Hà Lan và nỗi nhục Euro 1996 (Phần 2)

bởi Dũng Lê ·

Đất nước Hà Lan nổi tiếng sự đề cao cá nhân và tự do ngôn luận, tự do tư tưởng. Ngay chính tại đội tuyển quốc gia (ĐTQG) Hà Lan, một “nền dân chủ” cũng đã tồn tại với lịch sử lâu đời. Đây dường như cũng là một trong những lý do khiến họ đứng trên đỉnh bóng đá thế giới, nhưng cũng nhiều lần đẩy họ xuống vực sâu.

Đọc lại phần 1 tại đây.

Phần 2: Nội chiến

Euro 1996 chứng kiến một tập thể Hà Lan trẻ trung nhưng cực kỳ bản lĩnh, mang màu sắc giống với thế hệ 1974 và 1988. Thủ lĩnh chuyên môn giờ đây là Dennis Bergkamp và anh em nhà De Boer. Nhưng đáng chú ý nhất phải kể tới làn sóng Ajax 1994, với những chàng trai trẻ nổi bật như Patrick Kluivert, Clarence Seedorf, Edgar Davids, Edwin Van Der Sar, Michael Reiziger. Họ đã góp công lớn trong chức vô địch Champions League năm 1995 và á quân Champions League 1996.

Nhiều nhà cái đã đặt Hà Lan vào vị thế ứng cử viên vô địch Euro 1996 vì lẽ này, đặc biệt khi nhạc trưởng Bergkamp và chân sút Kluivert nhanh chóng tìm được tiếng nói chung trong lối chơi (tiếc rằng Kluivert đã bỏ lỡ phần lớn Euro 1996 vì một chấn thương).

Netherlands 1996.04.24.Rotterdam,Holland.IFM-Holland v Germany 0-1 No1

Hà Lan trong một trận đấu năm 1996 – Ảnh: soccernostalgia

Tuy nhiên, Bergkamp và một vài trụ cột khác của Hà Lan khi ấy đều đồng loạt khẳng định đã có một số biểu hiện tiêu cực từ trước khi giải đấu diễn ra. Tại ĐTQG Hà Lan khi ấy tồn tại một hội đồng cầu thủ, thực chất là nhóm các thủ lĩnh đại diện cho các “băng nhóm” của tập thể. Trong tự truyện xuất bản năm 2013, Bergkamp kể lại:

Tôi có mặt trong hội đồng cầu thủ của ĐTQG. Đến một thời điểm nhất định, tôi nhận ra rằng càng ngày càng có nhiều cầu thủ da màu muốn có mặt trong hội đồng. Ban đầu tôi nghĩ, cứ để họ tham gia. Về sau, khi hội đồng mỗi lúc một phình to, tôi dần thấy khó chịu.

Vì sao họ tự nhiên muốn có mặt trong hội đồng? Tự việc đó đã cho thấy mức độ tin tưởng của họ cho hội đồng cầu thủ rồi: họ chả tin ai hết.

Vấn đề kỳ thị chủng tộc bắt đầu xuất hiện trong nội bộ ĐT Hà Lan. Các cầu thủ da màu bắt đầu tạo ra thói quen ngồi bàn riêng với nhau. Đồ ăn truyền thống Suriname được để riêng một bên, tách biệt khỏi đồ ăn Hà Lan thông thường. Ngoài ra, đội trưởng Danny Blind và cầu thủ trẻ Clarence Seedorf thường xuyên tỏ ra khó chịu về nhau, dù đều đến từ Ajax.

Netherlands 1996

Bàn ăn chia theo màu da – Ảnh: newstalk

Mùa hè trên nước Anh của Hà Lan khởi đầu khá “êm” với trận hòa 0-0. Scotland đã chơi không hề tồi, vì vậy kết quả này được đón nhận một cách bình thản. Tuy nhiên, sóng gió đã nổi lên ngay trận sau đó, khi Hà Lan thắng Thụy Sĩ 2-0 trên sân Anfield. Sự kiện xung quanh trận đấu này đã đi vào lịch sử như một nỗi nhục của người Hà Lan.

