FBI đấu FIFA – Kì 2: FBI nhập cuộc

bởi 4231.vn ·

***Bài viết được dịch từ bài báo “The FBI vs. FIFA” trên tạp chí ESPN bởi Thiện Il Mago***

Phóng sự độc quyền về một nhóm các điệp vụ Liên bang và hàng loạt quan chức tham nhũng đã đánh sập tổ chức quản lý thể thao lớn nhất thế giới.

Nếu bạn nhắc đến từ football với hầu hết các điệp vụ FBI, họ sẽ nghĩ ngay đến giải NFL (giải bóng bầu dục nhà nghề Mỹ). Jared Randall thì khác. Cao lớn, tóc đen và mắt xanh, anh chơi bóng đá từ khi còn là một cậu bé và từng xem một trận tại World Cup 1994 ở sân Foxboro. Anh là đội trưởng của đội bóng trường Manhattan ở khu Bronx. Khi gia nhập FBI vài năm sau khi tốt nghiệp, anh còn giành một chỗ trong đội bóng của Sở cảnh sát New York. Đầu năm 2010, Randall, khi ấy 28 tuổi, được bố trí tham gia một nhóm đặc biệt của FBI ở khu hạ Manhattan. Một đơn vị chống tội phạm Á-Âu có tổ chức, dẫn đầu bởi điều tra viên giàu kinh nghiệm Michael Gaeta, điều tra các nhóm tội phạm từ Georgia, Nga và Ukraine chuyên lừa đảo ở Mỹ. Khi Randall và Gaeta kết nối hoạt động tội phạm đường phố với số liệu kinh tế và chính trị ở Đông Âu, họ bắt đầu vạch ra một chuỗi các nghi vấn đi đến một kết luận đáng lo ngại: Nga có thể đã hối lộ để giành quyền đăng cai World Cup 2018.

wc2018

Nga đã giành quyền đăng cai World Cup 2018 một cách mờ ám (Ảnh: FIFA)

Trước công chúng, FIFA được đăng ký là một tổ chức từ thiện ở Thụy Sỹ và thể hiện ra như một tổ chức giàu có, tốt bụng được thiết kế để giúp đỡ nhiều cộng động nghèo khó. Theo báo cáo hàng năm năm 2010, tổ chức này kiếm được 631 triệu USD từ năm 2007, và cam kết đầu tư 800 triệu USD vào các dự án phát triển từ năm 2011 đến 2014. Tuy nhiên, dưới bề ngoài ấy, Randall và các đồng nghiệp thấy nhiều thứ khác nữa. Ngay cả các thành viên lười biếng nhất của ExCo (Ủy ban điều hành của FIFA) cũng sống như một ông hoàng. Mỗi người nhận 20.0000 USD sinh hoạt phí hàng năm, cùng với công tác phí không giới hạn cho mỗi lần tới Zurich. Và họ kiểm soát những lá phiếu quyết định nơi sẽ diễn ra sự kiện thể thao được đón xem nhiều nhất thế giới, World Cup. Các điệp vụ FBI cho rằng, quy trình bầu cử được thiết kế cho việc hối lộ.

Randall và Gaeta bắt đầu điều tra về 6 liên đoàn trực thuộc FIFA, đại diện cho 207 thành viên. Càng tìm kiếm, họ càng phát hiện ra một hệ thống hối lộ và tham ô hàng tỷ USD tiền bản quyền truyền hình, chi phí marketing và nhiều chi phí khác chảy theo một hành trình quốc tế vào túi của vài thành viên cấp cao FIFA. Có vẻ như, nghi vấn Nga hối lộ cho các thành viên ExCo chỉ là mức độ thấp nhất của hệ thống này.

Tuy nhiên, theo đuổi cuộc điều tra gian lận nhắm vào một tổ chức toàn cầu như FIFA là rất phức tạp. Một nguồn tin đề nghị giấu tên của FBI nói với ESPN: “Rất có thể sẽ phải trả giá đắt. Với từng ấy thời gian và quy mô, đây là một dấu hỏi lớn”.

May mắn thay, thành phố New York lớn đến mức có tới hai văn phòng công tố Mỹ. Văn phòng Quận phía Nam, nằm cách tòa nhà FBI ở Manhattan vài tòa nhà, chuyên xử lý các vụ đặc biệt quan trọng. Văn phòng Quận phía Tây, nằm cạnh sông Tây ở Brooklyn, nắm giữ khối lượng công việc rất lớn. Giống như nhiều nơi khác trong hệ thống công tố của Mỹ, văn phòng phía Nam là bộ mặt bề ngoài, còn văn phòng phía Tây cần mẫn phía sau hậu trường.

