Mổ băng – Borussia Dortmund 1-1 Liverpool: Đại chiến gegenpressing

bởi Tuấn Vũ ·

Liverpool hành quân đến Signal Iduna Park trong khuôn khổ lượt đi vòng tứ kết Europa League mùa giải 2015-2016 với vị thế là đội bóng ở cửa dưới, nhưng những gì đội bóng của HLV Jurgen Klopp thể hiện trước một Borussia Dortmund hùng mạnh trong trận hòa 1-1 đã cho thấy một điều: họ ngày càng trở thành một tập thể đoàn kết, lỳ lợm và khó bị đánh bại.

Nhập trận

Cả 2 đội đều có những sự vắng mặt đáng tiếc cho trận thư hùng này. Bên phía Liverpool, Roberto Firmino vừa mới bình phục chấn thương và buộc phải xuất phát trên băng ghế dự bị. Trong khi đó, Ilkay Gundogan bên phía BVB phải ngồi ngoài do chấn thương bàn chân.

Dortmund ra sân với sơ đồ 4-3-3, với Julian Weigl là tiền vệ mỏ neo, Gonzalo Castro và Erik Durm chia nhau đá như 2 tiền vệ con thoi. Phía trên là bộ ba quen thuộc Marco Reus, Henrikh Mkhitaryan và Pierre-Emerick Aubameyang – người đá cao nhất.

Trong khi đó, HLV Jurgen Klopp gây bất ngờ khi bố trí Divock Origi đá chính cũng trong sơ đồ 4-3-3, với sự hỗ trợ từ Philippe Coutinho (dạt trái) và Adam Lallana (phải). Bộ ba Jordan Henderson – Emre Can – James Milner chia nhau trấn giữ tuyến giữa.

Với lợi thế sân nhà cũng khả năng kết nối nhịp nhàng dưới thời HLV Thomas Tuchel, Dortmund chủ động áp đặt thế trận ngay từ đầu. Đáng chú ý trong cách chơi của đội bóng Đức là nhân sự dày đặc ở vùng trung tâm sân, với việc Marcel Schmelzer dâng lên như một tiền vệ cánh, Erik Durm dạt phải, trong khi Castro và Mkhitaryan thường xuyên lùi về để sẵn sàng hỗ trợ triển khai bóng.

1

Schmelzer (vòng tròn) đứng rất cao ngay từ đầu trận
2

Hình ảnh rất tiêu biểu về Dortmund dưới thời Tuchel: 4-3-3 trở thành 3-4-3, Durm và Schmelzer chơi như 2 wing-back, Castro chơi khá tự do bên cạnh Weigl

Bên phía Liverpool, Klopp cho các học trò chơi phòng ngự phản công. James Milner di chuyển gần như tự do còn Henderson và Can đá thấp hơn. Khi Dortmund có bóng ở sân nhà, tiền vệ 30 tuổi người Anh thường lao lên pressing cùng bộ ba trên hàng công.

3

Hệ thống phòng thủ 4-3-3 của Liverpool

Trong khoảng 15 phút đầu tiên, Dortmund chủ yếu tấn công bên cánh trái của Liverpool, nơi Alberto Moreno trấn giữ. Hậu vệ người Tây Ban Nha vốn không sở hữu cảm quan vị trí tốt và có lẽ HLV Tuchel đã chỉ đạo cho các học trò khoét vào cánh này. Tuy nhiên, với việc James Milner và Coutinho tích cực hỗ trợ, áp lực lên Alberto Moreno đã giảm đáng kể, giúp Liverpool đứng vững trong khoảng thời gian này.

Cùng nói qua một chút về Moreno. Hậu vệ TBN là một cầu thủ nhanh, có kỹ thuật cơ bản tốt, hỗ trợ tấn công tốt, nhưng lại rất thiếu độ tin cậy về mặt phòng ngự ở nhiều thời điểm.

Đơn cử như tình huống ở phút 19.

4

Lao lên một cách rất không cần thiết, và rồi…
5

… không về kịp khi Pisczek dâng lên rất nhanh. May là Mkhitaryan không kịp quan sát đồng đội di chuyển

Dortmund lên bóng và tấn công

Chúng ta cùng theo dõi một số tình huống lên bóng rất tiêu biểu của Dortmund:

Tình huống phút thứ 34:

Tình huống phút thứ 35:

Điểm chung của 2 tình huống trên là gì? Đó chính là cự ly thiếu hợp lý giữa tuyến hậu vệ và tiền vệ của Liverpool – điều mà Dortmund đã tập trung khai thác khá nhiều ở trận đấu này (cùng với cự ly giữa các cầu thủ trong một tuyến). Ở cả 2 tình huống này, Mkhitaryan đều là người nhận bóng được triển khai từ dưới. Với khoảng không rộng mênh mông, tiền vệ người Armenia dễ dàng sử dụng tốc độ cùng khả năng đi bóng để gây nguy hiểm cho đối phương.

