Trước thềm Euro 2016 – Bồ Đào Nha: Những ẩn số ở hàng tiền vệ

bởi Shigeki ·

Lời từ 4231Đội tuyển Bồ Đào Nha sẽ dự Euro 2016 với một đội hình chứa đựng những cái cầu thủ rất trẻ tuổi (hay lạ lẫm) và xen lẫn là những cựu binh giàu kinh nghiệm cùng với quyết tâm của siêu sao Cristiano Ronaldo. Vậy thầy trò HLV Fernando Santos sẽ mang lại những gì cho người hâm mộ? Hy vọng những nhận định trong bài viết dưới đây của Shigeki sẽ làm sáng tỏ được phần nào câu hỏi ấy.

Bài viết đã được đăng tải tại blog shigekivadongbon.

Phiên bản tại 4231 được chỉnh sửa theo sự cho phép của tác giả

***

1. Chiến thuật: Chặt chẽ nhưng đơn điệu trong triển khai

Trang Spielverlagerung.com đã có một bài preview ngắn về tuyển Bồ Đào Nha, và người viết xin phép dẫn lại một vài phân tích có chung quan điểm:

  • Về mặt tấn công, Bồ Đào Nha triển khai tấn công với sơ đồ 4-3-3 trong năm 2015 (Thành tích: 7 thắng, 3 thua)
  • Sang năm 2016, HLV Fernando Santos bắt đầu thử nghiệm lối chơi mới cho đội bóng. Lúc này Bồ Đào Nha sử dụng sơ đồ 4-4-2 với 2 số 6 càn quét ở tuyến giữa (Thành tích: 3 thắng, 2 thua)

Thiên hướng chắc chắn được thể hiện rõ ở cách các cầu thủ Bồ Đào Nha di chuyển. Như Spielverlagerung đã phân tích, 2 tiền vệ có nhiệm vụ phòng ngự của họ (Renato Sanches/Joao Mario; William Carvalho/Danilo Pereira) sẽ lùi xuống khi 2 hậu vệ biên lao lên tấn công, nhằm tbọc lót cũng như mở ra các phương án chuyền ngắn làm giảm nhịp độ.

Xu hướng di chuyển của các cầu thủ Bồ Đào Nha (Ảnh: spielverlagerung.com)

Dĩ nhiên, cách chơi đó có thể dễ dàng luận ra là đơn điệu, với 2 yếu tố tiên quyết sau đây:

(1) Các cái tên ở hàng tiền vệ, dù chơi ở sơ đồ nào, cũng phải bổ khuyết cho nhau thật tốt.

(2) Hai tiền đạo cánh phải đủ sáng tạo và kĩ thuật để mở ra những cơ hội.

Nếu hai yếu tố trên không được thỏa mãn, bài vở duy nhất của tuyển Bồ Đào Nha sẽ là quăng bóng vào cho Cristiano Ronaldo giải quyết.

Các con số thống kê không nói dối. Dù thành tích đối đầu với các đội bóng ngang cơ của Bồ Đào Nha có hơi thiếu khả quan (Thua Pháp, Anh và Nga cùng với tỉ số 0-1, thắng Italia với tỉ số 1-0 và thắng Bỉ với tỉ số 2-1), nhưng 3 trận thua trước Pháp, Nga và Anh đều là những bàn thắng từ sau phút 85; đáng nói hơn, 2 bàn thua trước Pháp và Nga xuất phát từ tình huống đá phạt trực tiếp, còn trước Anh là khi chơi bóng với 10 người trên sân từ phút 38. Bồ Đào Nha có đủ lực để đánh bại những ứng cử viên vô địch nếu tập trung 100% sức lực, và có lẽ HLV Fernando Santos thừa biết điều đó.