Một cuộc họp của Ủy ban điều hành FIFA (Ảnh: FIFA)

Một cuộc họp của Ủy ban điều hành FIFA (Ảnh: FIFA)

Chính bởi điều này, các công tố viên của văn phòng phía Tây luôn giữ trong lòng một sự khó chịu và ghen tỵ. Không ai háo hức với việc gây dựng tên tuổi văn phòng của mình hơn trưởng bộ phận điều tra tội phạm có tổ chức, John Buretta. Ông giữ mối quan hệ thân thiết với nhiều điệp vụ FBI, giúp họ bóc gỡ những trùm tội phạm lớn. Khi quan chức FBI ở Manhattan gửi tài liệu về FIFA cho văn phòng phía Tây xem xét, Buretta không tốn nhiều thời gian để quyết định nhận lời. “Đó có vẻ như là một tổ chức tội phạm. Nó khớp với những gì chúng tôi đã từng đối mặt”, một nguồn tin thân cận với ESPN chia sẻ.

Ngay sau khi Blatter công bố các quyết định đăng cai World Cup, Buretta chính thức mở cuộc điều tra ở cấp chính phủ chống lại FIFA. FBI cũng đã chọn được mục tiêu tiếp cận: một tay người Mỹ với lối sống xa hoa phóng túng, Chuck Blazer.

Cuộc điều tra của FBI gặp may mắn từ một tỷ phú người Qatar. Mùa xuân năm 2011, Mohamed bin Hamman, một nhà tài phiệt xây dựng và là đương kim phó chủ tịch FIFA, thông báo quyết định ra ứng cử chủ tịch FIFA với hy vọng ngăn Blatter thắng cử nhiệm kỳ thứ năm. Cuộc vận động tranh cử của bin Hamman phải qua khu vực Caribbean, nơi Jack Warner kiểm soát 31 thành viên, tương đương 15% tổng số phiếu bầu của FIFA. Ba tuần trước cuộc bầu cử, Warner mời bin Hamman tới một bữa tiệc tổ chức ở Trinidad để phát biểu trước lãnh đạo của các Liên đoàn khu vực Caribbean. Khi buổi nói chuyện kết thúc, Warner dẫn mọi người vào một căn phòng gần đấy. Tại đây mỗi người nhận được một phong bì màu nâu chứa 40000 USD tiền mặt, vốn được bin Hamman mang theo bằng chuyên cơ riêng, và là một phần trong ngân quỹ khổng lồ để mua phiếu theo kết quả của cuộc điều tra sau đó.

Mohamed bin Hamman và Jack Warner (Ảnh: Telegraph)

Blazer đang đi công tác ở Miami theo chỉ đạo của CONCACAF vào cái ngày mà cuộc hối lộ trắng trợn nói trên diễn ra ở Trinidad. Ông tức giận phát điên. Liên minh giữa Blazer và Warner trở nên căng như dây đàn. Warner, người thường dậy vào lúc 5 giờ sáng, vốn xem thường cách mà Blazer ung dung bước đến văn phòng vào giữa trưa sau những cuộc vui chơi ở hộp đêm đến tận sáng sớm. Và ngược lại, Blazer phẫn nộ với cách Warner dành thời gian cho trò chơi chính trị ở Trinidad.

Một trong những việc đầu tiên của Blazer là gọi cho tổng thư ký FIFA Jerome Valcke. Lúc gần 3 giờ sáng ở Zurich, Vackle, một người Pháp vốn luôn cư xử lịch thiệp, nghe Blazer tố cáo Warner trong trạng thái buồn ngủ, và trả lời ông ta bằng những từ như “kiêu ngạo” và “ngu ngốc” khi làm quá lên một dạng tham nhũng mà ai cũng chấp nhận, nhắm vào một thứ đã rõ như ban ngày. Theo như hai nguồn tin được nghe nói về cuộc điện thoại, Vackle đồng ý với Blazer rằng sự việc sẽ gây ra những hậu quả không thể lường trước nổi nếu lộ ra ngoài. John Collins, một luật sư ở Chicago đại diện cho CONCACAF, nhớ lại đã được Blazer gọi ngay sau đó. “Anh cần phải xem xét vụ này”, Blazer bảo Collins.

Báo cáo của Collins được chuyển tới FIFA 8 ngày sau khi bin Hamman rời khỏi cuộc đua tới ghế chủ tịch FIFA, ông bị cấm vĩnh viễn tham gia vào các hoạt động bóng đá. Báo cáo này cũng hủy hoại mối liên minh tham nhũng đã được xây dựng giữa Warner và Blazer. Warner bị ép phải từ chức sau khi một đoạn video bị lộ ra chiếu cảnh ông xuất hiện để tán thành việc hối lộ. Trong đó, Warner nói với các đoàn đại biểu tại Trinidad một ngày sau chuyến thăm của bin Hamman: “Nếu là một kẻ ngoan đạo, hãy đi mở nhà thờ hỡi các bạn của tôi. Nhưng trên thực tế, làm ăn là làm ăn”. Đoạn video khiến cho Warner tức giận tiết lộ toàn bộ những bí mật giữa ông và Blazer đã được giữ trong suốt hai thập kỷ: Ông tố cáo Blazer thường xuyên biển thủ tiền tài trợ. Những động thái này diễn ra thật kỳ lạ. Hạ bệ Warner một cách công khai là “rủi ro lớn” với Blazer. Collins nói: “Khi ông ta nắm giữ quá nhiều bí mật, liệu Blazer cho rằng những thứ từ rất lâu rồi sẽ không thể bị lộ ra? Không hề”.

