Góc chiến thuật – Việt Nam 4-1 Đài Bắc Trung Hoa: Định hình lối chơi của HLV Hữu Thắng

bởi Dũng Lê ·

Đội tuyển quốc gia Việt Nam đã có khởi đầu hoàn hảo dưới triều đại tân HLV trưởng Nguyễn Hữu Thắng. Trận đấu chính thức đầu tay của nhà cầm quân người Nghệ An đã kết thúc với kết quả đậm đà và quan trọng hơn là một lối chơi tương đối thuyết phục và được số đông ủng hộ.

Nhập trận

Sau trận đấu, trong phòng họp báo, trả lời câu hỏi của 4231 về tiêu chí lựa chọn 11 cầu thủ đá chính, HLV Hữu Thắng cho biết:

Tất cả phải hướng tới kết quả của đội tuyển. Chúng tôi đã lựa chọn những cầu thủ hàng đầu Việt Nam lên đội tuyển. Chúng tôi lựa chọn dựa vào quá trình tập luyện, dựa vào đánh giá từng đối thủ, sao cho phù hợp với lối chơi đề ra. Mỗi thành viên đội tuyển đều sẽ có cơ hội được thi đấu.

Như vậy, chưa thể đánh giá rằng liệu đây đã là đội hình chính thức sau cùng của ĐT Việt Nam hay chưa. 11 con người vào trận được ông Thắng xếp theo sơ đồ 4-2-3-1.

Vietnam Taipei 1

Mô hình chiến thuật của hai đội trong hiệp một

Ngô Hoàng Thịnh và Lương Xuân Trường chơi cặp ở giữa sân, tuy nhiên khi ĐT Việt Nam có bóng, Hoàng Thịnh thường giữ vị trí thấp, còn Xuân Trường được phép dâng cao hỗ trợ các cầu thủ phía trên. Nguyễn Tuấn Anh chơi trong vao trò “số 10”, sau lưng trung phong Lê Công Vinh. Nguyễn Văn Toàn cánh phải, Phạm Thành Lương cánh trái.

Về phía Đài Bắc Trung Hoa, họ chơi với sơ đồ 4-1-4-1 khá rõ ràng. Tuy nhiên khi tấn công, Wu Chun-Ching (cầu thủ mang áo số 11) thường dâng lên rất cao, xa khỏi vị trí ban đầu là tiền vệ trung tâm lệch trái, như một hộ công. Đây cũng là cầu thủ xuất sắc nhất của Đài Loan trong trận đấu này.

Tiếp cận phòng thủ khác thời Miura

Sẽ không thể tránh khỏi những so sánh giữa Nguyễn Hữu Thắng và Toshiya Miura – người tiền nghiệm. Phần trả lời họp báo của HLV Chen Kuei-Jen đã chủ yếu liên quan đến điều này.

Một trong những điểm rất khác so với thời HLV Miura là cách HLV Hữu Thắng yêu cầu các cầu thủ bắt đầu pressing cao hơn so với người đồng nghiệp.

Vietnam defending 1

Việt Nam phòng ngự cũng với sơ đồ 4-2-3-1 khá rõ ràng. Phần màu tím là khu vực pressing của Việt Nam.

Nếu chia mặt sân ra làm 3 phần theo chiều dọc thì đội bóng của Hữu Thắng bắt đầu pressing ngay từ 1/3 sân ở giữa một cách rất quyết liệt. Nói cách khác, các cầu thủ Việt Nam co chặt vào giữa sân, cho phép đối thủ chuyền tự do ở 1/3 sân nhà nhưng chỉ cần đối thủ bước vào 1/3 sân giữa thì lập tức áp sát quyết liệt. Nguyễn Tuấn Anh thường là người phát động pressing.

Xét về cự ly đội hình, mọi thứ vẫn khá chặt chẽ như thời Miura. Khác biệt nho nhỏ nằm ở vị trí giữa hai cầu thủ chạy cánh: tiền vệ biên và hậu vệ biên của Miura thường giữ khoảng cách gần nhau hơn.

Vietnam defending 2

Hệ thống phòng ngự 4-4-2 thường thấy của Miura. Khu vực màu tím là khu vực pressing.

Với hệ thống phòng ngự của Miura, Việt Nam không dâng cao bằng (dù vẫn không phải quá sâu) thường chỉ bắt đầu pressing khi đối thủ bước vào vạch giữa sân. Ngoài ra, Việt Nam dưới thời Miura thường đặt nặng việc đảm bảo che chắn trung lộ chặt chẽ hơn là pressing tự do mạnh mẽ.

Chưa thể khẳng định liệu phương án của HLV Hữu Thắng có trội hơn so với HLV Miura hay không (chính xác là có phù hợp hơn với các cầu thủ hay không). Tuy nhiên, có thể thấy rằng lượng năng lượng tiêu tốn là lớn hơn một chút – bằng chứng là Thành Lương, Tuấn Anh hầu như không thể chạy thêm từ khoảng phút thứ 65, còn hệ thống pressing cũng không còn thực sự hiệu quả trong phần cuối hiệp hai.

