Mổ băng – Borussia Dortmund 3-0 Tottenham Hotspur: Chênh lệch

bởi Dũng Lê ·

Trong bài viết mới của mình, BLV Vũ Anh Tuấn nhận định rằng cuộc đối đầu giữa Borussia Dortmund và Tottenham Hotspur đã cho thấy rằng “các đội bóng của Anh đã yếu đi rất nhiều so với chính mình trong quá khứ”. Theo ý kiến cá nhân của tôi, chính xác hơn, có thể nói rằng họ đang “yếu đi rất nhiều so với các đối thủ ở tầm châu lục”.

Tập thể của Mauricio Pochettino là một trong hai “hiện tượng” đáng chú ý nhất tại Premier League năm nay. Điểm chung giữa họ và Leicester City là một danh tính chiến thuật rất rõ ràng, mức độ tổ chức cao, hiện đại. Tuy nhiên, họ đã choáng ngợp về chiến thuật trước một đối thủ tinh xảo hơn nhiều là Borussia Dortmund.

Nhập trận

HLV Mauricio Pochettino sử dụng một đội hình xoay vòng rõ rệt. Trên lý thuyết, những gương mặt vào sân không phải quá lạ lẫm với sân chơi Europa League. Tuy nhiên, đây rõ ràng chưa phải đội hình mạnh nhất hoặc chí ít là có phong độ cao nhất của Spurs ở thời điểm hiện tại. Họ chơi với sơ đồ 4-2-3-1 quen thuộc.

HLV Thomas Tuchel đưa vào sân 9/11 cầu thủ đã giúp Dortmund cầm hòa Bayern Munich tại vòng 25 Bundesliga. Hai sự thay đổi trực tiếp là Roman Weidenfeller thay Roman Buerki “gác đền”, và Gonzalo Castro thay chỗ Ilkay Guendogan.

Dortmund Tottenham 1

Mô hình chiến thuật của hai đội trong trận đấu này

Dortmund bó chặt trung lộ

Điểm đáng chú ý là Dortmund vẫn áp dụng sơ đồ 3 trung vệ khi phòng ngự, tuy nhiên tuyến trên có một số thay đổi. Trước hết là việc Marco Reus và Pierre-Emerick Aubameyang đá cặp tiền đạo. Henrikh Mkhitaryan lùi hẳn xuống trung tuyến, tạo thành tam giác tiền vệ với Julian Weigl là người chơi thấp nhất.

Cộng với 3 trung vệ phía sau, có thể nhận ra rằng Dortmund luôn có tới 6 cầu thủ thường trực phòng ngự ở trung lộ. Điều này là hoàn toàn phù hợp khi đối mặt với Tottenham, một đối thủ mà hai tiền vệ lệch biên thường xuyên bó vào giữa sân để phối hợp nhỏ. Việc giữ cự ly gần nhau cũng giúp các cầu thủ của Tottenham dễ dàng pressing liên tục ngay lập tức trong trường hợp mất bóng.

Chúng ta có thể thường xuyên thấy những pha bóng như thế này trong suốt cả trận:

Rõ ràng Tottenham đã gặp không ít khó khăn khi hoàn toàn thua thiệt về số lượng người ở trung lộ. Mật độ bóng áo vàng dày đặc với cự ly hoàn hảo đã giúp Dortmund dễ dàng hóa giải các đợt tấn công của Spurs.

Cô lập Mason và Carroll

Một khác biệt so với trận gặp Bayern Munich là ở trận đấu này, Dortmund đã pressing một cách hiệu quả hơn từ xa. Cụ thể là việc họ cô lập tối đa cặp tiền vệ trung tâm của Tottenham là Ryan Mason và Tom Carroll.

Mason Carroll pressed 1

Cặp tiền vệ trung tâm của Spurs bị cô lập

Cùng với bộ ba tiền vệ phía sau, cặp tiền đạo Reus – Aubameyang đã khéo léo che chắn và liên tục gây áp lực với các mắt xích trung lộ của đối thủ. Khả năng cầm bóng khá hạn chế của Mason và Carroll cũng không giúp ích gì hơn.

