Claudio Bravo và Pep Guardiola: Cặp đôi hoàn hảo cho Manchester City

bởi Tùng Trần ·

Lược dịch từ bài viết “Claudio Bravo to Man City: Why he’s always been Pep Guardiola’s man” của Adam Bate trên Sky Sports.

*****

Nếu chỉ xét ở bề nổi thì quyết định đưa Claudio Bravo tới thay thế Joe Hart của Pep Guardiola không gây ngạc nhiên chút nào cả. Bravo mới giành cú đúp La Liga cùng với đội bóng cũ Barcelona của Pep, cũng như cú đúp danh hiệu Copa America cùng ĐTQG Chile. Ở chiều ngược lại, Joe Hart chỉ vừa mới trở lại sau chiến dịch Euro 2016 thảm hại cùng đội tuyển Anh.

Tuy vậy nguyên nhân dẫn tới việc Pep Guardiola “trảm” thủ môn số 1 của tuyển Anh phức tạp hơn người ta tưởng. Đó là một câu chuyện trải dài qua ba châu lục và kéo dài nửa thế kỉ. Câu chuyện ấy, giống với nhiều ý tưởng khác trong bóng đá, bắt đầu với người truyền cảm hứng cho Pep Guardiola – Johan Cruyff.

Tôi không biết gì về bóng đá cho tới khi tôi gặp Johan Cruyff. 

– Pep Guardiola

Pep Guardiola là một thành viên trong “Đội hình trong mơ” khi Johan Cruyff còn dẫn dắt Barcelona, và cách chiến lược gia người Tây Ban Nha nhìn nhận bóng đá được hình thành từ những trải nghiệm trên sân cỏ. Pep cũng không phải là người duy nhất; tư duy của Cruyff về không gian, việc luân chuyển bóng và luân chuyển cầu thủ trên sân đã hoàn toàn thay đổi bóng đá.

Ảnh: Weloba

Tư duy bóng đá của Johan Cruyff giúp định hình triết lý của Pep Guardiola (Ảnh: Weloba)

Việc lần theo những ảnh hưởng gián tiếp mà Cruyff tạo ra với bóng đá chắc chắn sẽ khó hơn lần theo những ảnh hưởng trực tiếp. Thủ môn là một trong những khía cạnh nhận được ảnh hưởng từ totaalvoetbal lâu nhất. Ví dụ đầu tiên là tại World Cup 1974, khi mà Cruyff thúc giục HLV Rinus Michels của Hà Lan lựa chọn Jan Jongbloed thay vì Jan van Beveren, người có chuyên môn tốt hơn.

Cruyff tin rằng khả năng phân phối bóng nhanh của thủ môn thậm chí có thể trở nên quan trọng hơn khả năng cản phá các cú sút. Khi mới bắt đầu sự nghiệp huấn luyện ở Ajax, Cruyff quyết tâm gắn bó với triết lý của mình bằng việc trao cơ hội cho Stanley Menzo nhờ vào khả năng chơi bóng của anh này trong vòng cấm. Huấn luyện viên thủ môn mà Cruyff lựa chọn để dìu dắt Menzo là Frans Hoek.

Ông Hoek là một huấn luyện viên thủ môn có tiếng khi từng làm việc tại các đội bóng hàng đầu thế giới như Barcelona hay Manchester United, và thường xuyên có mặt trong ban huấn luyện của HLV Louis van Gaal. Nhưng ông còn hơn cả là một HLV thủ môn. Với nhiều người thì ông Hoek là một bậc thầy về nghệ thuật gác đền – ông là người có thể được giao viết sách giáo khoa về cách trở thành một thủ thành giỏi. Phương pháp Hoek được ra đời nhờ vào mối quan hệ của ông với Thánh Cruyff.

Ảnh: Sky Sports

Phương pháp huấn luyện thủ môn của Frans Hoek ảnh hương trực tiếp tới sự nghiệp của Claudio Bravo (Ảnh: Sky Sports)

Hoek phân loại thủ môn thành hai loại: loại R và loại A. Một nhóm phản ứng (React) với tình huống, trong khi nhóm còn lại sẽ đoán trước (Anticipate) các tình huống – hầu hết các thủ môn trên thế giới đều rơi vào một trong hai nhóm này. Mặc dù từng nhận xét rằng các thủ môn thuộc nhóm phản ứng “nhận được nhiều lời khen hơn”, quan điểm của ông Hoek về vấn đề này là vô cùng rõ ràng.

