Chuyện gì đang xảy ra tại Chelsea? Phần 3: Hàng hậu vệ bị hở

bởi Nhật ·

Các bạn có thể đọc lại Phần 1Phần 2 để nắm rõ thông tin.

Vấn đề trong phòng ngự

LONDON, ENGLAND - OCTOBER 03: Dusan Tadic (C) of Southampton competes against Branislav Ivanovic (R) and Gary Cahill (R) of Chelsea during the Barclays Premier League match between Chelsea and Southampton at Stamford Bridge on October 3, 2015 in London, United Kingdom. (Photo by Julian Finney/Getty Images)

Gary Cahill và Branislav Ivanovic vất vả ngăn chặn Dusan Tadic của Southampton. (Ảnh: Julian Finney/Getty Images)

Một khi các cầu thủ ở trạng thái tốt nhất, Chelsea tiến băng băng, bỏ lại tất cả phía sau. Tới giai đoạn chùng xuống giữa mùa, tình hình trở nên khó khăn hơn nhưng với một đội hình được tổ chức chặt chẽ (và Kurt Zouma chơi ở vị trí tiền vệ phòng ngự!) cộng với khoảng cách đáng kể với đối thủ xếp sau, cuối cùng thì đội bóng vẫn giành được chức vô địch.

Nhưng trong tình cảnh trạng thái thể lực của Chelsea đang ở mức kém mà lại phải đối đầu với những đội đã luyện tập và chuẩn bị cẩn thận, nhiệm vụ của họ trở nên khó khăn hơn nhiều. Rất khó để đánh giá riêng từng cầu thủ một, nhất là khi chúng ta đang xét một đội bóng của Jose Mourinho, vốn được biết tới là một tập thể xuất chúng mà trong đó mỗi cá thể, với tư cách là một phần của đội bóng, thể hiện tốt hơn là khi đặt ra một mình (cũng cần phải lưu ý thêm là đánh giá cầu thủ mà không đặt trong hoàn cảnh trận đấu là việc làm ngớ ngẩn).

Khi không còn khả năng áp sát đối thủ, tức là không còn khả năng quyết định vị trí giành bóng  – khác với một đội Chelsea có thể dâng lên áp sát tầm cao, tầm trung hoặc băng lên phía trước từ khối đội hình phòng ngự ở tầm thấp – đội hình Chelsea thường bị cắt ra làm đôi bởi đội bạn đi dạo qua đột phá qua khu vực giữa sân, làm hàng hậu vệ bị hở một cách nghiêm trọng và liên tục. Nói cách khác, các hậu vệ buộc phải làm việc vất vả hơn so với khi họ được các đồng đội ở tuyến trên hỗ trợ đúng mức (bằng cách tạo thành một khối chặt chẽ để áp sát và chặn các hướng chuyền).

Khi đối đầu với Southampton, Chelsea đã gặp nhiều khó khăn khi phải chống lại những đợt tấn công của Southampton do cự li đội hình không hợp lí và tỏ ra quá bị động khi lùi về phòng ngự ở phần sân nhà. Đây là một điều đáng lo ngại khi mùa giải đã trôi qua được hai tháng.

Hàng tiền vệ là tuyến đầu tiên tan rã

Cesc Fabregas là kiểu cầu thủ chuyền 80 đường trong một trận và một cây kiến tạo quyết định, nhưng từ đầu mùa tới nay anh tỏ ra chậm chạp, không thể theo kèm đối phương cũng như áp sát hợp lí. Vấn đề đầu tiên đáng lo hơn, vì nguyên nhân nằm ở sự liên lạc với cầu thủ khác và/hoặc chịu khó chạy thêm một quãng đường nữa để theo sát một cầu thủ đối phương đang băng vào vòng cấm.

Mặc dù về mặt phòng ngự mà nói thì thế trận của đội không ổn, nhưng Cesc Fabregas có thể gây ảnh hưởng trên mặt trận tấn công với thời gian anh có bóng và số lượng đường chuyền đi qua chân anh trong suốt 90 phút. Cho dù Chelsea giành được bóng ở khu vực khác so với dự kiến (có nghĩa là cấu trúc đội hình đã lệch đi so với dự kiến), Mourinho dựa vào tài năng của Fabregas để đem lại cân bằng. Điều này cũng phải, vì anh là một cầu thủ có khả năng chỉ cần chuyền một đường trong khi đội khác có thể phải cần tới ba người để đưa được bóng tới nơi như anh.

