Trước thềm Euro 2016 – Thụy Sĩ: Tinh thần của những chiến binh

bởi Felix ·

Phút thứ 118 trận đấu tại vòng 16 đội World Cup 2014 tại Arena de São Paulo, Angel di Maria, người đã có một màn trình diễn nhạt nhòa trong suốt trận – tung ra cú cứa lòng đủ hiểm hóc để hạ gục thủ thành Diego Benaglio sau pha đi bóng và chuyền bóng ấn tượng của Lionel Messi. Thụy Sĩ đã chơi phòng ngự phản công ấn tượng trong một buổi chiều đầy quả cảm trên đất Brazil.

Tuy vậy, bao nhiêu đó là không đủ. Mọi thứ chẳng còn ý nghĩa gì dù Thụy Sĩ đã đứng vững trước 28 cú sút trước đó của Argentina nhưng lại để thua khi giờ đấu phụ chỉ còn 2 phút. Stephan Lichtsteiner ôm lấy mành lưới trong nuối tiếc, HLV Ottmar Hitzfeld trầm ngâm ở khu vực ban huấn luyện. Đó là trận đấu cuối cùng của ông trên cương vị thuyền trưởng La Nati, chấm dứt 6 năm thăng trầm của một người Đức chưa xây dựng được cho Thụy Sĩ một tinh thần Đức trong những thời điểm tối quan trọng.

Petkovic & một Thụy Sĩ không còn nhỏ bé

Sau sự ra đi của “Tướng quân” Hitzfeld, Thụy Sĩ đã bổ nhiệm cựu HLV Lazio – Vladimir Petkovic làm người kế nhiệm. Từng có nhiều năm làm việc cùng các CLB lớn của quốc gia này như Lugano, Young Boys hay Sion, chiến lược gia có biệt danh “Giáo sư” được trao nhiệm vụ dẫn dắt Thụy Sĩ giành được vé dự vòng chung kết Euro 2016. Không chỉ hoàn thành sứ mệnh đó, ông còn truyền được cho những học trò của mình tinh thần cứng rắn của những chiến binh. Thật thú vị khi “Giáo sư”, chứ không phải “Tướng quân” mới là người làm được điều đó.

Ảnh: Pascal Guyot

Ảnh: Pascal Guyot

Ngay từ những ngày đầu của mình trên cương vị thuyền trưởng La Nati, Petkovic đã cho thấy sự khác biệt. Ông áp dụng một “bộ luật” khá nghiêm khắc cho các cầu thủ, bao gồm việc cấm sử dụng điện thoại trong các cuộc họp mặt toàn đội, dừng việc mang dép của các cầu thủ khi dùng bữa ăn với đội, đồng thời họ phải dùng bữa cùng nhau quanh một bàn ăn lớn để tăng tinh thần đồng đội. Phát biểu trước trận đấu đầu tiên ở vòng loại với tuyển Anh, Petkovic cho biết việc kế nhiệm Hitzfeld sau khi ông dẫn dắt Thụy Sĩ đến vòng 16 đội World Cup đương nhiên không phải dễ dàng nhưng HLV mang quốc tịch kép Croatia – Bosnia nhận thức được “đó không còn là một Thụy Sĩ nhỏ bé”.

Thật vậy, bỏ lại sau lưng ác mộng của vòng loại Euro 2012 khi chỉ đứng thứ ba và không được tham dự vòng chung kết, Thụy Sĩ đã giành 7 chiến thắng trong 10 trận đấu đẻ giành vé đến Pháp năm 2016. Khởi đầu không như mong đợi khi thất thủ trước Anh và Slovenia với tỉ số lần lượt 0-2 và 0-1, La Nati giành 21/24 điểm tối đa trong 8 trận đấu cuối cùng để xếp thứ hai chung cuộc, chỉ đứng sau đội toàn thắng là Anh. Đáng nói hơn, trong 8 chiến thắng đó có 2 lần Thụy Sĩ phải lội ngược dòng và 3 lần giành chiến thắng bằng những bàn thắng trong 10 phút cuối trận.

