Mổ băng: Màn “Swansea hóa” lủng củng của Brendan Rodgers

bởi Dũng Lê ·

Rất nhiều ý kiến đã cho rằng Rodgers sử dụng sơ đồ 4-2-3-1 trong trận đầu tiên của Liverpool tại Premier League 2015-16 (có cả ông anh KP yêu quí của tôi nữa). Nhưng nếu ai đó đã theo dõi Swansea lâu dài kể từ khi đội bóng này thăng hạng Premier League dưới sự dẫn dắt của Brendan Rodgers, hẳn họ sẽ nhìn thấy một chút gì đó ở Liverpool ngày hôm qua.

Nhưng dĩ nhiên, đó là một hình bóng không rõ ràng, nếu không muốn nói là vô cùng lủng củng.

Mô phỏng Swansea

Trên sóng truyền hình, nhiều đài đã dự đoán cách sắp xếp sơ đồ thi đấu của Liverpool là 4-2-3-1. Tuy nhiên, thực tế đã chỉ ra rằng đó không hẳn là nhận định chính xác nhất. Minh chứng rõ ràng nhất chính là những thời điểm Stoke City triển khai tấn công. Khi ấy, Philippe Coutinho sẽ lui xuống, đứng chỉ cách Jordan Henderson ít bước, ngang với James Milner bên đối diện. Hơn nữa, khi tấn công, anh cũng chơi lệch sang trái, đứng ở “hành lang trong” (half-space) nhiều hơn.

Coutinho position

Lưu ý: vị trí của Coutinho – Ảnh: beIN

Mọi thứ thành hình: đó là một sơ đồ 4-3-3, thứ “bài tủ” từng đưa Rodgers tới thương hiệu thành công khi dẫn dắt Swansea City.

Trong sơ đồ 4-3-3 của Rodgers, bộ ba tiền vệ trung tâm được ông sắp xếp như sau: 1 tiền vệ trụ, lùi sâu nhất, giữ vai trò điều phối; 1 tiền vệ con thoi, lên xuống nhịp nhàng; 1 tiền vệ thiên về đạo diễn hàng công và tạo cơ hội cho tuyến trên.

Ở Swansea trước kia là Leon Britton trụ – Joe Allen con thoi – Mark Gower/Gylfi Sigurdsson công. Liverpool đã sắp xếp 3 vị trí ấy lần lượt là Henderson, Milner và Coutinho.

Kiểu sắp xếp này được cho là một hình thức mô phỏng pha trộn giữa Barcelona dưới thời Pep Guardiola mà Rodgers yêu thích với Chelsea trong triều đại đầu tiên của Jose Mourinho.

Với Guardiola, mô hình là rất rõ ràng: một tiền vệ trụ điều phối (Sergio Busquets), một tiền vệ hoạt động tầm trung… cũng để điều phối (Xavi Hernandez), một tiền vệ ngả sang trực tiếp thực hiện đột phá, tấn công nhiều hơn (Andres Iniesta).

Mourinho thì dùng một tiền vệ trụ đánh chặn điển hình (Claude Makelele), một tiền vệ con thoi cơ động đa năng (Michael Essien) và một tiền vệ dâng cao tấn công (Frank Lampard).

Việc hai tiền vệ chơi hai bên cầu thủ đá thấp nhất giữ vị trí tương đối khác nhau khi tấn công dễ tạo ra cảm giác rằng đó là một sơ đồ 4-2-3-1. Tuy nhiên, thực tế là đó là 4-3-3.

Và còn đó những minh chứng khác để khẳng định rằng Rodgers đã áp dụng chiến thuật của Swansea trước kia vào Liverpool bây giờ.

Thứ nhất, hai tiền vệ cánh được yêu cầu “ôm” hai biên rất sát, phối hợp với hai hậu vệ biên để chồng cánh và kéo giãn hàng thủ đối phương. Thứ hai, tiền đạo cắm không cần nhanh nhẹn, nhưng nhất thiết phải là người có khả năng liên kết với các cầu thủ khác, làm tường bằng chân (chứ không chỉ là một tay săn bàn thuần túy).

Ở Swansea trước kia, đó là Scott Sinclair, Nathan Dyer đá cánh và Danny Graham đá trung phong. Ở Liverpool cuối tuần qua, đó là Adam Lallana, Jordon Ibe đá cánh và Christian Benteke tiền đạo.

Lallana Ibe

Lallana và Ibe được yêu cầu giữ vị trí sát sang hai biên (dù thực ra Lallana cũng hay bay nhảy vào trung lộ) – Ảnh: beIN

Việc hai cầu thủ biên giữ vị trí rộng được cho là sẽ tạo cơ hội để các tiền vệ trung tâm có nhiều khoảng trống băng lên phía trước hơn. Ngoài ra, chính yêu cầu về việc kéo giãn hàng thủ đối phương cũng phù hợp cho những quả tạt nhắm vào vị trí của trung phong khỏe khoắn.

Tôi đã mường tượng ra điều này khi Rodgers xác nhận rằng Benteke là một mục tiêu dài hạn của ông. Quả nhiên, mọi thứ đã diễn ra đúng như dự đoán.

Lại loay hoay?

Tóm lại, Liverpool trước Stoke City cuối tuần qua đã chơi một chiến thuật không gì khác ngoài “bài cũ” của Rodgers tại Swansea, tức cả về sơ đồ lẫn cách vận hành.

Vậy vì sao họ lại không thể hiện được bộ mặt tích cực như Swansea? Lý do lớn nhất có lẽ nằm ở chính các cầu thủ, những người thực hiện chiến thuật ấy trên sân cỏ.