Trừ phi bạn có thể tiên đoán chính xác trận đấu tới sẽ như thế nào, không có lí do gì để không đưa cầu thủ xuất sắc nhất Chelsea trong sáu tháng đầu ra sân cả. Sau đó, nếu anh có thi đấu mờ nhạt đi (nếu xét về số lượng kiến tạo, không phải các số liệu về mặt phòng ngự – điều mà anh đã cải thiện trong năm 2015), có ít lí do để đổ lỗi cho Fabregas. Vấn đề của anh nằm ở chỗ mức “chuẩn” cho màn trình diễn của anh phải là một đường kiến tạo mỗi trận, hay chỉ là mức bình thường mà thôi? Có thể là ở đâu đó nằm giữa hai mức này.

Hình ảnh tác giả Sebastien Chapuis đang tham gia chương trình Data Room trên kênh Canal+ với tư cách chuyên gia phân tích

Hình ảnh tác giả Sebastien Chapuis đang tham gia chương trình Data Room trên kênh Canal+ với tư cách chuyên gia phân tích. Ảnh được lấy từ bài gốc.

Từ trái sang phải, hàng ngang, là các trận đấu trong mùa giải (38 trận). Theo hàng dọc là các mùa giải (Chelsea 2014-15 ở trên cùng, dưới cùng là Arsenal 2009-10). Màu vàng biểu thị 1 kiến tạo, màu xanh biểu thị 2 kiến tạo trở lên. Có vẻ như Fabregas tích cực hơn ở giai đoạn đầu mùa hơn là sau Giáng sinh (vạch kẻ ở giữa chia đôi bảng)

Đối tác của anh ở trung tuyến là Nemanja Matic đã bị hở rất nhiều. Có lẽ đây cũng là lúc để thấy được sự thật rằng tuy Matic là một tiền vệ xuất sắc, anh vốn không giống như quan niệm của mọi người về anh. Hãy cùng nhớ lại giai đoạn chuẩn bị trước mùa giản 2009-10, khi anh gây ấn tượng tốt trong trận gặp Crystal Palace và Ajax Amsterdam trong vai trò một tiền vệ trung tâm chơi hơi cao hơn so với John Obi Mikel; một tiền vệ thanh lịch, tài hoa nhưng có phần chậm chạp và thiếu nhanh nhẹn.

Matic đã có một mùa giải 2014-15 rất thành công trong vai trò tiền vệ trụ, canh gác phía trước hàng hậu vệ và theo kèm cầu thủ tấn công ở trung lộ của đối phương. Tuy nhiên, thành công này dựa trên hai yếu tố:

  • Các cầu thủ ở tuyến trên làm rất tốt nhiệm vụ pressing đối thủ của mình, nên công việc của Matic chỉ là “dọn dẹp”: thu hồi những đường bóng bật ra, cắt bóng hoặc tham gia những tình huống tranh chấp có khả năng giành chiến thắng là rất cao (mùa trước, Matic đạt trung bình 5.9 pha tắc bóng trong 1 trận với tỉ lệ thành công là 61%, là tiền vệ xếp thứ 6 – đã xét tới yếu tố thời lượng kiểm soát bóng của đội).
  • Khả năng phòng ngự của anh không bị thách thức quá nhiều bởi đối thủ đối đầu trực tiếp trên sân. Mỗi khi phải gặp những (Moussa) Sissoko, Eriksen, Kane và Mane, vốn là những cầu thủ nhanh nhẹn hoặc có sức khỏe (hoặc có cả hai), tình thế lại thay đổi khác.

Mùa này Matic chơi không tốt, nhưng thế không có nghĩa là chỉ sau một mùa hè anh trở thành một cầu thủ kém cỏi.

Tình thế đã đổi khác, Matic không được bảo vệ như trước và anh đang gặp khó khăn trong việc thích nghi. Matic không phải là kiểu cầu thủ “tiền vệ phòng ngự” mà giống một tiền vệ kiến thiết lùi sâu hơn, một người có thể (với 5 đường kiến tạo trong một nửa mùa giải 2013-14) và muốn tung ra những đường chuyền dài hào nhoáng kiểu Hollywood (tất nhiên, như vậy cũng có thể dẫn tới mất bóng).

Branislav Ivanovic không phải là người để đổ lỗi

Ảnh: Getty Images

Ảnh: Getty Images

Đã tới lúc nâng tầm cuộc tranh luận và đi thẳng vào vấn đề như cách Jefferson Montero đi bóng.

Như đã nói ở trên, Branislav Ivanovic là wing-back toàn diện bên cánh phải trong hệ thống của Chelsea. Khả năng không chiến tốt khiến anh trở thành một vũ khí lợi hại trong tấn công cũng như phòng ngự, cả ở tình huống cố định hay là khi bóng sống. Ví dụ: khi Thibaut Courtois/Asmir Begovic phát bóng dài, hoặc là khi đối phương lật cánh.