Phút 48 của trận đấu cực kì quan trọng với đối thủ cạnh tranh vị trí thứ hai – Slovenia trên sân nhà St. Jakob-Park, Bostjan Cesar nâng tỉ số 2-0 lên cho đội khách. Bóng ma của thất bại tại World Cup lại hiện về, nhưng các cầu Thụy Sĩ không chấp nhận để nó làm ảnh hưởng đến màn trình diễn của họ trước hơn 30.000 CĐV nhà. Josip Drmic và Valentin Stocker lần lượt ghi bàn ở các phút 80 và 84 trước khi Thụy Sĩ có bàn thắng ấn định tỉ số 3-2 ở những giây bù giờ cuối cùng khi Drmic hoàn thành cú đúp của anh trong trận.

Đó không còn là một Thụy Sĩ nhỏ bé, một Thụy Sĩ để thua Pháp, đội bóng sẽ một lần nữa nằm chung bảng với La Nati tại một giải đấu lớn, với tỉ số đến 2-5. Sẽ không còn những giây phút thiếu tập trung ở những khoảnh khắc quyết định như trước Argentina, vì đây là một Thụy Sĩ mới mẻ của Petkovic, một Thụy Sĩ kỷ luật, một Thụy Sĩ có tinh thần thép.

Thủ lĩnh không cần băng đội trưởng

Hai năm trước tại World Cup 2014, Granit Xhaka – lúc đó mới chỉ 21 tuổi đã ra sân trong cả bốn trận đấu của Thụy Sĩ với vai trò tiền vệ tấn công. Đội trưởng kì cựu Gokhan Inler chơi phía sau tiền vệ vừa kí hợp đồng với Arsenal, cặp cùng một cầu thủ giàu kinh nghiệm khác là Valon Behrami. Trên đất Pháp mùa hè này, Inler đã không được gọi, bộ ba năm nào giờ chỉ còn Xhaka và Behrami đá cặp, người đá cao nhất trong hàng tiền vệ là Blerim Dzemaili. Chiếc băng đội trưởng sẽ thuộc về Lichtsteiner, cái tên giàu kinh nghiệm nhất trong đội hình nhưng thủ lĩnh hàng đầu trên sân của họ, người thay thế vai trò của Inler lại là một người mới 23 tuổi.

Ảnh: Philipp Schmidli

Ảnh: Philipp Schmidli

Nói tới Granit Xhaka, người ta sẽ nhớ tới ba chiếc thẻ đỏ anh phải nhận ở Bundesliga mùa giải năm ngoái. Tại năm giải đấu hàng đầu châu Âu mùa giải 2015/16, đó là số lần bị truất quyền thi đấu nhiều nhất cho một cầu thủ, ngang bằng với Victor Wanyama (Southampton), Antoine Devaux (Reims) và Jeison Murillo (Inter Milan). Thông số này khiến nhiều người có thể nghĩ Xhaka là một cầu thủ vô kỷ luật hơn là một viên ngọc quý của Borussia Monchengladbach và sắp tới là Arsenal, nhưng sự thực về việc cựu HLV của đội chủ sân Borussia Park, Lucien Favre chọn anh chứ không phải những Yann Sommer hay Lars Stindl cho chiếc băng đội trưởng ở mùa giải này đã nói lên nhiều điều. Phía sau những chiếc thẻ ấy, những tình huống quá máu lửa ấy là một con người sẵn sàng gánh vác tránh nhiệm trên sân, một yếu tố không thể thiếu ở bất kỳ đội trưởng nào.

Ba chiếc thẻ đỏ của Xhaka tại Bundesliga mùa giải vừa qua gói trọn chỉ trong lượt đi. Khởi đầu mùa giải không tốt của Monchengladbach tại giải VĐQG được thể hiện qua sự thiếu kinh nghiệm của người đội trưởng – hai trong ba lần bị truất quyền thi đấu của Xhaka là những tình huống nhận thẻ vàng thứ hai. Phải chăng Favre đã đánh mất công việc của mình vì quyết định sai lầm – đưa một cầu thủ không thể kiểm soát cảm xúc bản thân lên làm đội trưởng? Không, trái lại, đó là một trong những điều tốt đẹp cuối cùng ông có thể làm cho đội trước khi từ chức vào ngày 20/9/2015. Trong giai đoạn hai của mùa giải, Xhaka chỉ nhận đúng một thẻ vàng trong 13 lần ra sân. Tìm được sự cân bằng cho bản thân, điềm tĩnh hơn, tỉnh táo hơn trong cách xử lý mọi tình huống, Xhaka đã sẵn sàng để trở thành dầu tàu của Thụy Sĩ tại Euro 2016.

