Thomas Tuchel và bình minh của Borussia Dortmund

bởi Lukasz ·

Trời tối nhất là khi trước bình minh. Borussia Dortmund đã trải qua những giai đoạn đen tối nhất trong vòng 7 năm ở mùa giải 2014-15. Thất bại trong trận đấu cuối cùng của Juergen Klopp cho thấy rằng chỉ khát khao là chưa đủ để chiến thắng. Khi tâm lí và chiến thuật yếu kém, dễ hiểu tại sao Borussia Dortmund bất lực trong trận đấu họ muốn thắng nhất.

Jurgen Klopp (Ảnh: DW)

Jurgen Klopp (Ảnh: DW)

Thomas Tuchel đến trong sự hy vọng lẫn ngờ vực. Bản thân chiến lược gia này cũng chỉ mơ đến một mục tiêu trong top 4 Bundesliga.

Trong một năm ở ngoài bóng đá, tôi thực sự mong muốn có thể dẫn dắt một câu lạc bộ hàng đầu Bundesliga, có truyền thống sâu sắc và thực sự có thể thách thức mọi đối thủ.

Trong mắt tôi, Borussia Dortmund là đội bóng có thể thách thức mọi danh hiệu. Ở trong nước chúng ta có nhiều trở ngại hơn với không chỉ mỗi Bayern Munchen, mà còn có [Borussia] Monchengladbach, Bayer Leverkusen và Wolfsburg. Bộ tứ này đã thi đấu rất tốt trong mùa giải qua, biết cách vượt qua những trở ngại và cùng nhau duy trì vị trí hàng đầu giải đấu.

Tuchel nói trong buổi họp báo đầu tiên trong cương vị dẫn dắt Vàng Đen.

Ảnh: BVB

Ảnh: BVB

Ở thời điểm mùa giải chỉ còn chưa đầy hai tháng nữa là kết thúc, hoá ra những phát biểu của ông là khiêm tốn tới mức quá thận trọng.

Borussia Dortmund của Tuchel đang phá kỉ những kỉ lục điểm số của chính mình trong lịch sử tham dự Bundesliga. Dù chỉ đứng vị trí thứ hai sau 28 vòng đấu nhưng họ đã có 21 trận thắng, 4 trận hoà và chỉ để thua 3 trận, kiếm được 67 điểm, chỉ cách một Bayern siêu hạng của Pep Guardiola 5 điểm, trong khi đứng cách đội đứng thứ ba Hertha Berlin tới 19 điểm.

Ở Europa League, họ đã đánh bại những đối thủ rất mạnh là FC Porto và Tottenham Hotspur một cách thuyết phục và được đánh giá là ứng viên số một cho chức vô địch.

Bước chuyển mình ngoạn mục của Borussia Dortmund hoàn toàn không hề dựa trên sự bổ sung lực lượng một ào ạt. Tất cả những gì đội bóng vùng Ruhr đang có được không quá khi nói đó hoàn toàn do công lao của HLV Thomas Tuchel.

Những thay đổi nhân sự đáng chú ý

Nhân sự là một bài toán khó giải quyết với Dortmund. Đội bóng có quá nhiều cầu thủ tài năng như sa sút phong độ thê thảm, một số khác lại mắc kẹt trong những chấn thương liên miên và có vẻ không bao giờ có thể hồi phục.

Henrikh Mkhitaryan Jurgen Klopp - BVB.de

Mkhitaryan dưới thời Juergen Klopp buồn nhiều hơn vui – Ảnh: BVB.de

Mkhitaryan là một trong những vấn đề đau đầu của người Dortmund. Bản hợp đồng đắt giá nhất lịch sử câu lạc bộ thể hiện mình là một tài năng hiếm có của bóng đá, nhưng vấn đề tâm lí yếu kém đã ngăn anh thể hiện những điều đó.

Nếu anh ra đi, đó có thể xem là một sự giải thoát cho cả hai, vì Dortmund cũng đã chờ anh đến tận hai mùa giải. Nhưng ngay từ tháng Ba năm ngoái, khi những thoả thuận chưa chính thức giữa Tuchel và Dortmund bắt đầu,ông đã điện thoại cho Mkhitaryan để thuyết phục số 10 ở lại.