Trong rất nhiều tình huống, cách triển khai bóng của Dortmund có ý đồ rất rõ rệt. Các bộ ba tam giác Schmelzer-Castro-Hummels hoặc Pisczek-Weigl-Durm liên tục phối hợp nhóm nhỏ, đập nhả ở mỗi bên riêng rẽ với nhau nhằm kéo dãn cự ly các cầu thủ của Liverpool.

Các đường triển khai bóng kéo theo thường sẽ tìm đến địa chỉ của Mkhitaryan/Castro/Reus. Ở hiệp hai khi Erik Durm rời sân, Nuri Sahin trám vào chỗ của Castro để cựu tiền vệ Bayer Leverkusen chuyển sang chơi lệch phải, thì cách chơi của Dortmund vẫn không có nhiều thay đổi. Kỹ thuật cá nhân xuất sắc cùng tốc độ và khả năng xoay xở trong phạm vi hẹp nhiều lần giúp Mkhitaryan và các đồng đội có những pha đi bóng khá tự do, có thể tạo nguy hiểm.

6

Tình huống Hummels triển khai bóng cho Castro – Khoảng trống sau lưng các tiền vệ Liverpool là rất lớn

Dù 4-3-3 của Klopp khi phòng ngự trở thành 4-5-1, thì khoảng trống vẫn xuất hiện khá nhiều, khách quan cũng vì bởi giữ cự li trong một khoảng thời gian liên tục là một việc khó, nhất là sau khi chuyển từ trạng thái tấn công sang phòng ngự; thứ hai, Liverpool không có một tiền vệ nào đánh chặn đúng nghĩa.

Khi cự ly giữa các cầu thủ là gần nhau và có xu hướng bó vào giữa, một mối hiểm họa xuất hiện: các cầu thủ chạy cánh của đối phương có thể nhận được những cú mở bóng bất ngờ. Tình huống nguy hiểm nhất của Dortmund trong hiệp một xuất phát từ một pha bóng như vậy, với pha mở bóng không thể chê từ Weigl. Tiếc là Mamadou Sakho đã phòng ngự rất dũng cảm.

Một cá nhân rất đáng chú ý bên phía Dortmund là Julian Weigl. Ở tuổi 20, viên kim cương của Dortmund và bóng đá Đức thể hiện sự chững chạc đáng kinh ngạc, gần như cáng đáng được hầu hết mọi nhiệm vụ thay cho người đàn anh Gundogan.

Chơi ở vị trí “số 6”, thường xuyên bị để mắt bởi Origi cũng như một trong các tiền vệ trung tâm của Liverpool, nhiệm vụ của Weigl đòi hỏi sự điềm tĩnh cũng như linh hoạt, và anh đã thể hiện xuất sắc, với 84% số đường chuyền đúng địa chỉ, 2 cơ hội tạo cho đồng đội, cùng với 3 pha qua người.

7

Bản đồ nhiệt của Weigl trước Liverpool – Ảnh: Squawka

Lại nói về việc Dortmund tấn công. Trong hiệp hai, khoảng trống như đã nói ở trên vẫn thỉnh thoảng xuất hiện khi Liverpool đôi lúc pressing không thật sự hợp lý. Tình huống ở dưới, Castro có khoảng không gian rộng và xin bóng từ Reus. Chúng ta có thể đặt câu hỏi tại sao Allen lại pressing cao đến như vậy.

Các tình huống tiêu biểu khác:

Vấn đề về cự ly giữa các tuyến đã được chỉ ra bởi một “người cũ” – Jamie Carragher – hòn đá tảng ngày nào ở hàng phòng ngự Lữ đoàn đỏ. Hoặc hàng hậu vệ phải dâng cao hơn, hoặc tuyến tiền vệ phải chơi thấp xuống để đảm bảo cự ly:

Nhìn chung, đây là một trận đấu khá chặt chẽ. Đẳng cấp của Dortmund giúp họ luôn biết cách tìm ra khe hở của đối phương, nhưng nói đi cũng phải nói lại, Liverpool cũng đã tỏ ra rất đáng khen trong phòng ngự. Không có quá nhiều lần The Reds mất tập trung, và đó là tiền đề cho một bước ngoặt vô cùng quan trọng – bàn thắng trên sân khách bởi Origi.

Bước ngoặt Origi

Trước trận đấu, có nhiều lời đồn đoán được đặt ra về việc Origi sẽ xuất phát thay vì tiền đạo chủ lực Daniel Sturridge – cho một suất duy nhất trên hàng công của Liverpool. Đẳng cấp, kinh nghiệm, danh tiếng – Sturridge rõ ràng là trên Origi một bậc. Nhưng Jurgen Klopp đã cho thấy: những ý tưởng táo bạo của ông có thể đem lại hiệu quả rất rõ rệt.