Đương nhiên Thụy Sĩ không mong muốn họ sẽ phải đối mặt với việc phải lội ngược dòng tại vòng chung kết trên đất Pháp nhưng nếu bị đặt vào tình thế đó, không đối thủ nào được phép đánh giá thấp họ. Cũng giống như tại Gladbach, “tiểu Einstein” không cho phép bất kỳ đồng đội nào không thi đấu hết mình, không cống hiến 100% sức lực cho đội bóng. Sau khi gia nhập Arsenal, ngay trong bài phỏng vấn đầu tiên của mình Xhaka đã nói:

Tôi có thể mới chỉ 23 tuổi, nhưng tôi là một thủ lĩnh. Khi tôi còn nhỏ, dù tôi có một người anh trai [Taulant Xhaka, tuyển thủ Albania] nhưng bố mẹ tôi vẫn luôn giao chìa khóa nhà cho tôi mỗi ngày.

Xhaka ý thức được khả năng truyền cảm hứng của mình cho các đồng đội, và sự chuyển đổi vai trò thủ lĩnh từ Inler sang tiền vệ trẻ tuổi này dù có thể không thông qua chiếc băng đội trưởng nhưng chắc chắn sẽ tạo một hiệu ứng tích cực lên tinh thần thi đấu của La Nati ở giải đấu lớn sắp tới.

4-3-3: con dao hai lưỡi

Ảnh: Khoa Nguyễn/4231

Ảnh: Khoa Nguyễn/4231

Lối chơi 4-3-3 của Thụy Sĩ dưới thời Petkovic khá đa dạng về mặt tấn công, họ đã có 24 bàn thắng tại vòng loại, thành tích chỉ kém Ba Lan (33) và Anh (31). Sự hiệu quả trong các pha tham gia tấn công của hai hậu vệ cánh Lichtsteiner và Rodriguez giúp các pha đánh biên đặc trưng từ Thụy Sĩ trở nên nguy hiểm hơn, tạo ra nhiều cơ hội đánh đầu cho tiền đạo cắm Seferovic từ những tình huống tạt bóng.

Khi hai hậu vệ cánh dâng cao, Shaqiri và Mehmedi có điều kiện cắt vào phía trong và chờ đợi những pha phối hợp phá vỡ hệ thống phòng ngự đối phương hoặc tự mình dứt điểm. Chỉ một mình Shaqiri đã góp dấu giày vào tới 9 bàn thắng của La Nati ở vòng loại (4 bàn, 5 kiến tạo). Một cái tên đáng chú ý khác nữa là tài năng trẻ Breel Embolo với 1 bàn thắng và 4 kiến tạo dù chỉ có vỏn vẹn một lần ra sân từ đầu. Cầu thủ dự kiến sắp chuyển tới RB Leipzig sẽ đóng vai trò “siêu dự bị” của Thụy Sĩ tại Pháp.

Về mặt phòng ngự, hai tiền vệ trụ của Thụy Sĩ là Xhaka và Behrami được yêu cầu bọc lót cho khoảng trống hai hâu vệ cánh bỏ lại phía sau. Dzemaili được phép dâng cao, đóng vai trò “bóng ma” trước vòng cấm đối phương chờ cơ hội dứt điểm nhưng cũng phải hỗ trợ phòng ngự chống các pha phản công nhanh khi cần.

