Góc chiến thuật – Chung kết Euro 2016 – Bồ Đào Nha 1-0 Pháp: Nhà vô địch lạ lùng

bởi Dũng Lê ·

Vòng chung kết Euro 2016 là một giải đấu tương đối lạ lùng. Nhà vô địch Bồ Đào Nha đã có một sự khởi đầu khó lời nào bào chữa khi hòa 3 trận (hay nói vui như một số cổ động viên khó tính của BĐN là “thua” 3 trận hòa). Tuy nhiên, họ đã có một sự thay đổi đáng kể trong cách tiếp cận trận đấu, và kể từ đó tiến thẳng tới cúp bạc một cách lầm lì.

Trận chung kết rõ ràng đã thể hiện sự lầm lì ấy một cách rõ ràng nhất, hơn cả trận họ vượt qua Ba Lan bằng loạt luân lưu.

Nhập trận

Bồ Đào Nha ra sân với đội hình không thay đổi về hệ thống so với trận bán kết. Về nhân sự, họ đón sự trở lại của William Carvalho (thay Danilo Pereira). Sơ đồ 4-1-3-2 tiếp tục được áp dụng như khi gặp Xứ Wales.

Pháp áp dụng nguyên xi hệ thống giúp họ vượt qua Đức ở bán kết, không thay đổi cả về sơ đồ lẫn con người.

Portugal France Euro 2016

Bản đồ chiến thuật trận chung kết Euro 2016 giữa Bồ Đào Nha và Pháp

Sissoko khoét nách Bồ

Như đã viết trong Góc chiến thuật trận BĐN 2-0 Xứ Wales, hệ thống mà ông Fernando Santos áp dụng cho các học trò có một điểm yếu không hề nhỏ khi phòng ngự: tiền vệ trụ phải một mình đảm đương không gian lớn phía sau lớp chắn gồm Renato Sanches, Adrien Silva và Joao Mario trước mặt. Xứ Wales đã có một vài tình huống tận dụng được sự sơ hở ấy bằng tốc độ của Gareth Bale.

Bale atk Portugal Euro 2016

Tiền vệ trụ Danilo không thể khỏa lấp khoảng trống ở hai “hành lang trong”

Tới trận chung kết, vấn đề tương tự tiếp tục xuất hiện với BĐN. Tương tự như Danilo, bản thân William Carvalho không phải một tiền vệ trụ tồi. Tuy nhiên anh gặp vấn đề gần như trùng hợp với người đồng đội trước đó.

Vấn đề xảy ra chủ yếu bởi Sanches và Mario – hai tiền vệ trung tâm lệch sang hai biên – được yêu cầu áp sát các hậu vệ biên của Pháp khi họ cầm bóng. Điều này đồng nghĩa rằng “hành lang trong” cùng bên sẽ mở ra. Moussa Sissoko bó vào trung lộ để tận dụng khoảng trống này, đẩy Carvalho vào hoàn cảnh buộc phải đưa ra lựa chọn: hoặc theo kèm Griezmann, hoặc hướng theo bóng để càn quét.

William Carvalho confused vs France Euro 2016

Hình ảnh chỉ mang tính minh họa: Lựa chọn như thế nào thì Carvalho cũng khó khăn

Blaise Matuidi có thể dâng lên để thực hiện những cú dốc bóng tốc độ quen thuộc. Bản thân Griezmann cũng có thể tự rê dắt. Nhưng Sissoko, trước hoàn cảnh thuận lợi, đã khiến BĐN đảo điên trong 25 phút đầu tiên. Anh thực hiện tổng cộng 9 pha rê dắt, 7 trong đó thành công, 6 pha diễn ra trong trục trung lộ – hành lang trong.

Moussa Sissoko dribbles vs Portugal Euro 2016

Bản đồ những pha rê dắt của Sissoko trong 25 phút đầu tiên – Ảnh: StatsZone

Đây thực sự là khoảng thời gian mà hàng thủ BĐN đã gặp nhiều khó khăn nhất kể từ đầu giải đấu. Tự bản thân nó đã cho thấy rằng không hẳn HLV Fernando Santos đã có được toan tính tốt nhất cho trận đấu này.

Ronaldo chấn thương

Trong mọi bất lợi, sẽ có lợi thế.

Johan Cruyff

Cristiano Ronaldo chấn thương sau một pha va chạm với Dimitry Payet. Sự vắng mặt của Ronaldo, nếu xét trên các định kiến và thông tin có sẵn, là một nỗi lo lớn. Anh là đội trưởng, là ngôi sao sáng nhất, là người khát khao danh hiệu vô địch này nhất (hãy tạm tin tưởng như vậy). Nhưng trên thực tế, việc thiếu vắng Ronaldo không hẳn là một điềm quá tồi cho Bồ Đào Nha. Công bằng thì ở giải đấu này, Ronaldo là người đã dứt điểm hỏng nhiều nhất và bỏ lỡ nhiều  cơ hội ngon ăn bậc nhất.

Sẽ không ai khẳng định được rằng anh ở lại thì điều gì sẽ xảy ra (bản lĩnh ngôi sao xuất hiện đúng lúc, hoặc vẫn khó khăn như 4/6 trận trước đó). Chỉ biết rằng, Ronaldo rời sân thực chất lại là một cơ hội cho BĐN để sửa chữa lỗ hổng.

