Tuyển Anh tới Euro 2016: Hãy học tập Tây Ban Nha và Đức, để “tiễn biệt” Rooney

bởi Tùng Trần ·

Lược dịch từ bài gốc “England could learn from Spain’s Raul and Germany’s Ballack situations” của tác giả Michael Cox (ESPN FC) và tham khảo bài “Wayne Rooney: Could Kane & Alli squeeze England captain out?” của tác giả Phil McNulty (BBC).

*****

Công thức huấn luyện cho ĐTQG nếu đạt thành tích tốt thường sẽ nhận được nhiều lời khen, mặc dù có thể bản chất của nó chưa thực sự tốt. Những chiến thắng gần đây của Tây Ban Nha và Đức tại các giải đấu lớn đã giúp cách tiếp cận bóng đá của hai quốc gia này nhận được không ít lời khen: Nếu như Tây Ban Nha kiên trì với lối đá cầm bóng kĩ thuật thì Đức cải tổ lại toàn bộ nền bóng đá của họ từ cấp độ trẻ.

Cả hai cách tiếp cận trên đều đáng được ngưỡng mộ và học hỏi, song ở những thời khắc quan trọng, quyết định cuối cùng về một số cầu thủ nằm trong tay HLV trưởng. Nếu xét ở khía cạnh này, cả Tây Ban Nha và Đức đều trở thành những đội bóng mạnh hơn sau khi HLV trưởng của họ quyết định để một vài huyền thoại rời đội bóng.

Trong những năm đầu thế kỉ 21, Tây Ban Nha xây dựng lối chơi xung quanh Raul Gonzalez. Trong suốt một thập kỉ, tiền đạo huyền thoại của Real Madrid ghi bàn “tằng tằng” ở cấp đội tuyển và trở thành chân sút hàng đầu của La Roja. Song đến một thời điểm, Raul trở nên quá lấn át.

Là một trong số những cầu thủ tuyệt vời nhưng chưa bao giờ giành được Ballon d’Or (về nhì sau Michael Owen năm 2001), Raul dần dần trở nên khó chiều. Anh là một cầu thủ đặc biệt, một “Số Chín rưỡi” chơi bóng cực hay khi được đá cặp cùng Fernando Morientes ở cả cấp CLB và ĐTQG, khi mà sơ đồ hai tiền đạo còn hết sức thịnh hành.

Vị trí của Raul tại đội tuyển Tây Ban Nha bị đe dọa với sự nổi lên của hai cái tên David Villa và Fernando Torres, những người sau này cùng với Raul tạo nên danh sách 3 chân sút tốt nhất trong lịch sử ĐT Tây Ban Nha. Raul bị bỏ rơi tại World Cup 2006, khi mà Luis Garcia được trao cơ hội đá chính sau bộ đôi Villa và Torres ở hai trận đấu vòng bảng trên đất Đức. Raul xuất phát từ đầu trong thất bại ở vòng 16 đội trước Pháp khi được xếp đá hộ công cho Torres và Villa, song không để lại được nhiều ấn tượng.

Ảnh: Pierre-Philippe Marcou/AFP/Getty Images

Raul, sau khi Tây Ban Nha để thua Pháp 1-3 tại vòng knock-out World Cup 2006 (Ảnh: Pierre-Philippe Marcou/AFP/Getty Images)

Những ngày trên tuyển của Raul chỉ còn được đếm bằng đầu ngón tay. Tây Ban Nha thua sốc 2-3 trước Bắc Ireland ở vòng loại Euro 2008, ở trận đấu mà đội bóng áo đỏ áp dụng sơ đồ 4-3-3 với Raul, Villa và Torres trên hàng công. Raul là người nhận hết những lời chỉ trích khi đưa bóng tìm đến khung gỗ ở phút chót của trận đấu, và đây cũng là những đóng góp cuối cùng của anh trong màu áo ĐTQG.

Và đó cũng là… điều tuyệt nhất từng xảy ra với Tây Ban Nha. Hệ thống ba tiền đạo khiến cho tuyến giữa phải sử dụng 3 tiền vệ có thiên hướng phòng ngự, song với việc “trảm” Raul và chỉ sử dụng cặp tiền đạo Torres-Villa, gánh nặng được giảm bớt cho các cầu thủ ở giữa sân. Hàng tiền vệ có thể được triển khai với 2 tiền vệ trụ ở giữa sân và 2 tiền vệ tấn công ở hai biên. Những cái tên được chọn là David Silva và Andres Iniesta, mặc dù cả hai không đá chính ở các trận vòng loại hay tại World Cup 2006. Những yếu tố ấy, kết hợp với tất cả những bài tập đá ma (“rondos”) ở các học viện bóng đá tại Tây Ban Nha, là thời khắc mà tiki-taka thực sự ra đời. ĐT Tây Ban Nha sau đó không bao giờ nhìn lại vào quá khứ và hối tiếc quyết định này nữa, khi lên ngôi ở World Cup 2010 cũng như ở hai kì Euro 2008 và 2012!

