Bản quyền Premier League từ một góc nhìn Hoa Kỳ

bởi KP ·
Nguồn: The Drum

Nguồn: The Drum

Việc Việt Nam đang đàm phán bản quyền Premier League là thời điểm phù hợp để quan sát cách làm truyền hình nói chung và việc đàm phán mua bản quyền Premier League nói riêng của các nước khác. Bài viết này sẽ trình bày góc nhìn từ ngành truyền hình thể thao của Mỹ.

Đài NBC của Mỹ hồi tháng 8 năm ngoái đã đấu thầu và thắng gói độc quyền chiếu Premier League sáu mùa từ năm 2016 tới 2022. Có lẽ bạn đang nghĩ, thị trường Mỹ chắc chắn được ưu đãi hơn mức giá 80 triệu đô-la/ba mùa giải mà bên đối tác ra giá cho Việt Nam do dân Mỹ không xem bóng đá?

Không. Theo báo cáo của Richard Sandomir thuộc tờ New York Times hồi tháng 8 năm ngoái thì NBC đã phải trả mức giá 83 triệu đô la từ…ba năm trước, hồi họ giành gói ba mùa giải 2013-2016. Mà khoan, còn nữa: Không phải là 83 triệu đô la/ba mùa mà là 83 triệu đô-la/mùa với tổng trị giá ba mùa giải 2013-2016 là 250 triệu đô-la Mỹ.

Khi giành gói sáu mùa giải tiếp theo (2016-2019) mới đây, NBC đã phải trả gấp đôi, tức là 166 triệu đô-la/mùa, với tổng giá trị sáu mùa giải là 1 tỉ đô-la. Trong khi ở Việt Nam đang gây sức ép để bên đối tác chỉ tăng 20% giá, phía giải Premier League vừa thu được gấp đôi tiền bản quyền từ NBC của Mỹ. Vì sao phía NBC lại chịu chi như vậy? Theo báo cáo của Sandomir thì:

1. NBC chịu trả 1 tỉ đô-la cho sáu mùa vì họ muốn cạnh tranh với các đối thủ khác. Premier League mời thầu tổng cộng ba đài của Mỹ là NBC, Fox, và beIN Sports.

Và trước khi bạn chê người Mỹ dở vì không chịu đàm phán chung, chúng ta hay xét điều thứ hai sau:

2. NBC cảm thấy 1 tỉ đô-la/sáu mùa là đúng với giá trị của nhãn hiệu Premier League đối với họ.

Theo Sandomir trình bày thì NBC đã thẳng thắn thừa nhận việc giải Ngoại hạng đã một tay (single-handedly) xây dựng lại giá trị của kênh cáp thể thao của NBC, kênh NBC Sports Network (NBCSN), và họ nhìn nhận cơ hội trước mắt khi mà người Mỹ đang dần trở nên thích thú với bóng đá châu Âu đỉnh cao.

NBC nhìn nhận giá trị của nhãn hiệu Premier League với người tiêu dùng và đối với doanh thu của họ. Sandomir cho hay trong mùa 2013-14, mùa giải đầu tay của NBC cùng Premier League, họ có trung bình 438,000 người xem/trận, tức là tăng 188% từ số lượng khán giả của các kênh cạnh tranh như là Fox Soccer, ESPN, và ESPN2 từ các mùa trước. Trong mùa giải năm ngoái, con số người xem/trận là 479,000 xem/trận.

Để đánh bật Fox và ESPN trong vòng đấu thầu, NBC không dùng mánh khoé gì ngoài việc tập trung vào bản thân chất lượng chương trình của họ khi trình bày lời đề nghị với phía giải Ngoại hạng. NBC mua một lúc sáu mùa giải, tức là 2,280 trận trực tiếp cùng với cam kết sản xuất các chương trình nhận định trước, giữa và sau trận đấu cùng với một loạt các sản phẩm truyền hình liên quan khác. Họ hứa sẽ thoả mãn điều kiện giải sẽ được chiếu rộng khắp với việc sẵn sàng chiếu bóng đá trên các kênh khác trong gia đình NBC bên cạnh kênh NBCSN.

