Jerome Boateng: Thế nào là một hậu vệ?

bởi Dũng Lê ·

Chuyển ngữ từ bài viết “Being a Defender” của Jerome Boateng (cầu thủ của Bayern Munich và ĐT Đức) trên The Players’ Tribune.

* * *

Jerome Boateng - DFB de

Ảnh: DFB.de

Bạn có muốn biết cách tốt nhất để tìm hiểu xem một hậu vệ thì phải làm gì không? Hãy làm một tiền đạo. Thật đấy. Ít nhất, đấy là cách tốt nhất với cá nhân tôi. Có thể coi đây là một cơ may.

Khi tôi 14 tuổi, tôi đá ở cánh trái cho đội trẻ Berlin… Cho đến khi chúng tôi đến Thụy Điển thi đấu mà tất cả hàng thủ đều chấn thương.

“Okay, Jerome, con sẽ đá hậu vệ,” huấn luyện viên của tôi chỉ đạo.

Tất nhiên rồi. Vì sao không? Tôi là một cầu thủ tấn công từ năm 6 tuổi, nên chuyện này giống như một kế hoạch được giấu kín. Một bí mật. Tôi đã xâm nhập vào hệ thống. Tôi biết thừa các tiền đạo muốn đi đâu, muốn làm gì và muốn làm như thế nào, bởi tôi là một trong số họ. Trải nghiệm đó đến nay vẫn mang tính nền tảng trong cách tôi chơi hậu vệ.

Và với những ai chưa biết được bí mật ấy, hãy để tôi chia sẻ với các bạn những gì tôi đã nắm được trên sân cỏ.

fc-bayern-manchester-city-champions-league-jerome-boateng-17092014_1jouvofjwx0mr122ocw74g952l

Ảnh: The Guardian

Dĩ nhiên là bạn biết điều này: tôi phải ngăn không cho đối thủ ghi bàn. Nhưng chính xác thì việc đó là như thế nào? Nó không đơn thuần chỉ là việc dựng tường chắn các cú sút (dù dĩ nhiên chuyện đó quả thực có diễn ra, chúng ta sẽ bàn về nó sau). Nó là từng pha di chuyển, từng đường chuyền, từng cú tắc bóng, từng cú phá bóng, từng lần bọc lót – mọi thứ tôi làm trên sân đều là một yếu tố cấu thành. Mọi quyết định đều là một phần nhỏ trong chiến lược tổng thể của cả đội, để khiến đối thủ không thể ghi bàn.

Mọi thứ bắt đầu với việc giao tiếp với những người xung quanh tôi. Giao tiếp – chắc đây không phải điều gì quá bất ngờ – là vô cùng quan trọng trong công tác phòng ngự.

Thường thì ở Bayern, chúng tôi sẽ chơi với 3 hoặc 4 người ở hàng hậu vệ, và trong bất kỳ sơ đồ nào thì tôi cũng là trung vệ. Điều này đồng nghĩa rằng tôi phải nói rất nhiều với những người bên cạnh tôi, với những tiền vệ trước mặt chúng tôi về việc chúng tôi muốn đưa bóng lên theo hướng nào.

Jerome Boateng David Alaba Bayern Munich training

Ảnh: BavarianFootballWorks

Nhịp điệu có thể thay đổi khi tôi chơi cho ĐTQG Đức. Ở đội tuyển, tôi chỉ có thể gặp các đồng đội một vài tháng một lần, vì thế chúng tôi cần giao tiếp nhiều hơn nữa. Tôi làm việc hàng ngày với các đồng đội tại Bayern, nên tôi biết cụ thể họ sẽ làm gì, họ sẽ không làm gì, họ muốn gì, họ sẽ chạy như thế nào khi tấn công và phòng thủ, rồi cả việc tôi nên chuyền tới chân trái hay chân phải của họ. Chúng tôi nhìn chung đã hòa một nhịp trên sân, nên không cần phải giao tiếp quá nhiều [như ở đội tuyển] nữa.