Edwin van der Sar cho rằng HLV Hoek là “một trong những người đầu tiên liên kết thủ môn với các hậu vệ và tiền vệ”, và từ Jongbloed cho tới Menzo, ông Hoek luôn dành ưu tiên cho những thủ môn biết đoán trước tình huống – những người có thể chơi bóng như 10 cầu thủ còn lại trên sân. Tại Barca, Vitor Baia từng bị thay thế bởi Ruud Hesp vì anh này cảm thấy khó chịu “khi phải tham gia vào các đợt lên bóng”.

Một trong những huấn luyện viên thủ môn bị ảnh hưởng bởi phương pháp của Hoek sống và làm việc cách ông 12,000 km, tại Santiago, Chile. Julio Rodriguez từng là một thủ môn có tiếng khi còn thi đấu, với tính cách lôi cuốn và những pha cứu penalty đầy kịch tính. Julio còn trông khá giống Lou Ferrigno và từng được đặt biệt danh The Incredible Hulk.

Vào giữa những năm 1990, ông Rodriguez đảm nhận vai trò HLV thủ môn tại đội bóng cũ Colo-Colo và luôn cố gắng nâng cao trình độ huấn luyện của mình. Trả lời phỏng vấn với Sky Sports, ông Rodriguez cho hay:

Tôi gặp Frans Hoek vào năm 1996. Lúc đó thì ông ấy làm việc tại Ajax với Louis van Gaal còn tôi thì huấn luyện thủ môn cho đội trẻ của Colo-Colo. Tôi biết đến Frans bởi ông ấy là người thực hiện một series 3 video về huấn luyện thủ môn. Chúng vẫn còn nguyên giá trị cho tới ngày hôm nay. 

Những video ấy ấn tượng đến mức ông Rodriguez đích thân bay tới Mỹ để gặp mặt ông Hoek khi nghe tin Ajax tới Mỹ du đấu:

Tôi bay từ Chile tới Los Angeles để gặp ông ấy. Khi gặp mặt, ông ấy nói rằng nếu tôi thích những ý tưởng này thì hãy nên tới Hà Lan để thực hiện khóa huấn luyện, và đó cũng là những gì tôi đã làm. Với Hoek thì các thủ môn phải có những tố chất y hệt các cầu thủ còn lại trên sân. Họ cần có kĩ năng tốt, khả năng xử lý bóng gọn gàng, chuyền ngắn và phất bóng dài một cách chính xác, chơi như một máy quét, và trên hết, biết ngăn cản những cú dứt điểm của đối phương.

Ảnh: Sky Sports

Julio Rodriguez và Claudio Bravo (Ảnh: Sky Sports)

Ý tưởng mà Hoek và Rodriguez trao đổi với nhau đã để lại ảnh hưởng lên không ít các thủ môn trẻ ở một trong những đội bóng danh tiếng nhất Chile; nhưng chuyến đi tới châu Âu của HLV Rodriguez thậm chí còn giúp ích nhiều hơn thế cho một cầu thủ trẻ đầy tiềm năng.

Tôi học từ ông ấy [Hoek] cách tạo ra một thủ môn hiện đại. Tôi luôn nói rằng nếu như không có sự giúp đỡ của Frans thì sẽ không có một Claudio Bravo như bây giờ.

– HLV Julio Rodriguez

Vào mùa hè năm 1996, Claudio Bravo mới 13 tuổi nhưng không ít người ở Colo-Colo đã nghi ngờ về việc anh có thể hình cần thiết để trở thành một thủ môn đẳng cấp. Song HLV Rodriguez không nằm trong số đó:

Cậu ấy [Bravo] lúc đó gầy và thấp lắm, nhưng lúc nào cũng vui vẻ cười nói. Cậu ấy là một đứa trẻ ngoan và cũng rất có cá tính. Cậu ấy luôn kiên trì và sẵn sàng học hỏi. 

