Vì sao Dortmund thất bại? (Phần 1)

bởi Thành Đỗ ·

Bài viết được lược dịch từ bài viết gốc của tác giả Constatin Eckner trên Outside of the Boot.

OutsideoftheBootLogo2014

Một mùa giải đáng thất vọng của Dortmund, và Jurgen Klopp đã từ biệt chiếc ghế HLV bằng thất bại trong trận Chung kết Cup Quốc gia trước VfL Wolfsburg. Thế nhưng chúng ta không thể đổ hoàn toàn trách nhiệm cho ông, bởi mới chỉ tháng Hai thôi, cái tên Borussia Dortmund còn nằm ở đáy bảng xếp hạng, thế nhưng Klopp cùng các học trò đã thi đấu quật cường trong nửa sau mùa giải và kết thúc ở vị trí thứ bảy – tức là họ vẫn được dự vòng sơ loại Europa League mùa sau – với Thomas Tuchel ngồi trên chiếc ghế huấn luyện.

Vậy điều gì đã khiến đội bóng mới năm ngoái còn lọt vào Chung kết Champions League lại thi đấu bết bát đến vậy?

Không ai thay thế được Lewandowski

Robert Lewandowski đến Dortmund từ năm 2010, và anh mất đúng một mùa giải để trở thành chủ công của Dortmund. Có anh trên sân, những pha bóng dài của Dormund trở nên cực kỳ lợi hại. Có thể nói, các phương án tấn công của Dormund năm ngoái phụ thuộc vào tài năng của tiền đạo người Ba Lan, khi anh vừa là một khẩu đại bác ở hàng tiền đạo, vừa có khả năng cầm bóng giữ nhịp để tạo cơ hội cho những cầu thủ tuyến dưới như Marco Reus hay Henrikh Mkhitarian băng lên.

Mất Lewandowski, hệ thống tấn công của Dormund bị xáo trộn hoàn toàn, Klopp loay hoay, rồi bất lực trong việc tìm ra giải pháp ổn định tuyến đầu, đặc biệt là trong việc tiếp cận khung thành đối phương khi những cái tên ông đưa về như Adrian Ramos hay Ciro Immobile chơi quá thất vọng. Rốt cuộc, Pierre-Emerick Aubameyang lại là người ổn nhất. Tiền đạo người Gabon có tốc độ tuyệt vời, nhưng anh không giỏi chọn vị trí và có xu hướng chạy “đâm đầu vào góc”. Còn Ciro Immobile thì chỉ là một tiền đạo mang phong cách lỗi thời, anh không có kỹ thuật, chơi bị động và chỉ chăm chăm “mắc màn” trong khu cấm địa đối phương. Với Immobile trên sân, chín cầu thủ còn lại hầu như chỉ có thể chuyền xung quanh chứ không thể tiếp cận được bởi tiền đạo của họ “mất hút”.

Có Immobile, coi như Dortmund chấp người (Ảnh: Bleacher Report)

Có Immobile, coi như Dortmund chấp người (Ảnh: Bleacher Report)

Nhưng đó chỉ là ví dụ tiêu biểu nhất cho những sai lầm trong chuyển nhượng của Dortmund trong vài năm qua. Sau khi để mất những kỹ thuật gia như Shinji Kagawa và Mario Gotze, Schwarzegelben lại nhắm đến những cầu thủ chơi dựa vào thể lực như Pierre-Emerick Aubameyang, Kevin Kampl, Cirlo Immobile, Adrian Ramos, Milos Jojic hay Erik Durm. Tất cả những cái tên này đều có điểm chung: họ thích lối chơi bóng tốc độ với không gian rộng, nhưng không giỏi chơi đồng đội và xử lý phạm vi hẹp kém.

Khủng hoảng chấn thương

Có thể nói chấn thương là nguyên nhân chủ yếu cho thất bại của Dortmund trong mùa giải này. Sự thật là, trong mùa giải này chưa lần nào Dormund ra sân với 11 cầu thủ tốt nhất. Sau sự ra đi của chuyên gia thể lực Oliver Bartlett năm 2012, các cầu thủ Dortmund gặp nhiều vấn đề về chấn thương hơn hẳn, đặc biệt là những ca chấn thương cơ khiến họ phải ngồi ngoài hai hoặc ba trận.

Theo thống kê từ Transfermarkt và Fussballverletzungen, các cầu thủ Dormund đã dính tổng cộng 116 chấn thương trong mùa này, bỏ lỡ 1626 trận đấu/buổi tập. Trong đó, 38 chấn thương liên quan đến cơ – thường là cơ bắp đùi và đầu gối – khiến họ mất tổng cộng 546 ngày để phục hồi. Đáng chú ý là tại Bayer Leverkusen – nơi mà Bartlett đang làm việc – các cầu thủ chỉ mất 799 ngày cho chấn thương, và chỉ 244 ngày trong đó là dành cho chấn thương cơ, mặc dù họ cũng chơi áp sát và di chuyển rất nhiều.