Và nhiệm vụ chống đối thủ ghi bàn thì không bao giờ kết thúc. Khi chúng tôi khép lại một đợt tấn công của đối thủ thì mọi thứ sẽ lại có lần tiếp theo. Tôi thường là người nhận bóng đầu tiên sau thủ môn, khi đó tôi sẽ có nhiệm vụ kéo giãn đối thủ để mở rộng sân chơi. Một phần quan trọng trong đó là phát động phản công. Với tôi, dù là tự giành lại bóng hay nhận bóng từ một đồng đội khác, tôi sẽ lập tức hướng tới các tiền đạo. Họ là những người chơi cao nhất trên sân, và nếu tôi có thể đưa bóng tới họ, sân chơi sẽ mở ra và một đợt phản công sẽ bắt đầu cho đội của tôi.

Nói thì dễ hơn làm, bởi các đội ở Bundesliga rất chú trọng phòng ngự. Phần lớn những lần tôi có bóng trong chân, đã có khoảng 8 hay 9 người của đối phương có mặt tại phần sân của họ. Thế nên tôi cố gắng lựa chọn thời điểm hoàn hảo và tung một đường chuyền hoàn hảo vượt tuyến. Nghe dễ quá nhỉ?

Nếu tôi có thể tạo ra sự liên kết đó, tôi sẽ không có thời gian để nghỉ, vì nếu bóng vượt lên được, tôi sẽ lập tức phải trù liệu về khả năng đối thủ phản công. Ở đẳng cấp của chúng tôi, sự kiểm soát bóng có thể đảo chiều rất nhanh, nên kể cả khi đội nhà đang dứt điểm khung thành thì vẫn sẽ phải chuẩn bị sẵn sàng cho khả năng tiền đạo đối thủ lao về phía của mình. Và chuyện đó sẽ diễn ra rất nhanh mà thôi, đặc biệt là với những đội như Barcelona hay Real Madrid. Không còn nghi ngờ gì nữa, họ là những đối thủ “cứng” nhất chúng tôi từng đối đầu. Cả hai đội này đều có những bộ ba tấn công đáng gờm, và họ đều phối hợp trơn tru.

Vậy bạn sẽ làm gì khi những người như Messi, Ronaldo hay Neymar lao vào bạn ở tốc độ tối đa?

Bạn sẽ phải xem xét tình huống chiến thuật. Thật nhanh.

Jerome Boateng Messi web de

Ảnh: web.de

Tôi có được bọc lót bởi những hậu vệ đằng sau lưng không? Nếu tôi đã được bọc lót, tôi có thể chấp nhận rủi ro và lao lên tranh chấp, tắc bóng. Nhưng nếu tôi đã là người cuối cùng, tôi không thể liều lĩnh. Tôi cần phải làm mọi thứ để có thể giảm tốc độ bóng lăn lại bằng lựa chọn vị trí, hi vọng rằng mình có thể câu thêm thời gian cho đồng đội trở về.

Với Ronaldo hay Messi, dù bạn chọn cách nào đi chăng nữa thì đều sẽ rất khó khăn nếu họ lao vào bạn với không gian mở xung quanh. Họ quá nhanh. Neymar và Messi lại có trọng tâm thấp, xoay sở rất nhanh, nên sẽ rất khó khăn với những hậu vệ như tôi – những người cao to. Ronaldo thì cao, nhưng cũng có tốc độ tuyệt hảo, có sức mạnh và là người chơi đầu tốt. Bạn không thể lười biếng hoặc mất bình tĩnh trước những cầu thủ như thế, bởi họ sẽ vượt qua bạn và họ sẽ ghi bàn. Họ quá hay để chấp nhận phạm dù chỉ một sai lầm nhỏ nhất.

Ảnh: Getty Images

Ảnh: Getty Images

Không chỉ là vấn đề về tốc độ hay kỹ thuật, một hậu vệ cần phải có sự tự tin. Ronaldo, Messi, Suarez, Neymar – họ đều có thể đánh hơi thấy sự sợ hãi nếu bạn đối đầu với họ. Một cú quẩy chân và họ sẽ tiêu diệt bạn. Phải thẳng lưng cao đầu trước họ.

Sự tự tin là một phần rất lớn trong công việc của tôi.

Đây cũng là thứ đã tăng lên rất nhiều trong cách chơi của tôi theo thời gian: tôi tự tin hơn, tôi bình tĩnh hơn. Tôi biết khi nào thì nên tắc bóng hoặc tranh chấp, hay nên cố gắng làm giảm tốc độ của pha bóng. Khi tôi còn trẻ, nếu đội của tôi mất bóng, tôi chỉ muốn lùi về càng nhanh càng tốt, rồi sau đó tôi phạm những sai lầm ngu ngốc. Cách chơi ấy chẳng giúp ích gì ở Champions League cả. Tốc độ của trận đấu quá nhanh và mọi sai lầm ngu ngốc đều có thể dẫn đến bàn thua.

