Roberto Soldado & Một người Hà Nội

bởi Ngọc Minh ·

1. Đi học trên trường ở lớp 12 là một trải nghiệm kì lạ. Bởi đơn giản là hầu như mọi người đã… học xong chương trình rồi và đang miệt mài ôn thi đại học, hoặc chi ít cũng đã học kha khá chương trình để có thời gian luyện đề. Với những người sắp trở thành du học sinh (Mỹ) thì đó lại là trải nghiệm khác, nhưng điều đó không quan trọng.

Ở đâu đó, người ta truyền miệng với nhau là tác phẩm “Một người Hà Nội” – thuộc sách Ngữ Văn 12 tập hai – “không thi đại học đâu”, nên là khỏi học và cũng khỏi dạy cho mất công. Thật may là cô chủ nhiệm của tôi – đồng thời là giáo viên bộ môn Ngữ Văn – đã không làm như thế.

Nhân vật “tôi” trong tác phẩm này – dựa trên hình tượng tác giả Nguyễn Khải – là một người lính. Năm 1955, “tôi” ra Hà Nội, với một suy nghĩ trong đầu rằng những người lính đã trải qua chiến tranh, chiến đấu vì đất nước như họ là một chuẩn mực để noi theo.

Ngày thường các bà mặc áo bông ngắn, quần thâm, đi dép hoặc đi guốc, vuông khăn len tơi tớp buộc quanh cổ hay bịt đầu, là các cô Lọ Lem của mỗi ngày, có phải nói chuyện mình cũng dễ ăn nói buông tuồng, thiếu ý tứ. Tất cả là bình dân, tất cả đều có quyền ăn nói thô tục. Còn lúc này, toàn là những người quí phái mình phải xử sự ra sao nhỉ? Cô hỏi tôi: “Xã hội nào cũng phải có một giai tầng thượng lưu của nó để làm chuẩn cho mọi giá trị. Theo anh, ở xã hội ta thì là tầng lớp nào ?”. Tôi cười phá lên: “Thưa cô, là bọn lính chúng tôi, là giai cấp lính chúng tôi, chứ còn ai nữa”.

Cũng phải thôi. Họ vừa hy sinh vì đất nước, không cảm phục họ thì ai? Nhưng rồi thời thế thay đổi. Sau chiến tranh, những người lính mất đi vị thế số một của họ. Người ta vẫn cảm ơn những người lính, nhưng người ta cần và tung hô những người làm kinh tế hơn. Những người lính vì thế trở nên lạc lõng, trong một xã hội với những giá trị mới.

Cho nên cái mùi lính tráng thâm nhiễm vào mọi nơi mọi chỗ, quan hệ kiểu lính, vui chơi kiểu lính, ăn nói kiểu lính, văn chương cũng là một mùi lính. Là người lính vừa chiến thắng, người lính đang được cả xã hội trọng vọng. Còn bây giờ, sau bữa tiệc mừng đại thắng mười lăm năm, tầng lớp lính đã mất ngôi vị độc tôn của mình rồi. Bây giờ là thời của các giám đốc công ty, các tổng giám đốc công ty, các cố vấn, chuyên viên kinh tế thật giả đủ loại lên ngôi ban phát mọi tiêu chuẩn giá trị cho cả xã hội.

2. Roberto Soldado từng được biết đến là một tiền đạo săn bàn giỏi. 24 bàn sau 35 lần ra sân tại La Liga trong mùa giải cuối cùng với Valencia (2012-13). Lối chơi của tiền đạo người Tây Ban Nha là khá rõ ràng: hoạt động quanh khu vực cấm địa và nhận đường chuyền của đồng đội để ghi bàn.

Những bàn thắng Soldado ghi được tại La Liga 2012-13 đều nằm trong vòng cấm địa. (Ảnh: Squawka)

Những bàn thắng Soldado ghi được tại La Liga 2012-13 đều nằm trong vòng cấm địa. (Ảnh: Squawka)

Tottenham thừa hiểu họ đã mua một cầu thủ như thế nào: một chuyên gia dứt điểm trong vòng cấm địa. Tuy nhiên, có tận dụng được điều đó hay không lại phụ thuộc vào HLV của anh. Điểm mạnh của Soldado không phải là không chiến hay giữ bóng làm tường; chân sút người Tây Ban Nha phụ thuộc nhiều vào việc các đồng đội đưa bóng tới khu vực cấm địa, nơi anh có thể chọn vị trí khéo léo để dứt điểm.

Ở La Liga mùa giải 2012-13, các cầu thủ Valencia chọc khe trung bình 6 lần mỗi trận. Còn ở Premier League mùa giải 2013-14 và 2014-15, các cầu thủ Spurs chọc khe trung bình… 1 và 1,2 lần (theo Squawka). Spurs cũng sút rất nhiều, nhưng chỉ đứng thứ tư từ dưới lên khi xét số cú sút trong vòng cấm địa. Điều này đồng nghĩa với việc họ thường sút xa, mà tiêu biểu là những “lính bắn chim” Andros Townsend hay Paulinho. Soldado hẳn rất tuyệt vọng, và khả năng di chuyển, chọn vị trí cũng bị mài mòn. Cũng dễ hiểu thôi, chạy chỗ mà đồng đội không chuyền bóng vào đó thì chạy làm gì nữa?

