Mổ băng – Manchester City 2-1 Arsenal: Chủ nhà làm chủ cuộc chơi

bởi Dũng Lê ·

Trước khi trận đấu này diễn ra, tính riêng trong các cuộc đối đầu của các đội Top 6 Ngoại Hạng Anh, Manchester City mới chỉ giành được 1 điểm/trận, trong khi đó hiệu suất của Arsenal là 1,25 điểm/trận. Cả hai đội đều đang có những vấn đề cho các cuộc đánh lớn.

Với Arsenal, vấn đề chủ yếu vẫn nằm ở khía cạnh hệ thống chiến thuật. Dù sở hữu những cá nhân hảo hạng trong tay nhưng Pháo Thủ vẫn thường xuyên thua thiệt ở những trận cầu lớn trong nhiều năm qua. Đó là hệ quả từ sự trù bị chiến thuật không mấy đột biến của ban huấn luyện – mà đứng đầu là HLV Arsene Wenger. Arsenal hầu như luôn bước vào các trận đinh với lối chơi chẳng khác nào những trận bình thường. Cũng vì vậy, họ thường bị động và phải phản ứng theo những gì đối thủ thực hiện, hơn là có được sự chủ động thực sự.

Với Man City, rõ ràng họ đang gặp vấn đề ở hai đầu sân chơi. Ở gần khung thành nhà, các hậu vệ của họ (John Stones) thường xuyên mắc sai lầm không đáng có. Ở bên đối diện, các chân sút của City thường xuyên bỏ lỡ những cơ hội để dứt điểm trận đấu, mà ví dụ tiêu biểu là cú đệm bóng đập xà ngang của Kevin De Bruyne trước Chelsea tại vòng 14.

Thế nên, Man City chạm trán Arsenal ở vòng 17 là một trận đấu tương đối quan trọng để cả hai tìm kiếm sự tự tin cho nửa sau Premier Leauge 2016-17. Trên khía cạnh chiến thuật, không quá ngạc nhiên khi trận đấu này được quyết định chủ yếu bởi những vấn đề mà Man City đưa vào sân (cả tích cực lẫn tiêu cực).

Nhập trận

Man City Arsenal 1

Bản đồ chiến thuật của trận đấu trong hiệp một – Đồ họa: FootballTactics.net

Man City vào sân với cặp tiền vệ trung tâm mà chẳng ai nghĩ rằng sẽ được sử dụng bởi Pep Guardiola: Yaya Toure và Fernando Reges. Lý do không gì khác ngoài việc Fernandinho bị treo giò còn Ilkay Guendogan gặp chấn thương dài hạn.

Bên phía Arsenal tiếp tục là một bài kiểm tra tiếp theo cho cặp Francis Coquelin – Granit Xhaka ở tuyến giữa. Hàng công mạnh nhất của họ ở thời điểm hiện tại gồm Alexis Sanchez, Theo Walcott, Mesut Oezil và Alex Iwobi có mặt đầy đủ.

Mở cửa

Sự xuất hiện của Yaya Toure và Fernando Reges khiến cho Man City thủ như mơ ngủ khi hai cái tên này không sao quán xuyến nổi trung lộ, đặc biệt là Toure. Dù có vẻ đã cố gắng như tiền vệ người Bờ Biển Ngà vẫn tỏ ra chậm chạp so với đối thủ – điều không quá khó hiểu.

Fernando Yaya

Trung lộ thời “mở cửa” – Ảnh: Truyền hình K+

Ở tình huống dẫn tới bàn mở tỉ số của Theo Walcott, Yaya Toure đã không kịp chạy về phòng ngự, để lại một mình Fernando. Tiền vệ người Brazil dĩ nhiên không thể đương đầu nổi với đối thủ. Khi Alexis Sanchez lùi lại và Theo Walcott bó vào trong, hầu như không hề có áp lực nào được tạo ra ở trung lộ.

Fernando Yaya 1

Dĩ nhiên điều này có lợi cho Arsenal – một đội mà sở trường tấn công là dựa vào khả năng tham gia tấn công trung lộ ở tốc độ cao.

Fernando Yaya 2

Nghĩa lộ – Ảnh: Truyền hình K+

Bộ tứ phòng ngự của Man City rơi vào thế bối rối liên tục: họ có thể dâng cao để ép chặt cự ly với tuyến phía trước, nhưng như thế cũng đồng nghĩa rằng rủi ro đua tốc với Sanchez, Walcott sẽ luôn hiển hiện.

Lổ hổng này vẫn tiếp tục hiện hữu trong suốt hiệp hai, tuy nhiên City đã tấn công tốt hơn hẳn, cộng thêm hai bàn thua đã triệt tiêu tinh thần của các cầu thủ Arsenal, dẫn đến việc lỗ hổng này không bị khai thác quá nhiều như hiệp một.

Tấn công một bên, dứt điểm một bên

Vấn đề lớn hơn của trận đấu kỳ thực nằm ở khâu tấn công của Man City. Khi họ phí bóng, Arsenal sẽ tấn công lại. Nhưng khi họ thực sự tạo ra được áp lực, đối thủ sẽ gặp vấn đề tâm lý. Vậy City đã tấn công ra sao?