Hãy để ý tới cách quan sát và chủ ý di chuyển rất thông minh của Reus trong tình huống dưới đây:

Hoặc các trung vệ Spurs buộc phải sử dụng những pha phất dài (Mats Hummels, Sven Bender thích điều này), hoặc các hậu vệ biên như Kieran Trippier và Ben Davies buộc phải cầm bóng để tổ chức. Rõ ràng đây không phải sở trường của họ.

Tấn công một bên, dứt điểm một bên

Chi tiết dưới đây tuy nhỏ nhưng có ý nghĩa rất lớn với trận đấu. Đáng chú ý nhất là vị trí của Erik Durm.

Durm 1

Thời điểm trận đấu chuẩn bị bắt đầu

Trên sóng kênh Sky Sports (Anh), cựu danh thủ Jamie Carragher từng nói rằng thời điểm chuẩn bị giao bóng là hình ảnh có thể nói lên rất nhiều về tâm thế của hai đội, của các cầu thủ trên sân. Nếu xét trên lăng kính đó, có thể thấy một điều khá lạ về Durm: anh đứng trong vai trò khá khó hiểu khi đối thủ chuẩn bị giao bóng mở đầu trận. Durm không đứng thấp như Marcel Schmelzer ở cánh đối diện, cũng không đứng cao như Reus. Anh gần như ở một mình một vị trí.

Dĩ nhiên đây chỉ là một chi tiết nhỏ. Tuy nhiên, vai trò của Durm trong trận đấu này cũng là vô cùng thú vị, gợi tới cách Tuchel dùng Matthias Ginter ở đầu mùa giải – ông vận dụng hoàn hảo ý đồ “tấn công một bên, dứt điểm một bên” của lối chơi Định hướng Vị trí.

Cụ thể, khi lên, bóng, Marco Reus thay vì án ngữ ở trung lộ, trước mặt các trung vệ của đối thủ (như Aubameyang) thì sẽ dạt rộng sang biên trái. Qua đó, Dortmund tấn công biên với hai phương án hoàn toàn khác nhau ở hai hành lang.

Ở hành lang biên phải, Durm sẽ dâng cao hơn, Piszczek dạt sang sát đường biên dọc như một hậu vệ phải thông thường. Hai người này cùng phối hợp với Mkhitaryan để tấn công biên, khiến Tottenham rơi vào hoàn cảnh rất giống Bayern Munich ở 20 phút đầu trận Der Klassiker vừa qua. Cụ thể là Son Heung-Min và Ben Davies liên tục rơi vào hoàn cảnh không biết nên phòng thủ như thế nào. Ngoài ra, cặp Mason – Carroll đã thực sự bị Castro – Mkhitaryan… thao túng.

Hãy đến với một tình huống ví dụ:

Son Heung-Min ban đầu để tâm đến Piszczek nhiều hơn. Việc Castro – Mkhitaryan đứng rộng vào “hành lang trong” (half-space) hai bên đã tạo ra một khoảng trống trung lộ cho Aubameyang lùi lại nhận bóng dễ dàng từ Bender. Carroll khi cố quay trở lại vị trí của mình đã bỏ quên Mkhitaryan. Khi Son lùi lại thì Piszczek lại vô cùng thoải mái. Cứ như vậy, Dortmund đã xâm nhập dần dần vào phần sân đối thủ rất dễ dàng.

Khi họ dâng lên chúng tôi cố gắng áp sát nhưng lúc nào cũng bị trễ. Nếu bị trễ lúc này thì lúc khác sẽ lại bị trễ, và chúng tôi đã để cho họ có rất nhiều khoảng trống. Chúng tôi tạo ra khoảng trống cho họ.

