Leicester City và bí quyết khoa học phía sau chức vô địch Premier League

bởi Felix ·

Bài viết được lược dịch từ bản gốc của tác giả Alistair Magowan đăng trên BBC

*****

Mọi người đều cảm thấy hào hứng với câu chuyện cổ tích mà Leicester City đã tạo ra tại Premier League mùa giải năm nay, nhưng ai trong số các bạn biết rằng phía sau nó là bao nhiêu ly nước ép củ cải đường hay những lần bước chân vào các “buồng băng” có nhiệt độ âm 135 độ C?

Ảnh: Plumb Images/Leicester City FC

Ảnh: Plumb Images/Leicester City FC

Dù sự chuyển biến của Leicester City từ ứng cử viên hàng đầu cho xuất xuống hạng trở thành nhà vô địch Premier League 2015/16 đã được đánh giá như một điều chỉ có thể xảy ra trong trí tưởng tượng, sự thật phía sau nó là vô vàn những tính toán khoa học đem đến thành công cho đội chủ sân King Power.

Những ông chủ tận tâm, đội ngũ tuyển trạch viên năng động và một HLV trưởng hăng hái đã góp phần không nhỏ trong thành công ấy. Tuy vậy, có thể nói việc sở hữu hệ thống khoa học thể thao đột phá và một đội ngũ y tế hiệu quả, cẩn thận tích hợp lợi thế ấy vào từng quyết định phía sau “cánh gà” đã tạo nên một nền tảng hoàn hảo cho Leicester để đi đến vinh quang.

Leicester không phải là đội bóng duy nhất tại Premier League đang sử dụng những công nghệ tiên tiến tại Premier League, nhưng việc dùng nước ép củ cải đường để tăng hiệu quả trong thi đấu của cầu thủ và sử dụng buồng lạnh nhằm giúp các cầu thủ phục hồi thể lực đã khiến họ trở nên khác biệt.

Một điểm mấu chốt nữa tại Leicester City là cách HLV Claudio Ranieri sử dụng tất cả những điều trên trong kế hoạch của ông cho đội bóng. Như cựu HLV thể lực của Liverpool – Darren Burgess nói với BBC Sport: “Thông thường, các HLV sẽ không chịu lắng nghe những điều như vậy.”

Và kết quả gì cho Leicester? Họ có một đội bóng chịu ít chấn thương nhất tại Premier League mùa giải năm nay, theo thông số từ Physioroom.com, và sử dụng số cầu thủ ít hơn bất kỳ đội bóng nào khác tại Ngoại hạng Anh mùa này. Đó là một thành quả hoàn hảo cho một CLB với nguồn tài chính tương đối hạn hẹp và sử dụng lối chơi phòng ngự phản công tốc độ cao.

Ảnh: BBC

Ảnh: BBC

Rất nhiều pha bứt tốc, rất ít chấn thương

Khi Ranieri được bổ nhiệm vào mùa hè năm ngoái, những ông chủ người Thái của Leicester đã nói rõ với chiến lược gia người Italia rằng đội ngũ nhân viên ông “thừa kế” từ Nigel Pearson hoàn toàn có thể được tin tưởng. “Ranieri thực sự bất ngờ với cách chúng tôi làm việc với các cầu thủ tại đây,” trợ lý Craig Shakespeare cho biết.

Đã chứng tỏ được tầm ảnh hưởng của mình trong triều đại Pearson, đội ngũ này lại càng chứng minh vai trò quan trọng của họ trong một hệ thống lối chơi dựa trên tốc độ cao của Ranieri. Theo thông số từ Opta, các nhà vô địch Premier League 15/16 đã có số pha phản công và bàn thắng từ các pha phản công nhiều nhất tại giải đấu năm nay.

Để làm được điều này, các cầu thủ của Leicester phải được tập luyện để thực hiện các pha bứt tốc một cách thường xuyên mà không khiến họ dính phải những chấn thương. Tiền đạo Jamie Vardy, người đạt được tốc độ cao nhất tại Premier League mùa giải năm nay – 35.44 km/h và có thể thực hiện các pha bứt tốc với tổn quãng đường lên đến 500m trong một trận đấu là một ví dụ điển hình.

Ảnh: Jordan Mansfield

Ảnh: Jordan Mansfield

Đầu tiên, họ phải tạo sức mạnh cho gân khoeo bằng những bài tập đạp đùi với sức nặng tạ lên đến 350 – 500 kg. Họ cũng sử dụng một dụng cụ hỗ trợ mang tên NordBord, thứ cho phép ban huấn luyện đo sức mạnh của gân khoeo và cải thiện nó, đề ra những bài tập phù hợp cho từng cầu thủ sau mỗi trận đấu ngay trong phòng thay đồ.