Vì Willian bó vào trong chơi như một tiền vệ trung tâm, cánh phải trở nên trống trải và dễ bị phản công. Nếu như đối phương có khả năng đưa bóng xuống cánh này, trước đây Chelsea thường đối phó với vấn đề này bằng việc dùng Willian chạy (như siêu nhân) về để cắt bóng, hoặc Fabregas dạt ra hợp lực với Willian và Ivanovic để vây cầu thủ chạy cánh và cả hậu vệ biên của đội bạn nữa.

Nên nhớ rằng trong phòng ngự, trước hết là phải vây được đối thủ trước khi lao vào tranh bóng. Chỉ khi đã có thế trận bao vây quanh cầu thủ đối phương đang có bóng thì hậu vệ mới có thể chủ động tranh chấp được. Mourinho, như nhiều HLV hiện tại, không muốn trung vệ của mình dạt ra hỗ trợ cho hậu vệ biên, mà giao việc đó cho tiền vệ trung tâm gần nhất.

Tuy nhiên, tại Chelsea hiện tại điều này lại không xảy ra. Cesc Fabregas không có mặt để hỗ trợ đồng đội, để cho Ivanovic phải đơn thương độc mã đấu với những Montero, Bolasie, Naismith hay Brahimi.

Chúng ta cũng nên biết một điều mà người ta thường không xét tới. Hậu vệ biên không bao giờ nên đối đầu 1-chọi-1 với cầu thủ chạy cánh hay. Họ được gọi là “hay” vì cơ hội qua người của họ là cao hơn. Hậu vệ biên thua những trận 1-chọi-1 đó là chuyện bình thường, nhưng nếu được bọc lót và các đồng đội xung quanh chặn hết hướng chuyền của đội bạn, cầu thủ chạy cánh đó sẽ mất bóng ngay sau đó.

Với Ivanovic hiện tại, anh phải đối mặt với những tiền vệ cánh giỏi mà không có sự hỗ trợ. Anh là người cuối cùng phải chịu trách nhiệm khi liên tục không hoàn thành nhiệm vụ tranh chấp bóng thành công hay quay lại đuổi theo một cầu thủ chạy cánh ở Premier League vốn đã có chỗ để lấy đà tăng tốc.

Đây có lẽ là lí do vì sao vị HLV đã giành Champions League hai lần và danh hiệu giải quốc nội 8 lần tin tưởng anh cho dù phải chịu rất nhiều chỉ trích từ khắp nơi trên Twitter.

Phòng ngự vòng cấm thật khó khi có biết bao đối thủ băng vào

Những người cuối cùng có lỗi đương nhiên là John Terry, Gary Cahill và Kurt Zouma. Hai người đầu tiên thì thiếu tốc độ và yếu khả năng phản ứng nhanh, còn Zouma thì yếu về chọn vị trí, nhưng điểm yếu của họ sẽ không bị bộc lộ nhiều nếu như được bảo vệ từ các tuyến trên. John Terry dù chọn vị trí có chuẩn đến mấy cũng không thể nào cứu cho đội nếu các đồng đội phía trên không thể kìm hãm hay bẻ gãy đợt tấn công của đội bạn.

Ảnh: Arfa Griffiths/West Ham United/Getty Images

John Terry nay đã già. (Ảnh: Arfa Griffiths/Getty Images)

Với một khoảng không gian lớn hơn cần để mắt tới cũng như tần suất phải hoạt động cao hơn (đồng nghĩa với ít thời gian thả lỏng hơn), thật không công bằng khi trách các hậu vệ vì không biết dừng một cái xe bus đang lao hết tốc lực giữa phố. Cuối cùng thì họ phải chọn giải pháp đỡ xấu nhất, và thế là dù có thế nào thì vẫn bị chê.

Tham khảo thêm trường hợp của Roger Johnson và Scott Dann – cặp trung vệ vững chắc của Birmingham City 2009-10 – khi chuyển tới lần lượt Wolverhampton và Blackburn Rovers vào mùa giải sau đó thì cả hai đều chơi một cách tệ hại. Không phải vì sau một đêm họ thức dậy và thấy trình độ mình tụt hậu đi trông thấy, mà là vì đội bóng sau của họ chơi rất tệ. Đó là lí do vì sao Birmingham có chuỗi 15 trận bất bại trong khi hai đội kia thì xuống hạng và có những trận thua West Brom 5-1 và 2-0 trước Stoke, đều ở trên sân nhà.

Hàng phòng ngự cao và tốc độ: Mục đích và những hiểu lầm chung

Theo ý kiến của người viết, hiện tại đang có một quan điểm sai lầm chung khi nói về hậu vệ, tốc độ trong một đội hình dâng cao.