Bravo, cậu bé đến từ vùng ngoại ô của thủ đô Santiago, được rèn giũa để trở thành thủ môn loại A theo tiêu chuẩn của Frans Hoek. Claudio Herrera, phóng viên của tờ El Mercurio có trụ sở tại Santiago, nhớ lại rằng Bravo đã nắm lấy cơ hội của mình ngay khi nó tới:

Bravo là một cầu thủ có cá tính nghiêm túc khi bắt đầu được ra sân cho đội một của Colo-Colo, mặc dù lúc đó cậu ta còn khá trẻ. Cơ hội này đã giúp cậu ấy trưởng thành nhanh hơn. Rõ ràng là cậu ấy chơi bóng bằng chân rất tốt bởi Claudio được HLV Julio Rodriguez đào tạo bằng phương pháp huấn luyện thủ môn của Hà Lan.

Ở tuổi 21, Bravo có màn ra mắt đội tuyển quốc gia tại Copa America ở Peru và chỉ hai mùa hè sau đó, anh chuyển tới châu Âu thi đấu. Colo-Colo có một trận giao hữu tại Ireland và Real Sociedad cử tới hai tuyển trạch viên để tận mắt “xem giò” Bravo – trước đó người đại diện của thủ thành này cũng đã gửi một video về khả năng của anh cho đội bóng đến từ Tây Ban Nha.

Người đưa ra quyết định chiêu mộ Bravo với giá 800,000 USD là Giám đốc thể thao Jose Mari Bakero của La Real. Thế giới bóng đá quả là quá nhỏ khi mà Bakero từng sát cánh cùng với Pep Guardiola ở “Đội bóng trong mơ” của Johan Cruyff – đội bóng từng lên ngôi vô địch Cúp châu Âu năm 1992 với chiến thắng lịch sử tại sân Wembley.

Ảnh: Sky Sports

Pep Guardiola, Jose Mari Bakero và Ronald Koeman đều góp mặt trong đội hình vô địch Cúp châu Âu năm 1992 của Johan Cruyff (Ảnh: Sky Sports)

Bakero có những tiêu chuẩn nhất định về khả năng của một thủ môn, và khả năng chơi bóng bằng chân của Bravo đã thu hút được sự chú ý của ông. Bakero sau này từng nói thủ thành người Chile có khả năng chơi bóng bằng chân “siêu phàm” và thậm chí còn so sánh sự khéo léo của Bravo với Ronald Koeman, một trong những trung vệ có khả năng xử lý bóng hàng đầu ở thế hệ của ông.

Tuy vậy, mùa giải đầu tiên của Bravo tại Sociedad lại diễn ra không mấy suôn sẻ. Bakero bị sa thải chỉ sau 7 trận đấu ở mùa giải mà đội bóng xứ Basque phải xuống hạng lần đầu tiên trong vòng 40 năm. Khi Chris Coleman được bổ nhiệm ở mùa giải sau đó, Asier Riesgo là cái tên được lựa chọn trong khung gỗ, còn Bravo phải ngồi dự bị ở giải hạng hai Tây Ban Nha.

Quyết định nói trên là lời nhắc với mọi người rằng trong bóng đá, không phải HLV nào cũng sẽ tin dùng các thủ môn thuộc nhóm chuyên lường trước tình huống. Khi HLV Hoek liệt kê các cầu thủ thuộc nhóm R, ông nhắc tới những cái tên như Gordon Banks, Dino Zoff và Oliver Kahn. Trong khi đó cầu thủ kiểu mẫu cho nhóm A là Fabien Barthez.

Một số người sẽ cười nhạo việc thủ môn người Pháp được tin dùng hơn so với ba cái tên còn lại. Với những người không tin tưởng lắm vào triết lý và lối chơi của Cruyff, Barthez có lẽ chẳng có tố chất gì đặc biệt. Nhưng Hoek và những HLV khác lại đánh giá Barthez từ một góc nhìn khác. Tin buồn cho Hart là sự khác biệt giữa hai loại thủ môn là quá lớn và khó có thể thay đổi từ nhóm nay qua nhóm kia chỉ trong thời gian ngắn.

