Mổ băng – Arsenal 2-0 Bayern Munich: Thất bại chiến thuật của Pep Guardiola

bởi Dũng Lê ·

Như thường lệ, Arsenal gặp Bayern Munich vẫn là một cặp đấu tiềm ẩn rất nhiều bất ngờ tại Champions League. Đêm 20/10 cũng tương tự. Pháo thủ đã bắn hạ những vị khách đến từ Đức tại Emirates với hai bàn thắng và một khí thế ngút trời.

Rất nhiều người đã chỉ vào sai lầm của Manuel Neuer như lý giải cho việc vì sao Bayern không thể giành chiến thắng trước Arsenal. Tuy nhiên, cũng cần nhắc tới sự lựa chọn thay đổi sai lầm của Pep Guardiola về mặt chiến thuật trong hiệp thi đấu thứ hai.

Bayern kiểm soát thế trận

Arsenal ra sân với đội hình và sơ đồ như tất cả đều đã có thể đoán trước. Điều cần nhấn mạnh là họ đã nhập cuộc với tư thế phòng ngự phản công rất rõ rệt. Trừ Alexis Sanchez, toàn bộ tập thể Pháo thủ đã thực sự tập trung và di chuyển rất nhiều trong trận đấu này (Sanchez sau trận tiết lộ anh bị kiệt sức vì quá tải).

Về phía Bayern Munich, họ ra sân với đội hình 4-3-3. Chỉ còn lại một tiền đạo cánh lành lặn hoàn toàn là Douglas Costa nên không quá khó hiểu khi Pep Guardiola kéo Thomas Mueller sang biên phải. Kingsley Coman, người mới bình phục chấn thương có mặt trên băng ghế dự bị. Có thể, quyết định này của Pep chịu ảnh hưởng của những trận đầu mùa giải tại Bundesliga, khi Mueller chơi tuyệt hay ở cánh phải trước Hamburg và Hoffenheim.

Arsenal - Bayern 20102015

Tuy nhiên, sự chủ động của Arsenal thực chất cũng chỉ nằm trong phạm vi là sự chủ động của Bayern Munich. Bằng chứng là việc Arsenal không hoàn toàn đợi chờ đối thủ tấn công bằng cách dàn những hàng ngang phòng ngự. Sự thật là mỗi khi Bayern có bóng từ tuyến dưới, Arsenal luôn tìm cách áp sát từ xa.

Arsenal pressing Bayern 1

Arsenal áp sát đối thủ từ xa

Tuy nhiên, chất lượng hoàn hảo của Bayern đã khiến cho Arsenal gần như không thể pressing hiệu quả chút nào. Lần duy nhất đội chủ nhà gây khó khăn được cho đối thủ bằng một màn pressing là ở đầu hiệp một, nhưng tình huống sau đó cũng hầu như không có nguy hiểm nào.

Điều quan trọng là dù pressing không hiệu quả, Arsenal vẫn lui về nhanh chóng và chủ động sau khi đối thủ đã chuyển sang trạng thái tấn công. Phần nào đó, định luật 16 đường chuyền của Pep Guardiola (“cần ít nhất 16 đường chuyền để chuyển trạng thái của đội từ phòng ngự sang phản công”) cũng đã khiến Bayern giảm nhịp độ, tạo điều kiện cho đối thủ dàn trận phòng ngự.

Ở trong trạng thái tấn công, Bayern đã gây ra rất nhiều khó khăn cho Arsenal. Thứ nhất, đó là việc ba chân tổ chức của họ gồm Xabi Alonso – Jerome Boateng – David Alaba hầu như không thể bị Arsenal tạo ra áp lực đầy đủ nhờ lợi thế về số người, dù Mesut Oezil và Theo Walcott đã có cố gắng trong kèm cặp. Với sự trợ giúp thường xuyên của Manuel Neuer và Philipp Lahm, Bayern hầu như luôn có ít nhất một chân chuyền ở trung lộ để điều phối bóng.

Bayern atk 1

Oezil và Walcott theo sát Alaba và Alonso, nhưng Boateng thì rảnh chân hoàn toàn

Một điều mà Arsenal đã làm rất tốt là giữ khoảng cách ngắn giữa các vị trí trong hàng tiền vệ 5 người. Điều này giúp họ pressing nhiều áp lực hơn và cũng khó bị xuyên thủng hơn nhờ bọc lót dễ dàng.

