Phân tích chiến thuật: Liverpool 1-0 Manchester City

bởi Dũng Lê ·

Liverpool và Manchester City gặp nhau trong trận đấu muộn của thứ Bảy ngày 31/12/2016, đó là một sự sắp đặt tuyệt vời của ban tổ chức Ngoại Hạng Anh bởi một cách rất trùng hợp, nó là trận cuối cùng tại nước Anh và là trận đầu tiên tại Việt Nam.

Liverpool+v+Manchester+City+Premier+League+scalph

Dịp vui

Bỏ qua hoàn cảnh đặc biệt ấy, đây dĩ nhiên là cuộc đối đầu được chờ đợi. Lần thứ chín Juergen Klopp và Pep Guardiola gặp nhau, nhưng là lần đầu tiên của họ tại nước Anh. Trong khi Liverpool đã thực sự trở thành một đội bóng của Klopp thì Manchester City vẫn chỉ đang trong những bước nhào nặn đầu tiên và vẫn chưa thực sự đáng để xem là một đội bóng của Guardiola.

Nhập trận

Liverpool tiếp tục ra sân trong sơ đồ 4-3-3 (4-5-1). Divock Origi – tài năng trẻ có phong độ cao thời gian gần đây – chỉ ngồi dự bị. Roberto Firmino như thường lệ được tin tưởng trong vai trò trung phong ở những trận cầu lớn. Đá thay vị trí của Philippe Coutinho ở cánh trái là Adam Lallana, trong khi đó thay thế Lallana để cùng Georginio Wijnaldum chơi hai bên hông Jordan Henderson là Emre Can.

Manchester City đưa vào sân đội hình về cơ bản là 4-2-3-1 (gần như chuyển thành 3-6-1 khi tấn công) với cặp tiền vệ trụ Yaya Toure – Fernandinho. Cặp trung vệ Nicolas Otamendi – John Stones chơi chính giữa hàng thủ, hai bên là các lão tướng Pablo Zabaleta và Aleksandar Kolarov. Sergio Aguero trở lại ở vị trí trung phong, ba tiền vệ công lần lượt là Raheem Sterling ở cánh phải, David Silva cánh trái và Kevin De Bruyne chính giữa.

Formation 1

Bản đồ chiến thuật của trận – Đồ họa: FootballTactics.net

Liverpool thay đổi phong cách

Một cách khá tương tự với các cuộc đối đầu gặp Tottenham Hotspur, Juergen Klopp không yêu cầu các học trò áp sát xa tới sát vòng cấm địa đối thủ ngay từ đầu như thường lệ. Thay vào đó, ông chỉ thị cho các cầu thủ tuyến trên co lại giữa sân, còn các cầu thủ tuyến dưới dâng lên cao. Liverpool tạo một khối chặt chẽ ở 1/3 diện tích giữa sân, cho phép đối thủ triển khai bóng một cách đơn giản ở gần vòng cấm địa và chờ đợi bóng tiến lên.

Liverpool block

Khối phòng ngự chặt giữa sân của Liverpool

Các cầu thủ chạy cánh như Mane và Lallana thể hiện rõ ưu tiên che chắn trung lộ hơn là phòng ngự biên. Họ thường xuyên di chuyển gần với các tiền vệ trung tâm lệch biên và che chắn hai hành lang trong của đội.

[Bí quyết của pressing là] cần gây áp lực lên một cầu thủ [đối phương], vẫn cho anh ta có cơ hội tung đường chuyền, nhưng không cho anh ta một lựa chọn chuyền bóng thực sự nào cả, mà chỉ là một sự tưởng tượng rằng anh ta có lựa chọn.

Juergen Klopp

Từ khối này, khi đối thủ bắt đầu tiến vào giữa sân, đó là thời điểm Liverpool trở lại với hình ảnh pressing của mình. Cự ly chặt chẽ giữa các mắt xích cho phép Liverpool áp sát tranh chấp tốt ở khu vực này. Dĩ nhiên, không quá đáng ngạc nhiên khi Tuy vậy, họ vẫn không pressing một cách quá ồ ạt mà tỏ rõ sự “thận trọng”.

Liverpool press 1

Tổ 5 người áp sát từ xa

Lallana và Mane vẫn chọn vị trí ở hai bên hành lang trong. Cùng Firmino, cả ba cầu thủ chơi cao nhất bên phía Liverpool đều không tỏ ra muốn ngay lập tức kèm cặp các mắt xích tuyến dưới của đối thủ (như cách Tottenham thực hiện để đánh bại Man City).

Dù vậy, đây kỳ thực là cách để họ có thể cùng lúc áp sát trong trường hợp Claudio Bravo chuyền sang biên, qua đó các lớp áp lực càng trở nên chặt chẽ và dồn dập hơn. Ngoài ra, trong trường hợp Bravo quyết định đưa bóng theo hướng giữa sân (ví dụ cho Fernandinho trong tình huống này), một cái bẫy pressing đã được dựng ra và cơ hội nguy hiểm sẽ dễ đến với Liverpool.

