽ ra họ đã có thể ghi được nhiều bàn thắng hơn.

Sự đa dạng chính là điểm mạnh lớn nhất của đội bóng này. Hình ảnh Aranguiz và Valdivia đan xen nhau trong hiệp thi đấu thứ nhất để vận hành một sơ đồ kỳ cục đã cho thấy rằng Chile đủ sự ăn ý để có thể chơi trong bất kỳ sơ đồ nào mà lối chơi vẫn được đảm bảo.

Vấn đề của họ dĩ nhiên vẫn rất rõ ràng, giống như tại World Cup 2014: đẳng cấp cầu thủ có hạn. Valdivia, Vidal, Sanchez, Vargas sẽ cần phải tỏa sáng thật nhanh trước khi đối thủ khai thác được những điểm yếu của họ. Mỗi tội Vidal…

BÌNH LUẬN

TÁC GIẢ
Dũng Lê
154 bài viết
“Cruyffian.”
Phát bóng lên ^