Arsenal pressing Bayern 2

Cự ly giữa 5 tiền vệ của Arsenal luôn rất hẹp

Tuy nhiên, điều này cũng dẫn đến một vấn đề: hàng tiền vệ này dễ dàng bị Bayern tiêu khiển như đúng phương pháp “di chuyển đối thủ, không phải di chuyển bóng” của Guardiola. Như đã nói phía trên, sự thiếu nhiệt huyết của Sanchez trong khâu áp sát đối thủ cũng đã dẫn đến một vấn đề: sự thoải mái cho Lahm.

Lahm, một cầu thủ có kỹ thuật và nhãn quan của một tiền vệ, đã liên tục cầm bóng đang cao tổ chức tấn công bên cánh phải. Cộng thêm cách di chuyển thông minh của Mueller, Thiago và Vidal sang phần sân này, Bayern liên tục khiến đối thủ bị dồn cục và hở cánh còn lại. Sự chặt chẽ về cự ly hàng tiền vệ vô tình phản tác dụng đôi chút. Dưới đây là một ví dụ:

Bayern atk 3

Muller lùi lại, khiến Sanchez phán đoán rằng Lahm sẽ chuyền cho anh. Thiago cũng di chuyển về hướng biên phải, kéo Coquelin theo, tạo ra khoảng trống lớn ở “hành lang trong” (“half-space”) phải. Lahm lập tức xâm nhập vào đây.
Bayern atk 4

Các tiền vệ của Arsenal bó vào khoảng trống, nhưng đồng nghĩa rằng cánh trái bị hở lớn. Alaba và Bernat lập tức xâm nhập phần sân này. Lahm, Thiago, Muller đã “di chuyển đối thủ”.

Điều đáng chú ý tiếp theo là yêu cầu của Guardiola dành cho trung phong. Không ai được đứng yên trong vòng cấm mà chỉ có thể di chuyển vào đó để ghi bàn. Điều này đồng nghĩa rằng Robert Lewandowski không thể “cắm trại” mà thường xuyên lùi lại để tham gia phối hợp và “bẫy” đối thủ. Cộng thêm việc Vidal và Thiago liên tục đột nhập vào các khoảng trống giữa các cầu thủ Arsenal, nhóm 3 cầu thủ làm bóng của Bayern luôn có rất nhiều lựa chọn để phân phối bóng lên phía trên.

Bayern atk 2

Lewandowski lui vào hành lang trong (half-space) trái, Thiago hành lang trong phải, Vidal đứng giữa 4 cầu thủ phòng ngự trung lộ của Arsenal…

Một yếu tố khác thường thấy trong đội bóng của Guardiola là việc yêu cầu tiền đạo cánh giữ vị trí rộng sang hai biên, qua đó kéo giãn hàng thủ đối phương. Douglas Costa và phần nào đó là Muller đã thực hiện triệt để việc này, minh họa các bạn có thể thấy ngay trong bức ảnh phía trên. Dưới đây là một ví dụ khác:

Bayern atk 5

Lewandowski kéo Mertesacker khỏi vị trí, Bellerin cũng bị cuốn theo Costa, lập tức Vidal vào trạng thái sẵn sàng di chuyển.

Dẫu sao, việc các tiền vệ của Arsenal thi đấu chặt ở trung lộ và giữ khoảng cách tốt bên nhau đã dẫn đến một hệ quả là Bayern hầu như không thể tấn công trực diện qua con đường giữa sân. Họ dĩ nhiên còn một vũ khí khác là đưa bóng sang hai biên, nơi các tiền đạo cánh thường trực trong tư thế một-đối-một với hậu vệ biên của đối thủ.

Ở đó, Douglas Costa thực sự đã khiến cho Hector Bellerin phải lăn lộn khó khăn. Bản thân Bellerin là một hậu vệ kèm người tốt và có tốc độ tuyệt hảo nhưng anh cũng hầu như không thể cản nổi Costa.

Douglas Costa vs Hector Bellerin

Costa đối mặt với Bellerin 8 lần, qua 7 lần – Ảnh: Squawka

Tuy nhiên, sau cùng, sự xuất sắc của Costa cũng không thể mang đến bàn thắng nào. Có 3 lý do. Thứ nhất, do Bayern triển khai tấn công với nhịp độ chậm nên Arsenal thường đã có nhiều người trong vòng cấm để cản phá. Thứ hai và thứ ba, chủ quan hơn, là các cầu thủ Bayern đã dứt điểm tồi và Petr Cech chơi rất hay.

Vấn đề là ở cánh đối diện, Mueller không gây ra bất kỳ nguy hiểm trực tiếp nào như Costa. Dĩ nhiên qua người, rê dắt không phải điểm mạnh của anh.