Thực tế bạn có thể xếp hậu vệ chậm trong một đội hình dâng cao: Barcelona đã dâng rất cao đội hình (mặc dù kịp rút 8 hay 9 cầu thủ về phía sau bóng và phạm lỗi chiến thuật khá nhiều trong giai đoạn chuyển tiếp sang trạng thái không có bóng) trong nhiều năm với Gerald Pique ở vị trí trung vệ, nhờ vào việc tuyến trên có khả năng pressing cực tốt.

Câu hỏi đầu tiên dành cho mỗi đội khi phòng ngự là: làm thế nào để ngăn đối phương tung ra những đường chuyền xuyên phá qua hàng hậu vệ? Câu hỏi thứ hai nằm ở chỗ hậu vệ của đội đó có biết đọc tình huống hay không. Không còn nghi ngờ gì nữa, sự thông minh và khả năng dùng trí óc để xử lí luôn luôn hơn là dùng sức mạnh, chạy nhanh và chạy thẳng đơn thuần.

Việc có hậu vệ nhanh là (1) không bắt buộc và (2) vốn chỉ là một giải pháp ứng phó tình thế (cho trường hợp cầu thủ không ngăn được đối phương chuyền hay không cắt bóng được).

Thế nên khi một nhà báo viết những dòng như sau:

Bên cạnh những khó khăn về mặt thể lực, Chelsea cũng đã để thủng lưới 12 bàn trong 5 trận đấu đầu tiên với đội trưởng Terry, Gary Cahill và cụ thể là Branislav Ivanovic tỏ ra không thể chơi cùng nhau trong một hàng phòng ngự dâng cao.

Có vẻ như nhà báo này không hiểu ý đồ của việc phòng ngự ngay từ tuyến đầu (trong trường hợp này, là nguyên nhân vì sao hàng hậu vệ Chelsea bị khai thác) hoặc là anh này cần một câu chốt thật giật gân để ghi vào bài (WOW, bba hậu vệ Chelsea vừa mới vào danh sách đội bóng của mùa giải của PFA bốn tháng trước mà bây giờ đã không thể chơi bóng cùng nhau được rồi).

Mourinho thay Terry vào giờ nghỉ trong trận đấu với Manchester City và để Zouma thay anh vào sân chơi nốt hiệp hai (nên nhớ là Zouma đã chơi tốt bên cạnh Terry trong trận đấu với Man City của Sergio Aguero tháng Một trước). Mặc dù huấn luyện viên người Bồ Đào Nha giải thích là ông muốn đẩy cao đội hình hơn trong hiệp hai, hầu hết những bài tường thuật, bình luận trận đấu lại tập trung vào việc ông thầy người Bồ lần đầu tiên thay đội trưởng của mình , như thể là ý kiến của huấn luyện viên không có giá trị gì so với ý kiến của cánh báo chí hay kể cả là những bài tường thuật trung lập.

Có lẽ thời điểm tháng Ba vừa qua là hơi xa – khi đó, Sadio Mane của Southampton đã tra tấn Matic ngay tại Stamford Bridge, để rồi sau 53 phút anh, vốn đã lĩnh một thẻ vàng, bị thay bằng Ramires (lúc này tỉ số là 1-1).

Trong cả hai ví dụ trên, thay một cầu thủ chậm bằng một cầu thủ nhanh giúp đội bóng chơi tấn công mạnh dạn hơn, trong khi giao nhiệm vụ cho cầu thủ mới vào là kèm (Aguero và Mane) chặt hơn. Ý đồ ở đây là điều chỉnh chiến thuật theo tình hình trận đấu: khi Chelsea đang rượt đuổi tỉ số hoặc đang hòa, rất đáng để đánh cược vào khả năng một đấu một của một cầu thủ đội mình để tung được nhiều người hơn lên phía trước.

Ảnh: SB Nation

Vấn đề không phải là tốc độ. (Ảnh: SB Nation)

Matic vào sân sau giờ nghỉ giữa hiệp trong trận đấu với Southampton mùa này khi tỉ số là 1-1 và 20 phút sau bị thay ra bới một tiền đạo. Không có gì khó hiểu khi một tiền vệ ghi được 14 bàn ở cấp độ thi đấu chuyên nghiệp trong 216 trận nhường chỗ cho một tiền đạo ghi được 7 bàn trong 665 phút mùa giải trước. Trong khi đó, kêu ca về những quyết định nhanh chóng ở đường hầm và những sự thay đổi người vô nghĩa thì lại là lạ. Đây là một cơ hội tốt để tham khảo bài viết xuất sắc về hậu quả của thay đổi người tới từ Jonathan Liew.

 

BÌNH LUẬN

TÁC GIẢ
Nhật
72 bài viết
“Cây viết, admin của blog Myfootballramble và 4231.vn”
Phát bóng lên ^