Tương lai của Serie A: Cần một sự dũng cảm

bởi Thành Đỗ ·

Một năm nữa lại qua, và Serie A vẫn đang chìm trong cơn bão khủng hoảng. Có lẽ chỉ trong một nền bóng đá Calcio đang suy sụp đến cực độ, người ta mới thấy những ông già cập kê 4 chục tuổi như Luca Toni hay Di Natale vẫn nằm trong danh sách cạnh tranh Vua phá lưới nhiều năm liên tiếp, tài năng trẻ thì chỉ tìm đường đến với những giải đấu khác và Xherdan Shaqiri mới nghĩ đến chuyện rời Inter Milan để chuyển đến… Stoke City.

Thế nhưng trong cơn bão tố, những dấu hiệu khách quan đã xuất hiện: Người Ý giờ đây ý thức được rằng họ đang vô cùng khan hiếm tài năng, và cũng đã qua rồi cái thời một cầu thủ mới nổi được thổi giá lên tận trời. Serie A xuống cấp sẽ là cơ hội cho một làn sóng những cầu thủ trẻ, những người không còn bị ảnh hưởng bởi một thế hệ quá vượt trội của những Vieri, Del Piero, Totti, Inzaghi hay Montella. Vấn đề chỉ còn là liệu có bao nhiêu đội bóng lớn dám mạo hiểm đầu tư cho những tài năng trẻ, thay vì cứ mải miết săn lùng những chân sút nước ngoài?

Gần 40 tuổi nhưng Luca Toni hay Di Natale vẫn thường xuất hiện như một ƯCV cho vị tí Vua phá lưới Serie A (Ảnh: sports.es)

Gần 40 tuổi nhưng Luca Toni hay Di Natale vẫn thường xuất hiện như một ƯCV cho vị trí Vua phá lưới Serie A (Ảnh: sports.es)

Qua một thời gian dài vật vã trong mộng mị, chúng ta có thể nhận thấy tư duy bóng đá cũ kỹ của người Italia đang dần thay đổi để bắt kịp xu thế hiện đại của bóng đá thế giới, thể hiện rất rõ qua sự biến đổi trong yếu tố con người. Liệu có sự ngẫu nhiên nào không khi rất nhiều tài năng trẻ của bóng đá Italia hiện nay như Domenico Berardi, Lorenzo Insigne hay Stephan El Shaarawy đều xuất phát là các tiền đạo cánh, còn những tiền đạo chính diện như Mattia Destro, Simone Zaza hay Manolo Gabbiadini đều có khả năng đóng góp vào lối chơi chung tốt hơn nhiều so với những đàn anh chỉ cắm mặt vào khung thành như Giampaolo Pazzini, Alessandro Matri hay Ciro Immobile? Không hề.

Bóng đá, cũng giống như kinh tế, luôn có chỗ cho “Bàn tay vô hình”, và bàn tay này luôn hoạt động rất hiệu quả trong một thị trường thiếu tính đa dạng hóa. Cùng với sự lên ngôi của sơ đồ 4-2-3-1 và chú trọng kiểm soát bóng, giờ đây Serie A – từ một nền bóng đá chuyên sản sinh ra các “poacher” (những tiền đạo chỉ chuyên săn bàn và săn bàn) – đang có nhiều hơn những tiền đạo cánh và những tiền đạo chơi toàn diện. Không hề ngẫu nhiên, chính sự thua sút về mặt bằng chất lượng với các giải đấu lớn như La Liga, Premier League hay Bundesliga đã buộc cả nền bóng đá Calcio phải dần thay đổi.

Tuy vậy, không phải không có rủi ro tiềm ẩn trong tiến trình chuyển biến này.

Điều đầu tiên đến từ chính các CLB, đặc biệt là các đội bóng lớn và giàu truyền thống. Họ vẫn đang mắc kẹt giữa việc phải giữ lấy cái hình ảnh to đùng của mình, bởi vậy khi mà lò đào tạo không thể đưa ra các sản phẩm chất lượng thì họ lập tức hướng ra thị trường nước ngoài để tìm những cầu thủ đã được khẳng định tên tuổi (với giá cao hơn nhiều, tất nhiên). Nói vậy không có nghĩa thị trường trong nước không có tiềm năng, nhưng gánh nặng lịch sử và đòi hỏi thành công trong ngắn hạn từ các fan đã khiến họ không dám đánh cược vào những tài năng trẻ ở các đội bóng hạng dưới.