Tôi đã gặp ông ấy vào tháng Ba và ông ấy đã thuyết phục tôi ở lại. Tôi cũng muốn ở lại vì phải chứng minh cho mọi người thấy tôi xứng đáng được ở đây. Ngay từ cuộc nói chuyện đầu tiên ông ấy đã nói, ‘Này Miki, cậu ở lại nhé. Tôi sẽ đưa cậu lên đẳng cấp hàng đầu!’

Giữ chân thành công Mkhitaryan, Tuchel tiếp tục công tác nhân sự bằng cách đem về những Gonzalo Castro, Roman Buerki và Julian Weigl.

Julian Weigl , Roman Buerki and Gonzalo Castro of Borussia Dortmund - Alexandre Simoes

Ba thương vụ mới của Dortmund trong hè 2015 – Ảnh: Alexandre Simoes

Trong khi hai cái tên đầu đã quen với khán giả Bundesliga thì tiền vệ trẻ của 1860 Munchen gần như vô danh trong thế giới bóng đá. Weigl sở dĩ được phát hiện vì Tuchel đã quan sát anh rất kĩ trong thời gian nghỉ ngơi.

Ở chiều ngược lại, hàng loạt cuộc chia tay diễn ra. Những Kuba Blaszczykowski, Kevin Grosskreutz, Mitch Langerak hay Oliver Kirch đều đã có những đóng góp to lớn, nhưng một Dortmund mới không thể ổn định nếu vẫn cứ dựa vào họ. HLV Tuchel đã đánh giá họ kĩ lưỡng thông qua kì tập huấn mùa hè và một số trận chính thức ở đấu trường Europa League. Cuộc thay máu của Dortmund diễn ra trong sự tiếc nuối nhưng bình yên .

Về phần những người ở lại, Tuchel đặt ra áp lực buộc họ phải “tiến hoá” trong một triết lí mới. Sven Bender không thể cạnh tranh với Weigl ở hàng tiền vệ được chuyển xuống đá trung vệ và cải thiện đáng kể khả năng phòng ngự, Matthias Ginter từ trung vệ triển vọng nhất Đức được đẩy ra cánh phải trở thành một phát hiện mới của Bundesliga

Chiến thuật của Thomas Tuchel

tuchel Ảnh: BVB.de

Ảnh: BVB.de

Phong cách của Tuchel chịu ảnh hưởng rất lớn bởi hai người mà ông ngưỡng mộ.

Người thứ nhất là cố HLV Hermann Badstuber, cha ruột của cầu thủ Bayern Munich Holger Badstuber. Hai người đã có thời gian làm việc chung  tại đội trẻ VfB Stuttgart trong giai đoạn 2000-2006

Badstuber là người khiến tôi cảm thấy hứng thú với việc phải tỉ mỉ trong việc huấn luyện. Trong thể thao, ông ấy giống như người cha của tôi.

Tuchel nói về Badstuber trong phỏng vấn với Spox năm 2009

Tỉ mỉ cũng chính là nét đặc trưng trong cách làm việc của Thomas Tuchel. Cả ở Mainz trước đây và Dortmund hiện tại, HLV Tuchel luôn được cho là có những kế hoạch chi tiết áp dụng cho từng đối thủ và từng hoàn cảnh khác nhau diễn ra trên sân.

Với Thomas Tuchel, đội bóng của ông không chỉ có kế hoạch A và B, mà còn có những kế hoạch C, D hoặc E để tiếp cận trận đấu. Dortmund của ông  biết khi nào pressing, khi nào dừng lại, khi nào phải thực sự tấn công và khi nào cần kiểm soát bóng.

Trận đấu gặp Hoffenheim vừa qua chính là một minh chứng sống động cho việc Tuchel luôn sẵn sàng thay đổi ngay trong trận để tìm đến chiến thắng. Blog Spielverlagerung minh hoạ lại diễn biến trận đấu bằng hình ảnh như sau:

Dortmund khởi đầu trận đấu với sơ đồ 4-2-3-1 (ảnh: Spielverlagerung)

Dortmund khởi đầu trận đấu với sơ đồ 4-2-3-1 (ảnh: Spielverlagerung)
Nhưng Schmelzer dâng cao tạo ra sơ đồ WM cổ điển (ảnh: Spielverlagerung)

Nhưng Schmelzer dâng cao, các hậu vệ tịnh tiến tạo ra sơ đồ WM cổ điển (ảnh: Spielverlagerung)
Hoffenheim chơi tốt và bất ngờ có bàn mở tỉ số. Thomas Tuchel thực hiện một số điều chỉnh (ảnh: Spielverlagerung)

Hoffenheim chơi tốt và bất ngờ có bàn mở tỉ số, Thomas Tuchel thực hiện một số điều chỉnh (ảnh: Spielverlagerung)

Một đặc điểm dễ nhận thấy nữa của Tuchel là việc ông hầu như tận dụng mọi cầu thủ trong đội hình. Việc này giúp cầu thủ của ông luôn trong trạng thái sẵn sàng và đầy đủ thể lực, trong khi đối phương rất khó đoán được cách tiếp cận của Dortmund.