Đáp lại những lời tố cáo của Warner, FIFA mở cuộc điều tra nhắm vào Blazer, kéo dài suốt mùa hè năm 2011 trong thời gian diễn ra Gold Cup lần thứ 11. Đứa con tinh thần của Blazer đã đi qua một chặng đường dài. Gold Cup năm ấy mở màn ở sân Cowboy, với 80.000 khán giả theo dõi Costa Rica đè bẹp Cuba 5-0. Trong ba tuần tiếp theo, 13 sân vận động đã được lên kế hoạch tổ chức các trận đấu của 12 đội bóng, mà đỉnh điểm là trận chung kết ở sân Rose Bowl. Giải đấu mang đến 23 triệu USD tiền vé, hơn 60% so với hai năm trước đó.

ARLINGTON, TX - JUNE 05: L-R Costa Rican national team and Cuban national team line up during the CONCACAF Gold Cup qualifying match at Cowboys Stadium on June 5, 2011 in Arlington, Texas. (Photo by Rick Yeatts/Getty Images)

Trận đấu bị nghi ngờ dàn xếp tỉ số tại Gold Cup 2011 (Ảnh: GettyImages)

Không may cho Blazer, thời gian tươi đẹp ấy không kéo dài lâu. Chris Eaton, cựu giám đốc Interpol vừa được bổ nhiệm làm trưởng bộ phận an ninh của FIFA, nhận được thông tin rằng một số những kẻ chuyên dàn xếp tỷ số đã tới Mỹ với ý định gian lận tại Gold Cup. Khi Eaton nhìn vào bảng tỷ lệ cá cược của trận đấu Costa Rica – Cuba và hai trận khác, ông đi đến một kết luận đáng lo ngại rằng các trận đấu có thể đã bị dàn xếp. Trong khi giải đấu diễn ra, Eaton trả lời phỏng vấn tờ tạp chí Đức Der Spiegel, thông báo rằng Interpol, FIFA và CONCACAF đang điều tra những trận đấu nghi vấn.

Blazer sửng sốt khi đọc bài báo nói trên. Tại sao Eaton không báo với ông trước? Để tìm ra sự thật về những cáo buộc này, Blazer gọi cho một người bạn để tìm sự giúp đỡ. “Đó là lần đầu tiên Blazer liên lạc với tôi một cách nghiêm túc”, Beagan, nhân viên FBI từng quen biết Blazer ở nhà hàng Elaine’s ở New York. Khi Gold Cup chuẩn bị đi đến hồi kết với trận chung kết trên sân Rose Bowl ở Pasadena, Beagan đại diện cho Blazer liên hệ với văn phòng FBI ở Los Angeles. Ngay lập tức, Mike Gaeta, trưởng nhóm đang điều tra FIFA ở New York, đến gặp trực tiếp Beagan. Ông chưa từng xuất hiện ở đâu mà không báo trước. Beagan không thể tưởng tượng nổi lý do của cuộc viếng thăm, cho đến khi Gaeta nói ông biết mối quan hệ giữa cô và Blazer. “Cô nên tránh xa ông ta”, Gaeta nói. Beagan nhớ lại trong cuộc phỏng vấn với ESPN: “Tôi đã ở đây đủ lâu để biết điều đó có nghĩa là gì. Và tôi không còn nói chuyện với Chuck kể từ đó”.

Từ đây là công việc của Jared Randall, tự mình liên lạc với Blazer. ESPN nắm được một email do điệp vụ FBI viết ngày 13/06/2011, trong đó ông nói với một đồng nghiệp: “Gần đây tôi có gặp ngài Blazer… liên quan đến những lo ngại về CONCACAF”.