Ngoài bài toán về sự tập trung ra, may thay, Seleccao có đủ nhân lực để giải hai bài toán còn lại về lối chơi, nhờ hàng tiền vệ khá dày, toàn diện và bổ khuyết cho nhau hợp lý hàng đầu châu Âu cũng như những wildcard cực kì dị biệt ở 2 biên, điều mà hiếm đội bóng nào sở hữu.

2. Tuyến tiền vệ: Toàn diện và đa dạng bậc nhất

Nếu định giá bằng những tin đồn chuyển nhượng, hàng tiền vệ của Bồ Đào Nha chắc chắn phải ở trong nhóm những hàng tiền vệ đắt giá nhất châu Âu.

Thật vậy, Renato Sanches có lẽ là cái tên nổi bật nhất mùa hè qua với giá trị chuyển nhượng 35 triệu Euro (chưa kể bonus); Sporting Lisbon, từ chối lời đề nghị 35 triệu Euro cho Joao Mario (điều khoản mua được cho là vào cỡ 60 triệu Euro); Andre Gomes, tiền vệ của Valencia, người thậm chí còn không chắc chắn có 1 suất đá chính trên tuyển, có mức giá theo nhiều tin đồn là hơn 40 triệu Euro.

Đó là còn chưa nhắc đến những cái tên ít được nhắc đến hơn như Danilo Pereira của Porto, hay bộ đôi William Carvalho – Adrien Silva của Sporting Lisbon.

Để có được những cái giá ngất ngưởng như vậy, lẽ dĩ nhiên, các cái tên của hàng tiền vệ Bồ Đào Nha đều sở hữu những bộ kĩ năng tốt, phù hợp với xu thế bóng đá hiện tại. Dưới đây sẽ lần lượt là những video highlight Youtube đi kèm với phân tích nhanh về phong cách chơi của mỗi cầu thủ thường được nhắc đến thời gian gần đây. Lưu ý, phần phân tích này sẽ ít con số, do dữ liệu từ giải VĐQG Bồ Đào Nha không được Opta cung cấp, còn nếu dựa vào các thống kê từ các trận đấu ở đấu trường châu Âu thì số lượng mẫu trận đấu để nhận xét là ít.

Joao Mario

Là một cầu thủ có thể chơi tốt ở cả vị trí tiền vệ trung tâm hay đá tiền vệ cánh, Joao Mario đảm bảo sự đa năng của mình nhờ khả năng chuyền bóng khá tốt, khả năng giữ thăng bằng tốt và quan trọng nhất, là cách chơi bóng tương đối đĩnh đạc. Có thể thấy, khi bị hút bởi 3 4 cầu thủ, Joao Mario vẫn thường xuyên đưa ra được những phương án triển khai bóng hợp lý, hoặc chí ít là không làm mất bóng trong chân. Một cầu thủ ổn định để làm cầu nối tuyến giữa mà mọi đội bóng cần.

Điểm lăn tăn đáng nhắc đến hiếm hoi là kinh nghiệm chinh chiến châu Âu còn chưa nhiều, bằng chứng là phong độ ở Europa League mùa qua của anh với Sporting Lisbon không thể coi là cao. Anh cần phải chứng tỏ được 100% năng lực của mình ở Euro sắp tới, đặc biệt khi nắm giữ một vai trò quan trọng trong việc triển khai bóng ở cả 2 sơ đồ 4-3-3 (tiền vệ kiến tạo) lẫn 4-4-2 (wide playmaker)

Andre Gomes

Thống kê:

  • Tỉ lệ tắc bóng thành công: 24% (0.87 lần/90′)
  • Tỉ lệ chuyền bóng chính xác: 81% (chuyền dài 67%)
  • Tần suất tạo cơ hội: 1 lần /90′
  • Tỉ lệ qua người thành công: 48% (1.97 lần /90′)

Công bằng mà nói, thương vụ Andre Gomes có lẽ là một phiên làm giá thượng thặng của Jorge Mendes nhiều hơn là một sự đánh giá đúng mực về mặt chuyên môn. Anh có tiềm năng, nhưng giá trị khó đạt mức 40 triệu Euro. Không phải tự nhiên mà cơ hội ra sân trên tuyển của Andre Gomes là thấp nhất, bởi Joao Mario quá ổn định để đá chính, hay người có phong cách tương tự là Adrien Silva lại có lợi thế khi hoàn toàn ăn khớp đá với 2 đồng đội tại Sporting Lisbon (Joao Mario + William Carvalho).

