CHIẾN THUẬT El Clasico: Kẻ tám lạng, người nửa cân

bởi Hoàng Bách ·

Có thể khẳng định trận El Clasico lần thứ 265 không hẳn là một cuộc đấu hấp dẫn như người ta kì vọng. Nhưng dù tự kiềm chế lẫn nhau, Barcelona và Real Madrid vẫn đem lại cho người xem những giá trị chiến thuật ở đẳng cấp cao, cùng với đó là sự căng thẳng cho đến những phút thi đấu cuối cùng.

Phần phân tích trận đấu sẽ được chia làm hai nửa, trước và sau bàn thắng mở tỉ số của Barcelona, bởi tình huống ghi bàn của Luis Suarez đã tác động mạnh và thay đổi hoàn toàn chiến thuật lẫn tâm lí thi đấu của cả hai đội.

Trước bàn thắng đầu tiên

Nắm lợi thế 6 điểm dẫn trước Barcelona trên bảng xếp hạng, cùng với việc phải làm khách tại Camp Nou, Real Madrid nhập cuộc với tâm thế chậm rãi và cẩn trọng.

Zinedine Zidane tái sử dụng 10/11 nhân sự từng đối đầu Atletico Madrid hai tuần trước, tuy nhiên với sự vắng mặt của Gareth Bale, cách sắp xếp chiến thuật của Real Madrid trước Barcelona lại hoàn toàn khác. Thay vì sơ đồ 4-2-3-1, Real chuyển sang dùng chiến thuật 4-3-3 khi triển khai tấn công và 4-4-2 khi phòng ngự.

Hàng phòng ngự từ trái qua phải bao gồm: Marcelo – Sergio Ramos – Raphael Varane – Dani Carvajal. Hàng tiền vệ gồm có: Isco Alarcon – Luka Modric – Mateo Kovacic. Ba cầu thủ chơi cao nhất là Cristiano Ronaldo – Karim Benzema – Lucas Vazquez. Cự li đội hình sẽ phụ thuộc chủ yếu vào sự di chuyển của Isco, Kovacic và đặc biệt là Vazquez.

Vazquez thay Bale có thể khiến các tình huống tấn công của Real Madrid bớt đi sự nguy hiểm, nhưng chắc chắn cầu thủ chạy cánh người Tây Ban Nha đem lại chiều sâu phòng ngự hơn cho đội bóng Hoàng gia nhờ work-rate tốt. Chính sự đa năng của Vazquez mang đến độ linh hoạt cho đội hình Real.

Từ 4-4-2, Vazquez khoanh tròn.

Từ 4-4-2, Vazquez khoanh tròn,…
cho đến 4-3-3,

cho đến 4-3-3,
Thậm chí là lùi sâu về đóng vai hậu vệ thứ 5.

thậm chí là lùi sâu về đóng vai hậu vệ thứ 5.

Việc gia tăng rõ rệt số cầu thủ ở tuyến giữa cho thấy rõ ý đồ cầm chân Barcelona của Zidane. Hàng tiền vệ Real tuy có sự hoán đổi giữa các mắt xích nhưng cơ bản vẫn duy trì tôn chỉ hệ thống, đó là giữ vững khối đội hình có cự li thấp, sử dụng chiến thuật pressing đơn lẻ và nhẫn nhịn chờ cơ hội phản công.

Hàng ngang tiền vệ 3 luôn được duy trì kể cả khi một cầu thủ băng lên áp sát người cầm bóng phía Barcelona, tất cả nhờ vào sự linh hoạt của Vazquez. Cặp tiền đạo cũng duy trì khoảng cách hẹp với hàng tiền vệ nhằm cô lập tuyến giữa Barcelona, đồng thời bọc lót khi cần thiết.

Isco tịnh tiến thực hiện pressing, nhưng khoảng trống anh để lại được lấp bởi Modric và Vazquez. Ronaldo và Benzema đều bám sát người nhằm hạn chế lựa chọn chuyền bóng.

Isco tịnh tiến thực hiện pressing, khoảng trống anh để lại được lấp bởi Modric và Vazquez. Ronaldo và Benzema đều bám sát người nhằm hạn chế lựa chọn chuyền bóng.