Nếu bạn là một độc giả quen thuộc của 4231, hẳn bạn không còn quá xa lạ với phương pháp tấn công này. Đây là một công thức mà Pep Guardiola nằm lòng, thường xuyên đem ra áp dụng trong các trận đối đầu với những hệ thống phòng thủ khu vực chặt.

Điều đầu tiên dễ nhận thấy ở Man City là khi có bóng, hai tiền vệ biên của họ chơi theo hai cách hoàn toàn khác nhau. Cùng với đó là mối liên hệ với hai hậu vệ biên.

KDB Sane 1

Hai cách vận hành đối nghịch nhau của hai cặp chạy biên bên phía Man City

Ở cánh phải, Leroy Sane được giao nhiệm vụ bám biên dọc chặt chẽ khi bóng đang lăn ở khu vực giữa sân. Anh thường chỉ xâm nhập vào bên trong khi có bóng trong chân, hoặc khi bóng đã lăn ở 1/3 sân bên phía Arsenal. Đi kèm với đó là việc Pablo Zabaleta thường xuyên bó vào hành lang trong (half-space) bên phải khi Man City có bóng, qua đó giúp hệ thống của City trở nên chắc chắn hơn ở giữa sân, đồng thời giúp Sane cô lập không gian sát biên.

Bên cánh trái thì ngược lại, Kevin De Bruyne thường xuyên bó vào bên trong, chơi trong không gian giữa hai hàng ngang phòng thủ của đối phương. Đi kèm với đó vẫn là công thức so le: Gael Clichy sẽ bám biên.

Công thức bắt cặp cánh so le này đã được Pep Guardiola ứng dụng rất thành công trong thời gian dẫn dắt Bayern Munich. Nó đảm bảo qui tắc về việc tận dụng tối đa chiều ngang mặt sân, qua đó mở rộng không gian chơi bóng khả thi, đặt đối thủ vào tình thế hoặc bị kéo giãn, hoặc luôn căng như dây đàn nếu co vào phía trong. Hơn thế nữa, việc sở hữu một chân rê dắt tốt (như Sane) đồng nghĩa rằng Man City sẽ có cơ hội tạo ra đột biến nếu có thể chuyển hướng tấn công thật nhanh gọn.

Thế nhưng.

Công thức “tấn công một bên, dứt điểm một bên”  đã không được thực hiện đủ hiệu quả.

Chúng ta có thể chia nó thành hai nhiệm vụ chính: tạo thế áp đảo về số lượng và chất lượng con người ở một cánh, và đưa bóng sang cánh còn lại một cách nhanh nhất có thể.

Ở khâu đầu tiên, trên lý thuyết, Man City đã thực hiện không ổn. Vấn đề nhân sự đã khiến cho họ hầu như không thể thực hiện khâu thứ hai trong hiệp thi đấu thứ nhất.

Overload 1

5 người tấn công một biên, Sane chờ ở biên còn lại

Về mặt tên tuổi, dù đều là những cái tên tài ba nhưng sự kết hợp giữa các cầu thủ tấn công bên phía City đã không đạt được hiệu quả tối đa. Yaya Toure thiếu đi sự nhạy cảm cần thiết cho các tình huống phối hợp ít chạm, còn Sterling thì không thực sự thể hiện được cảm quan vị trí đủ tốt. Điều quan trọng hơn cả vẫn là sự kém ăn ý trong di chuyển giữa các mắt xích này. Gael Clichy thì thường xuyên dâng lên quá chậm, khiến khối overload của Man City bên cánh trái thiếu đi sự chủ động.

Điểm thứ hai cần nhắc tới là việc Fernando Reges rất kém trong kỹ năng chuyền bóng. Hợp đồng với giá trị quá cao khiến City không thể bán, vấn nạn chấn thương và treo giò đã buộc Pep Guardiola dùng anh trong không ít trận ở mùa giải này. Tuy nhiên lần duy nhất Fernando thể hiện tốt là khi vào sân trong vai trò phòng ngự giữ tỉ số trước Man United. Còn lại, trong thế trận đòi hỏi khả năng cầm bóng, luân chuyển và giữ nhịp (như mọi tiền vệ trụ của Guardiola) thì Fernando hoàn toàn yếu kém.

Fernando 1

Không thể/không dám chuyền?

Việc tiền vệ người Brazil không thể tung ra những đường chuyền xuyên tuyến đồng nghĩa rằng Man City mất hẳn một nhịp bóng để chờ anh nhả lại cho người khác. Yaya Toure và David Silva vì vậy thường xuyên phải thay nhau lùi lại để đón những đường chuyền kém ý nghĩa.

Không ngạc nhiên khi càng về cuối hiệp một, Mesut Oezil càng tập trung hơn cho việc khỏa lấp các khoảng trống ở tuyến tiền vệ hơn là gây sức ép lên Fernando. Chính Fernando cũng là người đã thường xuyên có cơ hội lật cánh, nhưng hai pha phất dài của anh cho Sane ở các phút 20 và 21 đều quá thiếu lực hoặc quá thiếu chuẩn xác.