Khi được Sky Sports hỏi liệu có thay đổi những kì vọng của mình hay không, HLV Guardiola cho biết:

Điều đó là không thể. Khi bạn thua một trận đấu, bạn phải tiếp tục tin tưởng để có thể đi tiếp. Điều đó sẽ xảy ra khi bạn sử dụng thủ môn và anh ta chuyền sai dẫn đến bàn thua của đội bóng. Mọi người sẽ hỏi “Tại sao không chuyền dài lên trên?”, nhưng bạn sẽ phải giữ vững lập trường.

Triết lý của Pep Guardiola hình thành từ những thời niên thiếu khi ông được Johan Cruyff phát hiện ra ở đội trẻ của Barcelona, nhưng bên cạnh đó cũng có những ảnh hưởng từ các cá nhân khác. Đáng chú ý trong số đó là Juan Manuel Lillo, vị huấn luyện viên cho triết lý trùng hợp với Guardiola tới mức ông ngay lập tức kết bạn với cựu thuyền trưởng của Oviedo sau một trận giao hữu hồi năm 1996.

Thậm chí Pep Guardiola còn chuyển tới chơi bóng tại Mexico ở mùa giải 2005/06 bởi ông không muốn kết thúc sự nghiệp mà không được thi đấu dưới sự dẫn dắt của Juan Manuel Lillo. Cựu HLV Jorge Sampaoli từng miêu tả ông Lillo là “thiên tài ở tầm nhận thức” – người có thể khiến những mọi người nhìn nhận trận đấu theo một hướng khác. Lillo được bổ nhiệm vào vị trí trợ lý HLV đội tuyển Chile hồi năm 2014. Đây là một sự lựa chọn chuẩn xác khi mà huấn luyện viên người Tây Ban Nha góp phần không nhỏ vào thành công của Chile ở Copa America 2015 và 2016, nhưng đây không phải là lần đầu tiên Bravo hưởng lợi nhờ được làm việc cùng HLV Lillo. Ông chính là người đưa Bravo trở lại khung gỗ của Sociedad ở mùa giải 2008/09. Cho tới giờ Lillo vẫn nói về “tình cảm lớn lao” mà ông giành cho Bravo, mẫu thủ môn ưa thích của ông:

Chúng tôi làm việc cùng nhau để nhấn mạnh vào tầm quan trọng của việc phát động các đợt tấn công từ tuyến dưới. Một đội bóng có thể thi đấu tốt nếu họ khởi đầu tốt [từ dưới lên], và Claudio, ngoài việc xuất sắc khi cản phá những cú sút, còn đóng vai trò rất, rất, rất quan trọng khi phát động các đợt lên bóng. Cậu ấy có khả năng phân phối bóng tốt nhưng chúng tôi cố gắng giúp cậu ấy nâng cao khả năng chuyền chính xác và đưa ra những quyết định đúng đắn.

HLV Lillo chỉ dẫn dắt Sociedad một mùa giải và không thể giúp đội bóng lên hạng. Nhưng với việc Bravo thi đấu theo phong cách của Lillo, anh được nhiều người biết tới hơn và việc anh thi đấu thêm một mùa giải nữa ở giải hạng hai là “khó có thể xảy ra” theo lời của các huấn luyện viên. Giám đốc thể thao Jorge Valdano của Real Madrid bày tỏ sự quan tâm tới Bravo. Cả Pep Guardiola của Barcelona cũng vậy. Và rõ ràng có thể đoán được ai là người đã nói khéo cho thủ thành người Chile.

Tôi thân với cả Valdano và Guardiola, và luôn nói chuyện về bóng đá. Họ biết tôi đánh giá Bravo cao như thế nào. 

– Juan Manuel Lillo

Thương vụ chuyển nhượng không diễn ra, nhưng Bravo tiếp tục đạt phong độ cao cho Chile dưới sự dẫn dắt của HLV Marcelo Bielsa, một huấn luyện khác được Pep Guardiola vô cùng mến mộ. Và cuối cùng thì Bravo cũng chuyển tới khoác áo Barcelona hồi năm 2014. Mọi thứ diễn ra cứ như lẽ tự nhiên vậy. Nhà báo Herrera nhận định:

Dù là ở Chile với Bielsa hay Sampaoli, hoặc ở Barcelona, họ luôn tìm kiếm các thủ môn có khả năng chơi bóng bằng chân tốt. Bravo hiểu rằng đội bóng cần phải đưa ra những quyết định chính xác và tham gia vào giai đoạn kiểm soát bóng. Anh ấy luôn tỏ ra siêu việt bất chấp bóng đang lăn hay đứng yên. Thay vì phất bóng dài, anh ấy sẽ xây dựng các đợt lên bóng từ vòng cấm của đội nhà. 

