Góc chiến thuật – Bồ Đào Nha 2-0 Xứ Wales: Ronaldo tỏa sáng, Bale cô đơn

bởi Dũng Lê ·

Ở giải đấu này, Cristiano Ronaldo thường ghi bàn ở hiệp hai. Cũng ở giải đấu này, Xứ Wales thường thủng lưới ở hiệp hai. Hai thống kê vô cùng đơn giản ấy đã ghép với nhau thật khớp để tạo nên kết quả của trận đấu giữa Bồ Đào Nha và Xứ Wales tại bán kết Euro 2016.

Nhập trận

Bồ Đào Nha có một số sự thay đổi nhân sự theo dạng người đổi người thuần túy: Pepe chấn thương, Bruno Alves thi đấu; Williams Carvalho bị treo giò, Danilo vào thay; Raphael Guerreiro bình phục, Eliseu nhường chỗ. Renato Sanches tiếp tục giữ suất đá chính sau màn trình diễn ấn tượng ở vòng tứ kết gặp Ba Lan, vì vậy Andre Gomes tiếp tục ngồi dự bị.

Điều quan trọng nhất là đã có sự thay đổi nhỏ về sơ đồ chiến thuật từ HLV Fernando Santos. Hay nói chính xác hơn, là một nửa của sơ đồ.

Portugal - Wales Euro 2016

Bản đồ chiến thuật trận Bồ Đào Nha – Xứ Wales tại bán kết Euro 2016

Cụ thể, ông áp dụng sơ đồ 4-1-3-2 cho đội. Danilo đóng vai trò tiền vệ trụ duy nhất. Ba người chơi phía trên từ phải qua trái là Sanches, Adrien và Mario. Họ dàn sau lưng cặp tiền đạo Cristiano Ronaldo và Nani.

Trên lý thuyết ở một số trận đấu gặp Iceland và Hungary ở vòng bảng, các học trò của ông Santos ra sân và phòng thủ với sơ đồ 4-4-2, tuy nhiên khi tấn công, cặp tiền vệ trung tâm của họ thường tách thành một người lùi thấp – một người dâng cao tại trục giữa sân rất rõ ràng. Còn ở trận đấu này, Bồ Đào Nha không xoay chuyển thành 4-4-2 khi phòng ngự mà tiếp tục giữ vị trí của một sơ đồ 4-1-3-2.

Về phía Xứ Wales, Andy King được chọn thay thế Aaron Ramsey – một trong hai cầu thủ quan trọng nhất của họ ở thời điểm hiện tại, nhưng đã bị treo giò do nhận 2 thẻ vàng trong 5 trận đấu (một luật lệ bất hợp lý). Cũng như Ramsey, King cùng Bale chơi sau lưng tiền đạo Hal Robson-Kanu trong sơ đồ 3-4-2-1 của đội. Cầu thủ cao tuổi James Collins chơi thay Ben Davies – người bị treo giò vì lý do tương tự Ramsey.

Bồ Đào Nha che chắn trung tuyến

Điều dễ dàng nhận ra mỗi khi Xứ Wales cầm bóng là hàng phòng ngự thể hiện khá nhiều sự cẩn trọng của Bồ Đào Nha. Họ chủ động lùi về sân nhà, tạo ra một khối phòng ngự tầm trung. Ưu tiên hàng đầu của họ dễ nhận thấy là áp sát Joe Allen – mắt xích luân chuyển bóng quan trọng của Xứ Wales ở giữa sân. Luôn có 1-2 người áp sát cầu thủ nhỏ con này.

Portugal def Wales Euro 2016

Bồ Đào Nha che kín trung tuyến

Việc có tới 4 cầu thủ ở khu vực trung tuyến giúp Bồ Đào Nha dễ dàng tạo ra sự áp đảo về số lượng con người. Ronaldo và Nani cũng đã có cố gắng hỗ trợ che chắn các hướng chuyền vào giữa sân của 3 trung vệ bên phía Xứ Wales.

Thế nên, dù được cầm bóng tương đối thoải mái, các trung vệ của Xứ Wales cũng không có nhiều phương án ngoài việc chuyền cho nhau và chuyền cho các wing-back Gunter, Taylor. Tuy nhiên, tới đây, điểm yếu về kỹ thuật của cả 5 liên tục bộc lộ. Trong số này, James Collins thể hiện rõ nhất. Hầu như không bị áp sát và cầm bóng thoải mái ở biên phải nhưng xem ra anh không phải Mats Hummels.

Collins vs Portugal

Bản đồ chuyền của Collins cho thấy anh hầu như chỉ nhả lại cho những người ở gần mình cho đơn giản. Đường chuyền tấn công đáng chú ý duy nhất là một pha lật cánh cho Neil Taylor. Ảnh: StatsZone

Bale, nhưng chỉ Bale

Nhưng trong khó khăn, Xứ Wales tìm thấy một cái con đường: Gareth Bale và hai “hành lang trong” (half-space).

Cụ thể, việc ba tiền vệ Sanches-Adrien-Mario dàn ngang ở tuyến giữa tuy tạo ra sự che chắn rất rõ ràng cho trung lộ nhưng bù lại, nó khiến cho Danilo ở phía sau đơn độc một mình giữa khu vực trước mặt hàng phòng ngự.

Anh chọn vị trí ở chính giữa, vô tình điều đó khiến cho hai hành lang trong lộ ra. Một mình cầu thủ này khó lòng bao bọc được toàn bộ khu vực ấy.

Bale atk Portugal Euro 2016

Bản đồ phương pháp tấn công của Xứ Wales

Để “kích hoạt” phương pháp tấn công này, Xứ Wales cần làm được hai điều. Thứ nhất, đó là dụ tiền vệ trung tâm lệch biên của Bồ Đào Nha khỏi vị trí che chắn đường bóng xuống. Sau đó là… chuyền được cho Gareth Bale, người luôn có mặt đúng nơi nguy hiểm cho Bồ Đào Nha.