ĐT Đức soán ngôi vô địch thế giới của Tây Ban Nha vào năm 2014, song họ đã từng bước tiến tới danh hiệu này kể từ năm 2010, sau khi bại trận trước chính Tây Ban Nha ở trận bán kết World Cup. Cho dù vậy, bước ngoặt với đội bóng của HLV Joachim Loew đến trước khi giải đấu diễn ra.

Michael Ballack là đội trưởng của ĐT Đức và là người lãnh đạo Die Mannschaft trong suốt hơn 10 năm. World Cup 2002, anh là đầu tàu kéo cả một tập thể rệu rã vào tới trận chung kết. Ballack ghi bàn ở cả trận tứ kết và bán kết song phải ngồi ngoài ở trận đấu cuối do bị treo giò. ĐTQG Đức thiếu vắng những cái tên có khả năng tấn công trong suốt những năm 2000, và như một lẽ tự nhiên, Ballack vươn lên trở thành người đứng đầu ở đội bóng.

Đến năm 2010, Ballack, giống như Raul, trở thành một cầu thủ “khó chiều” xét về khía cạnh chiến thuật. Anh không còn là một tiền vệ toàn năng, một cỗ máy ghi bàn khi đã bước sang tuổi 33 nữa. Ballack đá thấp hơn, chậm hơn và trở thành người điều tiết nhịp độ của các đợt lên bóng. Song đó là điều ĐT Đức không cần, bởi HLV Joachim Loew muốn đội bóng chơi pressing nhiều hơn. Việc Bastian Schweinsteiger đá ngày càng hay ở vai trò tiền vệ trung tâm, cộng với sự xuất hiện của tiền vệ sáng tạo đầy tiềm năng Mesut Ozil đòi hỏi một cái tên tràn đầy năng lượng để hoàn tất bộ ba ở giữa sân của Đức. Chấn thương mà Ballack gặp phải ở trận chung kết FA Cup khiến anh không thể tham dự World Cup tại Nam Phi, nhưng nó lại mở cánh cửa tới thành công cho Die Mannschaft.

Ảnh: Markus Gilliar-Pool/Getty Images

Michael Ballack dính chấn thương ngay trước thêm World Cup 2010 (Ảnh: Markus Gilliar-Pool/Getty Images)

Sami Khedira là người được lựa chọn cho vị trí tiền vệ trụ, và chơi cực hay bên cạnh Schweinsteiger và Ozil. Đức trở thành một đội bóng hoàn thiện hơn, và việc thiếu vắng Ballack khiến các cầu thủ phải trưởng thành và nắm vai trò lãnh đạo. Dù chỉ vào tới bán kết, Đức ngay lập tức được coi là đối trọng của Tây Ban Nha trong các năm tiếp theo.

Tôi không có ác ý gì khi nói những điều này, nhưng Ballack khi đó gián tiếp cản bước sự nghiệp ở ĐTQG của một số cầu thủ – những cái tên này sau đó đã thực sự “nở rộ”. Mỗi người trong số họ đều nhận thêm một phần trách nhiệm và Đức chơi bóng với tốc độ cao hơn trước. Ballack thường xuyên làm chậm nhịp độ của trận đấu, nhưng điều đó hoàn toàn không phù hợp với lối đá của đội bóng trẻ này. 

Huyền thoại Lothar Matthaus trả lời phỏng vấn với BBC

Đội bóng nào ở châu Âu hiện tại có thể áp dụng kinh nghiệm từ những bài học này? Câu trả lời có lẽ khá hiển nhiên: ĐTQG Anh. Wayne Rooney, giống như Raul và Ballack trước đó, hiện đang là đội trưởng ở đội tuyển quốc gia. Tiền đạo của Manchester United đã là trụ cột của ĐT Anh trong suốt 13 năm với 51 bàn thắng và 109 lần ra sân. Song anh đã bước sang tuổi 30 và đi cùng với đó là ba vấn đề quen thuộc.

Ảnh: Matthew Ashton/Getty Images

Wayne Rooney là chân sút tốt nhất của ĐT Anh với 51 bàn thắng (Ảnh: Matthew Ashton/Getty Images)

Thứ nhất, tiền đạo của Manchester United ngày càng khó xếp vị trí trong sơ đồ chiến thuật. HLV Roy Hodgson muốn xoay vòng giữa đội hình 4-3-3 và 4-3-1-2, nhưng nếu Rooney ra sân thì ĐT Anh sẽ phải chơi sơ đồ thứ hai – trong trường hợp HLV Hodgson muốn tung cả Harry Kane vào sân. Tam sư sẽ gặp nhiều khó khăn nếu sử dụng sơ đồ 4-3-3 với Rooney và Kane trên hàng công, bởi Rooney không còn đủ thể lực để đá tiền đạo dạt cánh như trước nữa. Daniel Sturridge hay Danny Welbeck là những cái tên phù hợp với vị trí đó hơn.