Bóng sau đó đến được vị trí của Busquets trong một tình huống mà Benzema không thực sự làm tốt nhiệm vụ của mình. Tuy nhiên, Barcelona cũng không đưa được bóng vào final third của Real khi lưới vây đã giăng sẵn.

Real chủ động đá thấp đã gần như nhường toàn bộ không gian middle third cho Barcelona chơi bóng. Dù vậy, với sự xuất hiện của hàng loạt cầu thủ có khả năng ngăn chặn đường chuyền tốt ở tuyến giữa như Modric hay Kovacic, Barcelona đã gặp rất nhiều khó khăn trong khâu phát động tấn công và buộc phải chơi với tốc độ mà Zidane mong muốn.

Barcelona buộc phải đẩy bóng ra biên với tần suất cao.

Barcelona buộc phải đẩy bóng ra biên với tần suất cao.

Thêm vào đó, chính khâu sắp xếp chiến thuật có vấn đề của Luis Enrique cũng đã giúp cho kế hoạch vận hành lối chơi của Zidane thêm phần đúng đắn. Barcelona vẫn trung thành với sơ đồ 4-3-3 quen thuộc. Bốn hậu vệ lần lượt là Jordi Alba – Javier Mascherano – Gerard Pique – Sergi Roberto. Ba tiền vệ là Andre Gomes – Sergio Busquets – Ivan Rakitic. Như thường lệ phía trên cùng là tam tấu MSN: Neymar – Luis Suarez – Lionel Messi.

Đây có thể coi là đội hình mạnh nhất của Barcelona ở thời điểm hiện tại, ngoại trừ một mắt xích, đó là Andre Gomes. Tiền vệ người Bồ Đào Nha sở hữu sự xông xáo và tầm hoạt động rộng, tuy nhiên cái mà anh thiếu và yếu nhất so với cầu thủ mà anh thay thế, Andres Iniesta, chính là khả năng tạo đột biến. Độ nhận biết không gian và cảm quan vị trí của anh cũng hoàn toàn không tốt, cụ thể qua tình huống này.

Một pha phản công của Barcelona kết thúc bằng cú dứt điểm đập chân Varane của Suarez. Bóng bật ra ngoài vòng cấm địa, nhưng tuyến hai không thấy đâu?

Thiếu đi một ngòi nổ ở khu trung tuyến khiến cho mọi đường phát động của Barcelona phụ thuộc vào Sergio Busquets. Vậy nhưng, việc Real Madrid triển khai khối đội hình thấp như một miếng mồi dụ Busquets dâng cao hơn thường lệ khiến anh thường overlap khoảng không gian hoạt động của Lionel Messi. Như có thể thấy ở các trận đấu của Barcelona ở mùa giải năm nay, Messi thường có điểm xuất phát trong dây half-space phải, sau đó di chuyển vào khu vực giữa sân tạo thành cặp dual playmaker cùng Iniesta.

Iniesta vắng mặt, Gomes thay thế không đáp ứng được yêu cầu, Busquets bị dồn vào ngõ cụt trong khi Rakitic lại bị đẩy lùi quá xa ra cánh để bọc lót cho Roberto và nhường zone cho Messi khiến Barcelona hoàn toàn bế tắc trong khâu tấn công, dù chiến thuật phòng ngự của Real Madrid không hề chặt chẽ.

Bản đồ nhiệt của Busquets và Messi có zone khá gần nhau.

Bản đồ nhiệt của Messi và Busquets có zone khá gần nhau.
Bản đồ nhiệt của Rakitic.

Bản đồ nhiệt của Rakitic.

Ở chiều ngược lại, việc quá chú trọng vào công tác phòng ngự đã khiến cho Real Madrid không tạo được cơ hội nào quá nguy hiểm về phía khung thành Marc-Andre ter Stegen. Chiến thuật tấn công của họ chủ yếu dựa vào các pha tranh chấp đối kháng một-một thành công rồi phát động counter-pressing thật nhanh. Tuy nhiên, một phần vì có quá ít nhân sự ở phía trên, phần khác vì chủ động duy trì lối đá chậm mà hầu như các pha lên bóng không đột nhập sâu vào được final third.

Với việc chiến thuật cả hai bên đều bị trung hòa, không quá khó hiểu nếu bàn thắng sẽ chỉ đến từ những tình huống cố định.