Ngoài ra, khoảng trống giữa hai cầu thủ biên của Việt Nam nhìn chung khá dễ để khai thác. Bàn mở tỉ số của Đài Bắc Trung Hoa phần nào có dấu ấn của điều này, khi Thành Lương không thể lùi về kịp, Hoàng Thịnh bó sang cánh trái để bọc lót nhưng thế nên lại để lộ khoảng trống ở giữa sân.

Thành Lương và Văn Toàn

Việt Nam ra sân với hai cầu thủ chạy cánh trái ngược nhau. Người chạy cánh trái – Thành Lương – thường chơi tiền vệ trung tâm ở cấp CLB (trong hệ thống 3 tiền vệ của Hà Nội T&T). Người chạy cánh phải – Văn Toàn – hiện là tiền đạo số một của Hoàng Anh Gia Lai.

Thành Lương cũng khác với Văn Toàn ở việc từng có kinh nghiệm đá cánh dài lâu khi còn trẻ. Vì vậy phong cách của anh là khá cổ điển. Anh bám cánh thường xuyên và hầu như hiếm khi lao vào trung lộ quá nhiều. Ngược lại, Văn Toàn thường xuyên bó vào giữa sân, nhiều thời điểm chơi ngay bên cạnh Công Vinh.

Việc Đài Bắc Trung Hoa bố trị hai hậu vệ biên theo chặt Thành Lương và Văn Toàn đã dẫn đến một hệ quả chiến thuật rất thú vị: hệ thống phòng ngự của họ lệch sang một bên.

Vietnam attacking 1

Thành Lương và Văn Toàn chơi khác hẳn nhau

Và dĩ nhiên, không hề trùng hợp, hệ quả này hoàn toàn có lợi cho Việt Nam.

Thứ nhất, ở cánh trái theo hướng tấn công của Việt Nam, Thành Lương gần như chỉ có một bóng áo xanh theo kèm, đồng nghĩa rằng sở trường đối đầu một-chọi-một của anh được phát huy tối đa.

Thành Lương liên tục khuấy đảo cánh này (thực chất là khuấy đảo hậu vệ biên mang áo số 4 Chen Chao-An, anh này sớm bị thay trong hiệp hai) và tạo ra không dưới 3 cơ hội ngon ăn cho các đồng đội phía trong. Việc Văn Toàn liên tục có mặt trong vòng cấm địa đã giúp cho Việt Nam thường xuyên có các cơ hội bởi có tới 3 người trong vòng cấm địa (gồm cả Công Vinh và Tuấn Anh).

Chẳng nói đâu xa, chính bàn thắng san bằng tỉ số của Công Vinh là một minh họa khá rõ ràng cho công lao của hai tiền vệ biên:

Dĩ nhiên đáng lẽ ra chúng ta sẽ còn nhiều ví dụ tương tự là-bàn-thắng, nếu như Văn Toàn và Công Vinh không bỏ lỡ quá nhiều.

Thứ hai, việc Văn Toàn bó vào trong đồng nghĩa rằng một khoảng không lớn liên tục hiện hữu bên cánh phải theo hướng tấn công của Việt Nam.

Vietnam attacking 2

Khoảng trống cho Đình Hoàng

Hai hậu vệ biên của Việt Nam thường chỉ một người dâng lên, vì vậy Đình Hoàng đã không thực sự liên tục có mặt trong khoảng không này. Nhưng mỗi lần anh dâng lên là một lần nguy hiểm.

Ví dụ, trong tình huống ở phút thứ 11, nếu điềm tĩnh hơn, Đình Hoàng đã có cơ hội ghi tên lên bảng tỉ số:

Tuy nhiên điều gì phải đến cũng đến. Trong một pha phối hợp gần như hoàn hảo và hiện đại chuẩn châu Âu, Việt Nam đã có bàn thắng để vượt lên:

Đây là pha bóng mà các tiền vệ của Việt Nam đã làm rất tốt trong việc thu hút đối thủ sang biên trái – dù chúng ta không biết là cố ý hay vô tình.

Vietnam Van Toan's Goal Dinh Hoang

4 hậu vệ và 3 tiền vệ trung tâm của Đài Bắc Trung Hoa hoàn toàn lệch sang biên trái

Với một trung vệ phất bóng tốt như Quế Ngọc Hải, không có gì bất ngờ khi Việt Nam tận dụng thành công thời cơ này.