Vào những buổi tập cuối tuần, các cầu thủ sẽ trải qua các bài tập bứt tốc buộc họ sử dụng tốc độ cao nhất có thể của mỗi người. HLV thể lực của Leicester, Matt Reeves trong một phát biểu hồi tháng Hai năm nay chia sẻ:

Thông số GPS cho chúng tôi thấy rằng dù đội bóng sử dụng lối chơi tạo ra nhiều khoảng trống để các cầu thủ có thể đạt được tốc độ cao nhất của họ, nó cũng tùy thuộc vào tình huống. Một trung vệ có thể đạt tới tốc độ cao nhất khi đuổi theo một đường chuyền dài qua đầu họ nhưng nếu không rơi vào tình huống đó, họ không có nhiều cơ hội thực hiện những pha bứt tốc như vậy.

Vì vậy cứ mỗi thứ Năm, khi các cầu thủ có thể đã thấm mệt sau buổi tập, họ được xếp hàng để từng người thực hiện một pha bứt tốc 40m. Điều đó có vẻ như là công thức hoàn hảo cho một chấn thương, nhưng thực tế lại hoàn toàn ngược lại. Không có những bài tập như vậy, các cầu thủ sẽ đối mặt với nguy cơ chấn thương cao hơn khi bước vào trận đấu. Số chấn thương phần mềm rất ít của Leicester trong mùa giải năm nay chứng tỏ phương pháp này thực sự hiệu quả.

Và cũng không thể không nhắc đến sự xuất hiện của nước ép củ cải đường. Theo các nhà khoa học tại Đại học Exeter, việc dùng thức uống này có thể giúp các cầu thủ cải thiện khả năng bứt tốc và đưa ra quyết định tức thời của họ trong trận.

Mặc cho những nghiên cứu cho thấy việc “cải thiện” này chỉ tăng khả năng của những cầu thủ lên 3,5% nhưng con số tưởng như ít ỏi đó có thể là đủ để giúp những cầu thủ như Jamie Vardy vươn tới một pha tạt bóng trước một hậu vệ đối phương để ghi bàn.

Kiểm soát kĩ càng

Việc Leicester sớm bị loại khỏi các cúp quốc nội ở mùa giải năm nay cộng thêm việc không tham gia đấu trường châu Âu đã cho các nhà khoa học thể thao của họ lợi thế so với các đội bóng lớn: được quyền lên kế hoạch tập luyện trong tuần với sự kiểm soát cao độ.

Tại Leicester, các cầu thủ không tập luyện quá nhiều để dẫn đến nguy cơ chấn thương. Điều đó nghe có vẻ bình thường, nhưng quyết định cho các cầu thủ có quá trình 48 giờ phục hồi thể lực sau mỗi trận đấu và thêm một ngày nghỉ nữa vào giữa tuần là một lịch làm việc không giống bất kỳ CLB nào khác tại Premier League.

Bất kỳ chi tiết nào cũng được theo dõi, kể cả độ dày của cỏ trên sân tập để xem liệu mặt sân có quá cứng hay quá mềm, từ đó điều chỉnh thời gian buổi tập. Cùng lúc đó, mỗi bước di chuyển của cầu thủ đều được ghi lại thông qua thiết bị Catapult GPS mà các cầu thủ mang trên người. Nó cho ban huấn luyện thông số về quãng đường cầu thủ đã chạy, cường độ chạy, mỗi lần tăng tốc, giảm tốc và thay đổi hướng chạy.

Ảnh: AFR

Thiết bị Catapult GPS – Ảnh: AFR

Nếu những cầu thủ như Vardy đã tập luyện quá nhiều và cần được cho nghỉ trong một số buổi tập nhất định, HLV Ranieri sẵn sàng lắng nghe những chuyên gia xung quanh ông. “Vài HLV có được kết quả tốt mà không cần nhờ đến sự hỗ trợ này,” Darren Burgess chia sẻ. “Tuy nhiên bạn không thể từ chối sự giúp đỡ từ nguồn thông số chất lượng để kiểm soát các cầu thủ, đặc biệt nếu họ đang chơi một thứ bóng đá dựa nhiều vào pressing.”

Ngoài việc thu thập các thông số trên, Leicester còn cho các cầu thủ trả lời một bảng câu hỏi mỗi ngày trên một chiếc iPad. Họ được hỏi về cảm giác của cơ thể sau ngày tập luyện trước đó để nếu có nhiều cầu thủ cùng phàn nàn về một vấn đề ở cơ chân của họ chẳng hạn, ban huấn luyện sẽ điều chỉnh lại buổi tập tiếp theo để loại bỏ vấn đề trên.