Sau bàn thắng đầu tiên

Như bừng tỉnh sau bàn thắng mở tỉ số của Luis Suarez, Zidane đốc thúc các học trò của mình từ bỏ lối đá phòng ngự để dâng lên tìm kiếm bàn gỡ hòa. Marcelo và Carvajal, hai cầu thủ có vị trí thấp hơn rất nhiều so với thường lệ lập tức dâng cao và overload hai cánh của Barcelona.

Dù vậy, bài tấn công của Real cũng không khác nhiều so với các trận đấu trước khi chủ yếu đẩy bóng ra biên cho Marcelo lẫn Carvajal tạt bóng. Nhưng phương án đơn giản này rõ ràng đã bị các cầu thủ Barcelona nghiên cứu kĩ khiến cho số lượng đường tạt bóng của Real là không nhiều. Cộng hưởng thêm vào đó là dường như các cầu thủ áo trắng chưa thoát được độ ì của lối đá chậm mà họ sử dụng trước đó, hậu quả là các đường lên bóng của Real đều thiếu sức sống và độ liên kết.

Real của Zidane trở lại bài quen thuộc sau khi bị dẫn trước, tuy nhiên chiến thuật này tỏ ra không hiệu quả.

Real của Zidane trở lại bài quen thuộc sau khi bị dẫn trước, tuy nhiên chiến thuật này tỏ ra không hiệu quả.

Nhận thấy sự bế tắc, Zidane quyết định tung Casemiro vào sân thay cho Isco. Đây có thể coi là sự thay đổi vừa hợp lí, lại vừa khó hiểu của ông thầy người Pháp. Sử dụng Casemiro giải phóng cặp hậu vệ cánh khỏi nhiệm vụ phòng ngự, đồng thời đẩy Luka Modric ra khỏi thế đối đầu với Sergio Busquets. Tuy nhiên, thay Isco, cầu thủ có khả năng tạo đột biến lớn nhất ở khu trung tuyến ra ngoài lại là quyết định gây tranh cãi của Zidane.

Nhưng nếu suy xét kĩ sự thay đổi của Zidane, ông hoàn toàn có lí khi thay Isco ra và giữ lại Kovacic trên sân sau khi Iniesta xuất hiện thế chỗ Rakitic. Tiền vệ kì cựu 32 tuổi chưa hoàn toàn bình phục sau chấn thương nhưng rõ ràng anh vẫn thể hiện được đẳng cấp tinh tế của mình. Chất lượng cơ hội open-play được tạo ra bởi cầu thủ nằm trong top 0.1% người thông minh nhất thế giới trong 30 phút có mặt trên sân vượt trội hơn nhiều số lượng 60 phút trước cộng lại.

Đường chuyền tinh tế đặt Neymar vào vị trí thuận lợi

Di chuyển vào khoảng trống và dứt điểm, điều mà Andre Gomes không hề thể hiện được.

Iniesta sở hữu thần nhãn?

Dù vậy, Iniesta cùng bộ ba MSN có thể thỏa sức vùng vẫy trong khoảng 30 phút sau khi ghi bàn là có lí do. Dưới sức ép phải tìm bàn gỡ, cùng sự xuất hiện của Casemiro trên sân, những lỗ hổng phía trước cặp trung vệ vốn được bịt kín bởi chiến thuật đeo bám quyết liệt trong hiệp 1 nay như mở toang.

Modric lẫn Kovacic trở lại với vai trò tiền vệ con thoi và thường cùng lúc xuất hiện trong ở khu vực final third, bỏ lại phía sau chỉ Ramos – Varane và Casemiro. Trong trường hợp chuyền hỏng và mất bóng, những pha phản công sắc lẹm của Barcelona đã hoàn toàn có thể kết liễu số phận Real như đã nêu ở trên.

Có sự thay đổi rõ rệt về chất lượng đường triển khai tấn công của Barcelona sau bàn mở tỉ số. Tần suất xuất hiện đường chuyền ở khu vực nguy hiểm trước khung thành nhiều hơn rõ rệt.

Có sự thay đổi rõ rệt về chất lượng đường triển khai tấn công của Barcelona sau bàn mở tỉ số. Tần suất xuất hiện đường chuyền ở khu vực nguy hiểm trước khung thành nhiều hơn rõ rệt.