Trong quá trình tập luyện, Tuchel đã truyền đạt kĩ lưỡng đến các cầu thủ những nhiệm vụ và trách nhiệm cụ thể khi đứng trên sân. Điều này giúp cho những cầu thủ tưởng như đã bỏ đi dưới thời Klopp vẫn có thể đóng góp vào thành công của đội bóng đến thời điểm này như Adrian Ramos hay Matthias Ginter.

Người thứ hai có ảnh hưởng tới Tuchel chính là HLV hiện tại Bayern Munich, Pep Guardiola. Nếu như Hermann Badstuber truyền cảm hứng cho phong cách làm việc của Tuchel thì Pep lại có ảnh hưởng lớn đến phong cách chiến thuật. Không khó để nhận ra những nét tương đồng của Borussia Dortmund và Bayern hiện tại.

Dưới thời Thomas Tuchel chúng tôi học được nhiều về kiểm soát bóng. Nó thực sự đi vào chi tiết, như chân nào để nhận bóng, cách nào để thực hiện một đường chuyền.

Neven Subotic

Borussia Dortmund đề cao việc kiểm soát bóng như công cụ để triển khai lối chơi. Khi có bóng các cầu thủ sẽ tạo ra những nhóm di chuyển theo hình tam giác hoặc kim cương ban bật và áp sát khung thành đối phương.

Thuận lợi của Tuchel ở Dortmund là di sản của Juergen Klopp để lại không hề tồi chút nào. Các cầu thủ đã quen với việc di chuyển liên tục có định hướng xuyên suốt trận đấu và bản thân mỗi người đều là những kĩ thuật gia hàng đầu Bundesliga.

Một điểm giống nhau khác giữa Dortmund của Tuchel và Bayern của Guardiola là việc luôn sử dụng những cầu thủ kiến tạo đá thấp.

Ở Dortmund có hai người, một là Mats Hummels, hai là Ilkay Guendogan. Hummels ngoài nhiệm vụ phòng ngự của trung vệ còn được giao thực hiện những quả phất bóng bổng nhắm vào sau lưng hàng thủ đối phương. Trước thời điểm đó, các tiền đạo của Dortmund phải di chuyển để tạo ra những khoảng trống. Guendogan thường đứng ở vị trí cao hơn Hummels và hơi chếch sang phía bên phải. Ngoài việc tạo ra điểm kết nối giữa các tam giác ban bật, số 8 của Dortmund thường thực hiện những pha chọc khe vào kẽ giữa hậu vệ cánh và trung vệ của đối thủ.

Đây chính là hai nhân tố quan trọng của lối đá mà Tuchel đang áp dụng, nhưng nếu họ chấn thương, Tuchel vẫn có thể sử dụng những Sven Bender thay Hummels và Nuri Sahin, Moritz Leitner, Gonzalo Castro thay Guendogan.

Khi phòng ngự, Dortmund vẫn trung thành với cách pressing và gegenpressing định hướng không gian, Tuchel còn nâng tầm nó lên bằng cách để những cầu thủ giả vờ áp sát, thực chất là dẫn dụ bóng từ từ đi ra không gian chật hẹp ngoài cánh, và đó là thời điểm để các cầu thủ Dortmund cướp bóng.

Borussia Dortmund dẫn dụ đối phương đưa bóng ra không gian chật hẹp ngoài cánh và bắt đầu hành động (ảnh: Ryan Tank)

Borussia Dortmund dẫn dụ đối phương đưa bóng ra không gian chật hẹp ngoài cánh và bắt đầu hành động (ảnh: Ryan Tank)

Cách chơi này không mới, dựa trên nền tảng là phát biểu của Johan Cruyff:

Nếu có bóng trong chân, phải làm sao cho sân bóng lớn nhất có thể. Nếu mất bóng, phải làm sao cho sân bóng nhỏ nhất có thể.

