Lebanon và câu chuyện một quốc gia đã bán suất World Cup như thế nào

bởi Việt Hùng ·

Bài viết được lược dịch từ bài viết gốc trên Outside Of The Boot của tác giả Illija Trojanovic.

OutsideoftheBootLogo2014 OOTB

Anh ấy đang khóc, anh ấy đang khóc! Bởi vì anh ấy đã ghi bàn! Thật là một con người thông thái! Anh ấy hiểu bàn thắng đó có ý nghĩa như thế nào với Lebanon!

Đó là câu bình luận lịch sử của một BLV Lebanon về bàn gỡ hòa của Mahmoud El-Ahli trước UAE ở một trận đấu thuộc vòng loại World Cup gần 2 năm về trước, khi mà The Cedars đã thua với tỉ số 4-2.

Xét cho cùng, đó là một bàn thắng đẹp khi tiền đạo người Lebanon nhẹ nhàng kiểm soát bóng bằng đầu, đưa bóng qua hai hậu vệ và lạnh lùng tung cú sút đánh bại thủ môn UAE… nhưng phản ứng của anh sau khi ghi bàn là khác kì lạ. Thay vì ăn mừng, Ali gục xuống sân, đập tay phải xuống mặt cỏ, tỏ vẻ đau đớn với một chấn thương bí hiểm và rất nhanh sau đó được thay ra nghỉ. Tôi (tác giả, tất cả các từ tôi dùng trong bài đều là chỉ tác giả) đã xem trận đấu đó. Lúc ấy tôi đang ngồi cùng vài người bạn Lebanon, những người đã sống và làm việc tại UAE cả đời. Đã có những cảm xúc lẫn lộn, song ở tận sâu tâm hồn tất cả những người Lebanon ấy đều muốn Tổ quốc của họ chơi tốt và tham dự World Cup. Lần ấy, tất cả mọi người Lebanon đều muốn lá cờ của họ được tự tay họ vẫy lên ở World Cup thay vì những lá cờ của Brazil, Đức hay Italy…

Cigar and coffee - bpbcigars

Ảnh: bpbcigars

Giữa lúc cao trào, với càng nhiều người Lebanon cổ vũ cho đội tuyển của họ ở sân Al-Nahyan tại Abu Dhabi, trí thông minh của Mahmoud El-Ahli có vẻ như biến đi đâu mất; anh ta quên mất rằng mình đang dàn xếp tỉ số trận đấu. Lần cuối cùng tôi nhìn thấy Ali là khi anh ngồi cùng với chủ tịch của đội bóng cũ của mình, Al-Ahed, ở khu tập luyện của họ tại vùng ngoại ô phía Nam Beirut. Nhấp một ngụm cà phê và hút xì gà, Ali trông không quá bận tâm đến việc Liên đoàn Bóng đá Lebanon vừa cấm anh hoạt động bóng đá suốt đời chỉ vài tháng trước đó. Các đồng đội cũ của anh đang tập luyện và tất cả mọi người đều phấn khích với việc một tiền đạo người Czech cao kều đang thử việc tại câu lạc bộ, nhưng Ali chẳng thèm dành đến một phút ghen tị với anh chàng sẽ chiếm vị trí của mình, cũng như anh chẳng hề coi trọng khoản tiền phạt 15.000$, số tiền anh nhận được gấp nhiều lần con số đó.

Bóng đá là một môn thể thao đồng đội, và Ali thì không hành động một mình.Tổng cộng có 24 cầu thủ dính chàm, và 22 trong số đó nhận án phạt từ 1 đến 3 năm. Tiền vệ gốc Malaysia Ramez Dayoub và Ali nhận án phạt nghiêm khắc nhất khi cặp đôi này bị cấm thi đấu cả đời. Vụ dàn xếp tỉ số không chỉ gồm các trận đấu của đội tuyển quốc gia, mà còn cả những trận đấu thuộc giải quốc nội cũng như các trận đấu tại các giải của AFC.

Lebanon có thể đã thua trong trận đấu với UAE khi mà El-Ahli cần phải được ra nghỉ một cách kì lạ, nhưng việc trận đấu bị dàn xếp vẫn chưa được đưa ra ánh sáng. Cổ động viên tràn ngập sân bay Rafic Hariri ở Beirut với cờ và hát vang các bài hát truyền thống để chào đón sự trở về của các cầu thủ, những người bất chấp trận thua đó đã tạo nên một dấu mốc quan trọng trong lịch sử bóng đá Lebanon với việc đi tới vòng 2 và cũng là vòng cuối cùng của vòng loại World Cup khu vực châu Á.

