Udo Lattek – Người thay đổi Bundesliga

bởi Lukasz ·

Đã có thời điểm, phía trước Bundesliga và Bayern Munich là một khoảng không tăm tối tận cùng. Vận mệnh chỉ thay đổi với đội bóng xứ Bavaria khi những Franz Beckenbauer hay Uli Hoeness xuất hiện. Còn với vận mệnh của cả Bundesliga, không thể không nhắc tới Udo Lattek.

Lời đề nghị thay đổi lịch sử Bayern Munich

Beckenbauer Udo Lattek - 11freunde

Franz Beckenbauer (trái) và Udo Lattek (phải) – Ảnh: 11freunde

Một ngày tháng Hai của năm 1970, đội tuyển Đức khi đó đang tập trung chuẩn bị cho trận giao hữu gặp Tây Ban Nha, ngôi sao của Die Mannschaft và Bayern Munich, Franz Beckenbauer, tiến về phía người trợ lí Udo Lattek thì thầm:

-Này Lattek, em có thể nói với thầy vài lời không?

-Được, cái gì nào?

-Em đang nói chuyện với tư cách đại diện cho ban lãnh đạo Bayern. Họ muốn biết liệu thầy có ý định dẫn dắt đội bóng hay không?

Udo Lattek khi đó chỉ mới 35 tuổi, hoàn toàn không có kinh nghiệm dẫn dắt ở cấp câu lạc bộ, nhưng có triển vọng trở thành người thừa kế HLV trưởng tuyển Đức Helmut Schoen trong tương lai. Chưa kể, Bayern khi ấy đang được dẫn dắt bởi HLV Branko Zebec, người đã đem lại cú đúp giải quốc nội đầu tiên trong lịch sử cho Bayern ở mùa giải 1968-69. Lời đề nghị khiến Lattek sốc thực sự.

Thì ra ban lãnh đạo của Bayern không muốn gia hạn với HLV Zebec, người đang tạo ra một “bầu không khí rối loạn” tại đội bóng. Và…

Ban lãnh đạo đã tham vấn các cầu thủ chủ chốt và các tuyển thủ đều muốn được làm việc với thầy với tất cả sự tôn trọng.

Lattek hơi boăn khoăn một chút vì triển vọng sáng lạn của mình tại tuyển Đức. Nhưng tại Bayern, những cầu thủ người Đức xuất sắc nhất đều đang ở đó: Sepp Maier, Gerd Mueller và chính người đề bạt ông – Franz Beckenbauer. Một đội bóng thực sự hứa hẹn! Lattek trả lời với “Der Kaiser” rằng ông muốn làm việc tại Bayern và một tháng sau, HLV Udo Lattek chính thức trở thành người dẫn dắt Bayern.

Những tân binh thế kỷ

Uli Hoeness Udo Lattek - Kicker

Uli Hoeness và Udo Lattek – Ảnh: Kicker

Bayern Munich khi đó đã là một đội bóng cực mạnh với thủ thành Sepp Maier, tiền đạo Gerd Mueller và “Hoàng Đế” Franz Beckenbauer, cộng thêm trung vệ trẻ Hans-Goerg Schwarzenbeck. Tuy nhiên, họ vẫn chấp nhận về sau Borussia Monchengladbach của HLV huyền thoại Hennes Weisweiler 4 điểm ở mùa 1969-70. Với hiểu biết từ quá trình làm trợ lí tại tuyển Đức, Udo Lattek đề nghị BLĐ Bayern mua ngay hai cầu thủ trẻ được săn đón lúc bấy giờ là Paul Breitner và Uli Hoeness.

Có 18 câu lạc bộ ở Bundesliga lúc đó, và có tới 16 lời đề nghị gửi tới chúng tôi. Nhưng không có một lời đề nghị nào từ Bayern. Tôi đã có một thoả thuận gần như sẽ gia nhập 1860 Munich cùng với Paul. Thư ký của họ hầu như ngày nào cũng xuất hiện trước cửa nhà ba mẹ chúng tôi.

– Uli Hoeness nhớ lại

Bayern xuất hiện muộn hơn nhưng chính Udo Lattek là lợi thế lớn nhất để có được hai ngôi trẻ này. Ông đã quen với họ từ khi còn làm việc ở đội tuyển Đức và thuyết phục thành công cả hai về với Bayern Munich.

Một ngày nọ Lattek đến hỏi chúng tôi đã kí hợp đồng với nơi nào chưa. Chúng tôi nói rằng chưa, nhưng đã có mục tiêu trong đầu rồi. Ông ấy bảo: ‘Hãy dừng lại, đừng làm gì cả, có một thứ sắp diễn ra!’