Tuy nhiên, nói đi thì cũng phải nói lại. Từ video ở trên, có thể thấy cách chơi của Andre Gomes giàu sắc màu và ngẫu hứng nhất nếu xét toàn bộ các tiền vệ tuyển Bồ Đào Nha: đi bóng khéo léo, chơi bóng 2 chân tốt và khó lường trong từng pha chạm bóng. Nếu cần một thế trận hợp lý, Joao Mario sẽ là lời giải. Tuy nhiên, khi bước vào hiệp 2, sự ngẫu hứng phá cách của Andre Gomes sẽ là một phương án tốt ở tuyến giữa, nhất là khi người sở hữu nhiều chất sáng tạo và nhạc trưởng nhất bóng đá Bồ Đào Nha hiện tại là Bernardo Silva lại không thể tham dự Euro vì chấn thương.

Renato Sanches

Thống kê (Champions League):

  • Tỉ lệ chuyền bóng chính xác: 79%
  • Tỉ lệ tắc bóng: 56.6% (2.33 lần/90′)
  • Tần suất cắt bóng: 1.5 lần/90′

Chỉ có một từ khóa để miêu tả Renato Sanches: “CỰC KHỎE”. Thăng bằng thượng thặng, khung người đậm và một chiều cao vừa phải (1m79, nặng 70kg) – tân binh của Bayern luôn sẵn sàng cày khắp mặt sân, phi thân hùng dũng tắc bóng hay ủi sạch những đối thủ nào dám tranh chấp với mình.

Tuy nhiên, đổi lại cho sự trẻ và khỏe đó, cách chơi của Renato Sanches hiện tại cũng có phần hơi thiếu điềm tĩnh. Dù ghi được 8 bàn ở mùa giải qua, nhưng nhìn ta đủ có thể thấy tần suất ‘bắn chim’ của chàng trai này. Thời gian sẽ tiết chế bớt sự hung hăng của tuổi trẻ, nhưng một destroyer hung hăng nơi tuyến giữa như Renato Sanches luôn là điều cần thiết cho tuyến giữa của Bồ Đào Nha

3. Quân bài tẩy từ 2 biên

Chấn thương của Bernando Silva là một mất mát lớn cho đội tuyển Bồ Đào Nha. Bộ kĩ năng của cầu thủ thuộc biên chế AS Monaco là độc nhất vô nhị trong đội: Một tiền vệ kiến thiết/nhạc trưởng có thể thi đấu ở biên lẫn tuyến giữa trong sơ đồ 4-3-3.

Tuy vậy, dù thiếu vắng truyền nhân của Rui Costa, Bồ Đào Nha vẫn có những điểm đáng tự hào so với phần lớn các đội bóng khác ở châu Âu khi có những lá bài tẩy có thể thay đổi trận đấu với bộ kĩ năng của mình.

Rafa Silva – Chìa khóa cho sự đa dạng chiến thuật

Thống kê:

  • Tỉ lệ qua người thành công: 52.4% (2.95 lần/90′)
  • Tỉ lệ tắc bóng thành công: 33% (1.1 lần/trận)
  • Tỉ lệ chuyền bóng thành công: 76%
  • Tần suất tạo keypass: 1.1 lần/90′

Để miêu tả về Rafa chính xác nhất, có lẽ nên dùng từ ball carrier – người mang bóng. Thật vậy, Rafa Silva là một cầu thủ đặc biệt 1 màu, khi vai trò của anh là nhận bóng, dốc bóng cắm đầu cắm cổ một mạch, tạo được cơ hội hoặc dứt điểm thì… tùy. Khi mất bóng, chàng trai này lại lao về tranh chấp với đối thủ. Các con số về tắc bóng đã nói lên điều đó. Dù tỉ lệ thành công không cao (33%), nhưng tính ra tiền vệ của Braga đã có 3.3 pha tắc bóng mỗi trận, một con số không hề kém cạnh các cầu thủ phòng ngự khác.

