Tại sao Calcio không thể sản sinh thêm những người Italia phòng ngự giỏi?

bởi Vũ Anh Tuấn ·

Nếu bạn tự đặt câu hỏi rằng tại sao người Italia không thể sản sinh ra những hậu vệ giỏi thì với Brazil, đó là sự biến mất của những trung phong tài ba. Brazil và Italia đều là những nền bóng đá lớn, với truyền thống lịch sử hào hùng cả trăm năm và quan điểm “Người Italia phòng ngự giỏi, người Brazil phải tấn công hay” gần như là mệnh đề bất biến trong nhiều thập kỷ. Nhưng cũng như các vấn đề khác của tự nhiên, thì sự biến đổi của vạn vật xung quanh sẽ tác động trực tiếp đến thứ truyền thống này.

Nesta Adriano dagbladet

Brazil tấn công, Italia phòng ngự – Ảnh: dagbladet

Đầu tiên đó là tính thời điểm, nghĩa là không phải lúc nào một nền bóng đá cũng sẽ mãi hùng cường. Có thịnh ắt có suy, Brazil chẳng lẽ lúc nào cũng có thể sản sinh ra trung phong kiệt xuất hay sao? Tôi thì không nghĩ như vậy.

Ví dụ là sau khi thế hệ huyền thoại của Pele và Tostao chia tay đội tuyển quốc gia sau Mexico 1970, Selecao đã phải trải qua gần 2 thập kỷ mà không thể tìm ra một chân sút xứng tầm cho màu áo Vàng Xanh. Bất chấp là thế hệ Selecao bất tử của Tele Santana ở World Cup 1982, năm đấy chấn thương của Careca khiến ông Tele Satana cay đắng lựa chọn Serginho, một chân sút mà ông rất ghét vì chiêu trò tiểu xảo, vốn đi ngược lại triết lý bóng đá đẹp và quân tử mà ông xây dựng. Bất chấp một dàn hùng binh phía sau, nhưng việc bỏ lỡ hàng tá cơ hội khiến Brazil đau đớn bị loại.

Nhưng cũng có lúc Brazil có thể lập ra 2, 3 hàng công với danh tiếng chẳng chênh nhau là mấy. Như ở World Cup 2002 chẳng hạn, cỡ Mario Jardel, Giovane Elber hay Marcelinho Pairaba khuấy đảo trời Âu cũng không được Scolari đếm xỉa.

Ảnh: Selecao

Ai tranh chỗ của bộ ba này? – Ảnh Selecao

Rõ ràng Italia cũng đang trải qua thời kỳ khô hạn tài năng phòng ngự. Nếu xét trên bình diện Châu Âu, tôi tin Giorgio Chiellini, Leonardo Bonucci hay Davide Astori vẫn thuộc đẳng cấp hàng đầu nhưng nếu lấy chuẩn mực quen thuộc của người Italia, họ chưa thể sánh bằng với Ciro Ferrara, Mark Iuliano, Pietro Vierchowood chứ đừng nói đến Gaetano Scirea, Paolo Maldini, hay Fabio Cannavaro. Và hiện tượng như vậy thì tôi cho là bình thường của một sự vật bất kỳ.

Vấn đề thứ 2 chính là tác động của môi trường xung quanh khiến sự vật đó bị thay đổi về tính chất. Vẫn là câu hỏi cũ, tại sao Brazil không thể tìm ra chân sút giỏi trong khi lại thừa mứa hậu vệ đẳng cấp?

Tháng 10 vừa rồi khi Brazil làm khách trước Argentina, Dunga tung ra sân hàng công có Neymar, Willian, bên cạnh Ricardo Oliveira và Lucas Lima. Có lẽ phải khó khăn lắm, giới mộ điệu mới biết 2 cái tên kia đang đá ở đâu. Nên nhớ Ricardo Oliveira đã gần 36 tuổi và từ lâu đã không còn chơi bóng ở đẳng cấp Châu Âu.

Brazil bây giờ có quá nhiều những Willian, Oscar – những cầu thủ mà tôi xem là những cậu học trò đá bóng trong khi thiếu hẳn cái ngạo khí bất cẩn nhưng đầy ngẫu hứng như Neymar. Điều này bắt nguồn từ việc bạn sẽ phải đến những lò đào tạo trẻ, trung tâm phát triển tài năng hay những thứ đại loại như JMG thần thánh gì đấy để xem bọn trẻ chơi bóng.

Neymar starrfmonline

Ở Brazil, Neymar gần như là ngôi sao tấn công Brazil theo tiêu chuẩn cũ duy nhất – Ảnh: starrfmonline

Vì sao? Quả bong bóng của nền kinh tế Brazil trong hơn chục năm qua đã kéo theo hệ lụy là những cao ốc mọc lên như nấm, trong khi những hè phố nhếch nhách, bụi bặm mà ngày xưa thế hệ của Ronaldo, Garrincha, hay Ronaldinho đã không còn. Như Ronaldo từng bảo, chính những bài học bóng đá đầu đời đã giúp anh hình thành kỹ năng chơi bóng được “thửa riêng”, những hè phố khắc nghiệt ấy sẽ dạy bạn cách chiến đấu để tồn tại.