Cùng xem lại tình huống dẫn đến bàn thắng:

Chúng ta cùng nói về vị trí của các cầu thủ Dortmund khi Moreno bắt đầu lên bóng

8

Durm không áp sát Moreno vì nghĩ đã có Mkhitaryan, nhưng cũng rất cầm chừng với Coutinho. Weigl di chuyển để bắt bài Coutinho, còn Castro không lùi về kịp để lấp vào khoảng trống.

Mỗi cá nhân đều có thể bị bắt lỗi trong tình huống này, nhưng theo ý kiến chủ quan của người viết, có 2 người mắc lỗi lớn nhất: Durm và Sven Bender.

Có thể cho rằng đây là một tình huống thiếu dứt khoát của Durm (như đã nói ở trên), tuy nhiên với Bender thì khác. Vốn được cắt cử theo kèm Origi, thì trong bất cứ trường hợp nào, bỏ vị trí cũng là lỗi lớn.

Dù Hummels đã lao vào Milner ngay lập tức hay chưa, thì đơn giản Bender không được lao lên. Tuy nhiên trung vệ người Đức sinh năm 1989 đã phạm phải một sai lầm chết người, cho Origi một cơ hội quá lớn.

Khi chỉ còn phải đối mặt với Pisczek, tiền đạo trẻ người Bỉ đã có pha xử lý dứt khoát, mang về bàn thắng quý hơn vàng cho Jurgen Klopp.

Một tình huống sai lầm hiếm hoi của hàng thủ Dortmund; nhưng nói đi cũng phải nói lại, lời khen cũng phải được dành cho cho Milner: một pha chạy chỗ, và kiến tạo, đơn giản là quá hay.

Quyết định để Origi ra sân từ đầu hoàn toàn không phải là hú họa. Phong độ không thật sự cao của Sturridge là một nguyên nhân; song về mặt chiến thuật, Origi đơn giản là người có thể đáp ứng hoàn hảo yêu cầu của Klopp tại Signal Iduna Park.

Cao. Nhanh. Khỏe. Chăm chạy. Làm tường tốt. Chơi phản công được. Tất cả đều thể hiện dáng dấp của một tiền đạo toàn diện – rất có thể sẽ trở thành con quái vật dưới tay Klopp nếu được rèn giũa bài bản sau này. Sau đây chỉ là một vài ví dụ điển hình về việc Origi đã chơi tốt và chững chạc thế nào:

Điểm yếu chống bóng bổng

Suốt 90 phút, hàng phòng ngự Liverpool chơi rất tập trung. Nhưng đáng tiếc thay, chiến thắng của họ đã bị từ chối bởi một điểm yếu cố hữu: bóng bổng từ tình huống cố định.

Một minh chứng về khả năng tranh chấp trên không kém của Lallana:

9

Tỷ lệ không chiến thành công của Lallana: 0%

Lallana thất bại trong cả 3 tình huống tranh chấp trên không

Quả tạt của Mkhitaryan cho Hummels là quá tốt, nhưng nhiều người vẫn sẽ đặt câu hỏi tại sao hậu vệ người Đức lại có thể di chuyển và bật nhảy tự do như vậy. Klopp đã nhận lỗi về mình khi bố trí Lallana ở vị trí đó (thay vì Origi) và rõ ràng ông sẽ phải làm việc với các cầu thủ nhiều hơn nữa về “gót chân Achilles” này.

Kết luận

Tôi hài lòng về rất nhiều phần của trận đấu, đội ngũ đã tổ chức tốt, chúng tôi can đảm, kỷ luật, mọi thứ đều ổn.

Trong một trận đấu của thứ bóng đá gegenpressing mẫu mực, cả 2 đội bóng đã cho người xem một màn đọ tài hấp dẫn. Cự ly cùng thứ bóng đá tập thể là thứ đều được hai đội đề cao, và cách họ thể hiện trên sân cho thấy tiềm năng của hai bên là như thế nào.

Đối với Dortmund, đối mặt với một đối thủ chủ động chơi phòng ngự phản công, các học trò của Thomas Tuchel vẫn có thể tạo ra rất nhiều khoảng trống cũng như cơ hội ăn bàn; và nếu như họ sắc bén hơn một chút, may mắn hơn một chút, và nhất là nếu hàng phòng ngự Liverpool không thi đấu quá quả cảm, thì kết quả có lẽ đã khác.

Còn với Liverpool, họ gợi nhớ lại chính mình dưới thời Rafael Benitez: một đội bóng đoàn kết, cá tính, lỳ lợm. Đối đầu với một đối thủ đẳng cấp châu Âu trên sân khách, tất cả các cầu thủ Liverpool đều tuân thủ chiến thuật một cách gần như hoàn hảo, thi đấu như một khối đầy quả cảm và không cho thấy một chút choáng ngợp nào. Đội bóng của Jurgen Klopp có lẽ sẽ còn tiến rất xa…

Bài viết đã được đăng tại Blog của Tuấn Vũ.

BÌNH LUẬN

TÁC GIẢ
Tuấn Vũ
2 bài viết
“An honest version of Don Juan.”
Phát bóng lên ^