Các cầu thủ cũng được hỏi về việc họ đã ngủ thế nào đêm trước, có bị tỉnh giấc giữa đêm hay không để điều chỉnh chế độ ăn uống, qua đó đảm bảo họ có thời gian nghỉ ngơi hiệu quả nhất. HLV thể lực Matt Reeves chia sẻ:

Bạn có thể bị cuốn vào những thông số thu thập được, đôi khi quên đi mất tầm quan trọng của việc hỏi cầu thủ về cảm giác của họ. Chúng tôi tiếp cận vấn đề một cách toàn diện và cố gắng hiểu về trạng thái của từng cầu thủ càng nhiều càng tốt.

Buồng băng

Khi Jamie Vardy dính chấn thương hông cách đây nửa năm, có vẻ như chuỗi trận ghi bàn liên tiếp của anh sẽ dừng lại và không thể đạt đến con số 11 để phá kỉ lục cũ của Ruud van Nistelrooy. Tuy vậy, cầu thủ người Anh vẫn tiếp tục ra sân, tất cả nhờ vào sự hỗ trợ của phương pháp áp lạnh trong “buồng băng”, nơi các cầu thủ đứng trong nhiệt độ âm 135 độ C trong vòng bốn phút.

Franck Ribery trong một mô hình buồng băng - Ảnh: AP

Franck Ribery trong một mô hình buồng băng – Ảnh: AP

Buồng băng có nguyên tắc hoạt động giống như một bồn tắm đá, thúc đẩy máu chảy về tim trước khi nguồn máu được bơm oxi di chuyển tới cơ của các cầu thủ. Phương pháp này tác động lên cả cơ thể nên trưởng bộ phận vật lý trị liệu của Leicester – ông Dave Rennie cho rằng nó vô cùng hiệu quả, đặc biệt là khi họ có ít thời gian nghỉ giữa hai trận đấu.

Các cầu thủ thích phương pháp này vì nó là ‘đá khô’ nên không gây khó chịu lên da như việc tắm trong bồn đá. Sau khi bước ra khỏi buồng, họ sẽ cảm thấy rất nhẹ người và thoải mái. Phương pháp này cũng tác động tích cực đến giấc ngủ của họ trong hai đêm tiếp theo.

Đội ngũ y tế của Leicester cũng đẩy nhanh quá trình hồi phục của các cầu thủ bằng cách mát xa cho họ bằng những túi đá. “Nghe có vẻ kỳ lạ nhưng liệu pháp này làm giảm thân nhiệt và cho kết quả giống như mát xa bình thường. Kèm theo đó còn là một lằn đỏ trên da của họ. Trong suy nghĩ của các cầu thủ, có một dấu hiệu nhìn thấy được rằng quá trình hồi phục đã bắt đầu,” Reeves nói thêm.

Bữa tiệc trên sân tập

Dù là việc thưởng các cầu thủ một bữa ăn pizza khi giữ sạch lưới hay không cho phép nói về danh hiệu vô địch cho tới những trận đấu cuối cùng, HLV Claudio Ranieri cũng đã chứng minh ông là một bậc thầy trong việc giữ các học trò tập trung và đoàn kết ở mùa giải năm nay.

Nhà tâm lý học của Leicester, ông Ken Way chia sẻ với BBC Sport:

Có hai nhà tâm lý học tại Leicester City. Một là tôi, người còn lại là Claudio. Cách ông ấy nói chuyện với các cầu thủ hoàn toàn giống như cách ông trả lời phỏng vấn báo chí. Tất cả hướng tới việc tập trung vào quá trình chứ không phải kết quả, và thực sự có nhiều câu nói của ông ấy khiến tôi phải há hốc mồm.

Way đã dành lời khen cho cựu HLV Leicester – ông Nigel Pearson vì tạo được một bầu không khí tốt đẹp trong phòng thay đồ, khích lệ các cầu thủ sẵn sàng đứng ra chịu trách nhiệm cho mỗi hành động của mình. Các cầu thủ được chia thành những nhóm nhỏ, điểm số về các cuộc thi bứt tốc được trao cho mỗi nhóm, bảng xếp hạng các nhóm được công bố mỗi tuần. Các cầu thủ còn được xem video màn trình diễn của các đồng đội mình.

“Chúng tôi hướng đến việc trao quyền quyết định cho từng cầu thủ hơn là việc tự nhận mình là những ông chủ và ra lệnh cho họ. Điều đó giúp chúng tôi hình thành sự gắn kết giữa các cầu thủ cũng như tinh thần chiến đấu vì các đồng đội nơi họ,” Reeves chia sẻ.