Phải đến một trận đấu khác trước một Qatar yếu hơn nhiều thì các nghi vấn mới được đặt ra. Đối thủ của Lebanon trong trận đấu đó thắng 1-0, nhưng bàn thắng duy nhất lại được ghi nhờ một pha chuyền về phía sau thảm họa – hoặc một pha kiến tạo tuyệt vời – bởi Ramez Dayoub. Sau trận đấu, một cuộc điều tra đã được tiến hành, với việc Theo Bucker, HLV người Đức của Lebanon lúc đó, nói rằng:

Chúng tôi đang có được nhiều cơ hội nguy hiểm và rồi bỗng nhiên một cầu thủ Qatar có bóng trong tư thế một-đối-một và bạn nhận thấy có gì đó không ổn.

Theo Bucker - Eurosport

Theo Bucker – Ảnh: Eurosport

Với hơn hai phần ba đội hình đối mặt với các án phạt ngăn cản họ thi đấu ở vòng loại cuối cùng, một đội hình trẻ và non kinh nghiệm cùng với những lão tướng trên 30 tuổi đã không thể cạnh tranh với Hàn Quốc và Iran, cả hai đội bóng trên đều đã giành vé tới Brazil.

Nổi bật trong nhóm cầu thủ trong sạch không dính chàm là Roda Antar và Youssef Mohammad; các bằng chứng đã chứng tỏ họ không có vai trò gì trong vụ việc tai tiếng trên. Là đồng đội cũ ở đội bóng chơi tại Bundesliga Freiburg, cả hai đều không cần đến những khoản tiền bán độ. Họ thực sự đã chơi hết sức mình để đưa Lebanon vào VCK World Cup lần đầu tiên trong lịch sử. Tôi đã từng chứng kiến Mohammad than phiền với HLV Theo Bucker tại khách sạn Radisson SAS Hotel ở Beirut rằng bữa ăn của anh chưa được nấu đúng cách. Anh nói với Bucker rằng đây là đội tuyển quốc gia, và chế độ dinh dưỡng của cầu thủ có vai trò quan trọng, ảnh hưởng lớn lên màn trình diễn trên sân. Với việc cả hai đều đã từng chơi cho các câu lạc bộ tại Bundesliga, Bucker đồng ý với đội phó của mình và có một cuộc tranh cãi nảy lửa với giám đốc khách sạn.

Khi đội trưởng Antar phát hiện ra rằng những đồng đội đang làm điều ngược lại so với những gì anh đang cố thực hiện, một cơn thịnh nộ nổ ra. Anh nói:

Tôi không đi xa từng ấy để thấy chúng ta bị rao bán bởi các người.

Nhưng chưa dừng lại tại đó, không chỉ các cầu thủ Lebanon dính chàm, mà cả các trọng tài của họ cũng vậy.

Trong một vụ việc khác, trọng tài Ali Sabbagh và các trợ lý Ali Elid và Abdallah Taleb bị bắt ở Singapore vì cố gắng dàn xếp một trận đấu AFC Cup năm 2012. Lần này không phải vì tiền, mà là vì tình dục.

AliSabbagh

Trọng tài Sabbagh – Ảnh: Yahoo

Ba trọng tài cố gắng tận dụng hết mức chuyến đi của mình tới Singapore để cầm còi một trận đấu thuộc AFC Cup giữa đại diện chủ nhà Tampines Rovers và đội bóng Ấn Độ East Bengal bằng cách đi tới một hộp đêm vào buổi tối trước trận đấu, là nơi họ gặp gỡ người bạn cũ Eric Ding Si Yang. Tay dàn xếp tỉ số giàu có người Singapore này đã bảo 3 ông vua áo đen rằng họ có thể chọn bất cứ người phụ nữ nào ở hộp đêm mà họ thích… nếu họ điều chỉnh kết quả trận đấu theo hướng có lợi cho ông ta. Họ đã làm vậy, và giờ cả ba đều đã bị trừng phạt.