Hiệu quả của toàn bộ hệ thống không bóng phức hợp này đã được thể hiện bằng thế trận trên sân và bằng cả một số bản đồ thống kê quan trọng:

Liverpool Interceptions vs Man City 2016

Bản đồ các pha cắt đường chuyền của Liverpool (bảo vệ khung thành bên tay trái) – Đồ họa: Squawka
Liverpool press 1

Bản đồ các pha tranh chấp của Liverpool (bảo vệ khung thành bên trái) – Đồ họa: Squawka

Có thể thấy phần lớn các pha gây áp lực (tranh chấp bóng hoặc dẫn tới những đường chuyền lỗi của đối thủ) mà Liverpool thực hiện đều dẫn tới tình huống bóng ở khu vực giữa sân, ít khi xuất hiện bên phần sân nhà. Về cơ bản, hai kết luận có thể đưa ra khi nhìn vào những bản đồ này là: Liverpool hoàn toàn thả cửa cho đối thủ trên sân nhà hoặc đối thủ hầu như không thể làm gì để ép Liverpool xuống đủ nhiều. Diễn biến trận đấu trong khoảng 20 phút đầu tiên nghiêng về kết luận thứ hai nhiều hơn.

Man City hỏng “kế hoạch B”

Khi gặp một đối thủ có khả năng áp sát từ xa xuất sắc, Pep Guardiola thường đưa ra giải pháp là cho phép các cầu thủ tuyến dưới phất bóng dài trực diện để thoát khỏi lớp áp lực đầu tiên. Ông đã từng thường xuyên đưa ra chỉ thị này khi dẫn dắt Bayern Munich, trong một số trận đấu gặp Borussia Dortmund và Atletico Madrid.

Trong buổi họp báo trước trận đấu, chính Klopp đã nhắc tới chi tiết này:

Bayern đã thay đổi phong cách chơi bóng trước chúng tôi một vài lần, không phải lúc nào họ cũng làm thế, một vài lần thôi.

Đại chúng cho rằng họ đã chơi rất trực diện, điều đó là chính xác, Manuel Neuer chơi chân rất tốt nên trái bóng đầu tiên sẽ là bóng dài, nhưng ngay sau khi giành được trái bóng hai, họ sẽ lại chơi với bóng và không sút quả bóng hai về cùng một hướng [với quả phất bóng] ngay lập tức.

Tuy nhiên, điều kiện để Bayern thực hiện phương pháp này không đơn giản chỉ là việc Neuer chơi chân tốt, mà còn bởi họ sở hữu những cầu thủ không chiến tốt như Robert Lewandowski, Thomas Mueller, Arturo Vidal ở tuyến đầu. Ngoài ra, họ cũng sỡ hữu những cầu thủ có khả năng giữ tập trung, phán đoán và áp sát tranh chấp bóng hai tốt như Xabi Alonso, Thiago Alcantara, Philipp Lahm, David Alaba (và lại là Mueller, Vidal).

Ngược lại, tại Man City, các cầu thủ tuyến đầu trong tay Guardiola đều là những người không giỏi với tranh chấp bóng bổng. Việc sở hữu Yaya Toure đồng nghĩa rằng luôn có một mắt xích ở khu vực trọng yếu thiếu sự cơ động cần thiết.

Man City long passes vs Liverpool 2016

Chỉ 17/48 đường chuyền dài của Man City chính xác, chỉ 2 trong số đó là những cú phất trực diện tránh pressing (khung thành City bên trái) – Đồ họa: StatsZone

Kế hoạch sử dụng bóng dài trực diện của Man City vì vậy có thể xem là bất thành. Thậm chí, việc quá chủ động bơm bóng từ xa đã dẫn tới hàng loạt cơ hội tấn công nhanh cho Liverpool. Với những cầu thủ siêu cơ động và cực kỳ lợi hại trong giai đoạn chuyển tiếp như Firmino, Mane, Wijnaldum, Lallana, Liverpool dễ dàng thực hiện phản công sau khi thu hồi bóng hai.

Liverpool tấn công trung lộ

Như đã nói, sự kém cơ động của Yaya Toure là một điểm yếu của Man City trong các tình huống tranh chấp. Nhưng không chỉ vậy, tiền vệ người Bờ Biển Ngà còn gặp phải một thử thách khó khăn: sự áp đảo về số lượng người của Liverpool ở giữa sân.

Trong các pha tấn công, Mane và Lallana thường xuyên bó vào giữa để tham gia phối hợp. Chiều rộng hai biên cho Liverpool được đảm bảo bằng những pha dâng lên không biết mệt của James Milner và Nathaniel Clyne. Nhờ vậy, họ thường xuyên đẩy cặp Toure – Fernandinho vào thế khó ứng biến.