Luis Enrique, một đồng đội cũ của Pep Guardiola, đã nhanh chóng có những lời khen ngợi cho Bravo khi thủ thành này gia nhập Barca:

Cậu ấy là một thủ môn giàu kinh nghiệm, luôn bình tĩnh và chơi bóng bằng chân rất tốt. Cậu ấy là một cầu thủ toàn diện và là lời giải cho bài toán thủ môn ở Barca. 

Những con số cũng chứng tỏ nhận định về Bravo là chính xác. Bravo là người có số đường chuyền dài ít nhất trong số các thủ môn tại La Liga mùa giải trước, và cũng là người có tỉ lệ chuyền chính xác cao nhất giải đấu. Số đường chuyền ngắn chính xác của Bravo cũng hoàn toàn vượt trội so với các đồng nghiệp khác, khi mà người xếp sau Bravo là Javi Varas của Las Palmas có ít hơn tới tận 236 đường chuyền. Bravo cũng 5 lần đạt tỉ lệ chuyền chính xác 100% trong suốt mùa giải. Theo thông số của Opta thì Hart mới chỉ làm được điều này 2 lần… trong cả sự nghiệp của mình.

Nhà báo Herrera nói tiếp:

Sampaoli luôn quý trọng những thủ môn có tố chất như Bravo và chắc hẳn ông đã có cuộc nói chuyện với Pep Guardiola khi họ gặp nhau tại Munich vào tháng 3/2015. 

Với tài năng đã được nhiều HLV khẳng định, cũng hơi ngạc nhiên khi chỉ tới năm 33 tuổi Claudio Bravo mới có cơ hội làm việc với Pep Guardiola. Kể cả vậy, một người bạn cũ đang đón chờ Bravo tại Man City.

Ảnh: Sky Sports

Xabier Mancisidor (ngoài cùng bên trái) từng làm việc với Bravo tại Real Sociedad (Ảnh: Sky Sports)

Xabier Mancisidor được HLV Manuel Pellegrini giao vị trí HLV thủ môn tại Man City và hiện đang tiếp tục vai trò này dưới thời Pep Guardiola. Ông biết rõ Bravo vì đã từng làm việc với thủ thành 33 tuổi tại sân San Sebastian.

Giờ thì cậu ấy sẽ cảm thấy vô cùng may mắn khi được làm việc với huấn luyện viên thủ môn mà tôi từng bổ nhiệm tại Real Sociedad. 

Xabi là huấn luyện viên thủ môn giỏi nhất thế giới. Tôi chưa từng thấy ai như ông ấy. Đây sẽ là nhân tố quan trọng giúp Claudio tiếp tục phát triển sự nghiệp của mình. Cậu ấy có thể làm việc hàng ngày với một người như Xabi Mancisidor. Mọi thứ thật hoàn hảo.

– Juan Manuel Lillo trả lời Sky Sports

Từ những giờ tập luyện với Rodriguez, học theo phương pháp Hoek, cho tới những ngày đầu tại châu Âu dưới sự dẫn dắt của Bakero và Lillo. Từ những kinh nghiệm ở đội tuyển quốc gia với Bielsa và Sampaoli cho tới thành công ở cấp CLB với Luis Enrique. Tất cả đều dẫn tới mùa giải này. Claudio Bravo chưa từng làm việc với Pep Guardiola, song anh chắc chắn sẽ là thủ môn hoàn hảo cho hệ thống của chiến lược gia người Tây Ban Nha.

MANCHESTER, ENGLAND - SEPTEMBER 10:  Claudio Bravo of Manchester City celebrates his team's first goal during the Premier League match between Manchester United and Manchester City at Old Trafford on September 10, 2016 in Manchester, England.  (Photo by John Peters/Man Utd via Getty Images)

Ảnh: John Peters

BÌNH LUẬN

TÁC GIẢ
Tùng Trần
56 bài viết
“Blue”
Phát bóng lên ^