Dù vậy, việc Thụy Sĩ thủng lưới tới 8 bàn ở vòng loại vẫn cho thấy sự thiếu ăn ý trong khâu phòng ngự. Tử huyệt xuất hiện ở hai cánh khi các tiền vệ không bọc lót tốt cho Lichtsteiner và Rodriguez, dẫn đến khoảng trống lớn cho cầu thủ đối phương tạt bóng và tạo ra các tình huống dứt điểm ở cự ly gần đưa Sommer vào thế khó. Chưa cần đến một giây mất tập trung như của Senderos dưới đây, đối thủ cũng đã có quá nhiều khoảng trống và thời gian để tạo ra một cơ hội ăn bàn rõ rệt.

Cá nhân đáng chú ý: Blerim Dzemaili

Ảnh: Philippe Desmazes

Ảnh: Philippe Desmazes

Nói đến Thụy Sĩ, người ta sẽ nghĩ tới những Granit Xhaka, Ricardo Rodriguez hay Xherdan Shaqiri nhưng một cái tên có thể bất ngờ tỏa sáng cho La Nati mùa hè này là tiền vệ kì cựu Blerim Dzemaili. Tròn 10 năm sau khi có màn ra mắt ĐTQG, Blerim Dzemaili nhiều khả năng sẽ có giải đấu lớn cuối cùng của anh trong màu áo Thụy Sĩ.

Là một trong những cầu thủ dày dạn kinh nghiệm nhất của đội hình Thụy Sĩ hiện tại, Dzemaili như hòi xuân khi được trao cơ hội dâng cao hơn so với thường lệ, để lại nhiệm vụ thu hồi và phân phối bóng cho cặp Granit Xhaka – Valon Behrami. HLV Vladimir Petkovic đã bất ngờ sử dụng anh trong vai trò này ở hai trận giao hữu gần nhất với Bỉ và Moldova, kết quả ông thu về là một bàn thắng và một kiến tạo từ cầu thủ thuộc biên chế Galatasaray.

Là một tiền vệ khá toàn diện, Dzemaili có khả năng chuyền bóng tốt, cộng thêm xu hướng chạy chỗ vào vòng cấm thông minh trước khi tung ra những cú cứa lòng chính xác hạ gục thủ thành đối phương. Không chỉ vậy, anh còn sẽ là một quân bài vô cùng hữu ích trước các đối thủ có xu hướng lui về phòng ngự như Romania hay Albania với những pha sút xa căng như kẻ chỉ.

Điểm mạnh: Sự trưởng thành của các trụ cột

Cách đây bảy năm, Thụy Sĩ đã cảm nhận được họ đang có một thế hệ vàng khi đội U17 lên ngôi vô địch World Cup. Từ lứa trẻ năm ấy vẫn còn ba cầu thủ đã được triệu tập dự Euro 2016 hè này là hậu vệ cánh Ricardo Rodriguez, tiền vệ Granit Xhaka và tiền đạo Haris Seferovic. Rodriguez có tới ba bàn thắng cho mình, Seferovic còn làm tốt hơn khi là một trong bốn cầu thủ có nhiều pha lập công nhất giải với năm lần nổ súng, trong khi Xhaka đóng vai trò quan trọng ở hàng tiền vệ trong bảy chiến thắng tuyệt đối tại giải đấu năm đó.

Ảnh: Jamie McDonald

Ảnh: Jamie McDonald

Đến World Cup 2014, ba cái tên trên đều góp mặt trong một đội hình Thụy Sĩ được kì vọng sẽ trở thành ngựa ô của giải đấu. Giành 6 điểm và kết thúc ở vị trí thứ hai bảng E, tiếc thay đội bóng áo đỏ – trắng đã không thể đi tiếp trước đối thủ sau đó giành ngôi á quân, Argentina. Tiềm năng đã được những cầu thủ nòng cốt như Rodriguez, Xhaka, Seferovic, Shaqiri hay Schär thể hiện nhưng bao nhiêu đó là không đủ.

Thấm thoát hai năm trôi qua, nòng cốt trên đã trải qua thời gian “thử lửa” dưới sự dẫn dắt của HLV Petkovic và bước vào giải đấu tại Pháp với tâm thế tự tin hơn bao giờ hết. Dù sở hữu đội hình với độ tuổi trung bình trẻ thứ ba tại Euro năm nay (26.1 tuổi), chỉ hơn Anh và Đức, Thụy Sĩ tự tin họ đã có được kinh nghiệm và sức mạnh tinh thần cần thiết để tiến xa ở giải đấu năm nay.