Thomas Muller vs Arsenal

“Thử” rê dắt một lần, thất bại luôn – Ảnh: Squawka

Điều này khiến cho Bayern trở nên hạn chế về ý tưởng tấn công và khả năng gây bất ngờ cũng ít hơn. Monreal không thực sự phải để ý Mueller quá nhiều nếu anh đứng sát biên.

Quyết định sai lầm của Pep

Sang hiệp thi đấu thứ hai, Pep Guardiola đã đưa ra quyết định thay đổi sơ đồ thi đấu. Về cơ bản, đây là điều cần làm. 4-3-3 với nhịp độ từ tốn dù vẫn gây ra nguy hiểm thường xuyên cho đối thủ, nhưng chưa phải phương pháp để thực sự tiếp cận khung thành Cech một cách hiệu quả nhất.

Rất bất ngờ, ông xoay sang 4-2-4: Thiago được kéo xuống, Vidal đẩy lên cao hơn.

Arsenal - Bayern 2 20102015

Trên lý thuyết, phương án này khiến cho Bayern trở nên dễ đối phó hơn rất nhiều khi họ bắt đầu tấn công với… 2 hàng ngang rất dễ nhận diện. Lợi thế chủ yếu là cách tiếp cận này tạo điều kiện cho 4 cầu thủ tấn công trên cùng thường xuyên có những tình huống đối đầu một-chọi-một với hậu vệ đối thủ.

Với việc Cazorla và Coquelin tiếp tục trấn gác an toàn trước mặt hai trung vệ, khu vực nguy hiểm còn lại chỉ là hai biên. Tuy nhiên, kế hoạch của Guardiola bắt đầu vỡ lở. Sự hoán đổi vị trí thường xuyên của các cầu thủ không mang lại nhiều lợi ích, thậm chí còn tốt hơn cho… Arsenal khi hàng thủ của họ không còn bị kéo giãn quá thường xuyên.

Thứ nhất, nếu Mueller đứng ở biên, điều anh thường làm sẽ là:

Thứ hai, nếu Vidal hoán đổi vị trí với Mueller và đứng ở biên, điều anh thường làm sẽ là:

Thứ ba, nếu Costa chuyển sang biên phải, anh lại… không bám biên mà có xu hướng di chuyển vào bên trong giống như Xherdan Shaqiri. Ở cánh đối diện, Mueller không thể khiến Bellerin phải cảnh giác cao như Costa nữa và hàng thủ của Arsenal lại có cự ly vô cùng đẹp đẽ.

Bayern atk 6

Mueller không kéo được Bellerin, Costa di chuyển cắt vào trung lộ (và Vidal di chuyển sang cánh phải)…

Sự thay đổi sang 4-2-4 cũng vì thế đã triệt tiêu 2 điểm mạnh lớn trong lối chơi Pep Guardiola luôn muốn các cầu thủ thực hiện. Thứ nhất, hàng thủ đối phương không bị kéo giãn. Thứ hai, đội hình thi đấu của Bayern không còn sự đa dạng về số phương án chuyền bóng, đội hình trở thành hai đường phẳng quá dễ đối phó.

4-2-4 này có lẽ sẽ chỉ thành công thực sự nếu trong sân có Franck Ribery, Arjen Robben hoặc… Kingsley Coman – những tiền đạo cánh có khả năng cầm bóng tấn công một-đối-một, buộc đối thủ phải dè chừng và bị kéo giãn.

Đến khoảng phút thứ 70 của trận đấu, Bayern buộc phải quay lại sơ đồ 4-3-3. Tuy nhiên, lúc này, Xabi Alonso không còn trên sân, sự trôi chảy ở trung lộ đã bị ảnh hưởng rất nhiều khi Joshua Kimmich không thể hiện được gì nhiều. Bàn thua cũng khiến cho thế cân bằng về tinh thần nghiêng sang phía Arsenal.

Kết luận

Xin dành phần kết luận để trả lời những câu hỏi theo dự kiến của người viết.

Vì sao không nói nhiều về Arsenal?

Cách chơi của Arsenal không quá khó hiểu, thậm chí là tương đối cơ bản, đã được tóm lược trong bài viết. Nhìn chung Arsenal đã chiến thắng xứng đáng và theo cá nhân người viết là rất lỳ lợm.

Phải chăng Pep đã hết phép?

Khó có thể khẳng định được sớm, vì dù sao Bayern cũng đang chịu bão chấn thương.

Vì sao Guardiola thay Alonso? Có phải sai lầm?

Không, vì Alonso đã hết sức. Khoảng phút 62, anh ta có quay tay ra hiệu thay người.

BÌNH LUẬN

TÁC GIẢ
Dũng Lê
154 bài viết
“Cruyffian.”
Phát bóng lên ^