Phút thứ 26 của trận đấu, HLV Guus Hiddink đưa ra sự thay đổi người. Seedorf phải rời sân. Sau trận, Hiddink khẳng định rằng đó là cách để ông đảm bảo rằng Hà Lan sẽ có 11 người cho tới hết trận, do Seedorf nhận thẻ vàng ở phút thứ 14 nhưng càng lúc càng trở nên quyết liệt quá đà. Bản thân Seedorf thì cho rằng Hiddink đã tỏ ý xúc phạm mình. Phần còn lại của trận đấu, Seedorf ngồi bên người bạn thân Edgar Davids và liên tục tỏ ra bực tức, lẩm bẩm nhiều điều bậy bạ. Davids cũng hùa theo trong cơn giận, vì anh không được đá chính.

Clarence Seedorf 1996

Seedorf (áo cam) trong trận gặp Scotland – Ảnh: Euro

Tối hôm đó, Davids tiếp xúc với một nhóm nhà báo từ nhiều nước khác nhau và lớn tiếng:

Hiddink nên dừng ngay việc rúc đầu vào mông các cầu thủ.

Anh cho rằng cựu HLV của PSV đã ưu tiên những cầu thủ da trắng như Danny Blind hay De Boer, khiến các cầu thủ da màu ít cơ hội hơn.

Ngay trong tối hôm đó, Hiddink gọi Davids vào phòng riêng để làm rõ mọi chuyện. Không chấp nhận xin lỗi, Davids bị trục xuất khỏi đội tuyển. Hiddink sau đó triệu tập toàn bộ cầu thủ vào một phòng họp của khách sạn. Ông nói đã nhận ra bầu không khí căng thẳng giữa các cầu thủ và đưa ra yêu cầu duy nhất: “Tự giải quyết với nhau đi”, rồi rời khỏi phòng.

Giông tố nổi lên trong phòng họp kín của ĐT Hà Lan. Seedorf đứng ra, tự nhận mình đại diện cho “băng Suriname” gồm anh, Davids, Kluivert, Reiziger, Winston Bogarde và lớn tiếng chỉ trích các đàn anh Ajax tại ĐT khi ấy: Danny Blind, Ronald De Boer (Frank De Boer chấn thương trước giải, không góp mặt). Họ cho rằng Blind và De Boer đã gây ảnh hưởng tới các quyết định chọn đội hình chính của HLV Hiddink.

UNITED KINGDOM - JUNE 22: EURO 1996 FRA - NED 5:4 n.E. Liverpool; Guus HIDDINK Fussballtrainer Niederlande (Photo by Lutz Bongarts/Bongarts/Getty Images)

Guus Hiddink năm 1996 – Ảnh: Zimbio

Michael Reiziger sau đó đưa ra một lý lẽ khác: tiền bạc. Anh khẳng định các cầu thủ da màu ở Ajax không được đãi ngộ xứng đáng. Thậm chí Reiziger tuôn hết tất cả những chi tiết về hợp đồng của cầu thủ Ajax giữa phòng họp: quả thực, Danny Blind khi ấy đang hưởng lương cao gấp 6 lần ngôi sao đang lên Patrick Kluivert.

Dennis Bergkamp khi ấy ngồi há hốc mồm cùng nhóm cầu thủ thứ ba, những người không tham chiến và đang đi hết từ bất ngờ này tới bất ngờ khác khi chứng kiến cuộc cãi vã.

Trong tự truyện của mình sau này, Bergkamp cho rằng luận điểm của Reiziger không phù hợp, bởi tại Ajax, mức lương thường được đánh giá theo thâm niên cống hiến. Danny Blind khi ấy 35 tuổi, có vị trí vững chắc ở cả CLB lẫn ĐTQG, vì vậy nếu xét từ khóa là “thâm niên” thì việc anh nhận lương cao không hẳn là vô lý.

Tuy nhiên “băng Suriname” thì khẳng định rằng thành tích tốt của Ajax trong hai năm trước đó có công lớn của họ, vì vậy họ phải nhận được nhiều hơn. Với họ, từ khóa để xét lương phải là “tôn trọng”. Hiddink cũng bị cáo buộc là thiếu tôn trọng với họ khi không để họ đá chính tại ĐT Hà Lan.

