Borussia Dortmund – Đã có một thời như thế

bởi Lukasz ·

Daniel Lörcher đến từ Stuttgart có hai tình yêu lớn ở Dortmund. Đầu tiên là đội bóng Borussia Dortmund mà anh thừa nhận là mình đã bị nhiễm virus “Echte Liebe” (khẩu hiệu của đội bóng, có nghĩa là “Tình yêu đích thực”) từ nhỏ. Thứ hai là một cô gái Dortmund xinh đẹp anh làm quen ở khán đài sân Bay Arena khi cổ vũ cho Vàng Đen. Để gần gũi với tình yêu của đời mình, Lörcher quyết định chuyển hẳn đến sống tại Dortmund và tìm việc làm ổn định tại đây. Dù vậy thành phố Dortmund là một trong những nơi có tỉ lệ thất nghiệp cao nhất nước Đức. Không dễ cho Lörcher tìm được việc làm thích hợp.

Tháng Ba năm 2005, Lörcher may mắn được nhận vào một công ty bảo hiểm có văn phòng tại trung tâm thành phố. Ngày công đầu tiên lẽ ra đã rất hứng khởi nếu như đó không phải là ngày “Phán Quyết Molsiris” diễn ra tại phi trường Düsseldorf quyết định liệu Borussia Dortmund có bị chính quyền cưỡng chế phá sản và giáng xuống giải hạng tư hay không. Đó có thể là ngày tồi tệ nhất cuộc đời của Lörcher!

“Daniel, tôi rất tiếc nhưng không thể để cậu nghe radio được. Nhưng tôi sẽ báo lại cho cậu biết ngay khi có tin tức nhé.”

“Sếp rất tử tế. Cảm ơn sếp.”

“Tôi biết chuyện này có ý nghĩa thế nào với cậu mà.”

Một tháng trước đó, Borussia Dortmund ra thông báo rằng Gerd Niebaum đã bị buộc phải thôi chức chủ tịch đội bóng.

Những thành công của Borussia Dortmund trong thập niên 1990 sẽ mãi gắn liền với tên tuổi của ông ấy!

Chủ tịch Reinhard Rauball phát biểu về người tiền nhiệm

Bất chấp vinh quang đó, Niebaum rời khỏi nhiệm sở không hề bình yên. Ở những năm tháng cuối làm chủ tịch, Niebaum đã kéo con tàu Vàng Đen chìm sâu trong nợ nần với số nợ lên đến 120 triệu euro. Hội đồng quản trị phải chấm dứt công việc của Niebaum, đưa Reinhard Rauball trở lại. Đó là người đã hai lần giữ vị trí chủ tịch đội bóng trước đây. Doanh nhân Hans Joachim Watzke sinh ra tại Dortmund trở thành giám đốc điều hành. Giám đốc tài chính mới là Thomas Tress. Bộ ba này có nhiêm vụ giải giúp đội bóng trả nợ. Nói chính xác hơn, trước mắt, là thuyết phục các chủ nợ cho Borussia Dortmund một cơ hội được sống!

Đỉnh cao và ảo ảnh của Gerd Niebaum

Ngày 29/06/1986, Niebaum trở thành chủ tịch của đội bóng sau khi người tiền nhiệm Reinhard Rauball từ chức để đi theo con đường chính trị. Chỉ mất 3 năm, từ một đội bóng suýt rớt hạng, Borussia Dortmund trở thành nhà vô địch DFB Pokal (Cúp Quốc gia Đức) sau trận thắng 4-1 trước Werder Bremen. Đó là danh hiệu đầu tiên của Vàng Đen sau hơn hai thập kỉ chìm trong bóng tối. Vài tháng sau, Vàng Đen tiếp tục giành được DFL Super Cup sau khi đánh bại Bayern Munchen.

Năm 1991, Niebaum đưa về sân Westfalenstadion chiến lược gia trẻ tuổi người Thuỵ Sĩ Ottmar Hitzfeld. Thành công sân cỏ liên tục đến khi Vàng Đen về nhì Bundesliga 1992 và lọt vào trận chung kết UEFA Cup 1993 (thua Juventus). Những khoản thưởng từ việc thi đấu thành công tại cúp châu Âu giúp Niebaum và các cộng sự có thêm tiền để theo đuổi chính sách ngôi sao.

Lần lượt những ngôi sao Đức ở nước ngoài được mua về với giá cực kì cao như Stefan Reuter, Juergen Kohler, Adreas Moeller, Karl-Heinz Riedle… Đổi lại Borussia Dortmund giành được chức vô địch Bundesliga 1994-95 và 1995-96. Năm 1997, Borussia Dortmund đánh bại Juventus 3-1 tại Olympicstadion và trở thành đội bóng Đức đầu tiên vô địch Champions League sau khi giải đấu này đổi tên.