Với Calcio, tác động của việc thiếu đi những ngôi sao tầm cỡ quốc tế chính là một nguyên nhân khiến Italia thiếu đi tài năng phòng ngự kiệt xuất. Nên nhớ, đây cũng không phải lần đầu mà Calcio trải qua vấn nạn này. Năm 1966, thất bại nhục nhã trước Triều Tiên làm tổn thương sâu sắc người Italia, một quyết định quan trọng được đưa ra, đó là Italia sẽ đóng cửa toàn bộ với các ngoại binh. Và liệu kết quả thu được thế nào? Bóng đá Italia trải qua những năm dài trắng tay ở cả cấp đội tuyển quốc gia hay CLB. Nhưng khi cánh cửa mở lại với những ngoại binh như Michel Platini, Liam Brady, Preben Elkjaer và đặc biệt là Marco Van Basten các hậu vệ Italia lại là những người giỏi nhất.

Một lý do thật đơn giản khi việc chạm trán hàng tuần như vậy với các chân sút đẳng cấp sẽ giúp bạn lĩnh hội vô vàn thứ kinh nghiệm quý giá. Nhưng bạn cứ nhìn vào hoàn cảnh khó khăn của Calcio sau cơn bão tài chính đầu năm 2000, những trung vệ như Astori hay Andrea Ranocchia đã chẳng còn nhiều cơ hội tuyệt vời như vậy. Điều đó dẫn đến sự thiếu tự tin ở khả năng của bản thân mình. Cá nhân tôi không cho rằng, Ranocchia là một trung vệ kém cỏi mà ngược lại đằng khác, anh có tố chất hơn hẳn người đồng đội Bonucci ở Bari năm xưa về vóc dáng của những trung vệ kiệt xuất trong lịch sử. Nhưng cái tâm lý yếu đuối đã làm hại sự phát triển tài năng của anh.

Ranocchia không thiếu tiềm năng, nhưng không có môi trường tốt nhất? - Ảnh: SB Nation

Ranocchia không thiếu tiềm năng, nhưng không có môi trường tốt nhất? – Ảnh: SB Nation

Vấn đề thứ 3 tôi cho thuộc yếu tố chủ quan của chính người Italia, đó là sự thận trọng đôi khi dẫn đến thiếu niềm tin ở các tài năng trẻ. Một khi một cầu thủ trẻ như Alessio Romanogli phải bật bãi rời khỏi Roma, liệu bạn tự hỏi là anh kém hay ban lãnh đạo Roma không dám tin những đứa trẻ của chính mình, hay như ngày hôm qua bất chấp việc Andrea Barzagli chấn thương, ông Max Allegri chọn Martin Caceres thay vì Daniele Rugani. Cứ nhìn qua các đội bóng lớn thì thấy, ngoại trừ Juventus thì không không có đội bóng nào sử dụng cặp trung vệ là người Italia. Milan chỉ có Romanogli, Fiorentina là Astori thường xuyên đá chính.

Tôi thì vẫn tin rằng, cái ngày mà Italia lại có những trung vệ kiệt xuất không còn bao xa đâu. Điều quan trọng nhất là bạn phải giúp những gã trẻ như Daniele Rugani, Alessio Romanogli tin rằng mình có thể trở thành một Alessandro Nesta hay Cannavaro mới. Niềm tin không biên giới đó chính là nền tảng giúp người Đức thành công như lúc này, và hãy cứ mạnh dạn quăng bọn trẻ vào biển lửa để học cách sinh tồn thay vì quẳng chúng xuống môi trường kém chất lượng như Serie B, Lega Pro. Vì thời thế luôn tạo anh hùng mà!

Tôi nghĩ có một vài yếu tố khiến bóng đá châu Âu nói chung không có hậu vệ giỏi thực sự. Serie A xuống dốc là một nguyên nhân, ngoài ra thì luật bóng đá bây giờ khá là nghiêm ngặt và cổ súy bóng đá kỹ thuật nhiều hơn, không thể chặt chém mạnh như xưa nữa (nhiều tình huống ngày xưa là ok thì giờ rất dễ bị thổi còi, có khi bị thẻ), vậy nên phòng ngự phải khéo léo hơn, ví dụ như thay vì lấy bóng trong chân đối phương thì phải lấy được nó trước khi nó đến chân đối phương chẳng hạn.

Ngoài ra cũng có một thay đổi lớn trong việc các đội bóng phòng ngự, đấy là phòng ngự không phải là chuyện của riêng hậu vệ, tiền vệ trụ nữa. Giờ ngay cả tiền vệ cánh cũng phải bám chặt cầu thủ đối phương, thậm chí tiền đạo cũng phải è cổ phòng ngự. Atletico Madrid cách đây 2 mùa chẳng hạn, bức tường phòng ngự đầu tiên là hàng tiền đạo có Arda Turan và Diego Costa. Khi phòng ngự là chuyện của tập thể thì sẽ rất khó có một cá nhân hậu vệ xuất sắc nổi lên, thay vào đó là một tập thể phòng ngự hiệu quả.

Thắng Nguyễn

BÌNH LUẬN

TÁC GIẢ
Vũ Anh Tuấn
11 bài viết
“Bình luận viên bóng đá của SCTV 15.”
Phát bóng lên ^