Ajax 1995 - Ảnh: anp-archief

Các cầu thủ gốc Suriname đã góp công lớn vào thành công của Ajax năm 1995 – Ảnh: anp-archief

Và dĩ nhiên giữa bầu không khí nảy lửa mà những người Ajax tạo ra, trong phòng lúc ấy liên tục là những câu hỏi “Liên quan quái gì đến chúng tôi?” của các cầu thủ PSV, Feyenoord. Mọi thứ gần như đi đến một ngõ cụt khi hai phe Ajax chẳng bên nào chịu bên nào. Bergkamp thì nghĩ rằng: “Có thể mọi thứ không ngẫu nhiên mà diễn ra, và Van Gaal đáng lẽ đã phải nhận ra điều này để khuyên nhủ Hiddink”.

Khi hai phe đối đầu dường như hết lời để nói với nhau, nhóm trung lập bắt đầu đứng ra hòa giải, trong đó Bergkamp và Arthur Numan (PSV) tích cực nhất. Nhưng mọi thứ chỉ thực sự được khép lại khi Jordi Cruyff có một bài phát biểu ngắn. Tiền vệ 22 tuổi, người mới ra sân cho Oranje có 3 lần tính tới thời điểm ấy, nói rõ:

Tôi là một người ngoài ở đây và thực sự tôi cũng không biết rõ các anh. Nhưng tôi biết rõ rằng chúng ta ở đây để làm một điều lớn hơn, chắc chắn là hơn mâu thuẫn của các anh. Chúng ta ở đây để chơi một giải đấu lớn, chúng ta ở đây để thi thố ở vòng chung kết Euro. Hãy làm điều đó, và dẹp những bất đồng của các anh sang một bên!

Lời của Cruyff đã đụng đến điểm chung của tất cả các cầu thủ Hà Lan: tham vọng thành công. Hai bên chính thức “đình chiến” trong tối hôm đó. Điều đáng nói là Jordi Cruyff chỉ được triệu tập lên tuyển sau một chấn thương của Marc Overmars.

Bildnummer: 02959764 Datum: 18.06.1996 Copyright: imago/WEREK Jordi Cruyff (Niederlande, re.) am Ball, daneben Paul Ince (England); Vneg, quer, Zweikampf EM 1996, Nationalmannschaft, Nationaltrikot, Gruppe A, England - Niederlande 4:1 London Dynamik, Fußball Länderspiel Herren Mannschaft Gruppenbild Aktion Personen

Jordi Cruyff tại Euro 1996 – Ảnh: imago/WEREK

Mọi thứ như vậy đã là ổn rồi chăng? Không. Tinh thần của Hà Lan đã thực sự bị tổn hại nặng nề sau màn đối đầu tối 13/6/1996 ấy. Sáng ngày 18/6, Hiddink một lần nữa triệu tập các cầu thủ vào phòng họp và nói: “Hãy nghĩ xem các anh đang có đặc ân lớn như thế nào để chơi tại giải đấu này. Dẹp tất cả sang một bên đi!”. Dẫu vậy, các cầu thủ Suriname vẫn cay cú khi Seedorf và Davids tiếp tục ngồi dự bị.

Trong trận cuối cùng của bảng A Euro 1996, họ bị ĐT chủ nhà Anh vùi dập. Sau này, đó vẫn được người Anh coi là một trong những chiến thắng lẫy lừng nhất. Hà Lan chỉ có thể đi tiếp khi Kluivert gỡ một bàn. Tỉ số 1-4 giúp họ đứng nhì bảng, chỉ hơn Scotland ở hiệu số phụ. Vào tới tứ kết, họ bị loại bởi Pháp của Lilian Thuram, Laurent Blanc, Marcel Desailly, Zinedine Zidane và Didier Deschamps.

Bài viết sử dụng nguồn tư liệu chính là cuốn tự truyện “Stillness and Speed: My Story” của Dennis Bergkamp & David Winner, cuốn “Inverting the Pyramid” của Jonathan Wilson.

Bài viết đã được đăng tải trong ấn phẩm “Đường tới Euro 2016” của Trên Đường Pitch.

BÌNH LUẬN

TÁC GIẢ
Dũng Lê
154 bài viết
“Cruyffian.”
Phát bóng lên ^