Và nếu phải nhận một bàn thua, tôi có một qui tắc tối thượng: không được mất tinh thần. Tôi không thể nghĩ theo kiểu, “ôi Chúa ơi! Đến đây! Mau mau! Chúng con phải ghi bàn!”. Trận đấu có 90 phút. Kể cả khi đồng hồ đã sang phút thứ 80 thì vẫn còn thời gian, vẫn còn phút bù giờ để giành lại kết quả.

Bây giờ, hãy cùng nói về thứ mà nhiều người thích nhất ở các hậu vệ: tắc bóng.

Jerome Boateng - DFB de

Ảnh: DFB.de

Điều quan trọng nhất trong tắc bóng là tính thời điểm. Trước khi tôi tắc bóng, tôi phải chắc chắn 100% rằng tôi có thể đoạt được bóng. Nếu không, tôi sẽ chỉ áp sát tiền đạo. Không bao giờ đáng nhận một thẻ đỏ và gây khó khăn cho đội của mình.

Dĩ nhiên, khó khăn lớn nhất là bạn chỉ có 2 giây để đưa ra quyết định. Bạn sẽ tự quay mình như chong chóng trong đầu: Có nên tắc bóng không? Chắc chắn chưa? Hay nên tiếp tục chạy và câu thời gian cho đồng đội quay lại? Dĩ nhiên không có cảm giác nào tuyệt vời hơn là đội nhà đang gặp áp lực, một cú tắc bóng của bạn chuẩn xác và xua đi lo toan cho cả đội.

Trong các trận tại World Cup trước Pháp và Brazil vào năm 2014, tôi đã có một vài cú tắc bóng ổn, cộng thêm một vài cú nữa trước Argentina tại chung kết. Đó là một sự cải thiện lớn lao so với khi tôi mới lần đầu chơi cho tuyển Đức năm 20 tuổi. Tôi nhận cả thẻ vàng lẫn thẻ đỏ. Tôi lo lắng và cố giành được một vị trí trong đội hình, rồi dẫn đến những pha tồi tệ.

Ảnh: Telegraph

Ảnh: Telegraph

Điều này dẫn tôi tới một luận điểm khác sau đây: Làm một hậu vệ, điều quan trọng là những gì diễn ra trong đầu bạn, và điều đó thì không ai giống ai cả. Có những người thì dù hơi đau một chút, mang một chấn thương nhẹ hay không đủ 100% thể lực thì họ vẫn ổn. Nhưng với tôi, tôi phải có được sự tập trung tối đa. Giả sử nếu đầu gối của tôi bị đau, hoặc có điều gì đó diễn ra trong cuộc sống ngoài sân cỏ, thì chắc chắn tôi sẽ không thể chơi bóng tốt.

Thú thực, cũng giống như những người khác thôi, dù họ có ngồi bàn giấy đi chăng nữa thì cũng không thể làm tốt nếu có một vấn đề. Khi ấy mọi thứ có thể đổ sụp: tôi có thể sẽ có một cú tắc bóng tôi, tôi chậm trễ trong pha bóng, tôi không thể chơi một cách tốt nhất.

Tất cả những điều này đều chỉ là phòng ngự khi bóng đang lăn. Hãy nói về 50% công việc còn lại của tôi: những tình huống bóng chết.

Chúng ta đều đã thấy những nhóm hậu vệ dàn hàng ngang trước mỗi quả phạt. Ai trông cũng cũng thất thiểu, chuẩn bị tinh thần cho một cú nã pháo thẳng vào mặt. Điều gì diễn ra trong đầu tôi khi ấy? Nhận một cú, vì cả đội.

Jerome Boateng - The Guardian

Ảnh: The Guardian

Chuyện quay mặt đi chỉ là phản xạ đơn thuần của con người. Có một lần, trong trận, bóng bay thẳng về hướng mặt tôi. Tôi chỉ hơi nghiêng người một chút, bóng chạm vào vai và trọng tài thổi còi phạt, vì cho rằng bóng chạm tay. Phải học cách đứng ở đó và nhận mọi thứ bay tới. Chẳng thích thú gì đâu, nhưng còn những người khác đang đứng bên mình mà.