Đó là một bước ngoặt đáng kể. Blazer không hề biết ông đang đối diện với một điều tra viên đã xác định ông là nghi phạm chính trong một cuộc điều tra vào tổ chức thể thao lớn nhất thế giới. Không lâu sau cuộc gặp, Chris Eaton và hai phụ tá ở FIFA bước đến trụ sở FBI ở hạ Manhattan, viện cớ là để chia sẻ thông tin về những trận đấu bị dàn xếp trên đất Mỹ. Eaton đã làm việc ở FIFA được gần một năm và anh nói: “Tôi có thể thấy FIFA bẩn thỉu đến như thế nào”. Eaton trao cho Randall tất cả những báo cáo mà anh đã biên soạn về từng Liên đoàn thuộc FIFA và từng thành viên của ExCo với niềm tin rằng nó có thể giúp ích cho các điệp vụ. Trên đường ra về, anh nói với Randall rằng anh nghĩ Blazer là một mắt xích yếu do những cuộc điều tra của FIFA về ông ta. “Ông ta có lý do để hợp tác, vì tất cả những cáo buộc chống lại ông”, Eaton nói.

Mùa hè năm 2011, Randall và Gaeta tự tin rằng họ có thể tự mình giải quyết vụ này. Nhưng một điệp vụ khác rất hăm hở giúp sức, cựu nhân viên của Sở thuế IRS có tên Steve Berryman. Từng có thời gian sống ở Anh, Berryman là một tín đồ bóng đá vốn vẫn gọi môn thể thao này là football thay vì soccer. Ông cũng từng làm việc cho chi nhánh của bộ phận điều tra tội phạm của IRS tại Orange County, California, nơi chuyên điều tra chống tham nhũng ở nước ngoài. Tháng 8/2011, Berryman đọc được bài viết trên tờ The Independent nói về sự quan tâm của FBI dành cho Blazer. Hơn bao giờ hết, Berryman muốn được tham gia cùng.

Berryman đã thực hiện một việc không hề bình thường là gọi cho Randall. Cuộc gọi lạ lùng đến mức, Randall và sếp của mình là Gaeta đã phải mời nhân viên IRS đến văn phòng của mình ở Manhattan một cách không khỏi tò mò. Theo một nguồn tin xuyên suốt những sự kiện này, Berryman thể hiện một cách phô trương với các điệp vụ FBI về tài nghệ của mình: theo dõi dòng tiền xuyên biên giới và qua các hệ thống tài chính quốc tế. Khi Berryman quay trở lại LA, FBI và IRS đã hình thành một liên minh tiếp thêm sức mạnh cho cuộc điều tra.

Chuck Blazer

Chuck Blazer vô tình trở thành đầu mối của FBI (Ảnh: The Guardian)

Berryman lùng sục tài khoản của Blazer tại Citibank, Bank of America, Barclays và Merrill Lynch để tìm cáo buộc về những khoản biển thủ mà Warner đã tố cáo. Vì Blazer đã không còn nộp thuế từ năm 2005, thật khó để xác định ông ta đã kiếm được bao nhiêu. Berryman tiếp tục phân tích các khoản tiền bất hợp pháp mà Blazer đã nhận được trong nhiều năm từ các tài khoản ảo tại khu vực Caribbean và nhiều nơi khác. Berryman phát hiện ra một khoản tiền 200.000USD, từ tháng 5/1999, chuyển từ tài khoản một công ty ma của Uruguay tới tài khoản của Blazer tại ngân hàng Barclays thuộc đảo Cayman. Một khoản tiền khác, trị giá 600.000USD, có nguồn gốc từ một tài khoản thuộc sở hữu của một tập đoàn của Panama. Berryman cũng phát hiện ra Blazer đã lấy hàng triệu USD từ ngân sách mà FIFA dành cho các mục đích khác. Khi hoàn thành công việc của mình, Berryman kết luận rằng Blazer đã biển thủ gần như toàn bộ số tiền 20 triệu USD mà ông quản lý với tư cách là tổng thư ký trong suốt hơn hai thập kỷ

Trong khi Berryman làm việc với các con số, Randall đi lại giữa các quốc gia Mỹ La tinh nhiều đến mức anh bỏ lỡ đám cưới người bạn thân nhất của mình. Cuối năm 2011, Randall, Berryman và Gaeta tạm dừng lại để đánh giá lại toàn bộ quá trình điều tra. Họ đã theo dõi hàng loạt vụ khoản tiền mờ ám trong các tài khoản của Blazer tại Mỹ. Họ cũng khám phá ra các tài khoản ở nước ngoài của Blazer dùng để tránh né IRS. Và họ biết rằng Blazer đã không nộp thuế thu nhập trong một thời gian dài. Tuy nhiên, họ đã đi xa hết mức có thể. “Trong mọi cuộc điều tra luôn có một thời điểm bạn phải làm một điều gì đó. Bạn phải cân nhắc kỹ lưỡng trước khi quyết định. Có những giai đoạn, bạn phải rất linh hoạt”, một nguồn tin thân cận với FBI nói.

(Còn tiếp)

***Bài viết đã được đăng ở blog Câu giờ***

 

BÌNH LUẬN

TỪ KHOÁ LIÊN QUAN
TÁC GIẢ
4231.vn
180 bài viết
“”
Phát bóng lên ^