Đội hình dự kiến sẽ được “Giáo sư” Petkovic sử dụng có một sự kết hợp hài hòa giữa kinh nghiệm và sức trẻ. Độ tuổi trung bình của hàng phòng ngự, tiền vệ và tấn công của Thụy Sĩ lần lượt là 27, 28 và 24 tuổi. Con số 24 của hàng công không cho thấy sự thiếu kinh nghiệm, tổng cộng Shaqiri, Seferovic và Mehmedi đã có 120 lần ra sân trong màu áo ĐTQG.

Điểm yếu: Hàng thủ

Mặc dù Thụy Sĩ đã có tới 5 lần giữ sạch lưới ở vòng loại nhưng đó đều là những trận đấu trước các đội bóng yếu Estonia, Lithuania và San Marino. HLV Petkovic có lý do để lo lắng khi đội bóng xứ sở đồng hồ thất thủ trong cả hai trận đấu với tuyển Anh, thủng lưới 4 bàn và không ghi được bàn thắng nào. Tại Euro, họ sẽ không còn có cơ hội gặp những đối thủ như ba đội bóng vừa nêu trên.

Trong khung gỗ, thủ thành Yann Sommer sẽ lần đầu tiên bắt chính tại một giải đấu lớn sau khi Diego Benaglio giã từ sự nghiệp thi đấu quốc tế năm 2014. Suốt mùa giải thành công vừa qua cùng Borussia Monchengladbach, người gác đền 27 tuổi cũng chỉ có vỏn vẹn 7 lần giữ sạch lưới trong 41 trận thi đấu. Trong 8 lần ra sân của Sommer ở vòng loại, anh chỉ có vỏn vẹn 16 pha cứu thua.

Ảnh: Jamie Squire

Ảnh: Jamie Squire

Sự thiếu ăn ý của cặp trung vệ cũng có thể là một vấn đề lớn cho Thụy Sĩ mùa hè này. Trong 10 trận đấu vòng loại, đã có tới 6 sự kết hợp trung vệ khác nhau được sử dụng, trong đó cặp Schar – Djourou dự kiến đá chính tại vòng chung kết chỉ có 4 lần đá cùng nhau. Trong 6 trận giao hữu sau khi vòng loại kết thúc tính tới bây giờ, Thụy Sĩ không có lần giữ sạch lưới nào và để thủng lưới tới 10 bàn. Schär và Djourou đá cùng nhau đúng một lần, trong thất bại 2-3 trước Slovakia.

Một Thụy Sĩ không thủng lưới bàn nào nhưng vẫn bị loại tại World Cup 2006 đã là hình ảnh của quá khứ. Liệu Petkovic có thể giải quyết được vấn đề này để tránh vết xe đổ cách đây hai năm khi La Nati thủng lưới 7 bàn trong 4 trận?

Dự đoán: Tứ kết

Bất ngờ thay, Thụy Sĩ vẫn chưa lần nào lọt qua vòng bảng Euro trong ba lần tham dự của họ các năm 1996, 2004 và 2008. La Nati cũng mới có một chiến thắng duy nhất trong khuôn khổ Euro: 2-0 trước Bồ Đào Nha khi Thụy Sĩ là đồng chủ nhà cách đây 8 năm.

Tuy nhiên, kì vọng lần này sẽ rất khác. Với một nhóm cầu thủ tài năng ở tất cả các tuyến, nếu chơi đúng sức Thụy Sĩ có thể nhắm tới ít nhất vị trí thứ hai ở bảng A khi được xếp chung với Pháp, Albania và Romania. Nếu đứng thứ hai bảng A, Thụy Sĩ sẽ gặp đội đứng nhì bảng C bao gồm Đức, Ba Lan, Ukraine và Bắc Ireland. Việc lọt tới tứ kết hoàn toàn là khả thi cho HLV Vladimir Petkovic và các học trò.

BÌNH LUẬN

TÁC GIẢ
Felix
20 bài viết
“Work hard in silence: let success make the noise. Dream big, believe you can.”
Phát bóng lên ^