Ảnh: The New York Times

Ảnh: The New York Times

Premier League không phải là nhãn hiệu duy nhất mà NBC đã nỗ lực sở hữu độc quyền. Họ còn có quyền chiếu độc quyền ba giải đua xe là Nascar, Công thức 1 (Formula One) và IndyCar, bên cạnh giải hockey toàn quốc (National Hockey League). Phía NBC có nhận định như sau khi bàn về quyết định ra giá 1 tỉ đô-la mua quyền chiếu độc quyền giải Ngoại hạng trong sáu mùa giải:

Chúng tôi xem xét quyết định từ khía cạnh [giải Ngoại hạng] làm được gì cho danh mục đầu tư từ tất các nguồn thu của chúng tôi như là quảng cáo, các thương vụ liên quan, [và] doanh thu từ người xem qua mạng. Rất khó để quy ra cụ thể giá trị thực của Premier League, hockey, hay là Nascar. Mấu chốt là ở cái nhìn tổng thể. Đây không phải là một thương vụ có lời trực tiếp thuần tuý, nhưng chúng tôi tin rằng nó sẽ gia tăng lợi nhuận cho công việc kinh doanh khi xét toàn cục.

Công việc kinh doanh chung của NBC ở đây là làm thể thao. 1 tỉ đô-la có thể gọi là mất nhưng mà làm thể thao từ nhãn hiệu mua được thì gọi là được.

So sánh giữa Việt Nam và Mỹ vào thời điểm này ở bất kỳ khía cạnh nào cũng là khập khiễng nhưng không phải vì vậy mà chúng ta không rút là được hai nhận định lớn:

  • Thứ nhất, NBC không bị chi phối bởi bất kỳ một cơ quan nhà nước nào khi họ tiến hành làm công tác kinh doanh của họ. NBC không cảm thấy mình phải hợp tác với các đài đối lập như là Fox hay ESPN khi tiến hành đàm phán. Họ chỉ phục vụ một tập thể duy nhất đó là khán giả của họ, một mục tiêu được thể hiện qua cam kết chất lượng chương trình. 1 tỉ đô-la không phải là mức giá mà phía Premier League đề ra cho NBC mà do NBC tự đánh giá, tự quan sát các đối tác cạnh tranh, và ra giá để đảm bảo họ thắng thầu.
    • NBC đặt quyền lợi của người xem lên trước khi ra giá mua. Khi và chỉ khi họ đã làm điều đó, họ mới tính tới chuyện lợi nhuận hoá sản phẩm họ mua được.
  • Thứ hai, chúng ta không thấy người tiêu dùng phải nhượng bộ ở đây. Chúng ta không thấy người Mỹ tự nhủ với bản thân, kiểu: “Thôi, NBC không mua được thì mình xem SopCast. Người Mỹ rất sáng tạo, chúng ta làm được.” Người tiêu dùng không có gì nhiều ngoài cái muốn của mình. Cái muốn đó trong bài toán kinh tế người ta gọi là cầu. Người tiêu dùng không nên hạ thấp tiêu chuẩn của cái cầu đó vì không có cầu, thì chắc chắn sẽ không có cung.

Sự toàn cầu hoá của một sản phẩm, ở đây là giải Ngoại Hạng Anh, đã cho người hâm mộ Việt Nam một cái nhìn đa chiều về cách làm truyền hình ở Việt Nam và cách làm truyền hình ở một nước khác. Cách tiếp cận của truyền hình Việt Nam là đặt số tiền cần bỏ ra để mua bản quyền giải trước việc có thể đem lại sản phẩm đến với người tiêu dùng. Cách làm của truyền hình Mỹ là chịu lỗ trước, đưa sản phẩm tới tay người tiêu dùng, rồi sáng tạo tìm cách tối ưu hoá lợi nhận từ sản phẩm đó.

Nếu cách tiếp cận của Việt Nam thành công thì đây là một chiến thắng kinh tế lý tưởng với đôi bên, bên truyền hình và bên người tiêu dùng Việt Nam, đều có lợi. Nhưng nếu thua, người tiêu dùng Việt sẽ có nhiều thời gian trong khi chờ link SopCast “buffering” để suy nghĩ về một cách làm khác từ một đất nước khác.

BÌNH LUẬN

TỪ KHOÁ LIÊN QUAN
TÁC GIẢ
KP
43 bài viết
“LiverpoolFC Vietnam Community. Facebook: @kpham.lfc”
Phát bóng lên ^