 

Từ trái qua phải: Giám đốc tài chính Micheal Meier, chủ tịch Gerd Niebaum và HLV Ottmar Hitzfeld - Ảnh: 20min.ch

Từ trái qua phải: Giám đốc tài chính Micheal Meier, chủ tịch Gerd Niebaum và HLV Ottmar Hitzfeld – Ảnh: 20min.ch

Vài tháng sau, Borussia Dortmund bước lên đỉnh thế giới sau khi đánh bại Cruzeiro ở cúp Liên Lục Địa tại Tokyo. Tuy vậy người dẫn dắt Vàng Đen đã không còn là Ottmar Hitzfeld nữa mà là Nevio Scala. Ottmar Hitzfeld được cho là đã có những bất đồng với Niebaum về việc tạo ra một “dòng máu mới” cho Vàng Đen nhưng không được đáp ứng.

Sau một năm làm giám đốc thể thao của đội bóng vùng Ruhr, Ottmar Hitzfeld trở thành HLV mới của Bayern Munich. Thành tích của Vàng Đen có phần thụt lùi và đáy điểm ở mùa giải 1999-00, đội bóng lại rơi vào cuộc chiến trụ hạng và chỉ khi mời lại HLV đã tuyên bố nghỉ hưu Udo Lattek thì mọi thứ mới khá hơn. Niebaum hoan hỷ:

Đây là ngày ra đời thứ hai của đội bóng.

Niebaum thực sự tin rằng ông có thể cho ra đời một đội bóng Borussia Dortmund mới ở đẳng cấp ngang với AC Milan hay Real Madrid. Ngày 31/10/2000, ông niêm yết cổ phiếu Borussia Dortmund trên sàn chứng khoán (và là câu lạc bộ Đức duy nhất đến nay làm điều này), đổi lại thu về 143 triệu euro.

Số tiền này dùng để mua các cầu thủ bom tấn như Evanilson, Marcio Amoroso, Tomas Rosicky và Jan Koller. Thành công đến ngay lập tức khi đội bóng do Matthias Sammer dẫn dắt vô địch Bundesliga 2002 và vào chung kết UEFA Cup cùng năm (thua Feyenoord).

Những quĩ lương thì đã chạm mốc 60 triệu euro, con số cực khủng vào thời đó. Chưa hết, Niebaum còn quyết định không kí hợp đồng với hãng thể thao Nike vì họ không trả được cái giá ông yêu cầu. Trang phục của Borussia Dortmund chuyển sang hãng thể thao Goool.de phụ trách. Đáng nói Goool.de là do chính Niebaum tạo ra chỉ với mục đích là bán thiết bị thể thao cho các đội bóng. Hành động này tiêu tốn của câu lạc bộ một khoảng 30 triệu euro.

Nhưng quyết định ngu ngốc nhất là việc Niebaum quyết định nâng cấp sân Westfalenstadion để qua đó trở thành sân vận động lớn nhất World Cup 2006. Để huy động vốn cho việc nâng cấp, Niebaum quyết định bán quyền sở hữu sân cho nhóm đầu từ Molsiris có nguồn gốc từ ngân hàng Commerzbank ở Frankfurt. Đổi lại mỗi năm đội bóng phải trả cho Molsiris 17 triệu euro để chuộc lại sân vào năm 2017.

Tính toán của Niebaum là bất chấp những khoản nợ bủa vây, Borussia Dortmund vẫn có khả năng chi trả thông qua việc sở hữu những ngôi sao và giành quyền tham dự Champions League, nơi lợi nhuận giúp ông chi trả những khoản nợ hằng năm.

Nhưng điều đó cũng đồng nghĩa câu lạc bộ đang bị Niebaum dẫn đến một viễn cảnh không hề hay ho: sử dụng số tiền mà mình chưa làm ra được hay nói cách khác, Dortmund đang mắc nợ tương lai!

Họ đã dùng số tiền lợi nhuận trong tương lai để đầu tư cho đội hình hiện tại. Và khi không thể dự Champions League, họ lại không linh hoạt xử lí cắt giảm chi phí và những khoản mất mát. Cuối cùng là tình huống chúng ta được thấy vào cuối năm 2004.

