Hạn chế của Fellaini và 45 phút thất thủ chí mạng của Mourinho

bởi Shigeki ·

Trận đấu giữa Manchester City và Manchester United là một trận thua nặng về mặt chiến thuật của Jose Mourinho. Có những cá nhân dễ dàng có thể chỉ mặt đặt tên cho thất bại này – tiêu biểu là Henrick Mkhitaryan và Jesse Lingard. Nhưng có một cái tên mà cần phải phân tích kĩ càng hơn để nói rằng đây mới là người có tội to (gần) nhất trận Derby vừa qua.

Đó là Marouane Fellaini.

Thống kê: Rất đẹp, nhưng sao?

Hãy cùng nhìn qua thông số của Fellaini trận gặp Manchester City – hiệp một, cả trận, và bên cạnh là thông số trung bình cả mùa:

Hiệp một Cả trận Trung bình ba trận trước
Tỉ lệ Tắc bóng 66% (2/3) 33% (2/6) 41%
Số lần thành công 2 2 2.33
Cắt bóng 5 7 2.33
Chuyền bóng thành công 85% 77% 91%
Cơ hội tạo ra 1 3 0.66

Nếu xét thuần túy về mặt con số mà không bàn đến bối cảnh, Fellaini xứng đáng được khen ở hiệp một trận gặp Manchester United. Squawka chấm anh hiệp 1 5/5 sao, whoscored chấm anh 8/10 cả trận, cao nhất Manchester United. Nhưng rốt cục, Manchester United vẫn thủng lưới tới 2 bàn thua – một trong số đó là lỗi của Fellaini và không ít những lần sai lầm khác về mặt vị trí.

Vậy lí do để giải thích cho điều này là gì?

Câu trả lời sẽ là bao gồm hai yếu tố: Sự hạn chế về tư duy cho vị trí được giao + sự hạn chế ở chính bộ kĩ năng của Fellaini.

“Con bò lạc” của hệ thống

Đầu tiên, hãy cùng đến với bản đồ chuyền bóng (pass map) của Manchester United do 11tegen11 thống kê sau trận derby Manchester.

Cr_wAYFWYAAmdvJ.jpg

Tam giác to bè cạnh cầu thủ thể hiện xu hướng di chuyển của họ. Bạn có thấy gợn không khi tại sao Fellaini đáng ra phải giữ vị trí quét cửa của mình, lại di chuyển nhiều hơn hẳn Paul Pogba (dù gốc vị trí được bố trí xếp thấp)?

Xin phép quote lại lời của Dũng Lê về sự cơ bản trong chiến thuật kèm người của Mourinho:

Phương pháp áp dụng là chia ô cho từng cầu thủ phụ trách. Mỗi cầu thủ sẽ phụ trách một ô, người nào của đối thủ tiến vào khu vực của mình thì mình kèm người đó.

Tuy nhiên, khi phòng ngự như vậy, nếu đối thủ di chuyển trong phạm vi rộng, các cầu thủ phòng ngự sẽ rất dễ bị kéo khỏi vị trí của mình, khiến khoảng trống lộ ra.

Khi khoảng trống lộ ra, những người còn lại sẽ luôn bị bối rối: nên kèm người của mình tiếp hay khỏa lấp khoảng trống rõ ràng.

Để bổ sung, hãy nhìn vào hình ảnh minh họa của Spielverlagerung ở ngay những phút đầu tiên của trận dấu:

uniteds-right-side-pressing-issue

Bạn có thấy hai vị trí có hai dấu hỏi chấm cạnh cầu thủ không? Đó là vị trí của Mkhitaryan và Fellaini, những người gặp vấn đề trong khâu quản lý không gian.

Những hình ảnh dưới đây sẽ chứng tỏ sự bối rối của Fellaini trước các cầu thủ Manchester City:

https://streamable.com/qw3d– Pogba vẫn theo đúng người của mình là Silva, nhưng lí do nào để Fellaini bỏ mặc De Bruyne rồi đi chỗ khác, lấn zone của Pogba?

https://streamable.com/98oi – theo người lên cao quá mức cần thiết đến từ Fellaini, trong khi lại không thực sự tạo ra được sức ép pressing nào lên phía đối phương.

https://streamable.com/x3jt– bắt đầu hình, Fellaini lên khi De Bruyne lùi về (tạm thông cảm, nhưng ở tình huống đi bóng vào rõ ràng Fellaini để lọt người trong zone của mình mà không có biện pháp cắt bóng nào cả.

https://streamable.com/opoz – Sơ đồ của Mourinho ưu tiên giữ kỉ luật về mặt vị trí, vậy Fellaini theo De Bruyne tới tận sân nhà đối phương xong đến khi về còn chậm hơn De Bruyne đi lên thì là thế quái nào?

Thực tế, đây không phải là câu chuyện mới. Trước Manchester United, West Ham cũng là đội ăn quả đắng tương tự với hai lần Cheikh Kouyate bỏ qua việc duy trì đảm bảo an toàn của khu vực (zone) mình quản lý/cầu thủ đối phương trực thuộc khu vực ấy.

Sự thiếu tư duy khiến cả hai phải trả giá. Fellaini có thể chơi kiểu mất não khi Manchester United gặp các đối thủ “tĩnh” về mặt biến thiên vị trí – khi đó khả năng đánh đập dọn dẹp ở zone thuần túy là ổn. Nhưng dùng ‘tĩnh’ chế động kiểu này của Mourinho thì đã khiến họ bất động suốt hiệp một.