Christian Fuchs & Jamie Vardy cùng chơi trò Egg Roulette - Ảnh: Mirror

Christian Fuchs & Jamie Vardy cùng chơi trò Egg Roulette, thể hiện sự gắn kết giữa các cầu thủ Leicester City – Ảnh: Mirror

Các cầu thủ cũng đã có thể tận hưởng mùa giải này một cách thoải mái hơn sau mùa giải trước chiến đấu chống suất xuống hạng, theo lời Way. “Việc tránh rớt hạng mùa trước đã đem đến sự căng thẳng cao độ. Nó đã dần giảm đi trong mùa giải năm nay cho các cầu thủ, và ban huấn luyện cũng vậy. Khi chúng tôi thắng 3-1 trong chuyến làm khách của Manchester City, chúng tôi nhìn nhau cười và nói: ‘Điều quái gì có thể xảy ra trong mùa này đây?'”

Bữa tiệc ăn mừng tại nhà của Vardy khi chức vô địch chính thức thuộc về Leicester một lần nữa cho thấy sợi dây liên kết giữa các thành viên trong đội, và sợi dây đó không phải chỉ mới được hình thành gần đây.

Way chia sẻ những cá tính lớn trong đội như Wes Morgan, Christian Fuchs, Robert Huth và Jamie Vardy đã đóng vai trò quan trọng trong việc giữ tính kỷ luật của các cầu thủ Leicester, mặc cho việc chính họ cũng thường xuyên đùa giỡn bằng cách sút bóng vào nhau trên sân tập hay đập vỡ quả trứng lên đầu nhau trong trò chơi Egg Roulette.

Các CĐV đã hát vang trong cả mùa giải rằng ‘Jamie Vardy đang có một bữa tiệc’ và thực tế dù cho các cầu thủ có nghiêm túc trong việc tập luyện, tôi có thể nói đôi khi mọi thứ diễn ra như đang có một buổi tiệc trên sân tập. Tất cả mọi người đều đã có nhiều niềm vui trong mùa giải năm nay.

Leicester là một tấm gương cho các đội bóng khác?

Giá trị đội hình so với vị trí trên bảng xếp hạng sau vòng 36 Premier League 15/16 - ảnh: BBC

Giá trị đội hình so với vị trí trên bảng xếp hạng sau vòng 36 Premier League 15/16 – ảnh: BBC

Thông số GPS, buồng băng và việc tập chạy nước rút không thực sự là những điều mang tính đột phá trong một môn thể thao đang sử dụng nhiều nhà khoa học hơn bao giờ hết.

Như Burgess chỉ ra, HLV hiện tại của Sunderland – Sam Allardyce đã tạo nên một dấu ấn trong lĩnh vực này trong thời gian tại vị ở Bolton, giúp đội chủ sân Macron bốn lần liên tiếp kết thúc mùa giải ở nửa trên bảng xếp hạng Premier League trong giai đoạn 2003 – 2007. Mùa giải năm tới, Bolton sẽ phải chơi ở League One sau khi có một năm đáng thất vọng tại Championship.

Tuy vậy, khi nhiều bộ phận của các đội bóng khác đang được tổ chức hoạt động riêng biệt, đội ngũ hậu cần của Leicester lại gắn kết với nhau để giúp đội bóng trở thành những nhà vô địch, dù cho họ phải cạnh tranh với các đối thủ có tiềm lực tài chính lớn hơn mình rất nhiều lần.

“Đó là một cách tiếp cận kết hợp giữa ba bộ phận: nhóm khoa học thể thao và bộ phận y tế, ban huấn luyện cùng với các cầu thủ. Chúng tôi gắn kết với nhau và hiểu được đội bóng đang muốn đạt được điều gì,” Reeves chia sẻ.

Burgess kết luận:

Khoa học thể thao không thường được sử dụng đến mức tối đa tiềm năng của nó nhưng chúng ta đã thấy được những kết quả của Leicester và tôi sẽ thực sự bất ngờ nếu các đội bóng khác không học theo cách tiếp cận này.

Đó là lý do tôi đã ủng hộ Leicester như họ là đội bóng mình yêu thích nhất. Chức vô địch này là một trong những bất ngờ lớn nhất trong lịch sử thể thao thế giới và hi vọng nó sẽ thay đổi những suy nghĩ trong bóng đá về lợi ích mà khoa học thể thao có thể mang lại.

BÌNH LUẬN

TÁC GIẢ
Felix
20 bài viết
“Work hard in silence: let success make the noise. Dream big, believe you can.”
Phát bóng lên ^