Tuấn Anh và Xuân Trường

Một điểm yếu trong hệ thống phòng ngự của Đài Loan là việc tiền vệ trụ số 12 Wen Chin-Hao thường xuyên bị các tiền vệ trung tâm trước mặt “bỏ bom”. Trong trường hợp của số 11 Wu Chun-Ching là việc anh này thường xuyên dâng cao đạo diễn tấn công, còn trường hợp của số 17 Chen Po-Liang là thuần túy lười biếng. Wen lại được phân công chủ yếu khỏa lấp khoảng trống thay vì kèm người, vì vậy Tuấn Anh đã gần như tự do di chuyển hoàn toàn trong “khu vực số 10” suốt hiệp thi đấu đầu tiên.

Không có pha kiến tạo nào nhưng rõ ràng Tuấn Anh là mắt xích lên bóng cực kỳ quan trọng, đặc biệt với khả năng xoay sở trong không gian hẹp và qua người nhanh chóng. Cách pressing quyết liệt và nhiệt tình cũng cho thấy rằng dường như Tuấn Anh đã tìm thấy vai trò phù hợp nhất cho bản thân.

Một đồng đội lâu năm của Tuấn Anh là Xuân Trường lại rơi vào hoàn cảnh tương đối khác. Dù đảm nhận không tồi trong hệ thống phòng ngự, nhưng khi tấn công, Xuân Trường đã có quá nửa hiệp một thi đấu vô cùng lúng túng dù vai trò số 8 có vẻ phù hợp với cầu thủ này. Các pha chạm bóng hỏng, khống chế lỗi cho thấy đâu là vấn đề về tâm lý nhiều hơn. Có thể lý giải rằng đây là lần đầu tiên thi đấu cho ĐTQG của cầu thủ này, ngoài ra anh cũng chưa có cơ hội thực chiến tại Incheon FC.

Sang hiệp hai, HLV Hữu Thắng đưa ra một sự thay đổi nhỏ: Việt Nam chuyển sang 4-1-4-1 với Hoàng Thịnh là “mỏ neo”, Xuân Trường và Tuấn Anh thi đấu phía trên. Tuy nhiên hệ thống này đã không hoạt động như ý khi số 11 Wu Chun-Ching đã chơi rất hay trong việc tổ chức tấn công cho đối thủ. Anh này và tiền đạo số 21 Chu En-Le đã liên tục khiến Hoàng Thịnh bối rối khi di chuyển vào hai khoảng trống ở hai bên hông.

Vietnam 2nd half

Bối rối 4-1-4-1

Việc số 12 Wen Chin-Hao không dâng cao đã khiến cho Xuân Trường thường xuyên để lộ khoảng trống nếu dâng lên áp sát. Ngược lại, Tuấn Anh gặp vấn đề về thể lực tương đối rõ ràng.

Phút thứ 72, HLV Hữu Thắng đã đưa ra một sự thay đổi dễ đoán trước: Đỗ Duy Mạnh vào sân thay Tuấn Anh. Việt Nam trở lại sơ đồ 4-2-3-1 với cặp trung tâm Duy Mạnh – Hoàng Thịnh. Xuân Trường nhô cao hẳn trong vai trò “số 10”. Điều bất ngờ là anh thậm chí còn chơi hay hơn nữa khi được giải thoát vai trò phòng ngự khu vực, kiến tạo thêm một lần.

Kết luận

Thật khó để biết rằng những chi tiết nói trên là chủ ý hoàn toàn của ban huấn luyện ĐT Việt Nam hay không. Tuy nhiên, rõ ràng HLV Hữu Thắng đã làm được điều mà Toshiya Miura không muốn làm, đó là cho các cầu thủ chơi bóng nhỏ nhiều hơn, lên bóng dựa vào phối hợp khu vực nhiều hơn, thay vì quá chú trọng tới tốc độ xâm nhập phần sân đối thủ cao. Dĩ nhiên, chưa thể coi rằng đây là một lối chơi “tiqui-taca” nào đó, bởi nó vẫn có thể được thấy dễ dàng ngay tại đấu trường V-League bởi nhiều đội bóng trong những năm đã qua.

Sau trận, HLV Hữu Thắng cho biết:

Thắng lợi của ngày hôm nay là định hình được lối chơi. Mới chỉ 2 tuần nên không có gì để nói về chuyên môn hết á.

Trong đội bây giờ có rất nhiều cầu thủ kỹ thuật. Để đá được lối đá mà tôi mong muốn thì các cầu thủ phải có kỹ thuật cơ bản cực tốt.

Hơn nữa, cần khẳng định rằng Đài Bắc Trung Hoa rõ ràng không phải đối thủ tốt để thử nghiệm. Ngoài số 11, họ gần như không có một cầu thủ thực sự chất lượng nào. Thành Lương và Tuấn Anh dĩ nhiên đã chơi hay, nhưng đều đã quá dễ dàng trong các pha qua người. Rõ ràng Việt Nam cần một thử thách lớn hơn để thực sự biết rằng đâu là chiến thuật, đâu là lối chơi, đâu là sơ đồ sở trường, có chủ đích.

BÌNH LUẬN

TÁC GIẢ
Dũng Lê
153 bài viết
“Cruyffian.”
Phát bóng lên ^