Hãy đến với cái bản đồ nhiệt và Fellaini, đúng như Ken MU nói, là bị dắt như một con bò xỏ dây vào mũi, lăng xăng khắp mặt sân nhưng chẳng giải quyết được vấn đề gì:

fellaini-16-17-h1-vs-mci
Chỗ nào cũng có mặt, nhưng để làm gì?

Vấn đề quan trọng hơn là, việc dâng lên áp sát (press)/kiến tạo lối chơi (build-up) nhưng không thật sự hiệu quả của Fellaini khiến Pogba không thể chơi bóng thoải mái trong suốt hiệp một. Điều này khiến cách lên bóng của Manchester United bị phân tách ra làm hai bên cánh rất rõ:

csgos-cwaaaxlhk

Mỗi đường kẻ là một minh họa cho việc có 6 đường chuyền từ người này hướng sang người kia

Có thể thấy, ngoài nhận bóng từ Rooney cùng Valencia và cố gắng tranh chấp bóng bổng, Fellaini cũng không build-up được nhiều cho các đồng đội cho đến hiệp hai, khi Manchester United đá 4-3-3 và Fellaini được dâng cao để chơi bóng đúng cách của mình hơn.

Hạn chế về nội tại của Fellaini

Hạn chế về nội tại của Fellaini thì thực ra… nhiều, nhưng nhắc lại thì có hai thứ ở những hình ảnh minh họa chúng ta thấy được:

  1. Sự thiếu tập trung so với yêu cầu một tiền vệ thiên hướng phòng ngự.
  2. Nền tảng tốc độ/nhanh nhẹn để có thể khỏa lấp được sai lầm về mặt vị trí.

Riêng trong nguồn hình được cung cấp, hai lần Fellaini phán đoán sai để cho bóng chuyền qua khỏi khu vực mà mình phụ trách, riêng đó là những sai lầm chết người tối thiểu (nếu anh phải đảm nhận vai trò của một tiền vệ đánh chặn như nhiều người đang cho là vậy). Không chỉ vậy, Fellaini còn không có tốc độ để có thể quay về sửa sai.

Bình thường, hãy nhìn những box-to-box (tiền vệ chạy lên công về thủ khắp chiều dọc sân) hàng đầu thế giới hiện tại như Sami Khedira, như Arturo Vidal, hay Claudio Marchisio từ mùa 2014-15 trở lại. Hoặc họ phải bù đắp được về mặt di chuyển theo trục dọc để không để hở vị trí với một tần suất hoạt động vô cùng cần mẫn, hoặc (và) phải đảm bảo tốc độ để có thể quay về sau khi dâng lên.

Nếu có quay lại hai trận đấu đầu mùa này của tiền vệ đầu xù dưới tay vai trò destroyer (người phá hủy lối chơi) và được chỉ định đá thấp (như hai bản đồ nhiệt dưới đây), chúng ta có một Fellaini ổn thỏa về mặt con số lẫn đóng góp về phòng ngự trước những đội bóng yếu.

Fellaini 16-17 vs BOU.png
Thông số trận gặp Bournemouth: Tắc bóng 4/10, tranh chấp bóng bổng 2/4, chuyền bóng 99% (sân Manchester United ở phía bên phải)
Fellaini 16-17 vs SOT.png
Thông số trận gặp Southampton: Tắc bóng 2/5, tranh chấp bóng bổng 4/6, chuyền bóng 85% (sân Manchester United ở bên trái)

Nhưng rồi Fellaini khi ở những tình huống cần tập trung cho người/khu vực của mình, anh lại mắc lỗi?

Sau khi phân tích kĩ lưỡng về công, tội cũng như những hạn chế của Fellaini, hãy đi tìm người tướng lĩnh cho anh ra trận.

Làm gì đây, Mourinho?

download.jpg

Vậy, câu hỏi cho Mourinho là, khi mà nhìn thấy nguy cơ sẽ gặp vấn đề trước một đối thủ lớn như Manchester City hiển hiện như vậy, tại sao còn đá 4-2-3-1 (trong khi Rooney cũng không làm được gì mấy cho pressing); tại sao không xài 4-3-3 từ đầu để tối ưu hóa Fellaini (như cái cách mà anh chơi rất ổn ở hiệp hai)?

Bonus dẫn chứng: Riêng cho ai thích đổ lỗi do cặp trung vệ, thì đây là những con số của trung vệ sau khi đá 4-3-3 ở hiệp hai và thoát khỏi bị vỗ mặt:

Eric Bailly cắt bóng thành công 5 lần, 2 lần liền trong vòng cấm so với cả hiệp một chỉ là 1 lần – và lạ là cả trận Bailly không có cơ hội nào để tắc bóng?

Daley Blind hiệp một tắc bóng 2/3 lần nhưng toàn là phải bị động, không có pha cắt bóng phòng ngự chủ động nào nhưng sang hiệp 2 lại có thể cắt bóng tới 4 lần?

BÌNH LUẬN

TÁC GIẢ
Shigeki
19 bài viết
“Toros.Shigeki - thành viên team FIFA Toros tại Hà Nội. Analyst thông số thống kê của K+ https://shigekivadongbon.wordpress.com/”
Phát bóng lên ^