Với Ricardo Quaresma vào sân đá cánh phải, sơ đồ của BĐN có sự thay đổi: chuyển từ 4-1-3-2 sang 4-5-1.

After Ronaldo - Portugal vs France Euro 2016

BĐN chuyển sang 4-5-1 sau khi mất Ronaldo

Sự chuyển đổi đơn giản này giúp cho những khoảng không gian hớ hênh nói trên nhanh chóng bị trám lại. BĐN tuy vẫn không thể lên bóng hiệu quả, nhưng ít nhất họ cũng đã phòng ngự tốt hơn. Trong 25 phút đầu, họ nhận 6 cú dứt điểm về phía khung thành Rui Patricio. Kể từ đó cho tới phút thứ 58, Pháp chỉ có thêm 4 lần dứt điểm, trong đó có 1 cú sút cầu âu vọt xà không đáng kể của Paul Pogba.

Payet, Coman, Pepe

Từ thời điểm hệ thống của BĐN trở nên chặt chẽ hơn, Pháp thực chất vẫn còn một cơ hội tương đối rõ ràng: cánh trái, nơi Dimitry Payet án ngữ. So với Raphael Guerreiro ở cánh trái, Cedric Soares dù dĩ nhiên cũng là một cầu thủ giàu tiềm năng, nhưng anh tranh chấp tay đôi không cứng cáp bằng. Hòa vào nhịp công đầu trận, Payet cũng đã tạo ra được 2 cơ hội dứt điểm (key pass) cho đồng đội khi đối đầu Cedric.

Tuy nhiên, khi cần thể hiện khả năng, Payet lại gây thất vọng. Phong độ tồi của anh đã kéo dài đến trận thứ ba. Payet liên tục có những pha xử lý lỗi, nhận bóng không chắc chân hoặc rê dắt tồi so với chính anh. Mọi thứ bắt đầu chính từ thời điểm Pháp bắt đầu áp dụng sơ đồ 4-2-3-1, liệu có mối liên hệ nào ở đây?

Phút thứ 58 của trận đấu, Dimitry Payet nhường vị trí cho Kingsley Coman – cầu thủ đã có phong độ cao và ổn định từ đầu giải đấu. Gần như lập tức Coman thể hiện được những gì người ta cần thấy. Đối mặt với Cedric, anh hầu như thắng thế. Coman cũng thể hiện khả năng chọn vị trí, hoạt động trong không gian hẹp tương đối tốt và sẵn sàng di chuyển để tạo khoảng trống cho Patrice Evra, Blaise Matuidi băng lên.

Kingsley Coman vs Portugal Euro 2016

Coman đã tạo ra 4 cơ hội dứt điểm cho đồng đội kể từ khi vào sân – Ảnh: Squawka

Một điều nữa đáng chú ý ở trận đấu này là việc cự ly giữa Cedric và Pepe là tương đối bất ổn – dù đối thủ ở biên của Cedric là Payet hay Coman.

Pepe vs Giroud Gignac Euro 2016

Khoảng trống giữa Pepe và Cedric

Olivier Giroud đã thường xuyên cố gắng xông pha tận dụng không gian ấy, tuy nhiên anh không thực sự thể hiện được hiệu quả. Andre-Pierre Gignac đã có một pha tấn công tuyệt vời ở khu vực này, chiến thắng Pepe nhưng cú dứt điểm lại dội cột dọc trong tiếc nuối.

Sau cùng, những nỗ lực nhắm vào cánh này đã không đi đến kết quả khả quan nào.

Kết luận

Antoine Griezmann đã có một ngày im lặng – trái ngược hẳn là Rui Patricio. Thủ thành người BĐN xứng đáng là người xuất sắc nhất trận chung kết khi đã cản hàng loạt cú dứt điểm của đối thủ, từ đơn giản tới phức tạp (còn Eder là cầu thủ xuất sắc nhất vũ trụ, không tính).

Pháp tuy đã có những khoảng thời gian kiểm soát hoàn toàn thế trận, tuy nhiên, họ đã không giữ được nhịp cho tới hết trận đấu, thậm chí là có phần cẩu thả. Cái giá phải trả là quá đắt. Có thể chỉ ra hơn 5 lỗi của vài người trong bàn thắng của Eder – dù không phủ nhận đó là một cú sút đẳng cấp ngoài hành tinh.

Eder vs France Euro 2016 - Ảnh: alvinet

Eder vs France Euro 2016 – Ảnh: alvinet

Một chức vô địch lạ kỳ đã đến với BĐN. Họ đáng bị chê trách với kết quả ở vòng bảng, nhưng sự mở rộng qui mô của vòng chung kết đã cho họ một cơ hội sửa sai. Thầy trò Fernando Santos đã tận dụng cơ hội ấy một cách hoàn hảo. Và thật khó tả khi chấn thương của siêu sao đội trưởng lại có thể chính là lý do khiến họ đi tới chiến thắng.

Giải đấu không chứng kiến sự lên ngôi của những đội bóng tốt nhất về chiến thuật. Cả BĐN và Pháp đều có những vấn đề mang tính hệ thống trong lối chơi. Tuy nhiên, chiến thuật có thể không phải tất cả.

BÌNH LUẬN

TÁC GIẢ
Dũng Lê
153 bài viết
“Cruyffian.”
Phát bóng lên ^