Chuyên gia thể lực Raymond Verheijen – người đã từng làm việc tại ĐTQG xứ Wales và Hà Lan – giải thích về mối tương quan giữa thời gian phục hồi và các chấn thương như sau:

Nếu không đủ thời gian cho cơ bắp hồi phục, sự mệt mỏi trong các cơ sẽ được tích lũy dần dần làm hệ thần kinh hoạt động chậm hơn, qua đó tín hiệu chuyển từ não bộ đến các cơ cũng chậm dần. Một khi tín hiệu từ não đến các cơ đến chậm hơn, tức là não bộ không thể điều khiển cơ thể một cách như ý trong những pha tranh chấp. Tóm lại, nếu không kịp phục hồi cơ bắp, sự mệt mỏi sẽ tích lũy lại, làm chậm hệ thần kinh và làm gia tăng khả năng chấn thương.

Cầu thủ chủ lực không có phong độ tốt

Chức vô địch World Cup của ĐT Đức là một chiến công vĩ đại, tuy nhiên, chiến thắng đó đã lấy đi rất nhiều sức lực của các cầu thủ khiến họ không còn là chính mình. Hãy nhìn vào Mats Hummels, trung vệ đội trưởng 26 tuổi này đã chơi rất tệ trong mùa vừa rồi khi anh có nhiều tình huống chọn sai thời điểm tranh chấp và tắc bóng hụt. Ngoài ra, anh cũng nhiều lần bỏ vị trí để băng lên hòng gây sức ép với hàng tiền vệ đối phương, thế nhưng đa phần anh không làm được việc đó. Hay nói cách khác, Hummels của mùa giải này không phải là chính anh của những năm trước.

Những con số cho thấy phong độ không tốt của Hummels trong mùa giải này (Ảnh: Squawka)

Những con số cho thấy phong độ không tốt của Hummels trong mùa giải này (Ảnh: Squawka)

Tuy nhiên không phải mình Hummels gặp rắc rối về phong độ. Marco Reus liên tục chấn thương, Shinji Kagawa sau thời gian ở Anh đã bị mai một đi nhiều, còn Henrikh Mkhitarian luôn đưa ra những quyết định không hợp lý khi áp sát khung thành đối phương. Ngoài ra, thủ thành Roman Weidenfeller cũng cho thấy dấu hiệu tuổi tác của mình khi anh có nhiều pha ra vào không tốt khiến đội bóng phải trả giá.

Ám ảnh về kiểm soát thế trận

Sau những năm tháng huy hoàng với Gegenpressing, có vẻ Dortmund đang cố gắng phát triển hệ thống này bằng cách thay đổi một số yếu tố bên trong. Ngay từ khi giành được Đĩa bạc Bundesliga năm 2011, HLV của Dortmund đã đưa ra ý tưởng về một hệ thống chiến thuật kiểm soát thế trận gắt gao hơn nữa. Trong khoảng thời gian đó, Dortmund sử dụng Ilkay Gundogan cùng Mario Goetze và Shinji Kagawa ở trung tâm hàng tiền vệ, tuy nhiên việc luân chuyển bóng trong thời điểm này lại không giúp Dortmund áp đặt được lối chơi như ý, thậm chí các cầu thủ của Klopp còn gặp vấn đề khi để lộ rất nhiều khoảng trống giữa các tuyến, và ông đành phải trở lại với chiến thuật đánh chặn và phản công.

Và đến mùa bóng năm nay, khi chiến lược gia 47 tuổi sử dụng sơ đồ 4-3-1-2 (với hàng tiền vệ kim cương), Dortmund vấp phải vô vàn trở ngại khi hầu hết các đội bóng ở Bundesliga đều áp dụng lối pressing rất hợp lý. Nhiều HLV nói rằng hướng tổ chức pressing của Dortmund khá dễ đoán, vì vậy họ có thể tổ chức thế trận ở hai biên và cô lập hai cánh của đối phương, và thế là Klopp lại phải quay về với lối chơi cũ.

Đơn điệu trong sơ đồ chiến thuật

Không khó để nhận ra rằng hầu hết các đội bóng Bundesliga đều đang sử dụng sơ đồ 4-2-3-1. Nhờ khả năng chiếm lĩnh không gian vượt trội và độ cân bằng cao, giờ đây 4-2-3-1 đang được xem là “Tiêu chuẩn” cho rất nhiều đội bóng. Bằng đội hình này, các HLV có thể sử dụng cầu thủ của mình theo nhiều hướng, nhưng nếu trong một trận đấu mà cả hai đội đều dùng 4-2-3-1 thì trận đấu lại thường đi đến tình trạng trung hòa, bởi việc đổi sang đội hình khác tức là phải thay đổi các hướng phối hợp, mà khả năng rủi ro lại cao.

Sự cân đối của sơ đồ 4-2-3-1 (Ảnh: outsideoftheboot.com)

Sự cân đối của sơ đồ 4-2-3-1 (Ảnh: outsideoftheboot.com)

Chính sự đơn điệu trong đội hình đã dẫn đến tình trạng thiếu ý tưởng trong khâu tổ chức tấn công và phòng ngự. Về mặt tâm lý, việc lặp đi lặp lại những ý tưởng tấn công không hiệu quả sẽ gây ức chế cho các cầu thủ, và khi đó họ cần một vài thay đổi nhỏ sau vài trận như Lucien Favre đã làm tại Borussia M’Gladbach hoặc thay đổi hẳn chiến thuật sau vài mùa bóng. Thế nhưng Klopp không hề làm vậy.

BÌNH LUẬN

TÁC GIẢ
Thành Đỗ
48 bài viết
“Quá khứ thường không như ta mong đợi, tương lai thì mơ hồ, vì vậy hãy sống hết mình cho hiện tại.”
Phát bóng lên ^