Liverpool overload

Tình trạng thường thấy khi Liverpool tấn công

Những pha phối hợp chạy chéo của Liverpool cũng khiến cho hai hậu vệ biên của City rất khó để ứng phó, đặc biệt khi họ bắt đầu pha phòng ngự từ trên cao.

Dù vậy, khi không thể tấn công nhanh – hoặc khi De Bruyne thể hiện sự tập trung cần thiết cho hỗ trợ phòng ngự – thì Liverpool tỏ ra khó khăn trong việc khoan phá hàng thủ tầm thấp với cự ly chặt như nêm của City. Cũng như đối thủ, một vài cơ hội thực sự của đội chủ sân Anfield ở trận đấu này chủ yếu chỉ diễn ra từ ngoài vòng cấm địa.

Man City block vs Liverpool 2016

Đặc hơn khối phòng thủ của Burnley

Kế hoạch A của Man City: Ổn hơn, nhưng…

Sau 20 phút đầu liên tục phất dài bất thành, Man City dần chuyển về lối chơi thường thấy: xây dựng pha bóng từ dưới cùng lên trên một cách điềm đạm.

Đến đây cần nhắc tới cách vận hành về hệ thống vị trí của Man City khi họ triển khai tấn công. Sơ đồ 4-2-3-1 bất đối xứng được áp dụng, gần với 3-2-4-1. De Bruyne di chuyển chếch sang hành lang trong bên phải, tiền vệ trái Silva di chuyển vào hành lang trong bên trái, Sterling ôm biên, Kolarov dâng cao ngay từ khi các hậu vệ khác đang cầm bóng. Riêng Zabaleta di chuyển theo vị trí bóng: anh đứng thấp để hỗ trợ Otamendi và Stones lên bóng từ dưới, sau đó di chuyển hướng về phía trên khi bóng lên cao.

Formation 2

Bản đồ chiến thuật khi Man City cầm bóng – Đồ họa: FootballTactics

Otamendi, Stones và Yaya Toure là ba gương mặt quan trọng trong triển khai bóng của City. Sau khoảng nửa hiệp một thi đấu kém hiệu quả, Toure đã trở lại là chính mình khi liên tục tham gia đan bóng, đá ma và giải quyết nút thắt bằng những đường chuyền một chạm đơn giản mà nhạy cảm để đánh bại áp lực Liverpool tạo nên ở giữa sân.

Trong khi đó, Stones và Otamendi thường xuyên tung ra những đường chuyền xuyên tuyến, đưa bóng tới chân Silva và De Bruyne ở hành lang trong và từ đó dẫn tới đột biến.

Sang hiệp hai, City đã trở nên hiệu quả và ổn định trong các pha triển khai từ tuyến dưới. David Silva được đổi vị trí với Kevin De Bruyne và thực sự trở thành cái tên sáng giá nhất bên phía hàng công của City. Dù vậy, mình anh không thể tạo ra quá nhiều nguy hiểm. Phong độ kém của Sterling, De Bruyne là một phần lý do. Tuổi tác (tốc độ) của Kolarov là một lý do. Và việc Sergio Aguero không lùi lại hỗ trợ nhiều có thể là một lý do khác.

Về cuối trận, Guardiola đổi hẳn sang sơ đồ 3-2-4-1 khi đưa Jesus Navas vào sân với vai trò chạy cánh phải, Sterling chuyển sang trái. City chuyển sang 3-5-2 với tiền vệ trụ Fernandinho, hai tiền vệ con thoi Silva – De Bruyne sau khi Kelechi Iheanacho vào thay Yaya Toure.

Kết luận

Trận đấu được quyết định bởi một pha đánh đầu trái phá sở trường của Georginio Wijnaldum (người hâm mộ PSV sẽ xác nhận điều này). Tình huống dẫn đến pha bóng dẫn đến từ những điểm yếu quan trọng mà City thể hiện ở đầu trận: Yaya Toure chưa tìm được nhịp độ, thiếu hỗ trợ phòng thủ cho hai tiền vệ trung tâm, cấu trúc hệ thống bất ổn của City và khả năng tấn công trong giai đoạn chuyển tiếp tốt của Liverpool.

Dù vậy, về mặt thế trận, đây có thể xem là một màn đối đầu cân bằng mà Klopp và Guardiola đã hòa nhau. Liverpool chơi tốt hơn trong 20 phút đầu trận, trong khi Man City nhỉnh hơn ở khoảng 50 phút liền tiếp. Bản đồ giá trị bàn thắng kỳ vọng cũng cho thấy điều đó.

Dù không hẳn thể hiện được những gì tốt đẹp nhất, nhưng cả hai đội đều đã cho thấy tính tổ chức cao và ý định chủ động kiểm soát vận mệnh một cách rất rõ ràng. Vẫn còn nhiều hướng để hai bên phát triển hơn nữa trong tương lai.

BÌNH LUẬN

TÁC GIẢ
Dũng Lê
154 bài viết
“Cruyffian.”
Phát bóng lên ^