Ai cũng biết Johan Cruyff là người có ảnh hưởng lớn nhất đến phong cách chiến thuật của Pep Guardiola và bằng một cách gián tiếp, những triết lý của ông giờ cũng ảnh hưởng đến Borussia Dortmund của Thomas Tuchel.

Với hầu hết đặc điểm đã đề cập, Dortmund của Tuchel không dùng một sơ đồ cụ thể nào, nhưng nếu cần hình dung, chúng ta có thể gọi đó là “4-3-3 và những biến thể”, phần biến thể lại được điều chỉnh tuỳ theo giai đoạn và tình hình cụ thể trên sân.

Nhưng dù chơi với biến thể nào thì Tuchel thường chỉ có nhiều nhất một cầu thủ bám biên cho mỗi cánh, nhưng cầu thủ còn lại phải hỗ trợ cầu thủ này cả trong phòng ngự lẫn tấn công.

Tinh thần và thể lực hoàn hảo

Không quá khi nói rằng mùa giải cuối cùng của Klopp, tinh thần của Borussia Dortmund đã xuống ở mức thấp nhất. Việc phải khởi đầu mùa giải từ rất sớm là một bất lợi về thể lực nhưng đã được HLV Tuchel tận dụng rất tốt để tạo ra cữ dợt chất lượng cao cho đội bóng. Những chiến thắng hoành tráng trước các đối thủ dễ ở vòng sơ loại Europa League đã mang lại niềm tin đáng kể cho những trụ cột.

Tất nhiên không thể trông đợi của mùa giải của Vàng Đen chỉ toàn những đối thủ như Wolfsburg hay Odds BK, nhưng điều đặc biệt quan trọng là Tuchel đã giúp các cầu thủ tin rằng, chỉ cần tuân thủ chiến thuật, bàn thắng sớm muộn sẽ đến.

Chúng ta có thể thường xuyên thấy cảnh các cầu thủ Dortmund ung dung tấn công theo cách của mình ngay cả khi bị dẫn trước. Đó là điều không thường thấy ở mùa trước dưới thời Klopp. Vị HLV đầy cá tính này thường bộc lộ sự thất vọng của mình sau một tình huống hỏng ăn đáng tiếc, điều này phần nào khiến những đôi chân trên sân thêm phần nặng nề.

Tính tới thời điểm này, Dortmund đã thi đấu 46 trận chính thức (28 ở Bundesliga, 4 ở DFB Pokal và 14 ở Europa League). Nếu tới được đích của ba mặt trận, Dortmund phải đá thêm 14 trận nữa.

Sự mệt mỏi chắc chắn sẽ đến, nếu viễn cảnh tươi đẹp trên tới. Nhưng với sự xoay vòng của Thomas Tuchel, cho tới nay, trục trặc vẫn chưa xảy ra. Ngoại trừ trường hợp Mkhitaryan được đặc cách đá mọi trận nếu anh không chấn thương (tiền vệ Armenia đề nghị HLV Tuchel), các cầu thủ còn lại đều được cho nghỉ ngơi theo thể trạng. Đặc biệt là cho đến thời điểm này, ngôi sao dễ chấn thương Marco Reus vẫn chưa gặp phải một chấn thương dài ngày nào.

Bình minh mới ở Signal Iduna Park

Lá thăm định mệnh đã đưa Juergen Klopp trở lại Signal Iduna Park sau chưa tròn một năm ngày từ nhiệm. Klopp có vẻ chưa có được những thứ ông cần tại Liverpool. Trong khi đó, mọi thứ đang đi đúng hướng với Vàng Đen. Họ đang là ứng viên sáng giá ở Europa League và thực sự khát khao với chiếc cúp duy nhất còn thiếu trong bộ sưu tập danh hiệu.

Nếu vượt qua Liverpool của Juergen Klopp sắp tới và làm nên lịch sử vào tháng Năm ở Basel (địa điểm tổ chức trận chung kết Europa League), Thomas Tuchel thực sự sẽ viết nên chương mới trong lịch sử Vàng Đen, đưa kỷ nguyên Juergen Klopp vào dĩ vãng, mở ra một bình minh mới ở Signal Iduna Park!

Bài viết có sử dụng các tư liệu của Tom Payne – Spielverlagerung.com; Ryan Tank – Bundesliga Fanatic.

BÌNH LUẬN

TÁC GIẢ
Lukasz
22 bài viết
“Cầm cờ ở The Yellow Wall”
Phát bóng lên ^