CEO Hans Joachim Watzke nhớ lại

Mùa giải 2003-04, Borussia Dortmund bị Club Brugge loại khỏi Champions League từ vòng play-off và điều đó khiến Niebaum hụt mất một khoản tiền thưởng trị giá 18 triệu euro. Trên sàn niêm yết, cổ phiếu của Borussia Dortmund đã rớt xuống thấp nhất từ khi IPO. Các phóng viên ở Đức bắt đầu để ý thấy tình trạng bấp bênh của Dortmund và Kicker là tờ báo lớn nhất đăng tải việc này. Niebaum ra tuyên bố phủ nhận và doạ sẽ kiện tờ báo này ra toà án. Nhưng vụ kiện mãi mãi không diễn ra.

Tháng Hai năm 2005, Niebaum từ chức sau khi thừa nhận khoản nợ lên đến 142,1 triệu euro. Một tuần sau một cuộc diễu hành qui mô với sự tham gia của 1.000 Die Borussen diễn ra tại trung tâm thành phố, khẩu hiệu được họ dùng là: “Không phải để bán. Ngừng gian dối và âm mưu lại ngay!”

Hannover_96_-_BVB

Ảnh: bvb-fotos.de

Sự giận dữ là dễ nhận ra nhưng bên cạnh đó còn nỗi sợ thực sự. Thứ duy nhất mà họ có thể tin tưởng là niềm tin rằng “Họ không thể làm vậy với một câu lạc bộ lớn được!”

“Họ” ở đây là tổ chức đầu tư bất động sản Molsiris, chủ nợ đồng thời là những người duy nhất có thể có thể cứu được đội bóng. Nhưng đó là thời điểm năm 2005, trước đó đã có Leeds United ở Anh và Fiorentina ở Ý cũng biến mất ở giải đấu hạng cao nhất vì những thảm hoạ tài chính.

Chính quyền North-Rhine Westphalia thậm chí đã nghĩ cách cứu đội bóng lớn nhất bang, nhưng không đi đến đâu vì ai lại chịu dùng tiền công để cứu một nhóm người làm ăn thiếu hiệu quả.

Phán quyết của Molsiris

Chỉ hai ngày sau khi nhậm chức, chúng tôi phải đau đớn tuyên bố với truyền thông tình hình của mình rằng nếu không nhận được gói hỗ trợ tài chính, đội bóng sẽ phải tuyên bố phá sản và xuống hạng tư!

CEO Watzke nhớ lại

Còn chủ tịch Reinhard Rauball thì cho biết:

Tôi từng giải cứu đội bóng nhưng khi đó vẫn còn những giải pháp tài chính. Còn khoản nợ lớn lần này thực sự mang đến những trải nghiệm “mới”!

Bộ ba Reinhard Rauball, ‘Aki’ Watzke và Thomas Tress trong vòng một tháng đã liên tục gặp gỡ tất cả chủ nợ và thuyết phục họ tái cơ cấu các khoản nợ, lùi thời điểm trả nợ cho câu lạc bộ. Những thành công bước đầu không có nghĩa là Borussia Dortmund đã thoát hiểm, họ vẫn còn một con dốc phải vượt qua. Đó chính là Molsiris, nhóm đầu tư giữ quyền sở hữu sân Westfalenstadion và là chủ nợ lớn nhất.

Địa điểm diễn ra cuộc gặp gỡ là phi trường Dusseldorf, cách Dortmund 60 dặm. Chỉ khoảng 10 cổ động viên được đứng chờ ở ngoài, vì Dortmund không muốn các chủ nợ của mình bị áp lực tâm lí. Molsiris xuất hiện với số lượng lên đến 444 người, nam có, nữ có, từ mọi miền nước Đức kéo về đây để quyết định vận mệnh của Borussia Dortmund.

Tôi lạc quan rằng họ sẽ chấp nhận kế hoạch thôi. Tôi nghĩ rằng họ không muốn lãnh trách nhiệm huỷ hoại một trong những đội bóng lớn nhất nước Đức mà không lấy lại được tiền đâu.

Jens Volke, một người đứng đợi ở ngoài phi trường kể lại với nhà báo Ulli Hesse.

Nhưng cuộc gặp đã kéo dài quá lâu so với dự kiến…

“Điều gì sẽ xảy ra nếu như họ bỏ phiếu không. Borussia không thể bị giáng xuống Oberliga được” – Một CĐV xúc động buột miệng.

Kế hoạch của ban lãnh đạo mới của đội bóng là mượn lại 48,1% giá trị sân Westfalen từ chính Molsiris đồng thời thêm một khoản 9 triệu euro tiền mặt. Còn đội bóng sẽ cắt giảm quĩ lương và bán đi những ngôi sao đắt giá. Nước đi có vẻ táo bạo nhưng tốt hơn nhiều viễn cảnh mất trắng, bên cạnh đó họ còn có sự ủng hộ của hai cổ đông lớn là Florian Homm và Sadettin Saran.

