Vì sao Dortmund thất bại? (Phần 2)

bởi Thành Đỗ ·

Thiếu ý tưởng trong lối chơi

Một nguyên nhân thất bại nữa của Dortmund là họ không thể đưa ra phương án tấn công hiệu quả. Trong hầu hết mùa giải vừa rồi, tuyến giữa của Dortmund không thể hoàn thành nhiệm vụ, khi mà Gundogan thường xuyên bị mắc kẹt trong khoảng không gian giữa hai trung vệ, trong khi tiền vệ trung tâm còn lại và cầu thủ kiến thiết lối chơi lại tạo thành một đường thẳng. Điều này dẫn đến việc họ thường xuyên phải đưa bóng sang hai biên khi đối phương áp dụng đội hình cự ly hẹp, bởi Gundogan và hai trung vệ cũng chẳng còn phương án nào khác. Và khi hậu vệ biên nhận bóng, họ lại mắc vào tư thế quay lưng vào khung thành đối phương và bị cầu thủ đối phương áp sát.

Nếu khi đó Dortmund chủ động tấn công biên ngay từ đầu, ít nhất các hậu vệ biên sẽ có khoảng không ở trung tuyến hơn bởi đối phương sẽ phải theo kèm các tiền vệ biên, và khi đó khoảng không dành cho các tiền vệ trung tâm mới được mở ra.

Gundogan lùi quá sâu (Ảnh: outsideoftheboot.com)

Gundogan phải lùi quá sâu (Ảnh: outsideoftheboot.com)
Các tiền vệ của Dortmund tạo thành một đường thẳng, vô tình làm hạn chế không gian di chuyển của Gundogan (Ảnh: outsideoftheboot.com)

Các tiền vệ của Dortmund tạo thành một đường thẳng, vô tình hạn chế các phương án của Gundogan (Ảnh: outsideoftheboot.com)
Gundogan đưa bóng sang cánh, đối phương sẽ lập tức điều người khóa chặt hướng tấn công (Ảnh: outsideoftheboot.com)

Gundogan đưa bóng sang cánh, đối phương sẽ lập tức điều người khóa chặt hướng tấn công (Ảnh: outsideoftheboot.com)
Rất nhiều lần Dortmund để trung tuyến trống không vì phải dạt quân sang hai biên (Ảnh: outsideoftheboot.com)

Rất nhiều lần Dortmund để trung tuyến trống không vì phải dạt quân sang hai biên (Ảnh: outsideoftheboot.com)

Một phương án khả thi khác từng được Klopp sử dụng vài lần khi đội bóng gặp quá nhiều chấn thương là đẩy Gundogan lên đá bên cạnh Nuri Sahin. Với sơ đồ này, Gundogan sẽ di chuyển như vệ tinh bên cạnh Sahin vừa để hỗ trợ lẫn nhau, vừa cùng nhau phân phối bóng, bởi khả năng chuyền bóng của cả hai đều rất tốt, kể cả khi phải chịu sức ép.

Quá cứng nhắc trong pressing

Hai hoặc ba năm trước, lối pressing được Dortmund trình diễn trong thời kỳ đỉnh cao đã trở thành xu hướng mới của bóng đá thế giới, đưa Dortmund trở thành nhà vô địch Bundesliga và là ứng cử viên cho chức vô địch Champions League, với khả năng vô hiệu hóa hầu hết toan tính của đối phương. Mùa hè vừa qua, Klopp đã tiến hành tham vọng nâng cấp lối chơi bằng cách thay đổi vài yếu tố trong đội hình. Với việc theo đuổi lối pressing tích cực, những cầu thủ giàu thể lực của Klopp với khả năng chạy không ngừng để dồn ép đối phương ở bất cứ đâu trên mặt sân và đưa đối phương vào “bẫy pressing” chính là những nhân tố phù hợp nhất để đội bóng có thể kiểm soát thế trận gắt gao hơn nữa.

Thế nhưng, ngay từ trận đầu tiên của mùa giải này, Dortmund đã thất bại trước Leverkusen, và sau đó hàng loạt những ca chấn thương đã đánh sập lối pressing tưởng chừng như hoàn hảo của Dortmund. Khi mà kiểm soát bóng đang trở thành tiêu chí hàng đầu trong việc xây dựng đội hình, không khó hiểu khi các đội bóng đã nghiên cứu kỹ và dễ dàng “bắt bài” lối pressing của Dortmund, khi mà các cầu thủ cứ lặp đi lặp lại lối di chuyển đấy từ trận này qua trận khác.

Nói cách khác, quá cứng nhắc và máy móc trong lối chơi đã làm hại Dortmund.

Khó khăn trong triển khai Gegenpressing

Thực tế, Dortmund vẫn có thể dựa vào lối phòng ngự nhóm trứ danh của mình để kiểm soát thế trận. Thực tế cho thấy, đội bóng của Klopp trong thời khắc khó khăn nhất vẫn giành lại quyền kiểm soát bóng rất nhanh – chính là nhờ Gegenpressing.

Gegenpressing chính là “cầu thủ” kiến tạo tốt nhất.

Câu nói nổi tiếng của Klopp đã trở thành tiêu chỉ cho lối chơi của Dortmund trong suốt những năm tháng hoàng kim. Tuy nhiên giờ đây, các đội bóng khác ở Bundesliga đã tìm ra cách hóa giải sức ép từ “cầu thủ” này. Chìa khóa nằm ở chỗ: mất bóng ở giữa sân thì an toàn hơn là trên phần sân mình, và khi hầu hết những đội bóng ở Bundesliga – trừ M’Gladbach – đều chơi pressing hàng tiền vệ, thì Dortmund bất lực trong việc phát huy tối đa lối chơi Gegenpressing – đó là giành bóng ở phần sân đối phương để tấn công chớp nhoáng. Nếu có bóng ở khu vực giữa sân thì khoảng cách đến khung thành đối phương vẫn còn xa, và thế là các cầu thủ của Klopp bế tắc trong khâu tấn công.