Họ chơi quá hay và khiến chúng tôi rất vất vả khi chạy theo bóng khắp nơi để giành nó lại – chúng tôi không thể làm thế được. Nhìn thì tưởng chúng tôi chạy nhiều nhưng thực ra là vô nghĩa.

Christian Eriksen trả lời phỏng vấn sau trận.

Quan trọng hơn, vẫn trong pha bóng nói trên, sau khi Piszczek lùi lại, Son cũng đã dâng lên như với dụ ý áp sát hậu vệ này. Đường chuyền hỏng của Hummels qua đó đã giúp ta nhận ra một điều quan trọng: Durm và Davies khi ấy đã trong tình trạng đối đầu 1-chọi-1.

P17

Nếu Hummels chuyền tốt trong pha bóng này, Dortmund đã có cơ hội nguy hiểm?

Hình ảnh này là rất quen thuộc với người hâm mộ Dortmund ở đầu mùa này. Chỉ khác là thay vì Durm, đó sẽ là Ginter.

Và đây rõ ràng không phải là một tình huống đơn thuần. Hình ảnh này đã liên tục lặp lại. Ví dụ, hãy đến với tình huống ở phút thứ 20:

Tottenham hầu như không thể pressing từ xa hiệu quả với cách chọn vị trí rất rộng sang hai biên của Hummels và Piszczek. Cũng vì thế mà cự ly giữa các cầu thủ tuyến trên và tuyến giữa cùng bị kéo giãn rất nguy hiểm. Trong pha bóng này, có thể dễ dàng dự đoán rằng Durm đang chờ đợi cơ hội ở cánh bên kia của Dortmund.

Nếu Son không kịp cắt bóng trong tình huống này thì sao? Chúng ta không cần phải tưởng tượng, chữ “nếu” được giải đáp ngay sau đó vài chục giây, với pha triển khai hoàn toàn tương tự của Dortmund:

Có thể dễ dàng nhận ra sự khó khăn của Carroll – việc tuân thủ cự ly mà HLV đề ra đã khiến anh để xổng Mkhitaryan. Ben Davies cũng vô cùng lúng túng khi một mình anh phải đối mặt với Mkhitaryan và Durm. Kết quả là Dortmund có một cơ hội ăn bàn.

Kết luận

Sang hiệp hai, HLV Mauricio Pochettino cũng đã đưa ra sự thay đổi về chiến thuật dễ đoán trước: bỏ qua pressing từ phần sân đối thủ, chuyển sang 4-5-1 và tập trung giữ gìn cự ly khối phòng thủ nhiều hơn.

Tuy nhiên, chất lượng đội hình không mấy khá khẩm chẳng giúp ích gì hơn. Tuchel chuyển hẳn sơ đồ sang 4-3-3 thông thường. Sự áp đảo của Castro, Mkhitaryan và Reus trước Mason, Carroll và Trippier đã giúp Dortmund dễ dàng dành chiến thắng từ khi trận đấu chưa kết thúc. Sự có mặt của Mousa Dembele, Erik Lamela, Harry Kane đều đã muộn màng, khi các đồng đội khác hầu như không còn tinh thần chiến đấu.

Lợi thế về đẳng cấp con người đã được Tuchel tối ưu hóa bằng một chiến thuật tuy phức tạp nhưng hiệu quả tối đa. Thống kê của Squawka đã cho thấy Dortmund đã chơi hoàn toàn hiệu quả trong cả phòng ngự và tấn công. Dortmund dứt điểm 20 lần – Tottenham 3 lần. Dortmund cầm bóng 63% – Tottenham 37%. Dortmund ghi 3 bàn – Tottenham 0.

Việc Dortmund vận hành chiến thuật phức tạp trơn tru như vậy cũng thực sự đã cho thấy khả năng huấn luyện của HLV Tuchel là tốt như thế nào. Hai tuần qua, ông quả thực đã khiến nhiều người phải bất ngờ.

BÌNH LUẬN

TÁC GIẢ
Dũng Lê
154 bài viết
“Cruyffian.”
Phát bóng lên ^