Ozil

Kệ đê

Sang hiệp hai, tình huống gần như duy nhất thực sự áp dụng phương pháp thành công của City – bất ngờ, mà chẳng bất ngờ thay – đã dẫn tới bàn thắng. Đó là pha bóng mà Raheem Sterling đã chuyển sang cánh đối diện.

Sterling goal

Áp đảo một bên, dứt điểm một bên – Đồ họa: Truyền hình K+

Điều đáng nói là trước Chelsea, Man City cũng đã cố gắng áp dụng phương pháp này. Tuy nhiên, họ cũng chỉ có thể tấn công tốt ở bên áp đảo số lượng và chất lượng con người, chứ chưa thể khai thác tối đa nhân tố đột biên ở thế cô lập đối diện (cũng là Sane). Guardiola sẽ cần rèn quân nhiều nếu muốn tối ưu phương pháp này.

Sự thay đổi của Man City

Hiệp hai chứng kiến một chi tiết quan trọng mà Pep Guardiola tạo ra: Raheem Sterling sang cánh phải, Leroy Sane sang trái, Kevin De Bruyne chơi ở vị trí “số 9 ảo”.

Sterling H1-vert

Bản đồ nhiệt của Sterling trong hai hiệp – Ảnh: Truyền hình K+

Như đã nói phía trên, sự chậm chạp của Clichy đồng nghĩa rằng Man City luôn phải chịu rủi ro thiếu người bám biên trái, qua đó khó khăn trong kéo giãn hàng thủ đối phương. Với việc Sterling và Sane bám chặt hai biên, Man City không còn phụ thuộc vào các hậu vệ biên trong công tác này nữa.

Ngoài ra, De Bruyne tỏ ra hiệu quả hơn so với Sterling khi đưa vào bên trong, nhờ cảm quan vị trí tốt hơn.

Sterling v KDB 1-vert

Sự khác biệt giữa Sterling và De Bruyne – Ảnh: @JuegoPosicional

Sự có mặt của cầu thủ tấn công giữa các tuyến, giữa các cầu thủ đối phương đồng nghĩa rằng anh ta thu hút được sự chú ý của đối thủ – dù ít hay nhiều. Đó cũng là những vị trí mà nguy hiểm thực sự có thể được tạo ra nếu như bên tấn công có khả năng hoạt động không gian hẹp tốt. Cùng Silva, De Bruyne đã chơi ”số 9 ảo” hoàn hảo để giúp lối chơi của đội trở nên trơn tru hơn.

Đi cùng với sự thay đổi về mặt vị trí này là sự thay đổi về mặt phương pháp. Pablo Zabaleta – cầu thủ có khả năng hoạt động thông minh trong vai trò “hậu vệ biên ngược” – được thay thế bằng Bacary Sagna, hậu vệ bám biên tham gia tấn công ổn hơn. Man City không còn tập trung vào phương pháp áp đảo một bên, cô lập một bên mà thay vào đó trải rộng hệ thống vị trí cũng như triển khai tấn công trên khắp mặt sân. Sự thay đổi này có thể xem là thành công.

Biểu đồ thời gian và giá trị bàn thắng kỳ vọng cho thấy Arsenal hầu như không thể tạo ra cơ hội nào đáng kể trong hiệp hai (họ chỉ có nổi 2 cú dứt điểm về phía khung thành Claudio Bravo). Trong khi đó, Man City đã tiến dần tới 2 bàn thắng một cách tương đối xứng đáng.

Kết luận

Một số tài khoản được theo dõi nhiều trên Twitter đang chia sẻ những đoạn clip về hình ảnh Mesut Oezil không thèm áp sát đối thủ và chỉ đi bộ, với bình luận của Gary Neville. Tuy nhiên, đây chắc chắn không phải lý do Arsenal thua cuộc. Oezil đã có gần như tất cả cùng ĐTQG Đức và Real Madrid. Hay Alexis Sanchez đã có tất cả với Barcelona và ĐT Chile. Hay Petr Cech đã có tất cả cùng Chelsea.

Mesut Ozil Arsenal

Vấn đề của Arsenal không phải là cá nhân – Ảnh: 101greatgoals

Vấn đề của Arsenal là hệ thống chiến thuật và lối chơi hầu như không thay đổi (hoặc thay đổi rất ít, không phức tạp) trong tất cả các trận đánh. Phần nào đó giống như Manchester United ở mùa giải năm nay. Đội hình với những ngôi sao hàng đầu sẽ giúp họ có thành tích ổn định ở mức khá, nhưng để kỳ vọng vào những điều đặc biệt ở họ – đặc biệt là ở những trận cầu lớn – thì quả có nhiều khó khăn.

Bằng chứng ư?

C0CodzVWIAAThpu

Đồ họa: Sky Sports

BÌNH LUẬN

TÁC GIẢ
Dũng Lê
154 bài viết
“Cruyffian.”
Phát bóng lên ^