Thay vì đặt niềm tin vào cầu thủ trẻ bản địa, AC Milan vẫn tin dùng những tiền đạo ngoại, kể cả một cầu thủ "Không biết xấu hổ" như Luiz Adriano (Ảnh: The Guardian)

Thay vì đặt niềm tin vào cầu thủ trẻ bản địa, AC Milan vẫn tin dùng những tiền đạo ngoại, kể cả một cầu thủ “Không biết xấu hổ” như Luiz Adriano (Ảnh: The Guardian)

Giờ đây nhìn vào đội hình của những AS Roma, Lazio hay Inter, chúng ta thấy nó không khác gì một “Đội bóng Liên hợp quốc” với tổng số người Italia trong đội một có thể đếm trên đầu ngón tay, và rõ ràng xu hướng đa sắc tộc hóa ở những đội bóng này vẫn chưa có dấu hiệu chững lại. Rốt cuộc, nạn nhân của xu hướng này không ai khác chính là những cầu thủ trẻ người Italia và bản thân đội bóng, mà thấy rõ nhất chính là sự phai nhạt trong bản sắc đội bóng.

Nếu tiến trình này tiếp tục, chúng ta không thể biết được khi nào những cầu thủ như Valerio Verre, Federico Viviani (AS Roma), Samuele Longo, Matteo Bianchetti (Inter), Simone Verdi, Marco Fossati (AC Milan) hay Antonio Rozzi (Lazio)… mệt mỏi với kiếp nay đây mai đó với dạng cho mượn, rốt cuộc họ sẽ phải chọn một là ra nước ngoài, hai là đi hẳn đến một đội bóng trung bình nào đó để tự mình gây dựng sự nghiệp. Như vậy, đội bóng thì vừa mất tiền, vừa mất những cầu thủ tài năng, còn bản thân cầu thủ thì mất thời gian và sự tin tưởng vào tương lai ở CLB chủ quản.

Vậy giải pháp nào cho tương lai?

Câu trả lời khả dĩ nhất gắn liền với một người Pháp vĩ đại: Aimé Jacquet.

Vào đầu những năm 1990, bóng đá Pháp đi vào thời kỳ bết bát khi hai lần liên tiếp không được dự World Cup (1990 và 1994) và bị loại ngay từ vòng bảng Euro 1992 dù đội hình của họ có rất nhiều hảo thủ như Jean-Pierre Papin, David Ginola và Eric Cantona. Lần lượt Michel Platini và Gérrard Houllier ra đi trong tủi nhục. Aimé Jacquet lên làm HLV trưởng, ông thẳng tay gạt bỏ những ngôi sao với cái tôi quá lớn nói trên và xây dựng một ĐT Pháp hoàn toàn mới với lối chơi phòng ngự phản công, các cầu thủ thì hầu hết đang chơi trong nước.

Chấp nhận đập bỏ xây mới, Aimé Jacquet đã đưa ĐT Pháp giành Chức vô địch WC98 (Ảnh: FIFA.com)

Chấp nhận đập bỏ xây mới, Aimé Jacquet đã đưa ĐT Pháp giành Chức vô địch WC98 (Ảnh: FIFA.com)

Khi đó, ông chịu rất nhiều chỉ trích, từ việc chọn nhân sự đến lối chơi. Người Pháp muốn đội bóng của mình chơi tấn công (tất nhiên, với ba cái tên nói trên trong đội), nhưng Jacquet bỏ ngoài tai tất cả những lời dèm pha, và kết quả là họ có một đội hình cân đối hơn rất nhiều, đưa Pháp đến chức vô địch World Cup 1998 và Euro 2000.

Calcio cũng vậy, đã đến lúc các CLB Italia nên thôi trông ngóng vào những cái tên nước ngoài để mà hy vọng tìm lại danh tiếng năm xưa, thôi cái cách tận dụng Oriundi một cách thái quá như hiện tại. Đã đến lúc người Italia nên đóng cửa lại và tập trung phát triển những tài năng mang dòng máu Italia, bởi họ không tệ, nhưng họ không thể phát triển khi liên tục phải đá ở những giải hạng dưới, với những đối thủ không xứng tầm.

Mới chỉ có một Juventus của năm ngoái mà thôi, còn quá sớm để khẳng định Serie A đã đi đến đáy của cuộc khủng hoảng. Nhưng với những hạt mầm đang nhú, chúng ta có quyền hy vọng vào một tương lai tươi sáng hơn cho Calcio. Chỉ là, người Italia có đủ can đảm để thay đổi hay không mà thôi.

BÌNH LUẬN

TÁC GIẢ
Thành Đỗ
48 bài viết
“Quá khứ thường không như ta mong đợi, tương lai thì mơ hồ, vì vậy hãy sống hết mình cho hiện tại.”
Phát bóng lên ^