Bóng đá – Quỷ tha ma bắt!: Cuộc đời Alex Ferguson (P3): Đất mẹ màu mỡ

bởi chinhngd ·

03. Đất mẹ màu mỡ

Có thể chúng ta sẽ mãi không bao giờ có một Alex Ferguson thứ hai. Có thể tôi không chắc chắn về điều đó, nhưng dám chắc rằng sẽ không bao giờ có một môi trường bóng đá giống như nơi đã nuôi dưỡng ông.

Trước khi đến Aberdeen – nơi tên tuổi được biết đến nhiều hơn – ông đã trải qua hai thập kỷ hít thở bầu không khí bóng đá Scotland. Ông là cầu thủ của sáu đội bóng và dẫn dắt hai câu lạc bộ khác. Dù trong suốt hai mươi năm đó, người ta không nhắc nhiều đến ông, nhưng bóng đá Scotland nơi ông trưởng thành đã có một bầu không khí tuyệt vời đến nghẹt thở, một niềm đam mê khủng khiếp gắn chặt với sân cỏ.

Hampden Park – Glasgow, nơi đã lập kỷ lục thế giới về số khán giả, là hiện thân của không khí đó. Và nơi ấy Ferguson cũng từng góp mặt. Hồi thanh niên, ông là một trong số 135.000 người chứng kiến Real Madrid hạ Eintracht Frankfurt 7-3 ở chung kết Cúp châu Âu 1960 – một trận đấu không thể quên. Những ai đã xem trận đấu đó (Ferguson cùng hội bạn của ông được quẩy trên khán đài, còn chúng tôi thì chỉ biết há hốc mồm xem qua màn hình đen trắng) đều cảm thấy say mê trái bóng hơn, cảm giác đó cũng giống như khi xem Brazil thống trị 1970 World Cup qua tivi màu.

Real Madrid Eintract

Bạn có… phát hiện ra Ferguson trên khán đài không? – Ảnh: UEFA

135.000 khán giả của buổi tối tháng Năm đó không biết những gì họ chứng kiến sẽ đi vào lịch sử. Phần lớn những người Scots (dù là một trận đấu lớn, không có nhiều người người Đức và Tây Ban Nha sang xem do du lịch bị hạn chế) đến sân chỉ thuần tuý muốn một trận cầu hấp dẫn nhất. Họ không bị chi phối bởi niềm tự hào dân tộc, không còn phân biệt vùng miền, không cổ vũ cho bất cứ điều gì khác ngoài chính trận đấu. Từ ngày giải đấu được tổ chức đến lúc đó, Real đã bốn lần liền đứng trên đỉnh châu Âu. Eintracht được xem là kẻ thách thức đáng mong đợi sau khi nhẹ nhàng bỏ lại nhà vô địch Scotland ở bán kết, họ đã hạ Rangers 6-1 trên sân nhà rồi, và chẳng tốn mấy mồ hôi, 6-3 ở Ibrox.

Ferguson cũng có mặt trên khán đài trận lượt về của Rangers. Ông được vào xem trận chung kết miễn phí cùng các cầu thủ trẻ của Queen’s Park, đội chủ sân Hampden. Ông nhớ lại rằng đội trẻ Queen’s Park đã tập ngay cạnh Lesser Hampden đêm trước trận đấu và đã có cơ hội ngắm nhìn những ngôi sao suốt buổi tập chuẩn bị cho trận chung kết:

Đó là câu chuyện cổ tích trở thành hiện thực. Tôi đã xem trận bán kết, và cũng giống những cổ động viên trẻ của Rangers, chúng tôi đã nghĩ “Các anh Frankfurt đỉnh vãi, nhất định họ sẽ thắng”. Họ bị tát 7-3! Trận đấu đó là minh chứng hoàn hảo cho những mộng tưởng của chúng tôi về bóng đá châu Âu.

Vậy đó, tự chính bóng đá đã thu hút Ferguson và những đồng bào của ông. Không bao giờ ở đâu đó trên thế giới lại có đông khán giả trung lập đến xem một trận đấu như vậy. Càng khó hơn bởi không nhiều sân vận động có sức chứa đến 135.000 (sức chứa của Hampden giờ là 52.000). Đó là niềm tự hào của Scotland và có thể là lý do tại sao họ lại sản sinh ra nhiều HLV tài năng đến thế: ngoài Ferguson còn có Jock Stein và Matt Busby – những tiền bối cũng từng vô địch châu Âu; Bill Shankly – người đặt nền móng cho Liverpool.