Sabbagh và các trợ lý bị bắt quả tang khi đang tận hưởng “thành quả” của mình, nhưng họ cũng từng làm cho Yang trong quá khứ vì tiền. Sabbagh lần đầu gặp Yang ở Beirut năm 2012 khi Yang đi cùng bạn làm ăn James Zen, và 2 bên đã hợp tác cùng nhau trong nhiều thương vụ, như Sabbagh đã khai “Ding đề nghị 10.000$ và muốn có 3 bàn thắng trong một trận đấu vào tháng 9 năm 2012 tại Kuwait giữa Kuwait SC và câu lạc bộ Jordan Al-Wehdat SC.” Trận đấu kết thúc 0-0, và điều này không khiến cho Yang cảm thấy vui vẻ, hắn đã chửi Sabbagh “là đứa trẻ nhiều hơn là thằng đàn ông”.

Ziad el-Samad - Zimbio

Thủ thành Ziad el-Samad – Ảnh: Zimbio

Ziad el-Samad, thủ môn đội tuyển quốc gia Lebanon người cực lực phản đối dàn xếp tỉ số sau khi được tiếp cận để bắt lơi tay một số trận, cùng với Antar và Mohammed là những cầu thủ chủ chốt không tham gia dàn xếp trận đấu. Nhưng trong một cuộc phỏng vấn với Samad vài năm trước, anh đã nói cho tôi những khó khăn mà một cầu thủ Lebanon phải đối mặt và tỏ ra thông cảm với những đồng đội của mình, như thể anh đã biết họ đang chuẩn bị làm gì.

Samad nói với tôi rằng chỉ chơi bóng đá thì sống ở Lebanon là điều không thể. Chính anh cũng làm việc ở một ngân hàng, nơi anh làm việc để kiếm sống. Nhưng, kể cả khi bạn chỉ là nhân viên ngân hàng ở Beirut, lương của bạn cũng không đủ để chi tiêu. Ở đất nước mà lương tối thiểu là 400$, và mức lương trung bình hàng tháng chỉ hơn 1000$ một chút, phần lớn người dân đều mưu lợi riêng. Không có gì ngạc nhiên khi Lebanon được chấm 28 điểm bởi tổ chức Minh bạch Quốc tế.

Sẽ là tội ác nếu bào chữa cho hành động của các cầu thủ bóng đá, những người đã vứt bỏ niềm hi vọng về World Cup của Lebanon sau khi đã tiến xa tới vậy, nhưng sẽ là ngu ngốc nếu như không tính tới bối cảnh kinh tế xã hội ở Lebanon. Đã ở đó hơn 10 năm, tôi thường xuyên chứng kiến các cuộc đua giành lấy một chỗ làm, những chướng ngại mà người ta phải vượt qua để có một công việc, một nền kinh tế loạng choạng, và những rào cản như nạn “con cha cháu ông” và chủ nghĩa bè phái, sẽ là rất nhục nhã nhưng chẳng đặng đừng cho một số người tìm kiếm những con đường dễ dàng hơn, như Ali, Dayoub và đồng đội.

Với những người ngoại quốc như cựu huấn luyện viên trưởng đội tuyển quốc gia Theo Bucker, vụ scandal dàn xếp tỉ số là một cú sốc thực sự, một điều “không thể tin nổi”, và như ông thừa nhận “chưa bao giờ nghĩ tới việc có người sẽ không chỉ bán trận đấu, mà bán rẻ cả Tổ quốc.” Nhưng Bucker cần phải là một người Lebanon để hiểu được tình cảnh của nhân dân. Ngay cả Antar, đội trưởng Lebanon, người không chỉ chơi bóng cả sự nghiệp ở nước ngoài, mà còn sinh ra và lớn lên ở Sierra Leone, cũng có thể coi là người nước ngoài. Vợ của Bucker là người Lebanon, và ông cũng đã sống ở đây vài năm, nhưng không giống như nhiều cầu thủ trong vụ scandal, ông không sinh ra trong chiến tranh, không sống trong nhiều cuộc chiến tranh sau đó và những biến động chính trị. Đề cập đến những hậu quả mà cuộc nội chiến để lại cho nhân dân Lebanon – kể cả những vận động viên – là điều quan trọng, nhưng nó sẽ vượt ra khỏi khuôn khổ bài viết này.

Chừng nào Lebanon còn là một quốc gia đầy ắp tham nhũng, thì cũng còn phải đến chừng đó dàn xếp tỉ số mới thôi là vấn nạn của quốc gia này.

BÌNH LUẬN

TÁC GIẢ
Việt Hùng
9 bài viết
“A match finishes in 90 minutes, but life goes on.”
Phát bóng lên ^