Dortmund có thể giành được bóng bằng cách triển khai Gegenpressing, nhưng vẫn còn rất nhiều cầu thủ đối phương ở phía sau, và còn xa mới đến khung thành (Ảnh: outsideoftheboot.com)

Với Gegenpressing, Dortmund có thể giành được bóng, nhưng vẫn còn rất nhiều cầu thủ đối phương ở phía sau, và còn xa mới đến khung thành (Ảnh: outsideoftheboot.com)

Bundesliga đang trở lại với phòng thủ phản công

Không phải Premier League, hiện tại chính Bundesliga mới là giải đấu mang tính giải trí cao nhất, thu hút sự chú ý từ khắp thế giới. Bán sân vận động, chuyển quyền sở hữu cho các CĐV, không ngừng phát triển CLB… tất cả là để đảm bảo cho sự phát triển của bóng đá Đức ngày hôm nay. Tuy nhiên, đến nay rất nhiều đội vẫn (hoặc quay lại) sử dụng bóng dài, pressing trên sân nhà và rình rập phản công.

Với Borussia Dortmund, đây chính là vấn đề lớn nhất trong việc thiết lập lối chơi mà họ phải đối mặt. Đội bóng của Klopp liên tục phải đối mặt với những đội hình lùi sâu không mang tính mạo hiểm, đội nào cũng giữ bốn cầu thủ ở tuyến dưới và tập trung thật nhiều người quanh quả bóng thay vì bố trí người ở vòng ngoài để tấn công. Cộng thêm vấn đề thiếu sự đột phá trong lối pressing của mình, Dortmund không thể kiểm soát bóng ở khu vực mà họ có thể triển khai tấn công hiệu quả.

Một lần nữa, vấn đề trong việc xây dựng lối chơi và kiểm soát bóng của Dortmund lại là vấn đề được nhắc đến. Nếu không thể phá lối chơi của đối phương, Dortmund cần tìm ra giải pháp đưa đối phương vào vị trí bất lợi, nơi mà họ không thể triển khai chiến thuật hoặc bị buộc phải lái theo lối chơi của mình dù có hay không có bóng.

Khả năng chuyển hóa cơ hội

Nếu chỉ nhìn vào những con số, bạn có thể cho rằng thực ra mùa bóng vừa qua của Dortmund không hề tệ. Theo mô hình phân tích của Expected Goals, lẽ ra họ phải đứng thứ ba hoặc thứ tư, chứ không phải đáy bảng xếp hạng trong mùa đông vừa rồi.

Xét về các thông số sút bóng, Dortmund chỉ đứng sau Bayern Munich và ngang ngửa với Bayer Leverkusen. Cũng giống như hai đội bóng kia, các học trò của Klopp hầu như chỉ phải đối mặt với chưa đến 10 cú sút từ phía đối phương mỗi trận. Xét về Tổng số cú sút/Số cú sút trúng đích, Dortmund cũng nằm trong top những đội có tỉ lệ cao nhất.

Tuy nhiên, chỉ số POD (Tổng số bàn thắng/Sút trúng đích + Tổng số cứu thua/Sút trúng đích của đối phương) của Dortmund lại rất tệ: Tỉ lệ cứu thua của Dortmund xếp áp chót, trong khi tỉ lệ chuyển hóa bàn thắng thì xếp thứ 15 trong các đội bóng chơi tại Bundesliga.

Tỉ lệ sút thì cao, nhưng chỉ số POD của Dortmund rất tệ (Ảnh: outsideoftheboot.com)

Tỉ lệ sút thì cao, nhưng chỉ số POD của Dortmund rất tệ (Ảnh: outsideoftheboot.com)
Tỉ lệ chuyển hóa bàn thắng và tỉ lệ cứu thua của Dortmund đều rất thấp (Ảnh: outsideoftheboot)

Tỉ lệ chuyển hóa bàn thắng và tỉ lệ cứu thua của Dortmund đều rất thấp (Ảnh: outsideoftheboot)

Câu hỏi đặt ra là: Liệu con số tồi tệ này chỉ là nhất thời khi họ không có tiền đạo giỏi đồng thời thủ môn không có phong độ tốt, hay đó là hậu quả từ sai lầm của cả một hệ thống?

Thực tế, rất khó để phân tích chính xác sự phát triển về lâu dài của một đội bóng, và dù chúng ta có tin rằng hiện tượng này chỉ là nhất thời thì thực tế là chiếc đồng hồ của Jurgen Klopp ở Dortmund đã chảy hết cát, và những trụ cột như Ilkay Gundogan hay Sebastian Kehl rồi cũng sẽ sớm ra đi.

Tân HLV Thomas Tuchel đã khẳng định mùa bóng tới sẽ là một Dortmund hoàn toàn khác.

Dortmund là đội bóng nổi tiếng về tấn công. Chúng tôi sẽ chơi chủ động và sẽ giành quyền kiểm soát thế trận trên mọi khía cạnh của cuộc chơi.

Có vẻ Tuchel muốn làm cái điều mà Jurgen Klopp đã không thể thực hiện được trong mùa giải cuối cùng, và hy vọng ông sẽ giúp Borussia Dortmund trở lại thành một ứng cử viên vô địch.

BÌNH LUẬN

TÁC GIẢ
Thành Đỗ
48 bài viết
“Quá khứ thường không như ta mong đợi, tương lai thì mơ hồ, vì vậy hãy sống hết mình cho hiện tại.”
Phát bóng lên ^