Nói là “chuyền được” bởi điều đó tưởng như dễ dàng, nhưng thực ra Chris Gunter và James Collins ở biên phải không đủ sự kỹ thuật và chuẩn xác để làm được điều này. Ngược lại, ở phía bên kia, Chester và Taylor thoải mái hơn với trái bóng trong chân, qua đó đưa bóng về tuyến trước tương đối tốt hơn.

Chester to Bale vs Portugal

Chester là người chuyền nhiều nhất cho Bale – 12 lần trong cả trận. Ảnh: StatsZone

Allen thường là cái tên thu hút sự chú ý của Sanches/Mario để mở ra hành lang trong cho Bale nhận bóng và mở tốc độ hướng tẳng xuống rìa vòng cấm địa đối thủ. Khi ấy, Andy King ở hành lang trong còn lại sẽ xâm nhập vòng cấm để cùng Robson-Kanu đón đường chuyền vào.

Wales atk side vs Portugal

Wales tấn công ở biên trái nhiều hơn cả. Ảnh: WhoScored

Xứ Wales đã có ít nhất hai cơ hội tương đối rõ ràng trong hiệp một nhờ phương pháp này. Tuy nhiên, nó dường như cũng chỉ mang tính tình thế, bởi nó phụ thuộc quá nhiều vào khả năng cá nhân của Bale. Nói một cách nghiêm khắc hơn thì rõ ràng Andy King không mang tới bất kỳ điều gì trừ việc xâm nhập vòng cấm địa thường xuyên. Đoạn này mọi người có quyền nghĩ ngay tới Aaron Ramsey.

Wales passing map vs Portugal Euro 2016

Bản đồ chuyền bóng của Xứ Wales. Mối liên kết quan trọng nhất dĩ nhiên là Chester tới Bale. Andy King hầu như chẳng có vai trò gì. Ledley và Allen hầu như không thể chuyền bóng về phía trước. Ảnh: 11tegen11

Hai bàn thắng

Bàn thắng đầu tiên là một pha không chiến sở trường của Cristiano Ronaldo. Không có gì quá mới mẻ, trừ việc một lần nữa nó cho thấy sự bất lợi của hệ thống kèm người 1-đối-1 trong phòng ngự phạt góc, khi đội phòng ngự kém chất lượng nhân sự hơn đối thủ. James Chester đã hoàn toàn không thể bật nhảy thoải mái và cũng không thể quan sát trái bóng, vì anh phải kèm người.

Kiểm soát được trung tuyến, Bồ Đào Nha vì vậy cũng dễ bề tiến về phía trước hơn, đặc biệt khi họ đã có sự trở lại của Raphael Guerreiro – cầu thủ tương tự như Cedric Soares ở cánh phải, giúp việc tấn công trở nên mượt mà hơn rất nhiều.

Cách di chuyển tương đối thông minh của Joao Mario (liên tục bó vào hành lang trong), Ronaldo (sẵn sàng lùi về biên trái để hỗ trợ lên bóng) cũng như sự sung sức của Sanches đã giúp cho Bồ Đào Nha dễ dàng kéo giãn hàng tiền vệ của Xứ Wales. Cần nhấn mạnh rằng hình ảnh này đã lặp đi lặp lại nhiều lần suốt giải đấu. Công bằng mà nói thì Bồ Đào Nha đã không tận dụng được điểm yếu này của đối thủ.

Lý do thực tế chủ yếu bởi khi phòng ngự, hai wingback của Xứ Wales sẽ lùi sâu lại, trở thành hai hậu vệ biên thuần túy. Khi ấy, Ledley và Allen ở giữa rất dễ dàng bị xoay như chong chóng. Khi đối thủ lên biên nhanh, họ cũng không có được sự nhạy cảm cần thiết về cự ly với hàng phòng ngự, dễ dàng bị hút vào vòng cấm địa. Đây chính là lý do dẫn đến bàn thua trước Bỉ, khi Radja Nainggolan thoải mái dứt điểm từ xa.

Tương tự, Cristiano Ronaldo đã có một tình huống giữ vị trí bên ngoài vòng cấm vô cùng nhạy cảm. Bóng hai nảy ra, anh đã chờ sẵn. Khi ấy, điều xảy ra là không quá bất ngờ.

Kết luận

Khi hiệp một kết thúc, trận đấu thực ra có thể đi theo bất kỳ hướng nào. Đó là thời điểm mà hai bên hầu như hòa nhau về thế trận chiến thuật – đơn giản là Bồ Đào Nha có nhiều cơ hội hơn, nhưng ít nguy hiểm, còn Xứ Wales có ít cơ hội hơn, nhưng nguy hiểm hơn.

Sau khi Bồ Đào Nha có liên tiếp hai bàn thắng, Xứ Wales lộ rõ hình ảnh của một đội bóng một người – điều hiếm khi hiện ra trong suốt quãng đường của họ tại giải đấu này. Gareth Bale gần như đã làm tất cả. Ai đó có thể nói rằng anh đã tương đối cá nhân, nhưng thực chất các đồng đội của Bale cũng đã không thể hiện được gì nhiều.

Giành chiến thắng đầu tiên tại giải, Bồ Đào Nha tiến vào chung kết. Ronaldo và HLV Santos xứng đáng nhận được những lời khen. Lợi thế tinh thần của họ là rất quan trọng.

BÌNH LUẬN

TÁC GIẢ
Dũng Lê
154 bài viết
“Cruyffian.”
Phát bóng lên ^