Những ai phù hợp với lối chơi này? Đó là Simon Mignolet, Martin Skrtel và Dejan Lovren – bộ ba cầu thủ phòng ngự chơi chân khá ổn. Đó là Nathaniel Clyne và Jordon Ibe bên cánh phải – họ có vẻ đã quen với việc “ôm” biên. Đó là James Milner – anh đã phát tiết đầy đủ những điểm mạnh trong vai trò “con thoi”.

2015-08-09 16:44:45 Liverpool's Brazilian midfielder Philippe Coutinho celebrates with Liverpool's English midfielder James Milner (L) after scoring the opening goal of the English Premier League football match between Stoke City and Liverpool at the Britannia Stadium in Stoke-on-Trent, central England on August 9, 2015. Liverpool won the game 1-0. AFP PHOTO

Milner và Coutinho là hai cầu thủ hiếm hoi bên phía Liverpool thể hiện được bản thân đầy đủ trong trận đấu này – Ảnh: AFP

Thế nhưng, sơ đồ này đã khiến nhiều cầu thủ được kỳ vọng nhất không thể hiện được bản thân.

Jordan Henderson dường như bị “tù” chân khi phải lùi thấp để đóng vai trò điều phối, luân chuyển bóng. Anh đã có một vài cú nước rút tạo đột biến bất thành, nhưng rõ ràng là Hendo hợp với những màn nhao lên như thế hơn là đứng từ xa điều phối.

Adam Lallana là cái tên phí phạm tiếp theo. Trong vai trò của một người bám cánh trái, rõ ràng anh đã thể hiện không thể tồi hơn được nữa. Nhiều pha bóng, cầu thủ người Anh cố gắng bó vào trung lộ hoặc thậm chí di chuyển hẳn sang biên phải để tìm bóng, nhưng gần như không thể có được tiếng nói chung với bất kỳ ai. Xin khẳng định, đây không phải lần đầu tiên Lallana chơi tệ trong vai trò một cầu thủ chạy cánh ôm biên.

Lallana có lẽ sẽ ước được như nhân vật chính – Philippe Coutinho rõ ràng là điểm sáng lớn nhất bên phía Liverpool trong trận này. Điều quan trọng nhất là so với Lallana, Coutinho được đá đúng khu vực sở trường.

Trong góc nhìn cá nhân của tôi, dù chưa có đủ những con số để chứng minh (xin nhường phần cho một người khác), nhưng tôi khẳng định rằng cả Lallana và Coutinho đều quá “đặc chủng” để chơi trong một lối chơi có phần đơn giản như trình bày phía trên.

Thời điểm hai cầu thủ này tỏa sáng mạnh mẽ nhất trong màu áo Liverpool tới nay trùng hợp – là khi Rodgers sử dụng sơ đồ 3-4-3 cho Liverpool.

Ở đó, Lallana và Coutinho “đóng đinh” vào hai “hành lang trong” (half-space) và chỉ hoạt động trong khu vực này. Việc không phải di chuyển quá rộng đã khiến họ thể hiện được nhiều nhất những điểm mạnh như xử lý bóng phạm vi hẹp, qua người nhanh, tạo cơ hội và dứt điểm. Tóm lại, họ không phải di chuyển quá nhiều (chạy từ cánh vào trung lộ hay rê từ sân nhà sang sân khách chẳng hạn).

Hãy chú ý rằng phần lớn những bàn thắng của Coutinho đều chung một kịch bản là anh xử lý không quá nhiều chạm, hầu như chỉ rê qua một người duy nhất (hoặc cắt ngang vào trung lộ) rồi dứt điểm theo đà ngay.

Nhiều người đánh giá cao việc Rodgers đưa Emre Can vào sân, nhưng với tôi, đó mới chỉ là một hình thức để giải phóng cho Jordan Henderson. Kể từ thời điểm Roberto Firmino vào sân, Liverpool mới thực sự có những nét khác biệt đầu tiên, nhưng chưa rõ ràng. Firmino và Coutinho khi ấy hoạt động như hai tiền vệ công sau lưng Benteke, tạo thành một sơ đồ cây thông.

Coutinho Firmino halfspace

Coutinho và Firmino hoạt động như hai tiền vệ công, thi đấu trong hai “hành lang trong” (half-space) sau lưng Benteke – Ảnh: beIN

Tuy nhiên, đôi khi họ vẫn ôm ra biên rất nhiều trong các pha tổ chức phòng ngự. Không thể loại trừ khả năng việc họ bó vào giữa sân chỉ đơn giản do sự sốt ruột, muốn thi đấu trong khu vực đó (thay vì ôm biên).

Coutinho Firmino

Coutinho và Firmino phòng ngự như những tiền vệ biên, hơn là hai tiền vệ công – Ảnh: beIN

Rất có thể, họ đã được bố trí đứng ra biên khi thủ và lao vào giữa khi tấn công. Tuy nhiên vẫn chưa hề có sự trơn tru nào đủ để khẳng định rằng Liverpool đã phối hợp 2 sơ đồ.

Tóm lại, màn trình diễn của Liverpool trong trận gặp Stoke City vẫn là thiếu thuyết phục. Rodgers đã sử dụng sơ đồ 4-3-3 này trong suốt mùa hè du đấu vừa qua, nhưng không loại trừ khả năng, rồi đây ông sẽ đổi sang một sơ đồ khác… Nếu thất bại, đó sẽ chỉ là vì ông tự đi vào lối mòn mà thôi.

BÌNH LUẬN

TÁC GIẢ
Dũng Lê
153 bài viết
“Cruyffian.”
Phát bóng lên ^