Thứ nhì, Rooney không phù hợp với phong cách chơi bóng tốc độ của ĐT Anh ở thời điểm hiện tại. Jamie Vardy, chân sút có 19 bàn ở giải Ngoại hạng mùa này, sở hữu tốc độ đáng kinh ngạc cùng khả năng đánh hơn bàn thắng vô cùng ấn tượng. Daniel Sturridge cũng đang dần trở lại sau chấn thương và lấy lại phong độ, Danny Welbeck luôn là một cái tên được nghĩ đến bởi sự đa năng và khả năng tuân thủ chiến thuật mà HLV trưởng đưa ra. Theo Walcott, Alex Oxlade-Chamberlain và Raheem Sterling đều là những “máy chạy” với tốc độ cực tốt. Ở chiều ngược lại, Rooney, người đã bước sang tuổi 31, có thể sẽ làm chậm nhịp tấn công cho Tam sư dù là ở các tình huống lên bóng trực tiếp hay phản công.

Ngoài tốc độ thượng thặng, Jamie Vardy còn rất nhạy ở khoản đánh hơi bàn thắng (bàn ghi vào lưới ĐT Đức, 27/03/2016). 

Thứ ba, và cũng là lý do quan trọng nhất: ĐT Anh hiện đã sở hữu những phương án thay thế chất lượng cho Rooney. Hai năm trước việc “trảm” Rooney là điều cực kì phi lý khi. Rickie Lambert là người dự bị cho Rooney khi đó – và giờ cựu tiền đạo của Southampton và Liverpool đang trôi dạt ở đâu? Hiện tại, ĐT Anh có hai tiền đạo cạnh tranh ngôi Vua phá lưới của Premier League là Kane và Vardy.

Pha xoay xở và ghi bàn trong phạm vi hẹp của Harry Kane ở trận gặp Đức (27/03/2016)

Harry Kane đã vượt mốc 20 bàn/mùa trong hai mùa giải gần nhất, và bàn thắng vào lưới ĐT Đức ở trận giao hữu đêm qua cho thấy khả năng xoay xở trong vòng cấm của chân sút 22 tuổi là vô cùng đáng nể. Kết hợp với Alli, người đồng đội tại Tottenham, bộ đôi của Tottenham cho người hâm mộ thấy rằng tương lai của ĐT Anh nằm trong tay họ.

Dele Alli, theo lời HLV Roy Hodgson mô tả, có thể làm tốt mọi vai trò của một tiền vệ trong bóng đá hiện đại. Cầu thủ 19 tuổi đá tốt vai trò số 10 ở ngay sau người đồng đội Harry Kane, cũng như không ngại lùi sâu để tranh chấp bóng. Alli cũng không dưới hai lần đe dọa khung thành của Manuel Neuer với hai cú sút nguy hiểm – như những lời nhắc nhở về khả năng tìm được mảnh lưới của đối phương của mình. Tam sư chắc chắn sẽ hưởng lợi không ít từ mối quan hệ tự nhiên và vô cùng khăng khít từ cấp CLB tới cấp ĐTQG của Kane và Alli.

Ảnh: Stuart Franklin/Getty Images

Harry Kane và Dele Alli sẽ là hai nhân tố quan trọng của ĐT Anh trong tương lai (Ảnh: Stuart Franklin/Getty Images)

Việc Rooney liên tục gặp chấn thương trong khoảng 1 năm trở lại đây, cùng với thành tích ghi bàn ấn tượng của cả Kane và Vardy khiến HLV Roy Hodgson sẽ rất đau đầu trong bài toán hàng công. Nếu hồi phục chấn thương kip thời, Rooney có thể sẽ vẫn dự Euro 2016. Nhưng liệu tiền đạo của Man United có được đá chính hay không sẽ là một câu chuyện hoàn toàn khác.

Kỉ lục ghi bàn và những đóng góp của Wayne Rooney cho đội tuyển quốc gia sẽ không bao giờ rơi vào quên lãng, nhưng chúng cũng không thể đảm bảo một suất đá chính cho một tiền đạo không đạt phong độ tốt nhất. Tây Ban Nha và Đức đã hoàn toàn lột xác khi thiếu vắng người đội trưởng ở các giải đấu lớn trước đó, và Anh cần cân nhắc rất kĩ bài học nói trên.

BÌNH LUẬN

TÁC GIẢ
Tùng Trần
56 bài viết
“Blue”
Phát bóng lên ^