3. Đó là về lối chơi trên sân cỏ. Còn bên ngoài, khi trận đấu kết thúc, cuộc sống cũng không hẳn là dễ dàng cho Soldado. Nhà báo Matt Law của tờ The Telegraph đã viết như sau:

Soldado hiểu tiếng Anh và có thể giao tiếp chút ít khi gia nhập đội chủ sân White Hart Lane. HLV Andre Villas-Boas cũng nói được tiếng Tây Ban Nha nên cậu ta cũng đỡ khổ.

Tuy nhiên, hóa ra việc đó (Villas-Boas nói tiếng Tây Ban Nha) lại phản tác dụng. Cậu ta không chịu học thêm tiếng Anh. Cậu ta có thể nói chuyện với đồng đội và nhân viên, nhưng không thể bày tỏ hoàn toàn những ý muốn nói. Điều này tạo nên sự khác biệt lớn đấy.

Soldado là đội trưởng của Valencia. Cậu ta là thủ lĩnh, là cầu nối giữa HLV và các cầu thủ. Vì thế khi đến Tottenham, cậu ta cũng chờ đợi một vai trò tương tự: được làm một nhà lãnh đạo, một thủ lĩnh trong phòng thay đồ.

Với trình tiếng Anh chỉ ở mức cơ bản chứ chưa đạt 8.0 IELTS, Soldado không thể bày tỏ bản thân. Từ chỗ là vua, Soldado giờ chỉ sắm vai phụ. Cộng thêm việc vợ sẩy thai và chuyển đến một vùng đất mới, với khí hậu, đồ ăn và văn hóa khác biệt, và Soldado trở nên lạc lõng, không biết chuyện gì đang xảy ra.

Đừng hiểu lầm, tiền đạo người Tây Ban Nha vẫn hòa hợp với xung quanh mình. Soldado vốn nổi tiếng là một con người dễ hòa đồng và yêu quý các đồng đội. Có mấy ai lên hẳn mạng xã hội để chúc mừng người đã cướp chỗ của mình, lại còn bảo người ta “Đừng ngừng ghi bàn” không?

Với những cầu thủ khác, có thể họ chẳng quan tâm cho lắm chuyện thi đấu tốt hay không. Cứ đến ngày là họ nhận tấm séc trả lương và nếu CĐV chửi bới hả, thì kememay.

Soldado không phải người như vậy. Những người khác có thể hành xử như những đứa trẻ to xác, phè phỡn gái gú với những đồng euro họ nhân được, nhưng Soldado thì không. Anh là một người đàn ông của gia đình. Thử theo dõi mạng xã hội của Soldado mà xem. Bạn sẽ chỉ thấy toàn ảnh gia đình và người thân của tiền đạo này. Không một CĐV nào lại ghét một con người như vậy.

Sự thật là có lẽ Soldado quá quan tâm. Với từng pha bỏ lỡ, sự tự tin của Soldado càng nhỏ dần, càng tìm thì càng lẩn tránh. Nếu như anh có thể thờ ơ thì mỗi trận đấu sẽ là một khởi đầu mới, nhưng vì đã quan tâm, Soldado ngày càng chìm vào hố sâu tuyệt vọng. Với mỗi pha bỏ lỡ, tiền đạo 30 tuổi có thể cảm thấy niềm kiêu hãnh bị tổn thương và danh tiếng của mình bị chà đạp hơn nữa.

CĐV Spurs có thể thật tuyệt vời – Soldado đã tịt ngòi gần 10 trận liên tiếp nhưng một khi anh ghi bàn, họ ăn mừng như thể vừa đoạt tấm vé dự Champions League vậy. Cũng không ai lên mạng xã hội để chỉ trích tiền đạo người Tây Ban Nha, nhất là khi anh đã tốn của CLB tới 26 triệu bảng mà chỉ mang về 16 bàn sau 76 lần ra sân. Tuy nhiên, chừng đó là không đủ để giúp Soldado giải quyết những vấn đề của mình.

Khi Soldado rời Spurs, điều gần như chắc chắn sẽ xảy ra trong hè này, đó sẽ như là một sự giải thoát của một người đàn ông đã kẹt trong cát lún suốt hai năm qua. Sự sa sút của Soldado khổ sở đến mức các CĐV của Gà trống cũng muốn tiền đạo người Tây Ban Nha ra đi và tìm lại chính mình, dù có là trong màu áo khác.

4. Thật trùng hợp, “Soldado” trong tiếng Tây Ban Nha nghĩa là “người lính”. Giống như người lính trong “Một người Hà Nội”, Soldado từng rất quan trọng. Nhưng rồi thời thế thay đổi. Và giờ họ đang lạc lõng giữa những giá trị mới. Làm gì tiếp theo ư? Có vẻ như cả hai chưa hoàn toàn trả lời được. Cũng giống như hàng trăm nghìn thí sinh sắp bước vào kỳ thi quốc gia, đều băn khoăn không hiểu mình muốn gì, cần gì và tương lai nào đang chờ đợi ở phía trước.

BÌNH LUẬN

TÁC GIẢ
Ngọc Minh
46 bài viết
“It's better to have a good heart than fast legs.”
Phát bóng lên ^