Đặc biệt là các thủ môn. Nếu bạn là một hậu vệ, chẳng ai quan trọng hơn với bạn cả. Bức tường người đó ư? Chính họ sẽ sắp xếp cho bạn. Mọi người có thể nhìn thấy trên TV. Kể cả phạt góc. Họ sẽ gào lên những chỉ dẫn: “Trái!”. “Phải!”. “Nhảy!”. “Không nhảy!”. Họ là những người chỉ đạo, và bạn nên biết lắng nghe.

Với chúng tôi, những phả phạt là một khía cạnh đậm chất kỹ thuật nhất. Chúng tôi liên tục phải di chuyển để điều chỉnh hàng rào, nên có thể sẽ mất tập trung hoặc để lộ ra một khoảng trống giữa mỗi người. Khi ấy, nếu quả bóng bay tới, người gần nhất sẽ phải lao về bóng và cố phá nó đi.

Trước Madrid hay Barcelona thì có thể sẽ rất khó để phá bóng một cách an toàn nhất (bạn có nhận ra sự trùng hợp không?). Họ rất nhanh và tàn nhẫn. Nếu tôi ở trong vòng cấm, tôi sẽ không thể cứ thế mà vung chân phá bóng lên phía trên sân. Họ sẽ có bóng, họ sẽ quay lại và họ sẽ tiếp tục gây áp lực.

Jerome Boateng - soccerladuma

Ảnh: soccerladuma

Đó là lý do vì sao việc phá bóng, cũng như những công việc khác khi phòng ngự, là thời điểm mà bạn cần xem xét tình huống thật nhanh. Có thể bạn đã thấy những hậu vệ phá bóng ra đường biên, chịu thêm một quả phạt góc. Có thể bạn sẽ đặt dấu hỏi vì sao lại tạo cơ hội cho đối thủ thêm như thế. Câu trả lời duy nhất tôi có thể đưa ra là thường thì đó là lựa chọn tốt hơn giữa hai lựa chọn tồi.

Dĩ nhiên mong muốn trên hết là phá bóng lên trên cho một đồng đội chờ sẵn. Nhưng thường thì bạn sẽ không có nhiều cơ hội xoay sở về phía trước (vì đối thủ ngay gần), mà sau lưng là khung thành. Nhìn thì có vẻ là may rủi, nhưng thực ra đó là những tình huống rất nhiều tính toán. Tôi thà chịu một quả phạt góc nữa, còn hơn là để những đối thủ như Messi hay Neymar có thêm vài giây cơ hội ngay trong vòng cấm của mình.

Jerome Boateng vs Lionel Messi - Zimbio

Và nếu bạn ở trên sân thì từng giây cũng là quí giá. Nếu tôi kèm một tiền đạo, tôi sẽ suy đoán xem anh ta đang ở đâu và anh ta đang muốn đi đâu. Tôi cố gắng nhanh hơn anh ta một giây. Một giây là tất cả những gì tôi muốn trước đối thủ. Một giây là vũ khí lớn nhất của tôi.

Những thứ đó, và những ngày khi tôi còn là một tiền đạo. Tôi biết những gì diễn ra trong đầu của họ. Nếu bạn xem họ đủ nhiều, bạn sẽ biết được cách di chuyển của họ và nghĩ rằng, à, thường thì hắn ta sẽ rê bóng cắt ngang rồi sút bằng chân trái, kiểu như thế.

Chẳng khác gì chơi poker cả. Mọi tiền đạo trên thế giới đều có một pha xử lý sở trường. Nhưng nếu bạn đối mặt với những người thực sự giỏi, sẽ chẳng có kế hoạch bí mật nào để chống lại họ. Điều khiến Ronaldo khó kèm chính là việc anh ta có thể sút tuyệt hay bằng cả chân phải và chân trái. Hầu như không thể đoán được là anh ta sẽ dùng chân nào.

Đó là lý do vì sao, dù cố gắng để làm việc tốt nhất có thể, nhưng tôi vẫn cần cảm ơn một người luôn đứng phía sau tôi: Thủ môn.

BÌNH LUẬN

TÁC GIẢ
Dũng Lê
153 bài viết
“Cruyffian.”
Phát bóng lên ^