Workrate tốt, khả năng đi bóng tốt, tốc độ khá – tất cả những yếu tố này khiến Rafa Silva trở thành một quân bài đa năng trên hàng công. Anh có thể đá tiền vệ cánh trái trong sơ đồ 4-4-2 cần lên công về thủ đều; có thể đá tiền đạo cánh ở sơ đồ 4-3-3 phản công – khi cách di chuyển của anh sẽ mở ra nhiều khoảng không cho Nani và Cristiano Ronaldo hoặc thậm chí là đá như một defensive forward kiểu Jamie Vardy.

Ricardo Quaresma – ‘Joker’ trên băng ghế dự bị

Thống kê: 

  • 5 bàn thắng và 8 đường kiến tạo trong mùa giải 2015/16 cho Besiktas
  • Tần suất tạo cơ hội: 2.84 lần/90′
  • Tỉ lệ qua người: 35% (1.48 lần/90′)

Không phải ai khác, chính ‘The Mustang’ là đối tác ăn ý nhất với Cristiano Ronaldo tại tuyển Bồ Đào Nha. Ở tuổi 32, sau những năm tháng ngổ ngáo khắp nơi, Ricardo Quaresma đã tìm được sự bình yên của mình tại Porto và Besiktas. Việc dần dần quen thuộc với một vai trò quân bài tẩy từ băng ghế dự bị cũng giúp anh rất nhiều tại môi trường ĐTQG. Cách chơi của Quaresma đã có được tiết chế đi nhiều khi những bào mòn dần dần về mặt tốc độ khiến anh không còn có thể đi bóng và qua người như trước (xem thống kê); nhưng khả năng tạo cơ hội lại rất đáng nể.

Tính từ năm 2014, 4/11 trận Quaresma có đóng góp bằng bàn thắng/kiến tạo từ băng ghế dự bị. Những nạn nhân của anh: Albania, Argentina, Pháp và Đan Mạch. 1 bàn và 3 kiến tạo sau 245 phút, một hiệu suất đáng nể. Nhìn phong độ gần nhất của Quaresma trận gặp ĐT Anh, một phong thái chơi bóng tự tin và sẵn sàng gây đột biến; tất cả các đội tuyển tại châu Âu đều cần phải dè chừng.

(Thống kê chưa tính trận gặp Estonia)

Vĩ thanh

Đội tuyển Bồ Đào Nha có thể không được đánh giá cao ở Euro 2016 về những cái tên nếu so với những Bỉ, Pháp, Tây Ban Nha hay Đức, thậm chí là cả tuyển Anh, nhưng với những sự đa dạng về mặt nhân sự cộng với việc ít được chú ý hơn so với các đội bóng khác, Seleccao hoàn toàn có thể làm nên chuyện tại Euro lần này.

Người viết tin rằng Cristiano Ronaldo và các đồng đội có thể một lần nữa vào tới bán kết như ở Euro 2012, thậm chí là không bất ngờ nếu họ vào đến chung kết. Bởi nếu nhìn vào những đội bóng thành công tại châu Âu trong năm qua, thì thành công lại đến từ sự kết hợp của những mảnh ghép đặc chủng phù hợp nhiều hơn là sự thăng hoa của dàn sao.

BÌNH LUẬN

TÁC GIẢ
Shigeki
19 bài viết
“Toros.Shigeki - thành viên team FIFA Toros tại Hà Nội. Analyst thông số thống kê của K+ https://shigekivadongbon.wordpress.com/”
Phát bóng lên ^