Trong những phút cuối trận, Zidane tiếp tục tin tưởng vào chiến thuật đánh biên khi tung vào sân Marco Asensio và Mariano, chính thức đẩy đội hình Madrid lên cao với dạng sơ đồ 3-5-2. Asensio và Vazquez sẽ thi triển kĩ thuật ở dây half-space, cùng lúc Ronaldo và Mariano di chuyển rộng và chờ thời cơ từ các đường treo bóng bổng trong vòng cấm.

Asensio đập nhả một-hai với Marcelo, sau đó di chuyển khôn ngoan vào nách hàng phòng ngự Barcelona, buộc Busquets phải phạm lỗi và nhận thẻ vàng.

Sự có mặt của Asensio cũng đã làm chao đảo hàng lang cánh trái của Barcelona trong những phút cuối, bằng chứng là pha phạm lỗi của Arda Turan dẫn đến tình huống đá phạt ghi bàn của Ramos. Mariano, tiền đạo sinh ra tại Catalonia cũng đã thể hiện được sự càn lướt và xông xáo của mình, những điều người ta không thấy được ở Benzema trong những vòng đấu gần đây.

Kết luận

Không rõ đây đã lần thứ mấy, nhưng vận may tiếp tục mỉm cười với Zidane dù bài vở của ông là quá đơn điệu. Ramos tiếp tục đóng vai người hùng, dù màn trình diễn của anh trong khâu phòng ngự vẫn khiến người xem đau tim như mọi khi. Rời Camp Nou với một điểm đúng như kì vọng, nhưng không thể không thất vọng với cách Real Madrid phản ứng sau bàn thua.

Đội trưởng của Real Madrid bình thường là một hậu vệ rất…

Luka Modric xứng đáng là cầu thủ xuất sắc nhất bên phía đội bóng áo trắng khi tả xung hữu đột trong suốt cả trận đấu nhưng như nói ở trên, Modric cũng không có được sự chuyển mode kịp thời từ phòng ngự sang tấn công.

Modric có 8 lần thu hồi bóng thành công ở vùng hoạt động của Busquets và Messi, ngoài ra là 2 pha tắc bóng và 3 lần chặn đường chuyền.

Modric có 8 lần thu hồi bóng thành công ở vùng hoạt động của Busquets và Messi, ngoài ra là 2 pha tắc bóng và 3 lần chặn đường chuyền.
Tuy nhiên, phải thi đấu quá thấp cộng thêm nhiệm vụ phòng ngự khiến Modric không thể thoải mái thi triển kĩ năng chuyền bóng.

Tuy nhiên, phải thi đấu quá thấp cộng thêm nhiệm vụ phòng ngự khiến Modric không thể thoải mái thi triển kĩ năng chuyền bóng. Bóng không được đưa đến vùng nguy hiểm trước khung thành.

Về phía Barcelona, họ có nhiều lí do hơn để lo lắng so với Real Madrid khi cách triển khai tấn công của họ giờ phụ thuộc quá nhiều vào bộ đôi Iniesta và Messi. Khi một mắt xích thiếu vắng hoặc bị phong tỏa, Barcelona ngay lập tức gặp khó khăn. Các phương án thay thế đắt đỏ của họ như Arda Turan hay Andre Gomes đều không tỏ ra hiệu quả và thậm chí còn phản tác dụng (tình huống phạm lỗi của Arda).

Đối trọng của Modric ngày hôm nay chính là Sergio Busquets. Anh đã thay thế xuất sắc nhiệm vụ châm ngòi của Messi trong hiệp 1, đồng thời giữ vững phong độ trong khâu phòng ngự ở hiệp 2.

Busquets double tackle

Kĩ thuật thượng thừa

Với việc cả hai cầu thủ nhạc trưởng của hai đội trong trận đấu này tự phong tỏa lẫn nhau, không quá khó hiểu khi Barcelona và Real Madrid lại cầm chân nhau trong thế trận có thể nói là tẻ nhạt như vậy. Tỉ số hòa có bàn thắng là một kết quả hợp lí dựa trên diễn biến trận đấu. Nhưng dựa theo cách tiếp cận trận đấu và cách người Madrid ăn mừng bàn thắng gỡ hòa của Ramos, Zidane có lí do để hài lòng.

BÌNH LUẬN

TÁC GIẢ
Hoàng Bách
37 bài viết
“Facebook: fb.com/hoang.bach.12”
Phát bóng lên ^