Sau 6 giờ căng thẳng, có tới 75% thành viên Molsiris bỏ phiếu đồng ý và Borussia Dortmund chính thức được cứu.

66G_Molsiris_dortmund bvb

Hans-Joachim Watzke và chủ tịch Reinhard Rauball đi ra từ cuộc gặp với Molsiris – Ảnh: bvb.de

Chúng tôi hạnh phúc nhưng không ai hò reo. Tôi đoán vì tình cảnh này là quá sức tưởng tượng!

Từ Dortmund, Lörcher cũng đã nhận được tin tức từ sếp của mình. Cậu hít một hơi thật sâu, từ từ thở ra và cảm thấy nhẹ nhõm dễ chịu. Khi ngày làm việc kết thúc, Lörcher lái xe đến quán rượu yêu thích ở trung tâm thành phố, ở đó đã có một nhóm 20-30 cổ động viên đợi sẵn…

Tôi không bao giờ muốn trải qua một ngày nào khác trong đời giống thế này nữa!

Chủ tịch Reinhard Rauball

Triết lí mới của Borussia Dortmund

Ngày 14/03/2005 chưa phải là điểm kết thúc. Chủ tịch Reinhard Rauball và CEO ‘Aki’ Watzke trong 2-3 năm sau đó phải thực hiện chính sách thắt chặt chi tiêu, giảm quĩ lương, bán ngôi sao và tăng cường nguồn lực tài chính bền vững. Westfalenstadion nói lời chia tay Tomas Rosicky, Jan Koller, David Odonkor và Christoph Metzelder… Bên cạnh đó, những cầu thủ như Dedé hay Sebastian Kehl chấp nhận ở lại, giảm lương hoặc nhận lương bằng cổ phiếu.

Với sự hỗ trợ tài chính của tập đoàn Stanley Morgan, Dortmund mua lại sân Westfalenstadion và bán lại tên sân cho tập đoàn bảo hiểm địa phương tên Signal Iduna, ngôi nhà của Vàng Đen từ giờ sẽ mang tên Signal Iduna Park.

Những thành công từ hoạt động tiếp thị thể thao giúp cho Borussia Dortmund tăng dần doanh thu, đặc biệt là việc quay lại đấu trường châu Âu dưới thời Juergen Klopp giúp đội bóng đạt những khoản lợi nhuận đáng kể. Không lâu sau đó CEO Watzke tuyên bố đội bóng không còn mắc nợ nữa đồng thời chính thức chấm dứt chuỗi ngày đắm chìm trong nợ nần.

dortmund win bundesliga 11-12

Ảnh: bvb.de

Hầu hết chúng ta khi quay về từ ranh giới cái chết đều ít nhiều thay đổi bản thân. Borussia Dortmund cũng như vậy. Trong thời gian dài họ chỉ chọn mua những cầu thủ trẻ tuổi đầy tiềm năng, ngoại lệ duy nhất Henrikh Mkhitaryan, số 10 mới của Borussia Dortmund đến từ Shakhtar Donetsk với giá 25,8 triệu euro. Cuộc sống mới của Borussia Dortmund thoả mãn những người hâm mộ họ, đội bóng lúc nào cũng mang những màu sắc trẻ trung, đầy khát khao và cuốn hút.

Câu chuyện của Dortmund được kể tiếp một cách thật đẹp bằng hai chức vô địch Bundesliga 2011, 2012 và lọt vào trận chung kết Champions League 2013. Một cách chân thực nhất, Borussia Dortmund vẫn còn thua kém kình địch Bayern Munchen rất xa, nhưng Vàng Đen không còn cố gắng để trở thành một cái gì đó giống như “Bayern phẩy” nữa, Vàng Đen giờ là một sắc thái khác biệt nhưng vẫn cuốn hút và đầy đam mê như khi họ lên đỉnh thế giới.

Còn Daniel Lorcher? Cậu trai 20 tuổi năm đó đã kết hôn với cô gái Dortmund, trở thành thành viên Unity và là xướng ca viên ở khán đài phía Nam. Năm 2012, anh “nghỉ hưu” ở cả công ty bảo hiểm lẫn Unity để trở thành một nhân viên phụ trách mảng người hâm mộ của câu lạc bộ.

Bài viết có sử dụng tư liệu từ bài viết Football to remember – How Borussia Dortmund returned from the verge of extinction to win the Bundesliga title của Uli Hesse.

BÌNH LUẬN

TÁC GIẢ
Lukasz
22 bài viết
“Cầm cờ ở The Yellow Wall”
Phát bóng lên ^