Alex Ferguson, Jock Stein - Telegraph

Ferguson (trái) khi còn làm trợ lý cho Stein (phải) tại ĐTQG Scotland – Ảnh: The Telegraph

Ngay cả khi dòng cầu thủ đổ về Anh bắt đầu chậm lại trong thập kỷ 1980 (với giả thuyết rằng các cầu thủ trẻ thường tập luyện vì sở thích đã tìm được các công việc khác để làm, gồm cả việc không làm gì), các HLV đến từ Scotland vẫn tiếp tục có ảnh hưởng lớn đến giải đấu nước Anh: Kenny Dalglish ở Liverpool rồi Blackburn Rovers về sau, George Graham ở Arsenal.

Môi trường bóng đá của người Scots đã nuôi lớn Ferguson. Hạt giống tốt đã được gieo lên mảnh đất màu mỡ. Về khía cạnh đó, ông đã may mắn.

Người Pháp đã có thời thường bị chế giễu rằng nếu họ đá bóng cũng giỏi như khi nghĩ về nó – Pháp là nước khai sinh ra hầu hết các giải bóng đá quốc tế lớn – họ sẽ cực kỳ bá đạo. Trong khoảng giữa 1984 và 2000, họ vô địch World Cup và hai lần lên ngôi ở giải châu Âu, xua tan sự nhạo báng.

Người Scotland lại không được hưởng nhiều niềm vui như vậy, dù những HLV của họ đã dành đủ vinh quang, các đội bóng Scotland hiếm khi làm được điều gì đó ở các giải đấu. Chỉ có Celtic của Stein tạo được dấu ấn. 1967, bảy năm sau khi Alfredo Di Stefano và Ferenc Puskás trong trang phục Real trắng tinh làm kinh ngạc cậu trai Ferguson, màu xanh trắng của Celtic đã làm cả châu Âu rung động với chiến thắng trước Inter Milan trong trận chung kết ở Lisbon bằng thứ bóng đá phiêu lưu đầy cảm hứng.

Ferguson Busby Shankly Stein

Ảnh: Getty

Và với truyền thống Ireland của Celtic, họ làm được điều đó cùng đội hình chỉ gồm những cầu thủ đến trong khoảng bán kính năm mươi ki-lô-mét tính từ Glasgow. Vùng Trung Tây Scotland cũng là cái nôi của những HLV tuyệt vời. Stein, Busby và Shankly, rồi đỉnh cao là Ferguson đều trưởng thành từ đây. Chỉ một nơi trên lãnh thổ Vương quốc Anh có thể sánh với nơi này về khoản sinh ra những HLV tài năng: vùng duyên hải đông bắc nước Anh, nơi cho ra lò Bill Nicholson, sau đó là Don Revie rồi Brian Clough.

Bạn có thể thấy bóng đá hiện diện khắp nơi trên đất Scotland, ngay cả ở vùng nông thôn phía đông, nơi mà biển chỉ dẫn giữa một ngã tư của Dundee có thể bị nhầm với một bảng xếp hạng lộn xộn của giải đấu địa phương: Arbroath 7, Brechin 4, Montrose 6, Forfar 8. Nhưng vùng công nghiệp nặng phía Tây Scotland, quê hương Ferguson, luôn khác biệt, mãnh liệt hơn, và bằng cách nào đó những con sư tử Lisbon của Stein đã xuất hiện trở thành hiện thân cho điều đó.

Không giống sự vĩ đại và đẹp đẽ của Real, đội bóng không thay đổi nhiều sau nửa thế kỷ bao phủ bởi toàn cầu hoá, Celtic trong những ngày rực rỡ nhất không cần một người Colombia sinh ra ở Argentina cuối cùng lại chơi cho Tây Ban Nha (Di Stefano) hay một đầu tàu đến từ Hungary (Puskás). Celtic thu hoạch vinh quang từ đất mẹ, nơi đó Ferguson lớn lên và thấy mọi thứ nảy nở quanh mình. Ông thậm chí còn trở thành bạn thân của Stein. Năm 1983 đến lượt chính ông dẫn dắt một đội bóng Scotland đối đầu với Real trong trận chung kết Cúp châu Âu ở Gothenburg và giành chiến thắng, trước khi đạt mọi thứ có thể cùng Aberdeen, sau đó vươn ra thế giới nơi những giới hạn sinh ra là để vượt qua và những khác biệt văn hoá hoàn toàn bị xoá nhoà khi những cầu thủ đến với Manchester United từ khắp mọi nơi trên hành tinh.

Nói cho đúng thì chỉ là hầu hết. Tôi không dám chắc vì đến nay, 2010, vẫn chưa có thổ dân Bắc Mỹ nào ký hợp đồng với Manchester United.

BÌNH LUẬN

TÁC GIẢ
chinhngd
6 bài viết
“To live is to die”
Phát bóng lên ^