Sau đó chúng tôi nghe nói rằng Lattek đã trở thành HLV của Bayern. Robert Schwan (giám đốc kinh doanh của Bayern) đã tiếp cận chúng tôi ngay sau đó!

Kỷ lục gia danh hiệu của Bundesliga

Udo Lattek làm việc tại Bayern (từ 1970 đến 1975 và từ 1983 đến 1987) trong hai giai đoạn, xen giữa đó là thời gian làm việc ở Borussia Monchengladbach (từ 1975-1979), Borussia Dortmund (từ 1979-1981) và Barcelona (1981-1983). Ngoại trừ Borussia Dortmund, ông đã thành công rực rỡ trong hai thập niên 70 và 80, với 8 lần vô địch Bundesliga, 3 DFB Cúp, và đặc biệt là thành tích vô tiền khoáng hậu, đoạt cả 3 cúp châu Âu với 3 đội bóng khác nhau.

Udo Lattek Barcelona - DFB

Udo Lattek khi dẫn dắt Barcelona – Ảnh: DFB

Sau năm 1987, ông tuyên bố giải nghệ và trở thành giám đốc kĩ thuật tại Cologne, nhưng cái duyên của nghiệp huấn luyện đã khiến quay lại dẫn dắt thêm 20 trận tại Cologne và Schalke trước khi tuyên bố giải nghệ lần nữa ở năm 1992.

Udo Lattek đầu quân lĩnh vực báo chí và truyền hình, trở thành một cây viết, một nhà bình luận xuất sắc trong suốt một thập niên sau đó. Phong cách của ông nhìn chung rất giống với những gì Udo Lattek thể hiện ngoài đời thực: phóng khoáng, gần gũi và hài hước.

Mùa giải 1999-2000, Borussia Dortmund rơi vào nhóm nguy hiểm và quyết định cầu cứu Udo Lattek. Ông nhận lời và giúp đội bóng vùng Ruhr trụ hạng thành công ở 5 vòng cuối và chính thức giải nghệ thực sự.

Dù là kỉ lục gia của Bundesliga và UEFA nhưng Udo Lattek từng bị nghi ngờ vì được cho rằng ông đã quá may mắn. Lý do bởi, ông luôn dẫn dắt những đội bóng cực kì xuất sắc với những nhân vật huyền thoại trong lịch sử bóng đá Đức. Với Bayern ông đã làm thầy của những Franz Beckenbauer, Gerd Mueller, Sepp Maier, Hans-Georg Schwarzenbeck, Paul Breitner, Uli Hoeness (giai đoạn đầu) và Karl-Heinz Rummenigge, Lothar Matthaeus, Klaus Augenthaler(giai đoạn sau).

Udo Lattek Bayern Munich - BR

Làm việc cùng quá nhiều ngôi sao, Lattek thường bị nghi ngờ – Ảnh: BR

Ở Gladbach là tiền đạo xuất sắc nhất lịch sử đội bóng, Jupp Heynskes, và quả bóng vàng Alan Simonsen. Ở Tây Ban Nha, chiếc cúp C2 của ông được cho rằng mang đậm dấu ấn của Bernd Schuster và Alan Simonsen (từ Gladbach chuyển đến). Số đông chỉ trích ông còn dẫn thêm bằng thành tích huấn luyện nghèo nàn tại Borussia Dortmund với tỉ lệ chiến thắng chỉ 44.44%.

Chúng tôi đã có một đội hình tuyệt diệu, và những gì chúng tôi cần là một ai đó tạo ra hài hước.

– Franz Beckenbauer từng gây sốc khi bình luận về vai trò của HLV trong đội hình Bayern những năm 1970.

Một lí do khác dẫn đến việc ông không được đánh giá cao vì so với những huấn luyện viên cùng thời (nhưng kém danh hiệu hơn), đó là ông hoàn toàn không phải một nhà cách mạng chiến thuật. Nhưng điều này phần nào chỉ ra những ưu điểm của Udo Lattek: ông thường không cố gắng thay đổi nhân sự ở những nơi đặt chân qua mà thay vào đó, kế thừa và phát huy phẩm chất của các ngôi sao có sẵn. Tất nhiên để làm được vậy, Udo Lattek phải có tính cách đủ thuyết phục. Sepp Maier từng nhắc lại có lần những cầu thủ Bayern trốn trại đi đến sàn nhảy, Udo Lattek đã tìm đến nhưng thay vì trừng phạt, ông còn cùng họ chơi suốt đêm đó.

Sức ảnh hưởng to lớn với Bayern

Udo Lattek Bayern Munich - DFB

Ảnh: DFB

Số danh hiệu đã là đủ để ghi tên Udo Lattek vào lịch sử cả Bayern lẫn Bundesliga, nhưng tầm ảnh hưởng của ông còn lớn hơn vậy rất nhiều. Bundesliga những năm 1965-1970 là cuộc đua rộng mở cho tất cả những đội bóng, thế áp đảo chỉ thực sự về Bayern khi họ được dẫn dắt bởi Udo Lattek. Bayern trở thành đội bóng đầu tiên vô địch 3 lần liên tiếp Bundesliga ở giai đoạn 1971-1974 và cũng là đội bóng đầu tiên của Đức vô địch cúp C1, chấm dứt chuỗi 3 lần thống trị của Ajax Amsterdams.

Hai bản hợp đồng ông mang về đều mang lại giá trị to lớn và lâu dài cho Bayern đến tận thời điểm này. Paul Breitner là hậu vệ trái xuất sắc nhất Đức trong giai đoạn đầu ông dẫn dắt, ở giai đoạn sau, Breiter được đưa lên đá tiền vệ và tạo ra thời kì “Breitnigge” khi kết hợp với Karl-Heinz Rummenigge.

Uli Hoeness thi đấu cho Bayern 9 mùa và giải nghệ sớm. Khi mới chỉ 27 tuổi, ông đã lập tức giữ vai trò quản lí tại Bayern. Suốt từ năm 1979 (thời điểm giải nghệ) đến nay, Uli Hoeness đã thành công xây dựng Bayern thành thế lực số một Bundesliga ở khía cạnh tiền bạc và thành tích. Một dấu ấn lớn về chuyên môn của ông là việc mời lại người thầy cũ Udo Lattek để tạo ra giai đoạn hoàng kim thứ hai cho Bayern.

Một sự trùng hợp của định mệnh khi những học trò mà ông dẫn dắt tại các đội bóng khác sau này cũng chính là những người mang đến thành công cho Bayern. Ở Monchengladbach ông đã làm thầy của Jupp Heynckes, HLV đã giải nghệ sau khi giành cú ăn ba cùng Bayern Munich mùa 2012-2013.

Trong năm trận đấu cuối cùng với Borussia Dortmund, ông đã tạo ra những ấn tượng sâu sắc khó quên với người sau này trở thành HLV trẻ nhất giành Bundesliga và hiện là giám đốc thể thao tại Bayern, Matthias Sammer!

Tôi đã có được rất rất nhiều kinh nghiệm cá nhân từ ông ấy. Đó là công việc huấn luyện đầu tiên của tôi và ông ấy là người chỉ dạy tận tình. Ông ấy giống như người cha của tôi trong nghề huấn luyện.

– Matthias Sammer nhắc lại về người đã chỉ định ông làm trợ lí vào năm 2000.

Phóng khoáng, hài hước và nát rượu

Diego Maradona Udo Lattek Barcelona - TZ

Diego Maradona và Udo Lattek tại Barcelona – Ảnh: TZ

Udo Lattek được những người xung quanh nhận xét là rất hài hước và gần gũi. Tính cách dễ chịu của ông khiến cho mọi người yêu mến. Và đó là lí do tại sao các cầu thủ Bayern muốn làm việc cùng ông ở năm 1970.

Ông ấy giống như cầu thủ thứ 12 vậy. Ông cư xử với tôi như người bạn chứ không giống như huấn luyện viên.

– Sepp Maier nhớ lại những ngày làm việc cùng Udo Lattek.

Udo Lattek cũng được nhớ tới như một người nghiện rượu, có thể gọi là người “nát” nhất trong lịch sử bóng đá. Bernd Schuster khi mâu thuẫn với Udo Lattek ở Barcelona đã hét thẳng vào mặt ông là “kẻ nát rượu”. Có vài lí giải về nguyên nhân khiến Udo Lattek uống nhiều rượu tới vậy, một trong số đó đến từ khi con trai ông qua đời vào năm 1981 do chứng bạch cầu. Nhưng Lattek lại cho rằng mình uống rượu giống như diễn viên Hans Albers:

Ông ấy uống dữ dội và cũng làm việc dữ dội. Giống như tôi!

Việc uống rượu quá nhiều khiến cho về cuối đời Udo Lattek gặp vấn đề về sức khoẻ. Ông sống những ngày cuối đời trong viện dưỡng lão, sau khi mắc bệnh Parkinson, bị đột quị và hai lần và phải phẫu thuật não.

Đó là thời điểm Udo Lattek vẫn thường nghĩ về cái chết của người con trai, nhưng khi được hỏi về cái chết của mình, ông đã trả lời:

Tôi *** cần, tôi không sợ chết!

Udo Lattek mất vào ngày 30/01/2015.

BÌNH LUẬN

TÁC GIẢ
Lukasz
22 bài viết
“Cầm cờ ở The Yellow Wall”
Phát bóng lên ^